Teren prywatny zamiast drogi publicznej. Kasację pozostawiono bez rozpoznania

Wyrokiem Sądu Rejonowego w Bielsku – Białej z dnia 28 marca 2025 r.,

sygn. III K 676/24, T.G. został uznany za winnego tego, że w dniu 5 stycznia

2024 r. w R., woj. […], przy ul. […], prowadził pojazd mechaniczny samochód R. o

nr rejestracyjnych […] w ruchu lądowym znajdując się w stanie nietrzeźwości z

wynikiem: I próby o godz. 13:52 - 0,93 mg/1, II próby o godz. 13:53 - 0,98 mg/1, III

IV KK 51/26

2

próby o godz. 14:23 - 0,89 mg/1, IV próby o godz. 14:53 - 0,83 mg/I alkoholu w

wydychanym powietrzu na urządzeniu Alkometr A2.0 o nr […], tj. przestępstwa z art

178a § 1 k.k., za które została wymierzona została kara 5 miesięcy ograniczenia

wolności polegająca na wykonywaniu nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele

społeczne w wymiarze 20 godzin w stosunku miesięcznym; na podstawie art. 42 §

2 k.k. orzeczony został środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich

pojazdów mechanicznych przez okres 5 lat; na podstawie art. 63 § 4 kk na poczet

tego środka karnego zaliczony został okres zatrzymania prawa jazdy od dnia 5

stycznia 2024 r. do dnia 28 marca 2025 r.; na podstawie art. 43a § 2 k.k. orzeczony

został środek karny w postaci świadczenia pieniężnego w kwocie 6.000 zł na rzecz

Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej oraz

orzeczono w przedmiocie kosztów sądowych.

Od tego wyroku obrońca oskarżonego wywiódł apelację, w której zarzucił:

1. obrazę przepisów prawa procesowego mającą wpływ na treść orzeczenia, a

to:

2. art. 4 k.p.k. w zw. 410 k.p.k. i 424 § 1 ust. 1 k.p.k. poprzez uwzględnienie

przy wydawaniu wyroku jedynie okoliczności przemawiających na niekorzyść

oskarżonego,

3. art. 5 k.p.k. poprzez tłumaczenie niedających się usunąć wątpliwości na

niekorzyść oskarżonego oraz zaniechanie zastosowania zasady in dubio pro

reo w odniesieniu do realiów niniejszej sprawy i osoby oskarżonego,

4. art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. poprzez zastosowanie w ocenie całości

zebranego materiału dowodowego oceny dowolnej, nie zaś postulowanej

swobodnej oceny dowodów, szczególnie przejawiającej się w uznaniu, że

wyjaśnienia oskarżonego nie posiadają waloru wiarygodności oraz nie

korelują z innym zebranym w sprawie materiałami dowodowymi, co w

konsekwencji doprowadziło do nieprawidłowych ustaleń faktycznych,

szczególnie w odniesieniu do rozstrzygnięcia wszelkich wątpliwości

pojawiających się w niniejszej sprawie, a dotyczących kwestii prowadzenia

pojazdu mechanicznego po drodze publicznej oraz ilości stężenia alkoholu w

organizmie oskarżonego wyłącznie na jego niekorzyść,

IV KK 51/26

3

5. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający

wpływ na jego treść, poprzez przyjęcie, że:

1. oskarżony T.G. prowadził pojazd w ruchu lądowym znajdując się pod

wpływem alkoholu w sytuacji, gdy zgromadzony w sprawie materiał

dowodowy, a w szczególności wyjaśnienia oskarżonego, zeznania

bezpośredniego świadka wydarzeń oraz okoliczności zachowania

oskarżonego, w szczególności miejsce poruszania się pojazdu, prowadzi do

odmiennego wniosku przejawiającego się w tym, że miejsce to nie należało

do dróg publicznych, a oskarżony nie prowadził pojazdu w stanie po

spożyciu alkoholu,

2. wykonane pomiary i wyniki pochodzące z policyjnych urządzeń służących do

pomiaru stężenia alkoholu w organizmie były miarodajne, a tym samym

jednoznacznie rozstrzygnęły kwestię ilości spożytego przez oskarżonego

alkoholu w momencie prowadzenia pojazdu.

W konsekwencji obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez

uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu, alternatywnie

uchylenie wydanego wyroku i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania

przed sąd I instancji.

Wyrokiem Sądu Okręgowego w Bielsku – Białej z dnia 16 października

2025 r., sygn. VII Ka 555/25, zaskarżony wyrok został utrzymany w mocy.

Od tego wyroku obrońca skazanego wniósł kasację, zarzucając:

1. obrazę przepisu prawa materialnego, tj. art. 178a §1 k.k. poprzez jego

niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że czyn skazanego wyczerpuje ustawowe

znamiona przestępstwa wskazanego powyżej, podczas gdy:

1. prowadzenie pojazdu przez skazanego miało miejsce wyłącznie na terenie

prywatnej posesji oraz drodze niepublicznej, niedostępnej dla ruchu

powszechnego, na zamkniętym dla ruchu publicznego terenie,

2. w miejscu, gdzie pojazd prowadził skazany brak było jakiegokolwiek ruchu

lądowego w rozumieniu przepisów prawa i utrwalonego orzecznictwa,

IV KK 51/26

4

3. sąd błędnie przyjął, że jakiekolwiek przemieszczenie pojazdu na gruncie

prywatnym wyczerpuje znamiona „ruchu lądowego”,

4. obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść wyroku, a to art. 4

k.p.k. w zw. 410 k.p.k. poprzez niewydanie wyroku na podstawie całokształtu

okoliczności ujawnionych na rozprawie głównej, w szczególności oparciu

ustaleń faktycznych na częściowym, wzajemnie się wykluczającym materiale

dowodowym, przy jednoczesnym pominięciu dowodów korzystnych dla

oskarżonego, w szczególności samych wyjaśnień oskarżonego, zeznań

jedynego bezpośredniego świadka D.K., nagrania monitoringu ze sklepu […],

a także zeznań policjantów oraz ich notatek policyjnych, którzy nie

stwierdzili, aby skazany kierował na drodze publicznej pojazdem, nadto aby

był pod wpływem alkoholu, przy jednoczesnym oparciu ustaleń faktycznych

wyłącznie na zeznaniach świadków niebędących bezpośrednimi świadkami

zdarzenia, co doprowadziło do rażących naruszeń i uniemożliwiło dokonanie

prawidłowych ustaleń faktycznych,

5. obrazę przepisu postępowania mającą wpływ na treść wyroku, a to art. 7 w

zw. z art. 4 k.p.k. poprzez przekroczenie swobodnej oceny dowodów całości

zebranego w sprawie materiału dowodowego i zastosowaniu wyłącznie

oceny dowolnej - które to naruszenie skutkowało błędem w ustaleniach

faktycznych przyjętych za podstawę wyrokowania i mającym istotny wpływ

na jego treść w zakresie ustaleń dotyczących przyjęcia, iż skazany kierował

pojazdem w ruchu lądowym, a polegającym w szczególności na:

1. odmówieniu wiarygodności zeznaniom świadka D.K. oraz wyjaśnieniom

oskarżonego,

2. przyjęciu za wiarygodne zeznań świadków, którzy nie byli bezpośrednimi

uczestnikami i obserwatorami zdarzenia,

3. całkowitym pominięciu realiów miejsca zdarzenia, a to zalesienia, drogi

szutrowej, braku wyznaczonej drogi publicznej oraz charakteru prawnego

nieruchomości, po której poruszał się skazany,

4. oparciu ustaleń wyłącznie na założeniach i domniemaniach, a nie dowodach,

5. obrazę przepisu postępowania mającą wpływ na treść wyroku, a to art. 5 § 2

k.p.k. poprzez zaniechanie zastosowania w niniejszej sprawie jednej z

IV KK 51/26

5

podstawowych reguł procesu karnego - zasady in dubio pro reo i

tłumaczenie niedających się usunąć wątpliwości wyłącznie na niekorzyść

oskarżonego.

W konsekwencji obrońca skazanego wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku

poprzez uniewinnienie T.G. od popełnienia zarzucanego mu czynu, z uwagi na fakt,

iż skazanie należy uznać za oczywiście niesłuszne, ewentualnie uchylenie w

całości powyższego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Sądowi Rejonowemu w Bielsku-Białej.

W pisemnej odpowiedzi na kasację prokurator zawnioskował o

pozostawienie kasacji bez rozpoznania, wobec faktu, że jest niedopuszczalna z

mocy ustawy.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Trafne było stanowisko wyrażone przez prokuratora w pisemnej replice na

kasację co do istnienia przesłanki obligującej pozostawienie tego środka

zaskarżenia bez rozpoznania, stosownie do treści art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art.

530 § 2 k.p.k. i art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 523 § 2 k.p.k., jako

niedopuszczalnego z mocy ustawy. Wniesienie przez stronę kasacji na korzyść jest

możliwe jedynie w wypadkach określonych w art. 523 § 2 k.p.k., limitowanych

charakterem czynu oraz rodzajem orzeczonej kary. W tej kategorii mieści się

skazanie oskarżonego za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe na karę

pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania. Zatem a

contrario ustawodawca przesądził, że wniesienie kasacji na korzyść oskarżonego

jest niedopuszczalne, jeżeli nie wymierzono mu kary pozbawienia wolności o

bezwzględnym charakterze. Ograniczenie powyższe doznaje włączeń w postaci

dwóch ściśle zdefiniowanych wyjątków: wniesienia kasacji w trybie art. 521 k.p.k.,

wniesienia kasacji z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. (art. 523 § 4

pkt 1 i 2 k.p.k.).

Odnosząc powyższe do realiów niniejszej sprawy należy wskazać, że wobec

skazanego T.G. orzeczona została prawomocnie kara 5 miesięcy ograniczenia

wolności, polegająca na wykonywaniu nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele

IV KK 51/26

6

społeczne w wymiarze 20 godzin w stosunku miesięcznym. Kasację wywiódł

obrońca skazanego, który nie sformułował zarzutu wystąpienia uchybień

wymienionych w art. 439 k.p.k. W takiej sytuacji wniesienie kasacji przez stronę

było niedopuszczalne. Powinno to skutkować wydaniem przez prezesa sądu

odwoławczego zarządzenia o odmowie jej przyjęcia. Skoro to jednak nie nastąpiło,

należało przyjętą kasację pozostawić bez rozpoznania.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono po myśli art. 637a k.p.k. w

zw. z art. 637 § 1 k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 k.p.k.

[WB]

[r.g.]