SN pozostawił kasację o wymiar kary bez rozpoznania, obrońca bez wynagrodzenia

Sąd Okręgowy w Suwałkach, wyrokiem z dnia 16 września 2025 r., sygn. akt

II Ka 281/25, utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Augustowie z dnia 13

maja 2025 r., sygn. akt II K 77/25, którym A.W. został skazany na podstawie art.

279 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. oraz art. 13 §1 k.k. w zw. z art. 279 § 1 k.k. w

zw. z art. 64 §1 k.k. w zw. z art. 14 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. na karę roku i 6

IV KK 54/26

2

miesięcy pozbawienia wolności. Orzeczono również o obowiązku naprawienia

szkody i przepadku. Od wyroku Sądu odwoławczego kasację wywiódł obrońca

skazanego. Zaskarżając go w części orzeczenia o karze, zarzucił „rażące

naruszenie prawa karnego procesowego, mogącego mieć istotny wpływ na jego

treść, a mianowicie art. 410 k.p.k. przez nieuwzględnienie przy wymiarze kary

ujawnionej w toku przewodu sądowego dotychczasowej trudnej sytuacji majątkowej

i rodzinnej oskarżonego oraz wysokości powstałej szkody”. Stawiając ten zarzut

skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi

odwoławczemu do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na kasację Prokurator Rejonowy w Augustowie wniósł o

pozostawienie kasacji bez rozpoznania ewentualnie o oddalenie jej jako oczywiście

bezzasadnej.

Sąd Najwyższy stwierdził, co następuje.

Wniesiona kasacja jest niedopuszczalna i jako taka musiała zostać

pozostawiona bez rozpoznania.

Przepis art. 523 § 1 k.p.k., który określa, że kasacja może być wniesiona

tylko z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. lub innego rażącego

naruszenia prawa, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na treść orzeczenia,

zastrzega jednocześnie, że kasacja nie może być wniesiona wyłącznie z powodu

niewspółmierności kary. Oznacza to, że kasacja wniesiona przez obrońcę

skazanego nie została oparta na przewidzianych prawem podstawach kasacyjnych.

Treść wniesionego środka zaskarżenia nie pozwala bowiem odczytać

sformułowanego w niej zarzutu inaczej niż jako zarzut niewspółmierności kary.

Niczego w tym zakresie nie zmienia to, że zredagowany w kasacji zarzut określono

mianem obrazy przepisów prawa procesowego.

Zauważyć zresztą trzeba, że Sąd odwoławczy nie orzekał reformatoryjnie i

nie wymierzał oskarżanemu kary. Zakres kontroli odwoławczej prowadzonej przez

Sąd Okręgowy wyznaczony został apelacją oskarżonego, który zaskarżając wyrok

Sądu pierwszej instancji w części dotyczącej orzeczenia o karze, kwestionował

jedynie jej wymiar.

IV KK 54/26

3

Poza ponownym kwestionowaniem ocen należących do sfery sądowego

wymiaru kary, możliwym tylko w ramach niedopuszczalnego w postępowaniu

kasacyjnym zarzutu rażącej niewspółmierności kary, w kasacji nie podniesiono

żadnych uchybień, które można byłoby potraktować jako zarzut rażącego

naruszenia prawa, o którym mowa w art. 523 § 1 k.p.k.

Z uwagi na powyższe, brak było podstaw do uwzględnienia wniosku obrońcy

z urzędu o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Zgodnie z utrwaloną

linią orzecznictwa Sądu Najwyższego, wykonanie czynności polegającej na

wniesieniu środka zaskarżenia, który na podstawie obowiązujących przepisów nie

podlega rozpoznaniu, nie może być traktowane, jako udzielenie pomocy prawnej z

urzędu, za którą przysługuje wynagrodzenie od Skarbu Państwa (por. np.

postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 20 września 2017 r., III KK 384/17; z dnia

16 listopada 2015 r., II KK 310/15 i z dnia 27 sierpnia 2008 r., IV KK 271/08).

Celem wprowadzonego przez ustawodawcę obowiązku sporządzenia i

podpisania kasacji przez podmiot fachowy jest zapobieżenie wnoszeniu skarg

kasacyjnych, które nie spełniają warunków ustawowych. Jest rzeczą oczywistą, że

w przypadku wystąpienia przez stronę z żądaniem wyznaczenia obrońcy z urzędu

w terminie otwartym do wniesienia kasacji i wykazania, iż nie jest wstanie ponieść

kosztów obrony z wyboru, sąd nie jest władny do oceniania zasadności wniosku

przez pryzmat podstaw do wniesienia kasacji. Pozbawiałoby to stronę realizacji

przysługującego jej uprawnienia do skorzystania z pomocy prawnej. W

przeciwieństwie jednak do obrońcy lub pełnomocnika wyznaczonego do

sporządzenia apelacji, adwokat wyznaczony z urzędu w postępowaniu kasacyjnym

nie jest związany wolą strony i nie jest zobowiązany do wniesienia kasacji. W

swoich ocenach zachowuje samodzielność i w przypadku stwierdzenia braku

podstaw do wniesienia kasacji powinien powiadomić o tym sąd.

Z tych zatem względów postanowiono jak na wstępie.

O kosztach sądowych postępowania kasacyjnego orzeczono po myśli art.

624 § 1 k.p.k., uznając, że z uwagi na przyczynę pozostawienia kasacji bez

IV KK 54/26

4

rozpoznania, względy słuszności sprzeciwiają się obciążeniu skazanego kosztami

postępowania kasacyjnego.

[WB]

[r.g.]