Przepadek auta warte 125 954 zł. Kasacja obrońcy pozostawiona bez rozpoznania

A. R. została skazana wyrokiem Sądu Rejonowego Katowice-Wschód w

Katowicach z dnia 24 lipca 2025 r., sygn. akt IV K 96/25, na karę 10 miesięcy

ograniczenia wolności polegającą na wykonywaniu nieodpłatnej, kontrolowanej

pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin miesięcznie za to, że „w dniu 14

października 2024 r. w K. na ul. […], znajdując w stanie nietrzeźwości wynoszącym

w pierwszym badaniu o godzinie 21:48 - 0,90 mg/l alkoholu w wydychanym

IV KK 91/26

2

powietrzu, w drugim badaniu o godzinie 21:50 - 0,84 mg/l alkoholu w wydychanym

powietrzu, w trzecim badaniu o godzinie 22:15 - 0,80 mg/l alkoholu w wydychanym

powietrzu, w czwartym badaniu o godzinie 22:39 - 0,71 mg/l alkoholu w

wydychanym powietrzu prowadziła w ruchu lądowym pojazd mechaniczny w

postaci samochodu osobowego marki C., o nr rej. […]”, tj. za czyn z art. 178a § 1

k.k.

Tym samym wyrokiem Sąd Rejonowy:

- na mocy art. 42 § 2 k.k. nałożył na oskarżoną zakaz prowadzenia wszelkich

pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na 4 lata (pkt II wyroku);

- na mocy art. 43a § 2 k.k. orzekł od oskarżonej świadczenie pieniężne w kwocie

5000 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy

Postpenitencjarnej (pkt III wyroku);

- na podstawie art. 178a § 5 k.k. w zw. z art. 44b § 2 k.k. orzekł przepadek na rzecz

Skarbu Państwa równowartości prowadzonego pojazdu mechanicznego w

wysokości 125.954 zł (pkt IV wyroku);

- na podstawie art. 63 § 4 k.k., w pkt V wyroku, na poczet orzeczonego środka

karnego zakazu prowadzenia pojazdów zaliczył oskarżonej okres zatrzymania

prawa jazdy od dnia 14 października 2024 r. do dnia 24 lipca 2025 r.

Sąd Okręgowy w Katowicach, po rozpoznaniu apelacji wniesionej przez

obrońcę, wyrokiem z dnia 28 października 2025 r., sygn. akt VII Ka 674/25,

utrzymał zaskarżony wyrok w mocy.

Obrońca skazanej wniósł kasację od wyroku Sądu odwoławczego,

zaskarżając go w zakresie, w jakim utrzymał w mocy pkt 4 wyroku Sądu I Instancji,

którym orzeczono przepadek na rzecz Skarbu Państwa równowartości pojazdu

mechanicznego, zarzucając „rażące naruszenie prawa materialnego, tj. art. 44b § 1

k.k., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na orzeczeniu wobec

skazanej środka karnego w postaci zapłaty równowartości pojazdu mechanicznego,

pomimo że z ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd meriti nie wynika

jednoznacznie, iż w chwili prowadzenia pojazdu mechanicznego stężenie alkoholu

w organizmie skazanej przekraczało ustawową granicę stanu nietrzeźwości, a w

szczególności brak jest ustaleń pozwalających na przyjęcie, że podczas wjazdu na

stację paliw i następnie dokonania tzw. „dopicia” alkoholu stężenie to osiągało

IV KK 91/26

3

poziom obligujący sąd do obligatoryjnego zastosowania sankcji przewidzianej w art.

44b k.k.”

Podnosząc powyższe, obrońca wniósł o „zmianę wyroku sądu II instancji i

przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w zakresie pkt 4 orzeczenia sądu I

instancji – utrzymanego w mocy.”

W pisemnej odpowiedzi na kasację obrońcy prokurator wniósł o jej oddalenie

jako oczywiście bezzasadnej.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja jest niedopuszczalna z mocy ustawy i nie podlega rozpoznaniu.

Przepis art. 523 § 2 k.p.k. stanowi, że „kasację na korzyść można wnieść

jedynie w razie skazania oskarżonego za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe

na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania”. Stoi

to na przeszkodzie wniesieniu przez stronę kasacji na korzyść skazanego, jeżeli nie

został on skazany za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe na karę

bezwzględnego pozbawienia wolności. Ograniczenie to nie dotyczy jedynie kasacji

wnoszonych w trybie art. 521 § 1 i 2 k.p.k. przez tzw. podmioty specjalne

(Prokurator Generalny, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka), a

także tych wskazujących na wystąpienie w sprawie bezwzględnej przyczyny

odwoławczej (por. art. 523 § 4 k.p.k.). Oznacza to, że w przypadku orzeczenia

innego niż skazujące na karę bezwzględnego pozbawienia wolności

niedopuszczalne jest podnoszenie przez obrońcę lub prokuratora w kasacji na

korzyść jakichkolwiek innych niż określone w art. 439 § 1 k.p.k. naruszeń prawa i to

nawet, jeśli były one rażące i miały istotny wpływ na treść orzeczenia, pod rygorem

uznania kasacji za niedopuszczalną. W konsekwencji kasacja na korzyść nie

przysługuje stronie w wypadku skazania na karę grzywny, karę ograniczenia

wolności albo karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej

wykonania, albo w razie odstąpienia od wymierzenia kary, jak również w razie

umorzenia lub warunkowego umorzenia postępowania, chyba że zachodzi

bezwzględna przyczyna odwoławcza.

Opisana wyżej przeszkoda do wniesienia kasacji na korzyść skazanej

wystąpiła w niniejszej sprawie, ponieważ Sąd Okręgowy w Katowicach utrzymał w

mocy wyrok skazujący A. R. na karę ograniczenia wolności. W tej sytuacji, skoro

IV KK 91/26

4

obrońca uznał, że istnieją podstawy do wniesienia w przedmiotowej sprawie kasacji,

powinien był oprzeć ją wyłącznie na zarzutach stanowiących tzw. bezwzględne

przyczyny odwoławcze. Tymczasem w sporządzonej i wniesionej kasacji zarzucił

wyrokowi Sądu odwoławczego naruszenie przepisu prawa materialnego niemające

takiego statusu. Uchybił tym samym treści art. 523 § 2 i 4 pkt 1 k.p.k.,

ustanawiających warunki wniesienia kasacji na korzyść skazanego.

Przepis art. 531 § 1 k.p.k. nakazuje pozostawić bez rozpoznania przyjętą

kasację, jeżeli jej przyjęcie nastąpiło na skutek niezasadnego przywrócenia terminu

lub gdy nie odpowiada ona przepisom wymienionym w art. 530 § 2 k.p.k.

Przepisami tymi są art. 120 § 2, art. 429 § 1 i art. 523 § 1 k.p.k. W art. 429 § 1 k.p.k.

jest mowa o sytuacji, gdy środek odwoławczy (w tym przypadku kasacja) został

wniesiony po terminie lub przez osobą nieuprawnioną albo jest niedopuszczalny z

mocy ustawy. Z tą ostatnią okolicznością mamy do czynienia w niniejszym

postępowaniu, ponieważ Kodeks postępowania karnego w art. 523 § 2 k.p.k. (przy

uwzględnieniu wyjątków zawartych w § 4) zabrania wnoszenia kasacji od wyroku,

którym nie została orzeczona kara bezwzględnego pozbawienia wolności.

Mając na względzie treść przytoczonych przepisów Kodeksu postępowania

karnego, należało pozostawić kasację obrońcy bez rozpoznania, na podstawie art.

637a k.p.k. w zw. z art. 637 k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 k.p.k. obciążając skazaną

kosztami postępowania kasacyjnego.

Z tych powodów Sąd Najwyższy orzekł, jak w postanowieniu.

[J.J.]

[r.g.]