Sąd Najwyższy odmówił przekazania innemu sądowi zażalenia w sprawie sędziów

Do Sądu Najwyższego wpłynął postulat Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej

o przekazanie innemu sądowi równorzędnemu sprawy z zażalenia S. P. na

postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w Rudzie Śląskiej z dnia 13

lutego 2026 r. z 13 lutego 2026 r. Przedmiotowym postanowieniem odmówiono

wszczęcia śledztwa w sprawie […] o popełnienie czynu zabronionego z art. 231 § 1

k.k. m.in. przez dwóch sędziów Sądu występującego, które miało się wyrażać w

przekroczeniu uprawnień i niedopełnieniu obowiązków przy rozpoznawaniu

IV KO 39/26

2

zażalenia na prokuratorskie postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa. W

przedmiotowej sprawie u podstaw orzeczenia wydanego na podstawie art. 17 § 1

pkt 2 k.p.k. legło stwierdzenie negatywnej przesłanki do nadania dalszego biegu

sprawie, tj. braku ustawowych znamion czynu zabronionego.

W uzasadnieniu wystąpienia Sąd właściwy terytorialnie do rozpoznania

zażalenia wskazał, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy

innemu sądowi równorzędnemu ze względu na brak warunków do obiektywnego

rozpoznania odwołania, albowiem nastąpiła sytuacja, w której Sąd Rejonowy w

Rudzie Śląskiej miałby rozpoznawać zażalenie na postanowienie o odmowie

wszczęcia śledztwa w sprawie, która dotyczy co najmniej dwóch sędziów Sądu

właściwego terytorialnie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Inicjatywa Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej nie zasługiwała na

uwzględnienie.

W postulacie przedstawionym przez Sąd właściwy terytorialnie nie wykazano

w sposób wystarczający, że zachodziły konkretne i rzeczywiste przesłanki do

zastosowania wyjątku z art. 37 k.p.k. Nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem

przedstawionym przez Sąd występujący, że w przypadku, gdy strona postępowania

niezadowolona z finałowego zakończenia śledztwa wniosła zażalenie na

postanowienie prokuratora odmawiające wszczęcia postępowania karnego,

uzasadnione było skorzystanie z właściwości delegacyjnej. Punkt widzenia Sądu

właściwego wymagał zdecydowanej krytyki. Trzeba dostrzec, że procedowanie

Sądu w sprawie zażalenia S. P. nie będzie się wiązało z merytorycznym

rozstrzyganiem w przedmiocie jego zarzutów w stosunku do konkretnej osoby.

Oznacza to, że złożone zażalenie będzie prowadziło do kontroli prawidłowości

orzeczenia niesądowego organu procesowego prowadzącego postępowanie

przygotowawcze jedynie w sferze przedmiotowej, tzn. czy w ogóle opisane w

zawiadomieniu zachowania można zakwalifikować jako przestępstwa, a nie na

płaszczyźnie podmiotowej, czyli rozstrzygania o odpowiedzialności karnej

wskazanej w zawiadomieniu osoby. Należało zauważyć, że zawiadomienie o

IV KO 39/26

3

popełnieniu przestępstwa dotyczyło wykonywania obowiązków orzeczniczych przez

sędziów, przeciwko którym nie toczy się ani postępowanie o uchylenie immunitetu,

ani postępowanie dyscyplinarne. Powiązanie przesłanki „dobra wymiaru

sprawiedliwości” w niniejszej sprawie z rozstrzygnięciami w sprawach o sygn. akt IV

KO 14/25 i V KO 41/18 było zdecydowanie zbyt daleko idące gdyż stan faktyczny w

tych sprawach układał się zgoła inaczej niż w przedmiotowej sprawie. W pierwszej

z nich sprawa była już na etapie postępowania sądowego i oskarżycielem

posiłkowym był ławnik sądu występującego a w drugiej – zawiadomienie o

przestępstwie dotyczyło prezesa sądu terytorialnie właściwego do rozpoznania

zażalenia na postanowienie o umorzeniu postępowania.

Stanowisko Sądu Najwyższego co do bezzasadności wysuniętego żądania

wzmacniał dodatkowo fakt wynikający wprost z akt, że pomimo wątpliwości

przedstawionych w wystąpieniu nie wyczerpano procedury wyłączeń sędziów

orzekających w sądzie właściwym terytorialnie, w trybie art. 41 § 1 k.p.k. i nie

można w związku z tym z góry przesądzić, że w stosunku do wszystkich sędziów

orzekających w Sądzie Rejonowym w Rudzie Ślaskiej istnieją ograniczenia do

orzekania w kwestii zażalenia S. P..

Z powyższych powodów Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie.

[J.J.]

[r.g.]