Sąd Najwyższy uchylił własne postanowienie, bo w składzie zasiadała sędzia powołana z udziałem nowej KRS

Postanowieniem z dnia 29 lipca 2026 r., IV KO 68/26, Sąd Najwyższy odmówił

przyjęcia wniosku B.M. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej

prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 10 grudnia 2015

r., sygn. akt II AKa 462/15, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w

IV KZ 34/26

2

Bielsku-Białej z dnia 15 września 2015 r., sygn. akt III K 57/14 - wobec jego

oczywistej bezzasadności.

Skazany złożył zażalenie na to postanowienie. Kwestionując jego zasadność,

podniósł również naruszenie art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz art. 6 ust. 1 Europejskiej

Konwencji o Ochronie Praw Człowieka poprzez udział w składzie Sądu Najwyższego

sędziego powołanego z udziałem nieprawidłowo ukształtowanej Krajowej Rady

Sądownictwa.

Sąd Najwyższy stwierdził, co następuje.

Zażalenie B.M. odniosło ten skutek, że doprowadziło do uchylenia

zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania

Sądowi Najwyższemu - Izbie Karnej. Zaskarżone orzeczenie obarczone jest

kwalifikowaną wadą, przyjmującą postać bezwzględnej przyczyny odwoławczej -

zostało wydane przez sąd nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt

2 k.p.k. Tak określone uchybienie podlega uwzględnieniu przez Sąd Najwyższy z

urzędu, niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów oraz wpływu

uchybienia na treść orzeczenia.

Zgodnie z wykładnią dokonaną w wiążącej Sąd Najwyższy w niniejszej

sprawie uchwale składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA-I-4110-1/20:

„Nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. albo sprzeczność

składu sądu z przepisami prawa w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c. zachodzi także

wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu

Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie

określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej

Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3)”.

Uchwała ta - stosownie do treści art. 87 § 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie

Najwyższym (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 622) - z chwilą jej podjęcia uzyskała

moc zasady prawnej i wiąże każdy skład Sądu Najwyższego, dopóki Sąd Najwyższy

nie odstąpi od niej w trybie określonym w art. 88 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym,

co nie nastąpiło.

Wytyczona powyższą uchwałą linia orzecznicza, uwzględniająca również

orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (wyrok z dnia 21 grudnia

IV KZ 34/26

3

2023 r., C-718/21 i wyrok z dnia 4 września 2025 r., C-225/22) oraz Europejskiego

Trybunału Praw Człowieka (wyrok z dnia 8 listopada 2021 r., 49868/19 i 57511/19),

wskazujące na systemowy charakter problemu niezależności i właściwego

ukształtowania składu sądu, w składzie którego zasiadają osoby przedstawione do

powołania na stanowisko sędziego Prezydentowi RP przez Krajową Radę

Sądownictwa ukształtowaną w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia

2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych

ustaw, znajduje odzwierciedlenie w szeregu orzeczeń Sądu Najwyższego (zob. np.

postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 17 września 2024 r., I KZ 26/24; z dnia 5

czerwca 2024 r., IV KZ 20/24; z dnia 4 lipca 2023 r., I KZ 5/23; z dnia 22 lutego 2023

r., I KZ 69/22; z dnia 12 kwietnia 2022 r., V KZ 64/21).

W niniejszej sprawie zaskarżone postanowienie wydał jednoosobowo Sąd

Najwyższy, a członkiem składu była sędzia A.D., która została powołana na

stanowisko sędziego Sądu Najwyższego na skutek rekomendacji Krajowej Rady

Sądownictwa, której kształt został określony wymienioną wcześniej ustawą z dnia 8

grudnia 2017 r. W świetle powyższego nie budzi zatem wątpliwości, że sąd tworzony

z jej udziałem był nienależycie obsadzony. Zaistniała więc konieczność uchylenia

zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania,

gdyż przy jego wydaniu wystąpiło uchybienie w postaci bezwzględnej przyczyny

odwoławczej, określonej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., które podlega uwzględnieniu z

urzędu.

Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.

[WB]

[a.ł]