Wtorek Wydanie nr 31

Sygnatura akt
V KB 34/26
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Karna Wydział V
Rodzaj
Zarządzenie
Data orzeczenia
9 kwietnia 2026 r.
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Kategorie
Sąd Najwyższy

Sąd Najwyższy

Sąd Najwyższy odrzucił wniosek obrońcy o zbadanie niezawisłości sędzi A.D.

Sędzia R.W. została wcześniej wyłączona z tej sprawy na wniosek innego uczestnika postępowania. Wniosek nie wskazywał, jak okoliczności powołania wpłynęły na niezawisłość w tej konkretnej sprawie.

Sąd nie zawiadomił Okręgowej Rady Adwokackiej, bo przepis o takim zawiadomieniu dotyczy pełnomocników, a nie obrońców.

Sąd
Sąd Najwyższy, Izba Karna Wydział V
Sygnatura
V KB 34/26

Dla firm: Samo brak zaufania strony lub jej pełnomocnika do sędziego nie jest podstawą wyłączenia. Wniosek musi wskazać, jak konkretne okoliczności powołania lub postępowania sędziego wpływają na niezawisłość w danej sprawie.

Wniosek nie spełnia wszystkich wymaganych prawem wymogów, nie wskazuje bowiem na sposób postępowania sędziego po powołaniu

Z uzasadnienia, Sąd Najwyższy

Treść orzeczenia

V KB 34/26

ZARZĄDZENIE

Dnia 9 kwietnia 2026 r.

Prezes SN Zbigniew Kapiński

W związku z wnioskiem o zbadanie spełnienia przez SSN A.D. wymogów

niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących

powołaniu i postępowania po powołaniu na podstawie art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art.

29 § 6-9 i 24 uSN,

stwierdziwszy, że:

- wniosek pochodzi od strony postępowania przed Sądem Najwyższym –

skazanego (art. 29 § 7 uSN),

- został sporządzony, podpisany i wniesiony przez obrońcę skazanego (art. 871 § 1

k.p.c. w zw. z art. 29 § 8 zd. czwarte uSN),

- z zachowaniem terminu tygodniowego (art. 29 § 8 zd. pierwsze uSN) i

- czyni zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego (art. 119 § 1

k.p.k. w zw. z art. 29 § 9 i 24 uSN),

1) wniosek odrzucić;

2) odpis zarządzenia doręczyć obrońcy i skazanemu oraz

dołączyć do akt V KK 480/25;

3) o wniosku i o wydanym zarządzeniu zawiadomić SSN A.D.;

4) zakreślić sprawę w repertorium KB jako zakończoną w inny

sposób.

Uzasadnienie

Kodeks postępowania karnego nie przewiduje w niniejszym wypadku

obowiązku sporządzenia uzasadnienia, gdyż zarządzenie to jest niezaskarżalne

V KB 34/26

2

(por. art. 99 § 2 k.p.k.). Jednakże – z uwagi na odrzucenie wniosku – należało je

sporządzić.

Wniosek nie spełnia wszystkich wymaganych prawem wymogów, nie

wskazuje bowiem na sposób postępowania sędziego po powołaniu oraz tego, jak

okoliczności związane z powołaniem oraz sposób postępowania sędziego po

powołaniu – w rozumieniu art. 29 § 5 i n. uSN – miałyby wpływać na naruszenie

standardu niezawisłości lub bezstronności w okolicznościach tej konkretnej sprawy.

Za spełnienie tego wymogu ustawowego nie sposób uznać powoływanej przez

wnioskodawcę okoliczności wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej,

albowiem oznaczałoby to, że taki wpływ występuje w każdej sprawie, niezależnie

od jej okoliczności. To z kolei stałoby w sprzeczności z treścią i celem art. 29 § 5

uSN. W końcu „brak zaufania” (s. 2 wniosku) strony lub jej reprezentanta

procesowego do sędziego przydzielonego lub wyznaczonego do rozpoznania

sprawy nie stanowi w ogóle podstawy do wyłączenia sędziego od rozpoznania

sprawy – ani w trybie przepisów ustrojowych, ani w trybie przepisów Kodeksu

postępowania karnego.

Na marginesie wskazać należy, wobec wątpliwości zgłaszanych w treści

uzasadnienia (choć w sposób daleki od wymogów profesjonalizmu), że Sędzia SN

R.W. został wyłączony od rozpoznania sprawy na mocy postanowienia Sądu

Najwyższego z dnia 5 marca 2026 r., V KK 480/25 wydanego w następstwie

złożenia wniosku o wyłącznie sędziego przez innego uczestnika postępowania w tej

sprawie. Sędzia SN A.D. została przydzielona do sprawy stosownie do wymogów

przepisów zawartych w § 80 regSN.

Te wszystkie wątpliwości mogłyby zostać rozwiane przez obrońcę

skazanego, gdyby ten zechciał zapoznać się z aktami sprawy, czego jednak

nie uczynił.

Z kolei co do pozostawienia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie

V KB 12/26 bez dalszego biegu, to obrońcy powinno być wiadome (niezależnie od

treści zarządzenia wydanego w dniu 12 marca 2026 r. w sprawie V KB 12/26), że

orzeczenia zapadające w sprawach KB nie są takimi orzeczeniami, w stosunku do

których – w świetle art. 540 i art. 542 § 3 k.p.k. – możliwe jest wznowienie

postępowania sądowego. Obrońcy, jako profesjonalnemu reprezentantowi strony,

V KB 34/26

3

powinno być też wiadome, niezależnie od powyżej wskazanej niedopuszczalności,

że wznowienie postępowania sądowego możliwe jest jedynie w odniesieniu do

postępowań zakończonych orzeczeniem sądu, a zarządzenie (decyzja w takiej

formie zapadła w sprawie V KB 12/26) w polskiej procedurze karnej nie jest

rodzajem orzeczenia (zob. intytulację Rozdziału 11 Kodeksu postępowania

karnego).

W niniejszej sprawie brak było podstaw, aby o odrzuceniu wniosku

zawiadomić Okręgową Radę Adwokacką. Artykuł 29 § 11 uSN przewiduje co

prawda obligatoryjne zawiadomienie organu samorządu zawodowego w razie

odrzucenia wniosku złożonego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Przepis

ten jednak odnosi się wyłącznie do pełnomocników, nie obejmuje swoim zakresem

obrońców. Prawodawca w ustawie o Sądzie Najwyższym rozróżnia bowiem role

procesowe, jakie w postępowaniu przed tym Sądem mogą pełnić adwokaci i

radcowie prawni, wskazując wyraźnie w art. 85 § 2 uSN zarówno pełnomocników,

jak i obrońców. Brak jest w takiej sytuacji jakichkolwiek racjonalnych podstaw, aby

w wypadku art. 29 § 11 uSN sformułowanie „pełnomocnik” rozumieć szerzej aniżeli

w art. 85 § 2 uSN, jako obejmujące także obrońcę. W takiej sytuacji w

postępowaniu prowadzonym przed Sądem Najwyższym na podstawie przepisów

Kodeksu postępowania karnego zawiadomienie organu samorządu zawodowego,

do którego należy obrońca, w razie złożenia przez niego wniosku o

przeprowadzenie testu niezależności, który został odrzucony (art. 29 § 10 uSN),

możliwe jest jedynie w razie stwierdzenia przesłanek określonych w art. 20 § 1

k.p.k., a te w niniejszej sprawie nie zostały spełnione.

Prezes Sądu Najwyższego

SSN Zbigniew Kapiński

Na niniejsze zarządzenie zażalenie nie przysługuje.

[WB]

[a.ł]

V KB 34/26

4

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Sąd Najwyższy, repozytorium2.sn.pl. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.