Zgoda na dobrowolne poddanie się bez wniosku stron. SN uchylił wyrok

D. P. został oskarżony o to, że w dniu 6 grudnia 2023 r. uczestniczył w grze

hazardowej w lokalu z automatami w Ł. przy ul. M. , prowadzonym wbrew przepisom

V KK 21/26

2

ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, tj. o przestępstwo skarbowe

z art. 109 k.k.s. Do aktu oskarżenia finansowy organ postępowania

przygotowawczego dołączył wniosek o wydanie wyroku bez przeprowadzania

rozprawy i wymierzenie oskarżonemu uzgodnionej z nim kary grzywny w wysokości

14 stawek dziennych przyjmując wysokość stawki dziennej na kwotę 160 zł (k. 60,

61-62).

Wyrokiem z dnia 17 września 2025 r. o sygn. akt IV K 563/25, Sąd Rejonowy

dla Łodzi - Śródmieścia w Łodzi orzekł:

1. uznając, że oskarżony D. P. wyczerpał swoim zachowaniem dyspozycję art.

109 k.k.s., na podstawie art. 17 § 1 pkt 1, 2 i 4 k.k.s. udzielił mu zezwolenia na

dobrowolne poddanie się odpowiedzialności;

2. na podstawie art. 109 k.k.s. w zw. z art. 18 § 1 pkt 1 k.k.s. orzekł wobec

oskarżonego tytułem kary grzywnę w wysokości 14 stawek dziennych, ustalając

wysokość jednej stawki na kwotę 160 złotych;

3. zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 528 złotych tytułem

zryczałtowanej równowartości kosztów postępowania (k. 66).

Powyższy wyrok, wobec prawomocnego odmówienia przyjęcia apelacji

Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno - Skarbowego w Łodzi, jako złożonej po upływie

7 - dniowego terminu zawitego do wniesienia środka odwoławczego, nie został

skutecznie zaskarżony i uprawomocnił się z dniem 25 września 2025 r. (k. 66, 67,

68, 71, 85).

Wyrok Sądu I instancji został zaskarżony kasacją przez Prokuratora

Generalnego, na niekorzyść oskarżonego. Podniesiono w niej zarzut rażącego i

mającego istotny wpływ na treść wyroku naruszenia przepisów prawa procesowego,

to jest art. 156 § 1 i 3 k.k.s. w zw. z art. 343 § 7 k.p.k. oraz art. 145 § 1 k.k.s. w zw. z

art. 148 § 1 i § 5 k.k.s., polegającego na zaniechaniu rozpoznania, dołączonego

przez finansowy organ postępowania przygotowawczego – Naczelnika Łódzkiego

Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi do aktu oskarżenia skierowanego przeciwko

D.P., oskarżonemu o popełnienie przestępstwa skarbowego z art. 109 k.k.s., wniosku

o skazanie oskarżonego bez przeprowadzenia rozprawy i wymierzenie mu kary

grzywny oraz bezpodstawnym udzieleniu wymienionemu zaskarżonym wyrokiem

zgody na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności, jako sprawcy przestępstwa

V KK 21/26

3

skarbowego z art. 109 k.k.s., pomimo braku wniosku o zezwolenie na dobrowolne

poddanie się odpowiedzialności pochodzącego od oskarżonego i Naczelnika

Łódzkiego Urzędu Celno - Skarbowego w Łodzi, co w konsekwencji skutkowało

również rażącą i mającą istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia obrazą art.

17 § 1 pkt 2 i 4 k.k.s. i art. 18 § 1 pkt 1 k.k.s., albowiem przed udzieleniem wyrokiem

zgody na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności oskarżony nie uiścił kwoty

odpowiadającej co najmniej najniższej karze grzywny grożącej za przestępstwo

skarbowe oraz nie uiścił co najmniej zryczałtowanej równowartości kosztów

postępowania, zatem brak było przesłanek warunkujących dopuszczalność

udzielenia zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności za

przestępstwo skarbowe i do procedowania w tym trybie.

Na podstawie tak sformułowanego zarzutu Prokurator Generalny wniósł o

uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Rejonowego dla Łodzi - Śródmieścia w Łodzi

udzielającego zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności za

przestępstwo skarbowe i przekazanie sprawy wymienionemu Sądowi do ponownego

rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.

Kasacja jest oczywiście zasadna, co uprawniało do jej rozpoznania na

posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Trafnie bowiem Prokurator Generalny

wskazał, powołując się na wcześniejsze orzeczenie Sądu Najwyższego, że

„instytucje skazania bez rozprawy i dobrowolnego poddania się odpowiedzialności

stanowią różne podstawy orzekania bez przeprowadzania rozprawy. Wobec złożenia

przez oskarżyciela wniosku o skazanie bez rozprawy nie jest możliwe udzielenie

oskarżonemu zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności za

przestępstwo skarbowe (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2023 r., sygn.

akt III KK 197/23, LEX nr 3578830). Najwyraźniej doszło do pomylenia tych dwóch

trybów konsensualnych, co wskazuje na nieprzeprowadzenie rzetelnej formalnej i

merytorycznej kontroli wniosku o skazanie bez przeprowadzenia rozprawy.

Sąd Rejonowy, udzielając D. P. zaskarżonym wyrokiem zezwolenia na

dobrowolne poddanie się odpowiedzialności za przestępstwo skarbowe, dopuścił się

zatem rażącego naruszenia art. 145 § 1 k.k.s. w zw. z art. 148 § 1 i § 5 k.k.s.,

albowiem procedował w tym trybie pomimo braku wniosku ze strony oskarżonego i

V KK 21/26

4

organu postępowania przygotowawczego o udzielenie takiego zezwolenia.

Konsekwencją powyższego uchybienia było także niezasadne udzielenie

oskarżonemu, z rażącą obrazą art. 17 § 1 pkt 2 i 4 k.k.s. i art. 18 § 1 pkt 1 k.k.s.,

zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności i orzeczenie kary

grzywny, pomimo braku przesłanek do takiego postąpienia. D. P. nie uiścił bowiem

kwoty odpowiadającej co najmniej najniższej karze grzywny grożącej za

przestępstwo skarbowe z art. 109 k.k.s. oraz nie uiścił co najmniej zryczałtowanej

równowartości kosztów postępowania.

W świetle powyższych rażących i oczywistych uchybień, na skutek których

doszło do wydania zaskarżonego wyroku, należało go uchylić i sprawę przekazać do

ponownego rozpoznania Sądowi I instancji w celu rozpoznania dołączonego przez

finansowy organ postępowania przygotowawczego wniosku o wydanie wyroku bez

przeprowadzania rozprawy i wymierzenie oskarżonemu uzgodnionej z nim kary albo

rozpoznania sprawy na zasadach ogólnych.

Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku.

[JJ.]

[a.ł]

Kazimierz Klugiewicz Marek Pietruszyński Zbigniew Puszkarski