Sąd Najwyższy wyłączył trzech sędziów od rozpoznania kasacji w sprawie Z.C.

W dniu 16 marca 2026r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek obrońcy

skazanego o wyłączenie sędziów M.B., A.D. i A.B. od orzekania w sprawie, której

przedmiotem jest rozpoznanie kasacji od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia

14 grudnia 2022r. w sprawie o sygn. akt V Ka 1076/22.

Uzasadniając wniosek obrońca odwołał się przede wszystkim do

okoliczności związanych z wadliwym powołaniem na urząd sędziego wskazanych

Sędziów w następstwie rekomendacji udzielonej przez Krajową Radę Sądownictwa

w składzie, który został ukształtowany ustawą z dnia 8 grudnia 2017r. (Dz. U. z

V KK 358/23

2

2018r., poz. 3), w sytuacji, gdy analogiczny zarzut jest stawiany sędziemu

rozpoznającemu sprawę w instancji odwoławczej.

Sąd Najwyższy zważył co następuje:

Złożony przez obrońcę wniosek o wyłączenie od udziału w rozpoznaniu

sprawy zawisłej w Sądzie Najwyższym pod sygn. akt V KK 358/23 sędziów SN

M.B., A.D. i A.B. jest zasadny.

W kasacji podniesiono zarzut zaistnienia bezwzględnej przyczyny

odwoławczej, określonej w art. 439§1 pkt 2 k.p.k., poprzez wydanie orzeczenia

przez Sąd Okręgowy, w którego składzie orzekającym zasiadała osoba powołana

na stanowisko sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, której skład

został ukształtowany na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017r. o zmianie ustawy

o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018r.,

poz. 3).

W sytuacji, gdy wymienieni sędziowie, których dotyczy wniosek, zostali

powołani na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego na wniosek tak samo

ukształtowanej Krajowej Rady Sądownictwa, jest oczywiste, że biorąc udział

w rozpoznaniu przedmiotowej sprawy i decydując w przedmiocie zasadności

zarzutu podniesionego w kasacji, pośrednio wypowiadaliby się na temat własnego

statusu jako sędziego Sądu Najwyższego. Z tej przyczyny, jeszcze przed wydaniem

orzeczenia, strony postępowania mogłyby pozostawać w uzasadnionym

przekonaniu, że zarzuty podnoszące zaistnienie uchybienia określonego w art.

439§1 pkt 2 k.p.k. nie zostaną rozpoznane bezstronnie.

Nawiązać należy tu do uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego

z dnia 2 czerwca 2022r., sygn. akt I KZP 2/22, której teza 6, na gruncie

analogicznej sytuacji, daje wyraz zasadzie nemo iudex in causa sua.

Co zaś istotniejsze, należy również mieć w polu widzenia i to, że zgodnie z

pkt 1 uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020r., sygn. akt BSA I-4110-

1/20 „nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439§1 pkt 2 k.p.k. zachodzi także

wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu

Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie

V KK 358/23

3

określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017r. o zmianie ustawy o Krajowej

Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3)”.

Uchwała ta w swej treści stanowi zasadę wiążącą wszystkie składy Sądu

Najwyższego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2021r., sygn.

akt I KZ 29/21, OSNK 2021, z. 10, poz. 41).

Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł jak na

wstępie.

Jerzy Grubba

[WB]

[r.g.]