Obrońca żądał 7380 zł za odpowiedź na kasację, SN zasądził 720 zł

V KK 491/25

2

Postanowieniem wydanym na posiedzeniu, w dniu 20 stycznia 2026 r.,

w sprawie o sygn. akt V KK 491/25 Sąd Najwyższy oddalił jako oczywiście

bezzasadną kasację wniesioną przez pełnomocnika oskarżycielki prywatnej,

który kwestionował prawomocny wyrok uniewinniający Ł.M.

od zarzucanego mu czynu.

Pismem z dnia 9 marca 2026 r. obrońca oskarżonego złożył wniosek

o uzupełnienie postanowienia i zasądzenie na rzecz oskarżonego zwrotu

poniesionych kosztów obrony z wyboru w wysokości 7 380 zł (k. 55 akt SN),

załączając umowę obsługi prawnej zawartą 12 października 2025 r. pomiędzy nim

(radcą prawnym P. R. ) a oskarżonym Ł. M. .

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Wniosek o przyznanie poniesionych kosztów obrony okazał się zasadny

jedynie w części. Zgodnie z art. 637a k.p.k. do kosztów postępowania kasacyjnego

stosuje się odpowiednio przepisy o kosztach postępowania odwoławczego, chyba,

że ustawa stanowi inaczej. Wobec tego odpowiednie zastosowanie w tej sprawie

znalazł art. 636 § 1 k.p.k., przewidujący obciążenie oskarżyciela prywatnego

kosztami procesu za postępowanie odwoławcze, jeżeli środek odwoławczy

pochodzi wyłącznie od oskarżyciela prywatnego i nie został uwzględniony, jak miało

to miejsce w przedmiotowej sprawie.

W przedmiotowej sprawie ustanowiony przez oskarżonego obrońca złożył

datowaną na dzień 22 października 2024 r. (sic!) (prawidłowo: 22 października

2025 r. – uwaga Sądu Najwyższego) pisemną odpowiedź na kasację pełnomocnika

oskarżycielki prywatnej, wnosząc o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej, w

uzasadnieniu odnosząc się do dotychczasowego biegu postępowania oraz

przedstawiając stanowisko w zakresie zarzutów podniesionych przez pełnomocnika

oskarżycielki prywatnej. Sąd Najwyższy rozpoznał natomiast rzeczoną kasację na

posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k., bez udziału stron. W przedmiotowym

postępowaniu zrealizowane na zewnątrz (a więc niejako widoczne dla Sądu

Najwyższego) czynności obrończe polegały jedynie na złożeniu odpowiedzi na

kasację. Na marginesie, zauważyć dodatkowo należy, iż obrońca radca prawny P.R.

V KK 491/25

3

nadesłał wskazaną umowę obsługi prawnej, bez dokumentów potwierdzających

otrzymanie jakiejkolwiek zapłaty związanej z realizacją tejże usługi.

Do kosztów procesu niewątpliwie należą uzasadnione wydatki stron,

w tym z tytułu ustanowienia w sprawie jednego obrońcy (art. 626 § 1 pkt 2 k.p.k.).

Niemniej w związku z wysokością żądanej przez obrońcę oskarżonego kwoty

od oskarżycielki prywatnej, ustalić należało podstawę prawną zasądzenia

na rzecz Ł. M. uzasadnionych wydatków z tytułu sporządzenia przez jego obrońcę

odpowiedzi na kasację. W powołanym w komparycji postanowienia rozporządzeniu

nie ma bowiem wyszczególnionej tej czynności prawnej. Najbardziej zbliżona swym

charakterem jest opinia o braku podstaw do wniesienia kasacji (§ 11 ust. 4 pkt 2),

dlatego należało na tej podstawie przyjąć wartość stawki minimalnej na kwotę 720

zł. W orzecznictwie prezentowany był również pogląd, że jest to czynność zbliżona

do samej kasacji (zob. np. post. Sądu Najwyższego z 24 października 2013 r., sygn.

III KK 316/13). Przyjmując takie stanowisko, wartość stawki minimalnej zamyka się

również w tej kwocie, gdyż § 11 ust. 3 pkt 1 ww. rozporządzenia ustanawia ją w

wysokości 720 zł. Powyższa kwota nie obejmuje samego występowania przed

Sądem Najwyższym (na rozprawie), za które to czynności rozporządzenie

przewiduje odrębną stawkę w ust. 2 pkt 6 w wysokości 1 200 zł, jednakże w

przedmiotowej sprawie, Sąd Najwyższy rozpoznał kasację pełnomocnika

oskarżycielki prywatnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k., bez udziału stron,

a zatem ten aspekt ewentualnego wynagrodzenia, nie mógł zostać wzięty pod

uwagę przy ustalaniu należności związanej z wnioskowanym zwrotem kosztów.

Wynagrodzenie radcy prawnego ustanowionego z wyboru ustalane jest

co prawda w granicach dopuszczalnej, szerokiej autonomii (art. 225 ust. 1 ustawy

z dnia 6 lipca 1982 r. – o radcach prawnych), jednakowoż zasada umowności

ustalania opłat za czynności radców prawnych, uwzględniająca prawa rynku,

obowiązuje tylko między stronami umowy. W przypadku opłat za czynności radców

prawnych przed organami wymiaru sprawiedliwości, stanowiących podstawę do

zasądzenia zwrotu kosztów obrony, sytuacja przedstawia się inaczej, gdyż

podlegają one określonym limitom. Zasądzenie kosztów obrony wyższych od

wskazanych powyżej stawek minimalnych (maksymalnie w wysokości ich

V KK 491/25

4

sześciokrotności) wymaga wykazania i ustalenia okoliczności uzasadniających

takie rozstrzygnięcie wymienionych w § 15 ust. 3 rozporządzenia. Ocenie sądu

podlegają takie wyznaczniki, jak nakład pracy radcy prawnego w korelacji z

rodzajem i stopniem zawiłości sprawy oraz obszernością materiału dowodowego

(mutatis mutandis postanowienie Sądu Najwyższego z 11 stycznia 2021 r. sygn. akt

III KK 218/19 i cyt. tam orzecznictwo)

Rozważając zasadność wniosku obrońcy oskarżonego, zauważyć należy,

iż w świetle dotychczasowego przebiegu postępowania w niniejszej sprawie, nie

spełnia on kryteriów zasądzenia kosztów w żądanej przez obrońcę wysokości. Nie

mógł wszakże występować ponadprzeciętny nakład pracy obrońcy w sprawie

liczącej łącznie 3 tomy akt, w której oskarżonemu postawiony został jeden zarzut,

nawet przy akcentowanej konieczności sięgania do dorobku piśmiennictwa i

orzecznictwa dla zgłębienia zagadnienia z zakresu prawa karnego materialnego.

Tego typu czynność intelektualna przy wykonywaniu czynności obrończych z reguły

nie stanowi przejawu nadzwyczajnego zaangażowania, wynikającego ze

szczególnych potrzeb, lecz jest-zwłaszcza na etapie postępowania kasacyjnego -

raczej normą. Konieczność zapoznania się z materiałami niniejszej sprawy i

przygotowania odpowiedzi na kasację w jak najszybszym czasie, choć

nielimitowanym ustawowo, czy też aktywność obrońcy, polegająca na

kontaktowaniu się z klientem, również nie należą do kategorii wymienionych przez

ustawodawcę w kategorii wyjątkowych okoliczności, które uzasadniałyby

zasądzenie kosztów obrony w stawkach podwyższonych.

Kierując się zatem powyższymi zapatrywaniami, Sąd Najwyższy zasądził na

rzecz Ł.M. zwrot kosztów obrony w postępowaniu kasacyjnym

w kwocie określonej w części dyspozytywnej.

Biorąc zatem pod uwagę wkład obrońcy w przygotowanie do niniejszej

sprawy czego wyrazem jest sporządzona przezeń odpowiedź na kasację

pełnomocnika oskarżycielki prywatnej, zastosowanie znalazła regulacja z § 16 w zw.

z § 15 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.

w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2026.118 t.j.).

V KK 491/25

5

Mając powyższe na względzie Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.

[J.J.]

[a.ł]