Obrońca z urzędu nie dostanie wynagrodzenia za kasację, bo nie miał obowiązku jej pisać

Obrońca skazanego P. M. – adwokat J. P., sporządził i wniósł kasację od

wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 24 kwietnia 2025 roku, sygn. V Ka 69/25,

formułując także wniosek o zasądzenie na jej rzeczy wynagrodzenia za tę

czynność, oświadczając że koszty te nie zostały pokryte ani w części, ani w całości.

Sąd Najwyższy postanowieniem wydanym na posiedzeniu w dniu 15

stycznia 2026 r., w sprawie o sygn. V KK 506/25, oddalił tę kasację jako oczywiście

bezzasadną, nie rozstrzygając co do żądanych przez obrońcę kosztów. Pismem z 4

lutego 2026 roku adw. J. P. ponowił swój wniosek o zasądzenie kosztów obrony z

urzędu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

V KK 506/25

2

Wniosek obrońcy o przyznanie mu wynagrodzenia za sporządzenie i

wniesienie kasacji na rzecz skazanego P. M. za postępowanie kasacyjne na

uwzględnienie nie zasługuje.

Wyjaśnienie zapadłej decyzji wymaga odwołania się do zaistniałych w

sprawie zaszłości procesowych. Lektura akt sprawy potwierdza, że na mocy

zarządzenia z 26 stycznia 2024 roku, sygn. VI Kp 74/24, adw. J. P. został

ustanowiony obrońcą z urzędu podejrzanego wówczas P. M. i czynnie

reprezentował go w toku całego postępowania karnego, aż do chwili jego

prawomocnego zakończenia. W kontekście postępowania kasacyjnego zwrócić

uwagę należy, że art. 84 § 2 k.p.k. jednoznacznie stanowi, że wyznaczenie obrońcy

z urzędu nakłada na niego obowiązek podejmowania czynności procesowych

właśnie do prawomocnego zakończenia postępowania. Jednocześnie jednak,

zgodnie z art. 84 § 1 k.p.k. wyznaczenie obrońcy z urzędu uprawnia go do działania

w całym postępowaniu, nie wyłączając czynności po uprawomocnieniu się

orzeczenia, jeżeli nie zawiera ograniczeń. Podstawa udziału obrońcy w

analizowanym postępowania takiego ograniczenia nie zawierała. Tym samym adw.

J. P. uprawniony do działania w postępowaniu kasacyjnym, w tym do sporządzenia

i wniesienia kasacji, choć nie ciążył już na nim taki obowiązek. Powyższe

potwierdza zresztą tak pismo samego obrońcy z 18 lipca 2025 roku (podpisane

przez działającego w substytucji adw. P. M. ), w którym wskazuje się na treść art.

84 § 1 k.p.k., jak i zarządzenie wydane przez Przewodniczącego Wydziału Sądu

Okręgowego w Łodzi w dniu 22 lipca 2025 roku o odmowie wyznaczenia obrońcy z

urzędu z uwagi na podjęcie czynności przez dotychczasowego (k. 28 teczki

kasacyjnej).

W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, że w sytuacji, gdy

obrońca lub pełnomocnik z urzędu nie ma obowiązku działania, nie należy mu się

za podjęte w ten sposób czynności od Skarbu Państwa wynagrodzenie (por.

postanowienia Sądu Najwyższego z dni: 4 maja 2016 r., III KK 334/15; 15 stycznia

2013 r., II KZ 56/12; 7 października 2010 r., II KK 229/10; 29 lipca 2010 r., III KZ

56/10). Ewentualne zasądzenie kosztów w takiej sytuacji jest możliwe jedynie na

zasadach słuszności (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 27 kwietnia 2011 r.,

II KK 316/10).

V KK 506/25

3

Z uwagi zatem na fakt, iż adw. J. P. nie został w niniejszej sprawie

wyznaczony do sporządzenia i wniesienia kasacji na rzecz skazanego P. M. , to nie

przysługiwało mu za tę czynność dodatkowe wynagrodzenie. Obrońca dobrowolnie

skorzystał z przysługującego mu w myśl art. 84 § 1 k.p.k. uprawnienia, przed

podjęciem decyzji w przedmiocie wyznaczenia skazanemu obrońcy z urzędu celem

rozważenia sporządzenia i wniesienia kasacji, a zatem skutki takiego działania,

również finansowe, winny być mu znane. Wywiedziona kasacja okazała się

oczywiście bezzasadna, brak było zatem także podstaw do przyjęcia, że

wynagrodzenie obrońcy może mu przysługiwać na zasadach słuszności.

W tym stanie rzeczy należało postanowić jak na wstępie.

[J.J.]

[a.ł]

Adam Roch