Oskarżona nietrzeźwa przy dzieciach. SN uchylił wyrok bez zakazu opieki nad nimi

V KK 523/25

2

N. S. została oskarżona o to, że w dniu 10 listopada 2024 r. około godz. 17:25 w

miejscowości N. przy ul. D., znajdując się w stanie nietrzeźwości sprawowała opiekę nad

swoimi dziećmi K. S. oraz Z. M. , czym naraziła wymienionych na bezpośrednie

niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, tj. o czyn z art. 160 §

2 k.k.

Sąd Rejonowy w Nakle nad Notecią, uwzględniając wniosek oskarżonej złożony

na rozprawie o wydanie wobec niej w trybie art. 387 k.p.k. wyroku o wskazanej treści,

przy braku sprzeciwu prokuratora i reprezentanta małoletnich pokrzywdzonych,

wyrokiem z dnia 21 lutego 2025 r., sygn. akt II K 577/24, uznał oskarżoną N. S. za

winną popełnienia zarzucanego jej czynu, tj. występku z art. 160 § 2 k.k. i za to

wymierzył jej karę 6 miesięcy pozbawienia wolności. Na mocy art. 69 § 1 i 2 k.k., art.

70 § 1 k.k. i art. 73 § 1 k.k. wykonanie orzeczonej kary warunkowo zawiesił na okres

próby 2 lat, oddając oskarżoną w tym czasie pod dozór kuratora. Na mocy art. 72 §

1 pkt. 5 k.k. zobowiązał oskarżoną do powstrzymania się od nadużywania alkoholu

w okresie próby, a na mocy art. 72 § 1 pkt. 6 k.k. do poddania się terapii uzależnień

od alkoholu w okresie próby. Nadto orzekł o kosztach sądowych.

Wyrok nie został zaskarżony przez żadną ze stron postępowania i uprawomocnił

się z dniem 1 marca 2025 r.

Kasację od tego wyroku wniósł Prokurator Generalny. Na podstawie art. 521 § 1

k.p.k. zaskarżył wyrok w całości na niekorzyść oskarżonej N. S. , zarzucając „rażące

i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego,

a mianowicie art. 387 § 1, 2 i 3 k.p.k., polegające na uwzględnieniu wadliwego

wniosku oskarżonej N. S. , o wydanie wyroku skazującego i wymierzenie jej kary 6

miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres

2 lat próby bez przeprowadzenia postępowania dowodowego, w sytuacji, gdy

wniosek ten nie zawierał propozycji, obligatoryjnego z mocy art. 41 § 1a pkt 1 k.k.,

orzeczenia wobec oskarżonej jako sprawcy występku z art. 160 § 2 k.k. popełnionego

na szkodę małoletnich, środka karnego w postaci zakazu zajmowania wszelkich lub

określonych stanowisk, wykonywania wszelkich lub określonych zawodów albo

działalności, związanych z wychowaniem, edukacją, leczeniem małoletnich lub z

opieką nad nimi na czas określony albo dożywotnio, co skutkowało wydaniem wyroku

z również rażącą i mającą istotny wpływ na jego treść obrazą wskazanego przepisu

V KK 523/25

3

prawa materialnego”. W konkluzji wniósł o uchylenie wyroku w całości i przekazanie

sprawy Sądowi Rejonowemu w Nakle nad Notecią do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja jest oczywiście zasadna, co pozwoliło uwzględnić ją w całości w trybie art.

535 § 5 k.p.k., tj. na posiedzeniu bez udziału stron. Niewątpliwe zaskarżony zapadł

z rażącym naruszeniem prawa procesowego – art. 387 § 1-3 k.p.k., jak też nie

respektuje normy zawartej w art. 41 § 1a pkt 1 k.k.

Przypomnieć należy, że wydając wyrok skazujący w trybie art. 387 k.p.k., sąd jest

zobowiązany do wymierzenia kary, środka karnego, przepadku lub środka

kompensacyjnego oraz rozstrzygnięcia co do kosztów procesu, zgodnie z wnioskiem

oskarżonego. Stosownie do treści art. 387 § 3 k.p.k. może jednak uzależnić

uwzględnienie wniosku od dokonania w nim wskazanej przez siebie zmiany. Ma to

znaczenie m.in. wtedy, gdy złożony przez oskarżonego wniosek postuluje wydanie

wyroku o treści nie w pełni zgodnej z obowiązującymi przepisami prawa.

W sprawie N. S. Sąd Rejonowy nie wywiązał się należycie z obowiązku kontroli

wniosku złożonego przez oskarżoną. W myśl tego wniosku miała ona zostać skazana

za występek z art. 160 § 2 k.k. popełniony na szkodę swoich dzieci, o których

wiadomo, że urodziły się odpowiednio w 2013 i 2024 r. Według systematyki Kodeksu

karnego występek ten jest opisany w rozdziale XIX, obejmującym przestępstwa

przeciwko życiu i zdrowiu, i jest przestępstwem umyślnym. To zaś, przy

uwzględnieniu także wieku dzieci, obligowało Sąd orzekający do baczenia, czy

wniosek uwzględnia m.in. treść art. 41 § 1a pkt 1 k.k., zgodnie z którym sąd

obligatoryjnie orzeka zakaz zajmowania wszelkich lub określonych stanowisk,

wykonywania wszelkich lub określonych zawodów albo działalności, związanych z

wychowaniem, edukacją, leczeniem małoletnich lub opieką nad nimi na czas

określony albo dożywotnio w razie skazania na karę pozbawienia wolności (nie ma

znaczenia czy w postaci bezwzględnej, czy też z warunkowym zawieszeniem jej

wykonania) za umyślne przestępstwo przeciwko życiu lub zdrowiu na szkodę

małoletniego. Wniosek oskarżonej o wydanie wobec niej wyroku skazującego w

trybie art. 387 k.p.k. nie zawierał propozycji orzeczenia tego środka karnego, zatem

powinnością Sądu meriti było wezwanie oskarżonej do stosownego uzupełnienia

wniosku. Sąd tego zaniechał i w konsekwencji wydał wyrok rażąco naruszający

V KK 523/25

4

prawo materialne, wspomniany art. 41 § 1a pkt 1 k.k. Oba te uchybienia miały istotny

wpływ na treść wyroku, bowiem ich zaistnienie spowodowało, że nie zawierał on

koniecznego orzeczenia o środku karnym, co oznacza, iż oskarżona nie poniosłaby

wszystkich konsekwencji wynikających z przypisania jej występku z art. 160 § 2 k.k.

Z tych względów zgodnie z wnioskiem kasacji zaskarżony wyrok uchylono i

przekazano sprawę Sądowi Rejonowemu w Nakle nad Notecią do ponownego

rozpoznania. Nie jest wykluczone powtórne wydanie orzeczenia w trybie art. 387

k.p.k., o ile oskarżona podtrzyma wcześniej złożony wniosek i dodatkowo wyrazi

zgodę na jego uzupełnienie w kierunku przewidzianym przez art. 41 § 1a pkt 1 k.k.

W przeciwnym wypadku Sąd rozpozna sprawę na zasadach ogólnych.

Zawarte w pkt 2 wyroku rozstrzygnięcie w przedmiocie wydatków

poniesionych w związku z rozpoznaniem kasacji znajduje uzasadnienie w treści art.

638 k.p.k.

[J.J.]

[a.ł]

Jerzy Grubba

Zbigniew Puszkarski

Eugeniusz Wildowicz