Brak obrońcy w procesie w sprawie S. D. Sąd Najwyższy nie wstrzymał wyroku

Kasację od w/w wyroku Sądu odwoławczego wniósł obrońca skazanego,

który zarzucił wystąpienie bezwzględnej podstawy odwoławczej z art. 439 § 1 pkt

10 k.p.k., „gdyż oskarżony w postępowaniu sądowym pierwszej instancji, w związku

z bezskutecznym postanowieniem sądu wydanym na etapie postępowania

przygotowawczego, nie miał obrońcy mimo spełnionej przesłanki określonej w art.

79 § 1 pkt 3 i 4 k.p.k.”.

Sąd Najwyższy stwierdza, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.

W odniesieniu do zarzutu co do podnoszonego uchybienia z art. 439 § 1 pkt 10

k.p.k. trzeba wskazać, że dla uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania

prawomocnego wyroku prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji musiałoby być

V KK 93/26

2

niemal zbliżone do pewności. Wprawdzie ranga zarzucanego uchybienia jest

poważna, lecz jego zaistnienie nie jest jednoznaczne i na tyle oczywiste, by

badanie sprawy przez pryzmat przesłanek określonych w art. 532 § 1 k.p.k.

przesądzało o konieczności przełamania reguły bezzwłocznego wykonania

prawomocnego wyroku. Kwestia ewentualnego wystąpienia omawianego

uchybienia wymaga gruntownej analizy akt sprawy w kontekście podniesionego w

kasacji zarzutu.

Wstrzymanie wykonania orzeczenia w związku z wniesieniem kasacji wchodzi

w grę wyjątkowo, w razie zaistnienia szczególnych okolicznościach, a to z tego

względu, że kontrola kasacyjna dotyczy prawomocnego wyroku sądu

odwoławczego, a więc wyroku objętego domniemaniem trafności zawartych w nim

rozstrzygnięć, które podlegają bezzwłocznemu wykonaniu. Zgodnie z regułą

wyrażoną w art. 9 § 1 k.k.w. postępowanie wykonawcze wszczyna się

bezzwłocznie, gdy orzeczenie stało się wykonalne, a wyrok - w myśl art. 9 § 2 k.k.w.

- staje się wykonalny z chwilą jego uprawomocnienia. Instytucja wstrzymania

wykonania wyroku określona w art. 532 § 1 k.p.k. ma charakter wyjątkowy, a

potrzeby jej zastosowania nie może uzasadniać sama czynność wniesienia kasacji.

Potrzeba ta aktualizuje się dopiero wówczas, gdy niezależnie od przyszłego

rozstrzygnięcia co do zasadności skargi kasacyjnej już wcześniej można stwierdzić

zaistnienie istotnych powodów do uznania słuszności tej kasacji, bądź też wówczas,

gdy strona wykaże odrębnie istnienie szczególnych okoliczności powodujących, że

wykonywanie lub wykonanie orzeczenia pociągałoby za sobą wyjątkowo dolegliwe i

w zasadzie nieodwracalne skutki (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 25

maja 2023 r., IV KK 105/23, LEX nr 3567070).

Rozstrzygnięcie wniosku złożonego w oparciu o przepis art. 532 § 1 k.p.k. nie

stanowi swego rodzaju prejudykatu w postępowaniu kasacyjnym, dlatego też w

żaden sposób nie rzutuje ono na kierunek przyszłego rozstrzygnięcia odnośnie do

kasacji. Nie oznacza zatem, że procesowo niedopuszczalne jest w przyszłości

uznanie zarzutu podniesionego w kasacji za oczywiście zasadny.

Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.

[J.J.]

V KK 93/26

3

[r.g.]