Wniosek o wznowienie postępowania nie został przyjęty, bo nie sporządził go adwokat

Pismem z dnia 5 marca 2025 r. R.K. wniósł o wznowienie postępowania

zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 24 maja 2019 r.

(sygn. akt II AKa 112/19), którym utrzymano w mocy wyrok Sądu Okręgowego w

Gdańsku z dnia 29 października 2018 r. w sprawie o sygn. akt IV K 84/18.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Wniosek okazał się oczywiście bezzasadny.

Stosownie do treści art. 545 § 3 k.p.k., osobisty wniosek strony o wznowienie

postępowania podlega, w sposób formalny, wstępnej kontroli w zakresie jego treści.

W razie stwierdzenia, że treść wniosku świadczy o jego oczywistej bezzasadności,

pismo to nie podlega procedurze uzupełnienia jego braków formalnych, w tym

dotyczących przymusu adwokackiego. O oczywistej bezzasadności wniosku

możemy mówić wtedy, gdy nie zawiera on żadnych racjonalnych i obiektywnych

V KO 139/25

2

przesłanek do merytorycznego badania podstaw wznowienia określonych

przepisami prawa procesowego, a wskazanych w art. 540, 540a i 540b k.p.k. (por.

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 stycznia 2022 r., II KO 125/21).

Złożony przez skazaną wniosek nie został sporządzony i podpisany przez

adwokata lub radcę prawnego, jak nakazuje przepis art. 545 § 2 k.p.k. Sąd

Najwyższy odstąpił od wzywania wnioskodawcy do uzupełnienia tego braku

formalnego, z uwagi na treść pisma, niewskazującą na zaistnienie jakichkolwiek

podstaw do wznowienia postępowania w niniejszej sprawie.

Przypomnieć wypada, że podstawy dla wznowienia postępowania karnego

zakończonego prawomocnym orzeczeniem wylicza art. 540 k.p.k. Są one

precyzyjnie opisane i z uwagi na wyjątkowość możliwości przełamywania

prawomocności wyroku sądowego – obejmują jedynie najpoważniejsze

okoliczności, jakie z uwagi na zasady procesu karnego (art. 2 k.p.k., m.in. że

podstawę wszelkich rozstrzygnięć powinny stanowić prawdziwe ustalenia faktyczne)

powodują, że sprawę należy rozstrzygnąć ponownie. Specyfika postępowania

wznowieniowego wszczynanego na wniosek powoduje, że nie dokonuje się na

nowo oceny zebranych w toku procesu dowodów i poprawności przyjętych w

oparciu o nie ustaleń faktycznych będących podstawą prawomocnego wyroku. Nie

bada się również oceny zasadności orzeczenia sądu pierwszej instancji, tak jak to

się czyni w ramach kontroli instancyjnej (tak SN w postanowieniu z dnia 21

Kwietnia 2016 r., V KO 22/16). Podlega weryfikacji jedynie to czy np. ustalono

prawomocnym wyrokiem, że popełniono przestępstwo w związku z pierwotnym

postępowaniem i istnieje uzasadniona podstawa do przyjęcia, że mogło to mieć

wpływ na treść orzeczenia (art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k.), ujawniły się nowe fakty lub

dowody świadczące m.in. o tym, że czynu nie popełniono i nie były one znane

wcześniej (art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k.), przepis stanowiący podstawę wydania

orzeczenia został uchylony przez Trybunał Konstytucyjny z uwagi na jego

sprzeczność z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub z ustawą (art.

540 § 2 k.p.k.), albo potrzeba wznowienia wynika z rozstrzygnięcia organu

międzynarodowego działającego na mocy umowy międzynarodowej ratyfikowanej

przez Rzeczpospolitą Polską (art. 540 § 3 k.p.k.).

V KO 139/25

3

Ponieważ zawarta we wniosku argumentacja, nie może doprowadzić do

wznowienia postępowania, niecelowe było wzywanie skazanego do uzupełnienia

braku formalnego w postaci sporządzenia i podpisania wniosku o wznowienie przez

adwokata lub radcę prawnego oraz wniesienia opłaty od wniosku. Samo wskazanie,

że w toku postępowania dochodziło do nieprawidłowości nie może stanowić

podstawy wznowienia. Ponadto informacje takie muszą poddawać się kontroli i

ocenie pod kątem ich prawdziwości. Nie stanowią także przesłanek do wznowienia

postępowania takie zarzuty dotyczące np. sposobu procedowania przed sądem

karnym, które były już przedmiotem oceny na apelacyjnym czy kasacyjnym.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 545 § 3 k.p.k., odmówiono więc

przyjęcia powyższego wniosku do rozpoznania.

Nie oznacza to jednak, że nie jest możliwe złożenie kolejnego wniosku. Musi

być on jednak sporządzony i podpisany przez adwokata lub radcę prawnego i

prezentować podstawy wznowieniowe przewidziane w k.p.k.

[WB]

[r.g.]