Sędziowie powołani w nowym trybie KRS w składzie sądu. SN nie wszczął wznowienia z urzędu

Pismem z dnia 29 września 2025 r., zatytułowanym „wniosek o wznowienie

postępowania”, obrońca skazanych S.K. i H.K. zwrócił się do Sądu Najwyższego o

wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu

Apelacyjnego w Łodzi z dnia 21 sierpnia 2024 r., II AKa 127/24, utrzymującym w

mocy wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 30 listopada 2023 r., IV K 54/23.

Obrońca podniósł, że w składzie Sądów obu instancji zasiadali sędziowie powołani

V KO 182/25

2

na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym

przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie

Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3; dalej: ustawa

nowelizująca KRS) – w składzie Sądu Apelacyjnego SSA X.Y., w składzie Sądu

Okręgowego SSO X.Y..1. W piśmie obrońca wniósł o zwrócenie się do KRS oraz

Prezesów właściwych sądów celem nadesłania dokumentacji dotyczących ww.

sędziów w zakresie przeprowadzenia testu niezależności i bezstronności. We

wniosku został zawarty także wniosek o wstrzymanie wykonania wyroku.

Należało zważyć, co następuje.

Lektura wniosku doprowadziła Sąd Najwyższy do stwierdzenia, że pismo

obrońcy stanowi sygnalizację potrzeby wznowienia postępowania karnego z

urzędu. W petitum pisma jako podstawę prawną wystąpienia wskazano co prawda

art. 540 § 3 k.p.k., jednak obrońca nie wskazał na żadne konkretne orzeczenie

sądu lub trybunału międzynarodowego, z którego miałaby wynikać potrzeba

wznowienia postępowania karnego w tej sprawie w rozumieniu art. 540 § 3 k.p.k.

Natomiast w piśmie tym wyraźnie obrońca domaga się wznowienia postępowania

karnego z uwagi na wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 §

1 pkt 2 k.p.k. w związku ze sposobem powołania konkretnych sędziów do pełnienia

urzędów. Nawet w uzasadnieniu pisma (s. 18) jego autor zatytułował część

uzasadnienia „uzasadnienie wniosku o wznowienie postępowania przez sąd z

urzędu”.

Po zapoznaniu się z pismem obrońcy i aktami sprawy należało stwierdzić

brak podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z

urzędu postępowania wskazanego w sygnalizacji obrońcy skazanych (art. 542 § 3

k.p.k.).

Zasadnicze znaczenie w tej sprawie ma uchwała połączonych Izb Sądu

Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/2020 (OSNK 2020, z. 2, poz.

7). Zgodnie z pierwszą tezą tej uchwały: „Nienależyta obsada sądu w rozumieniu

art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. […] zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze

udział osoba powołana na urząd sędziego w sądzie powszechnym albo wojskowym

na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym

przepisami ustawy z 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz

V KO 182/25

3

niektórych innych ustaw, jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi, w

konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i

bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art.

47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o

ochronie praw człowieka i podstawowych wolności”. Oznacza to konieczność

wykazania istnienia „okoliczności” wskazujących na szczególnie bliski związek

konkretnego sędziego z organami władzy wykonawczej, prowadzący do wniosku,

że sąd z udziałem takiego sędziego nie spełnia wymaganych standardów

bezstronności i niezależności (w ten sposób także m.in. uchwała składu siedmiu

sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22, OSNK 2022, z. 6,

poz. 22; a w kontekście standardu międzynarodowego wyroki ETPCz: z dnia 22

lipca 2021 r., Reczkowicz przeciwko Polsce, skarga 43447/19; z dnia 8 listopada

2021 r., Dolińska-Ficek i Ozimek przeciwko Polsce, skargi nr 49868/19 i 57511/19;

z dnia 3 lutego 2022 r., Advance Pharma sp. z o.o. przeciwko Polsce, skarga nr

1469/20; wyrok pilotażowy z dnia 23 listopada 2023 r., Wałęsa przeciwko Polsce,

skarga nr 50849/21).

W tej sprawie autor sygnalizacji odwołał się zasadniczo wyłącznie do faktu

powołania sędziów na wniosek KRS ukształtowanej w trybie przepisów ustawy

nowelizującej. W odniesieniu do SSA X.Y. Sąd Najwyższy już kilkukrotnie badał czy

sąd orzekający z jego udziałem jest sądem należycie obsadzonym w rozumieniu art.

439 § 1 pkt 2 k.p.k., przeprowadzając przy tym „test niezależności i bezstronności”

tego Sędziego. Tego typu uchybienie nie zostało stwierdzone, a przeprowadzony

test dał wynik pozytywny (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25

września 2024 r., V KK 353/24; wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 9 października

2024 r., V KK 204/24; z dnia 15 stycznia 2025 r., V KK 186/24 – w części

dotyczącej uchybienia z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. bez pisemnego uzasadnienia).

Wypada dostrzec, że w składzie Sądu Apelacyjnego zasiadał też SSA X.Y..2,

powołany na to stanowisko sędziowskie w tożsamej procedurze, co SSN X.Y. W

stosunku do tego Sędziego Sąd Najwyższy również kilkukrotnie wypowiadał się o

tym, że Sąd z jego udziałem nie jest sądem nienależycie obsadzonym (por.

postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 23 listopada 2022 r., V KK 222/22; z dnia

19 czerwca 2024 r., V KK 205/24; z dnia 16 września 2025 r., V KK 335/25).

V KO 182/25

4

Co więcej, działając z urzędu nie dotarto do żadnych dostępnych w

domenach publicznych informacji sugerujących ścisłe powiązania ww. sędziów z

władzą wykonawczą, mogących rzutować na nienależytą obsadę sądu. Na

marginesie trzeba zauważyć, że ani sami oskarżeni, ani ich obrońca nie

kwestionowali składu Sądu Apelacyjnego w Łodzi, orzekającego w ich sprawie. Nie

składali żadnych wniosków o wyłączenie ww. Sędziów.

Z kolei kwestia nienależytej obsady sądu z udziałem SSO X.Y..1. nie była

dotychczas badana przez Sąd Najwyższy. Analizując dostępne informacje nie

stwierdzono jednak, aby z uwagi na taki jak w tej sprawie skład Sądu Okręgowego

zaistniała bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Pani

X.Y..1. została powołana do pełnienia urzędu sędziego w Sądzie Okręgowym w

Łodzi na wniosek KRS wyrażony uchwałą nr […]/2021 z dnia […] 2021 r. Z tej

uchwały wynika, że stanowisko sędziowskie pełni od 2012 r. Opisana w uchwale

opinia sędziego wizytatora jest w pełni pozytywna i odnosi się wyłącznie do

merytorycznych kryteriów. Nie można uznać, jak sugeruje obrońca, że opinia ta

była nierzetelna bowiem sporządził ją Sędzia, który również uzyskał nominację w

wadliwej procedurze. Podobnie, nie można zgodzić się z tym, że o nienależytej

obsadzie sądu może przesądzać fakt, iż trzy osoby w ramach głosowania Kolegium

Sądu Okręgowego w Łodzi wstrzymało się od głosu. Głosowanie to wypadło dla

Kandydatki pozytywnie – 8 głosów „za”, brak głosów przeciw i 3 głosy

„wstrzymujące się”. Jednocześnie Sąd Najwyższy nie dotarł do żadnych

dostępnych w domenach publicznych informacji sugerujących ścisłe powiązania

SSO X.Y..1. z ówczesną władzą wykonawczą. Sędzia nie podpisywała list poparcia

dla kandydatów do wadliwie ukształtowanej KRS, nie pełniła funkcji prezesa czy

wiceprezesa sądu, jak również funkcji związanych z postępowaniami

dyscyplinarnymi sędziów (prezesa lub sędziego sądu dyscyplinarnego, rzecznika

dyscyplinarnego).

W tych okolicznościach stwierdzić należało, że przedstawiona sygnalizacja

nie wykazała podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o

wznowienie z urzędu, w trybie art. 542 § 3 k.p.k., wskazanego na wstępie

postępowania.

Z uwagi na powyższe okoliczności, należało zarządzić jak na wstępie.

V KO 182/25

5

[WB]

[a.ł]

Pouczenie:

1. Zarządzenie jest prawomocne i nie podlega zaskarżeniu.