Alibi oparte na oświadczeniach świadków. SN oddalił wniosek o wznowienie sprawy skazanego

M.S. wyrokiem Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 8 kwietnia 2019 r., sygn.

akt IV K 254/16, został skazany za popełnienie kilku czynów, w tym za popełnienie

wspólnie i w porozumieniu z K.M. zbrodni z art. 189 § 1 w zb. z 148 § 2 pkt 1 k.k. w

V KO 90/25

2

zw. z art. 11 § 2 k.k., za którą wymierzono im kary dożywotniego pozbawienia

wolności. Sąd Apelacyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 31 maja 2021 r., sygn. akt II

AKa 6/20, po rozpoznaniu apelacji obrońców skazanych, po zmianie opisu czynu

zakwalifikował go, wobec M.S. z art. 148 § 2 pkt 1 k.k., a wobec K.M. z art. 148 § 1

k.k. i wymierzył obu oskarżonym kary dożywotniego pozbawienia wolności.

Skazany M.S. nie wnosił kasacji, a kasację obrońcy skazanego K.M., Sąd

Najwyższy wyrokiem z dnia 6 lipca 2022 r., sygn. akt III KK 443/21, oddalił jako

oczywiście bezzasadną.

Z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie wystąpił obecnie

obrońca z wyboru skazanego powołując się na przepis art. 540 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k.

W uzasadnieniu obrońca wskazał, że po uprawomocnieniu się orzeczenia w

sprawie pojawiły się nowe, nieznane wcześniej dowody, co podważa pewność

poczynionych przez sąd ustaleń i rodzi konieczność rozważenia uniewinnienia

skazanego od popełnienia przypisanego mu czynu. Obrońca wniósł o

przesłuchanie w charakterze świadków 25 osób oraz do wniosku dołączył ich

pisemne oświadczenia oraz kilkadziesiąt oświadczeń innych osób, a nadto zwrócił

uwagę na oświadczenia około 1000 osób, które znajdują się w aktach sprawy.

Dołączone do akt sprawy oświadczenia, jednolite w swej treści, zdaniem

wnioskodawcy potwierdzają, iż w dniu zabójstwa Z.O. tj. 19 sierpnia 2014 r. osoby

te miały kontakt z M.S., co wyklucza zdaniem obrońcy, aby w tym czasie skazany

dopuścił się przypisanej mu zbrodni.

Prokurator Prokuratury Regionalnej del. do Prokuratury Krajowej w piśmie z

dnia 14 sierpnia 2025 r. wniósł o oddalenie wniosku o wznowienie postępowania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wniosek obrońcy skazanego M.S. o wznowienie postępowania nie zasługuje

na uwzględnienie, gdyż w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki do

wznowienia postępowania określone w art. 540 § 1 pkt 2a k.p.k.

Wzruszenie wyroku w tym trybie może nastąpić jedynie wówczas, gdy

ujawnią się nowe fakty lub dowody nieznane przedtem sądowi, które mogą w

sposób zasadniczy i wiarygodny podważyć prawdziwość przyjętych w nim ustaleń

faktycznych, a obowiązek ich wskazania ciąży na składającym wniosek o

wznowienie.

V KO 90/25

3

Tymczasem w złożonym wniosku o wznowienie postępowania, obrońca

skazanego nie wskazał żadnych nowych faktów lub dowodów, a jedynie wyraził

przekonanie, że z zeznań zawnioskowanych do przesłuchania osób będzie

wynikało, że skazany znajdował się w innym miejscu i nie mógł dopuścić się

zabójstwa pokrzywdzonego. Analiza wniosku obrońcy dokonana w oparciu o

zgromadzone dowody wskazuje, że w toku procesu skazany przedstawił listę

kilkuset osób, które podpisały oświadczenia, że w dniu 19 sierpnia 2014 r. miały z

nim kontakt. M.S. w dniu 9 marca 2021 r. złożył w Sądzie Apelacyjnym wniosek o

przesłuchanie 4 osób spośród tych które złożyły oświadczenia oraz lekarza A.M. (k.

12001). Z uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku jednoznacznie

wynika, że zarówno A.M. jak i pozostałe 4 osoby, to jest M.S., M.D., A.S. i J.S.

zostali przesłuchani, a ich zeznania ocenione. W uzasadnieniu wyroku podkreślono,

że oskarżony był faktycznie pacjentem św. A.M., ale jego zeznania nie mogą

stanowić potwierdzenia linii obrony M.S.

Z protokołów rozprawy z dnia 7 kwietnia 2021 r. wynika natomiast, że Sąd

odwoławczy oddalił wniosek M.S. o przesłuchanie w charakterze świadka A.S.,

albowiem zmierzał on do przedłużenia postępowania, gdyż zdaniem Sądu

oskarżony miał kilka lat, aby złożyć umowę zawartą 19 sierpnia 2014 r. i wnieść o

przesłuchanie osoby w niej wskazanej. Wynika z tego jednoznacznie, że sądom

znane były okoliczności związane z umowami pożyczek szczególnie, iż obrońca

podkreśla, że w aktach sprawy się one znajdują, tylko sądy je pominęły.

Co do A.K. zauważyć trzeba, że stawił się on na wezwanie Sądu

Apelacyjnego na rozprawę w dniu 23 lutego 2021 r., ale oskarżony M.S. cofnął

wniosek o jego przesłuchanie i Sąd odstąpił od tej czynności.

Obrońca skazanego całkowicie pomija wskazane okoliczności, które dotyczą

7 spośród 25 osób zawnioskowanych do przesłuchania, co może wskazywać na

brak wnikliwego zapoznania się z aktami sprawy. Obrońca nie wskazuje także na

jakie okoliczności miałyby pozostałe osoby zeznawać, gdyż ogólne wskazanie, że

na okoliczności braku możliwości popełnienia przez skazanego zbrodni zabójstwa

jest niewystarczające, szczególnie w sytuacji, gdy tą okoliczność miałoby

potwierdzić około 1000 osób wskazanych przez skazanego w postępowaniu

sądowym. Podkreślić należy, że skoro skazany wiedział o tych osobach, to nie stało

V KO 90/25

4

nic na przeszkodzie, aby zawnioskować w trakcie postępowania sądowego również

o ich przesłuchanie.

Zdaniem Sądu Najwyższego, w przedmiotowej sprawie nie zachodzą

przesłanki do wznowienia postępowania określone w art. 540 § 1 pkt 2 a k.p.k.

Wniosek obrońcy, jak słusznie wskazuje prokurator w swoim piśmie, w świetle

materiału dowodnego zgromadzonego w trakcie postępowania sądowego, jest

niczym innym aniżeli próbą przeprowadzenia kolejnej kontroli odwoławczej

prawomocnego wyroku skazującego. Obrońca nie przedstawił natomiast żadnego

nowego faktu ani dowodu, w świetle którego można by uznać, że prawomocne

orzeczenie jest niesłuszne. Przypomnieć natomiast należy, że Sąd wypowiadający

się w przedmiocie wznowienia postępowania nie dokonuje, powtórnie i na nowo

oceny zebranych w toku procesu dowodów i nie bada poprawności przyjętych w

oparciu o nie ustaleń faktycznych. Nie kontroluje także poprawności i prawidłowości

wydanych w sprawie rozstrzygnięć. Obowiązkiem Sądu badającego podstawy

wznowienia jest ustalenie czy okoliczności ujawnione przez wnioskodawcę są

faktami dającymi się potwierdzić dowodami spełniającymi wymogi procesowe i czy

istotnie są one w stanie podważyć prawomocne rozstrzygnięcie. W żadnym jednak

wypadku w gestii Sądu nie leży dociekanie, czy przywołane we wniosku hipotezy i

sugestie, są rzeczywiste i polegające na prawdzie, co więcej świadczą o

potwierdzeniu określonych faktów.

Wydaje się również konieczne zauważenie, że okoliczności dotyczące

składu orzekającego w Sądzie Okręgowym w Gdańsku, o czym wspomina

wnioskujący w uzasadnieniu, a co nie stanowi w istocie przedmiotu wniosku o

wznowienie, były już analizowane przez Sąd Najwyższy w dniu 30 stycznia 2025 r.,

sygn. V KO 95/24.

Z tych względów i wobec braku podstaw do uwzględnienia wniosku o

wznowienie postępowania, Sąd Najwyższy orzekł, jak w postanowieniu.

[WB]

[r.g.]

V KO 90/25

5