Darowany samochód miał jeździć na front. Sąd oddalił żądanie zwrotu darowizny

Powódka (...) spółka z ograniczoną odpowiedniością spółka komandytowa z siedzibą w U. pozwem z dnia 18 listopada 2024 r. domagała się stwierdzenia nieważności umowy darowizny samochodu marki S. (...) (1) o nr rej. (...), rok produkcji 2016, nr VIN: (...), z dnia 20 marca 2024 r., zawartej między powódką, a pozwaną Fundacją w E. z siedzibą w O.. Ponadto powódka domagała się nakazania pozwanej wydania powódce samochodu marki S. (...) (1) o nr rej. (...), rok produkcji 2016, nr VIN: (...), jak również zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwu wyjaśniła, że była właścicielką ww. pojazdu, lecz z uwagi na trudną sytuację związaną z konfliktem zbrojnym na Ukrainie, zdecydowała się na przekazanie go pozwanej Fundacji, celem niesienia pomocy na froncie. Umowa darowizny pojazdu została zawarta 20 marca 2024 r. i tego samego dnia przekazano pozwanej przedmiotowy pojazd. Powódka zarzuciła, ze po kilku miesiącach dowiedziała się, iż darowany pojazd nigdy nie został wysłany na Ukrainę w celu udzielenia pomocy cywilom i żołnierzom. Dowiedziała się również, że samochód został przez pozwaną wykorzystany do celów prywatnych, niezgodnie z umową darowizny i wolą stron oraz celem zawiązanego stosunku prawnego. Powódka podkreśliła, że pismem z dnia 3 września 2024 r. powódka odwołała darowiznę, a pomimo tego pozwana nie zwróciła jej przedmiotu darowizny.

W odpowiedzi na pozew pozwana wniosła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powódki na jej rzecz zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych. Pozwana podkreśliła, że jej celem statutowym jest niesienie pomocy poszkodowanym w konfliktach zbrojnych oraz klęskach żywiołowych, a w ostatnim czasie w szczególności – na frontach wojny na Ukrainie. Pozwana przyznała, że doszło do zawarcia i wykonania umowy darowizny. Zaprzeczyła jednak jakoby zaszły przesłanki do stwierdzenia nieważności tej umowy, albo do odwołania darowizny. Pozwana wskazała, że pojazd został wysłany na Ukrainę w kwietniu i czerwcu 2024 r., następnie we wrześniu samochód był wykorzystywany podczas niesienia pomocy powodzianom. W grudniu 2024 r. pojazd ponownie trafił na front, a aktualnie znajduje się na terenie Polski w celu przeprowadzenia jego naprawy. Pozwana wywodziła, że w treści umowy nie zastrzeżono by pojazd ten miał być wykorzystywany wyłącznie na terenie Ukrainy. Dodatkowo wskazała, że twierdzenia powódki dotyczące niewywiązania się przez pozwaną z jej celów statutowych stanowi nadużycie prawa podmiotowego.

W toku postępowania powódka złożyła pozwanej propozycję ugody opierającą się na przekazaniu przez pozwaną darowanego pojazdu na rzecz (...) funduszu (...) w siedzibą w Z. na Ukrainie. Do zawarcia ugody ostatecznie nie doszło.

S ąd ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 20 marca 2024 r. strony zawarły umowę darowizny, zgodnie z treścią której (...) spółka z ograniczoną odpowiedniością spółka komandytowa z siedzibą w U. przekazała pozwanej Fundacji w E. z siedzibą w O. pojazd marki S. (...) (1) o nr rej. (...), rok produkcji 2016, nr VIN: (...), z przeznaczeniem do użytku własnego, z wykorzystaniem na cele humanitarne (§ 2 umowy).

Treść tej umowy była konsultowana z Fundacją, jednak została zredagowana przez powodową spółkę.

Do faktycznego przekazania przedmiotu darowizny doszło przy ul. (...) w U., w dniu zawarcia umowy. W imieniu powódki obecna tam była T. K. (2), a w imieniu pozwanej - K. K..

Celem statutowym Fundacji w E. jest niesienie pomocy poszkodowanym w konfliktach zbrojnych oraz klęskach żywiołowych, a w ostatnim czasie w szczególności - na frontach wojny na Ukrainie.

I. ści bezsporne, a nadto dowód: umowa darowizny z dnia 20 marca 2024 r. – k. 15 – 16, statut – k. 44 – 49v, filmy na płycie CD – k. 25, dowód z przesłuchania T. K. (1) za powódkę – k. 117 – 118.

Podczas przekazania samochodu obecna była telewizja publiczna, (...) U.. W materiale telewizyjnym była mowa o dostosowywaniu pojazdu do przetransportowania go na front oraz wykorzystywaniu go w przyszłości na terytorium Ukrainy.

K. ód: filmy na płycie CD – k. 25.

Przed wysłaniem pojazdu na front został on do tego przystosowany - pomalowano go na specjalny kolor, nieodbijający światła i osłonięto butlę z gazem pancerną blachą.

Darowany samochód został wysłany na Ukrainę 2 kwietnia 2024 r. Powrócił do Polski 9 kwietnia 2024 r. Następie pojazd znalazł się na terytorium Ukrainy 21 czerwca 2024 r. i wrócił do Polski 28 czerwca 2024 r.

Pojazd był wykorzystywany do transportu sprzętu i medyków na terytoria, na których prowadzone są działania zbrojne.

Po każdym powrocie z frontu pojazd musiał przechodzić naprawy i wymiany części. Trzeba było wymieniać tarcze hamulcowe, systemy chłodzenia, naprawiać elektrykę i termostat.

Fundacja mierzyła się z problemami w nabywaniu części zamiennych, gdyż z uwagi na model pojazdu muszą być one sprowadzane ze Stanów Zjednoczonych, co znacznie wydłuża proces naprawy.

We wrześniu 2024 r. samochód ten był przez dwa tygodnie wykorzystywany na terenach zalewowych podczas powodzi w południowej części Polski. Pojazd wykorzystywano do transportu łodzi ratunkowych oraz dostarczaniu wody do osób dotkniętych powodzią.

W grudniu 2024 r. pojazd ponownie wysłano na Ukrainę.

Aktualnie samochód znajduje się w naprawie, ponieważ zepsuł się termostat i instalacja gazowa.

K. ód: pismo z Komendy Głównej Straży Granicznej z dnia 12 lutego 2025 r. z załącznikiem – k. 72 – 73, wydruki – k. 50 – 55, wydruki – k. 20 – 23, dowód z przesłuchania K. K. za pozwaną – k. 129 – 129v.

Pismem z dnia 3 września 2024 r. powodowa spółka, działając poprzez pełnomocnika, r. pr. P. S., złożyła pozwanej Fundacji oświadczenie odwołaniu darowizny samochodu z dnia 20 marca 2024 r., z uwagi na niezgodne z umową przeznaczenie przedmiotu darowizny, co stanowi działanie rażąco sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Dodatkowo powódka wskazała, że umowa ta stanowiła czynność sprzeczną z zasadami współżycia społecznego i jako taka jest bezwzględnie nieważna. Do pisma tego nie załączono pełnomocnictwa do złożenia oświadczenia. Pozwana odebrała pismo dnia 10 października 2024 r.

W odpowiedzi, pismem z dnia 5 listopada 2024 r., pozwana wskazała, że kwestionuje skuteczność tego oświadczenia z uwagi na niezaistnienie przesłanek do jego złożenia i zanegowała podniesione w nim okoliczności. Fundacja poinformowała, że pojazd był i jest wykorzystany w sposób zgodny z celem określonym w umowie darowizny.

K. ód: pismo z dnia 3 września 2024 r. z potwierdzeniem nadania i odbioru – k. 17 – 19, pismo z dnia 5 listopada 2024 r. z potwierdzeniem nadania – k. 56 – 58.

Powódka czyniła również darowizny, których przedmiotem były pojazdy na rzecz Międzynarodowego funduszu Charytatywnego Skład w siedzibą w Z. na Ukrainie.

K. ód: umowy darowizny – k. 89 – 109.

Wyżej przedstawiony stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie okoliczności bezspornych, przedłożonych przed strony dokumentów i filmów na płycie CD oraz na podstawie dowodu z przesłuchania T. K. (1) za powódkę i K. K. za pozwaną.

Sąd pominął natomiast dowód z zeznań świadka M. E. na okoliczności wskazane w piśmie powódki z dnia 26 maja 2025 r., na podstawie art. 235 Zebrany materiał dowodowy Sąd oceniał według własnego przekonania i w sposób wszechstronny, mając na względzie zasady logiki i ogólne zasady doświadczenia życiowego. Dokumenty zgromadzone w sprawie uznał za wiarygodne i oparł się na nich w swym rozstrzygnięciu, albowiem nie budziły one wątpliwości co do swej prawdziwości, autentyczności i mocy dowodowej. Treść tych dokumentów nie pozostawiała zaś wątpliwości co do zgodności z przedstawionym w nich stanem rzeczy. Korespondowały z pozostałym zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, a ich treść była zgodna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Omawiane dowody stanowiły spójną całość, uzupełniały się, tworząc chronologiczny ciąg zdarzeń. Wobec tego dokumentom tym Sąd przydał walor w pełni wiarygodnych środków dowodowych. Sąd oparł się też na dowodach w postaci filmów zgranych na płycie CD. Szczególne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy miała natomiast umowa darowizny (vide – k. 15-16 akt).

Sąd dał również wiarę dowodowi z przesłuchania stron. Wymaga podkreślenia, że relacja K. K. była zgodna z ustaleniami poczynionymi przez Sąd na podstawie pozostałych dowodów, jak również była rzeczowa i logiczna. Z kolei relację T. K. (1) Sąd ocenił jako wyczerpującą i detaliczną, jednakże częściowo odbiegającą od meritum sprawy. Prokurent powodowej spółki zdawała się bowiem przeprowadzać interpretację umowy darowizny, która nie była zgodna ze stanem faktycznym sprawy, ani z przepisami prawa. W szczególności wbrew twierdzeniom przesłuchiwanej obdarowana Fundacja nie miała obowiązku relacjonowania przebiegu swych działań na froncie, składania sprawozdania, czy wysyłania zdjęć, co zresztą w skrajnych przypadkach mogłoby przynieść niekorzyść stronie ukraińskiej, gdyby ujawniono fotografie zdradzające chociażby lokalizację żołnierzy, czy sprzętu wojskowego. W treści umowy darowizny nie umieszczono polecenia bądź innego podobnego zapisu, zatem pozwana nie miała w związku z zawartą umową żadnych dodatkowych obowiązków względem darczyńcy.

S ąd zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że w uzasadnieniu wyroku nie ma potrzeby i nie ma obowiązku wyrażania szczegółowego stanowiska do wszystkich poglądów prezentowanych przez strony, o ile nie miały one istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 października 1998 r. w sprawie II UKN 282/98, O. 44600, oraz wyrok (...) z 21 lipca 2015 r. w sprawie K. przeciwko Turcji (...), (...) (...)). Dopuszczalne – a w świetle brzmienia art. 327 (1) § 2 k.p.c. wręcz konieczne - jest rozprawienie się z poszczególnymi zarzutami niejako

en bloc, poprzez zaprezentowanie odmiennego zapatrywania w kwestii faktów lub prawa nie pozostawiające przestrzeni dla racjonalnej obrony pozostałych zarzutów, które – przy uwzględnieniu koncepcji sądu – stają się wówczas bezprzedmiotowe (por. uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2017 r. w sprawie VI (...), O. (...)). Dlatego też Sąd – stosownie do wymogów art. 327W realiach niniejszej sprawy pozwana Fundacja nie dopuściła się względem powódki rażącej niewdzięczności. Zachowanie Fundacji po przekazaniu jej pojazdu nie cechowało się złą wolą względem powodowej spółki, ani też chęcią wyrządzenia jej krzywdy, ani szkody. W istocie działania Fundacji mieściły się w jej celach statutowych. Po przystosowaniu pojazdu został on przekazany na terytorium Ukrainy, gdzie służył do dostarczania pomocy materialnej i medycznej na froncie. Używano go do transportu sprzętu i medyków na terytoria, na których prowadzone są działania zbrojne. Z informacji nadesłanej przez Komendę Główną Straży Granicznej wynikało, że samochód został wysłany na Ukrainę w dniu 2 kwietnia 2024 r. i powrócił do Polski w dniu 9 kwietnia 2024 r. Następnie pojazd znalazł się na terytorium Ukrainy w dniu 21 czerwca 2024 r. i wrócił do Polski w dniu 28 czerwca 2024 r. Sąd dał wiarę zeznaniom K. K., który zeznał, że po każdym powrocie z frontu pojazd musiał przechodzić naprawy, a Fundacja mierzyła się z problemami w nabywaniu części zamiennych, gdyż musiały one być sprowadzane ze Stanów Zjednoczonych, co znacznie wydłużało proces naprawy. Twierdzenia pozwanej w tym zakresie były logiczne i zgodne z zasadami doświadczenia życiowego. Powódka zaś nie zaoferowała żadnego wiarygodnego dowodu, by je obalić. Z relacji K. K. wynikało, że Fundacja musiała wymieniać tarcze hamulcowe, systemy chłodzenia, naprawiać elektrykę i termostat. W grudniu 2024 r. pojazd ponownie wysłano na Ukrainę, jednakże aktualnie znajduje się w naprawie, ponieważ zepsuł się termostat i instalacja gazowa.

Mając powyższe na uwadze Sąd doszedł do przekonania, że cel stron umowy jest w istocie realizowany, a nadto przesądzające wydaje się to czy cel został przez obdarowanego w ogóle zrealizowany, a nie to, czy cel ten jest nadal realizowany. Sąd ustalił, że pojazd był wykorzystywany w celach humanitarnych na terytorium Ukrainy i jest tam wysyłany w dalszym ciągu, z przerwami na konieczne naprawy.

Ponadto nawet niewykorzystywanie pojazdu na Ukrainie nie stanowiłoby jeszcze samo z siebie niewykonywania przez pozwaną umowy. R. i cel stron umowy nie były w tym zakresie przesądzające. Nie należy tracić z pola widzenia, że to powódka redagowała treść umowy darowizny i jeśli chciała zobowiązać pozwaną Fundację do jakichkolwiek dodatkowych działań, miała możliwość wprowadzenia stosowanych zapisów do treści umowy. Z okoliczności sprawy wynikało, że powódka zawierała już w przyszłości umowy darowizny samochodów, więc nie sposób uznać, że brak jej było doświadczenia w tym obszarze.

W treści umowy darowizny darczyńca (przyrzekający) może bowiem zobowiązać się względem obdarowanego (zastrzegającego), że spełni bezpłatnie określone świadczenie na rzecz osoby trzeciej (art. 393 k.c.). Możliwe jest tu również zastosowanie konstrukcji z art. 393 k.c. w innej konfiguracji, a mianowicie obdarowany (przyrzekający) może zobowiązać się względem darczyńcy (zastrzegającego), iż spełni oznaczone świadczenie na rzecz osoby trzeciej (darowizna ze świadczeniem na rzecz osoby trzeciej). Z art. 393 k.c. wynika zatem skierowane do obdarowanego roszczenie osoby trzeciej. Przesądzenie, iż umowa ma charakter darowizny ze świadczeniem na rzecz osoby trzeciej, nie zaś darowizny z poleceniem albo wręcz umowy całkowicie odpłatnej, musi nastąpić w drodze interpretacji oświadczeń woli stosownie do reguł zawartych w art. 65 § 1 i 2 k.c.

Darowizna może również obejmować polecenie (art. 893 k.c.), w sytuacji gdy darczyńca włoży na obdarowanego obowiązek oznaczonego działania lub zaniechania, nie czyniąc nikogo wierzycielem.

Powódka uzasadniała odwołanie darowizny niezgodnym z umową przeznaczeniem przedmiotu darowizny. W omawianym przypadku strony nie zawarły jednak w treści umowy darowizny żadnego dodatkowego postanowienia, które można by interpretować jako zobowiązanie do świadczenia na rzecz osoby trzeciej, polecenie lub inne zobowiązanie obdarowanej Fundacji. Na uwagę zasługuje fakt, że z treści samej umowy nie wynikało również jednoznacznie, by pojazd miał być wykorzystywany wyłącznie realizując cele humanitarne na terytorium Ukrainy. Nawet przy założeniu, że wyłącznie taki cel przyświecał stronom umowy, to jej treść równocześnie nie uniemożliwiała wykorzystywanie samochodu przez Fundację również w innych celach humanitarnych (a za taki uznać należało pomoc powodzianom). Umowa nie zawierała takiego wyłączenia.

Sąd dokonując interpretacji treści umowy darowizny musiał mieć na uwadze treść art. 65 k.c. zgodnie z którym oświadczenie woli należy tak tłumaczyć, jak tego wymagają ze względu na okoliczności, w których złożone zostało, zasady współżycia społecznego oraz ustalone zwyczaje. W umowach należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu. Przypomnieć należy, że Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 29 czerwca 1995 r., III CZP 66/95 (OSNC 1995, Nr 5, poz. 168) przyjął na tle przepisu art. 65 k.c. tzw. kombinowaną metodę wykładni. Wyrazem tego stanowiska są także późniejsze orzeczenia, np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 listopada 1997 r. (I CKN 825/97, OSNC 1998, Nr 5, poz. 85 i z dnia 20 maja 2004 r., II CK 354/03, nie publ.). Wspomniana metoda wykładni przyznaje pierwszeństwo - w wypadku oświadczeń woli składanych innej osobie - temu znaczeniu oświadczenia woli, które rzeczywiście nadały mu obie strony w chwili jego złożenia (subiektywny wzorzec wykładni). Podstawą tego pierwszeństwa jest zawarty w art. 65 § 2 k.c. nakaz badania raczej, jaki był zgodny zamiar stron umowy, aniżeli opierania się na dosłownym brzmieniu umowy. To, jak strony, składając oświadczenie woli, rozumiały je można wykazywać zarówno za pomocą dowodu z przesłuchania stron, jak i innych środków dowodowych. Dla ustalenia, jak strony rzeczywiści pojmowały oświadczenie woli w chwili jego złożenia może mieć znaczenie także ich postępowanie po złożeniu oświadczenia, np. sposób wykonania umowy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 lutego 1998 r., I PKN 532/97, OSNAPiUS 1999, nr 3. poz. 81).

Wyrażane niekiedy zapatrywanie, że nie można uznać prawnej doniosłości znaczenia nadanego oświadczeniu woli przez same strony, gdy odbiega ono od jasnego sensu oświadczenia woli wynikającego z reguł językowych nawiązuje do niemającej oparcia w art. 65 k.c., anachronicznej koncepcji wyrażonej w

paremii clara non sunt interpretanda. Najnowsze gruntowne wypowiedzi nauki prawa cywilnego odrzuciły tę koncepcję. Zerwał z nią także Sąd Najwyższy w kilku orzeczeniach wydanych w ostatnich latach (por. wyroki: z dnia 21 listopada 1997 r., I CKN 825/97, OSNC 1998, Nr 5, poz. 81, z dnia 8 czerwca 1999 r., II CKN 379/98, OSNC 2000, Nr 1, poz. 10, z dnia 7 grudnia 2000 r., II CKN 351/00, OSNC 2001, Nr 6, poz. 95, z dnia 30 stycznia 2004 r., I CK 129/03 niepubl., z dnia 25 marca 2004 r., II CK 116/03, niepubl. i z dnia 8 października 2004 r., V CK 670/03, OSNC 2005, Nr 9, poz. 162). Niezależnie od powyższego z treści art. 65 § 2 k.c. wynika nakaz kierowania się przy wykładni umowy jej celem. Nie jest konieczne, aby był to cel uzgodniony przez strony, wystarczy - przez analogię do art. 491 § 2, art. 492 i 493 k.c. - cel zamierzony przez jedną stronę, który jest wiadomy drugiej.

Należy podzielić pogląd, że także na gruncie prawa polskiego - i to nie tylko w zakresie stosunków z udziałem konsumentów (art. 385 § 2 k.c.) - wątpliwości należy tłumaczyć na niekorzyść strony, która zredagowała umowę.

Ryzyko wątpliwości wynikających z niejasnych postanowień umowy, niedających usunąć się w drodze wykładni, powinna bowiem ponieść strona, która zredagowała umowę, a w omawianym przypadku – powódka.

W § 2 umowy wskazano, że pojazd przekazywany jest z przeznaczeniem do użytku własnego, z wykorzystaniem na cele humanitarne. Postanowienie to było sformułowane w sposób jednoznaczny, jasny i klarowny, a równocześnie brak było podstaw do intepretowania tego zapisu w sposób inny niż językowy, biorąc pod uwagę, że to powódka sporządziła tekst umowy i nie przedstawiła żadnego dowodu w celu wykazania skrajnie innych intencji stron niż te, które zostały zapisane w umowie.

Wymaga podkreślenia, że dla oceny charakteru prawnego umów darowizny nie ma znaczenia indywidualny motyw nieodpłatnego przysporzenia, gdyż ich przyczyna prawna (

causa donandi) jest stypizowana i jednakowa.

Powódka zarzucała pozwanej, że ta posłużyła się pojazdem podczas pomocy ofiarom powodzi, co jest sprzeczne z umową. Twierdzenia te uznać należało za chybione.

Między stronami bezsporne było, że we wrześniu 2024 r. pojazd przez dwa tygodnie wykorzystywany na terenach zalewowych podczas powodzi w południowej części Polski. Wykorzystywano go do transportu łodzi ratunkowych oraz dostarczaniu wody do osób dotkniętych powodzią. Działania te są całkowicie zgodne z celami statutowymi Fundacji i nie sposób uznać, że jednorazowe wykorzystanie samochodu w miejscu dotkniętym klęską żywiołową było sprzeczne z treścią umowy, czy celem stron. Z literalnego brzmienia umowy wynika, że w tym celu właśnie pojazd miał być wykorzystywany i w ocenie Sądu nie stoi to także w sprzeczności z używaniem go na terytorium Ukrainy. Opisywane czynności Fundacji nie wykluczały się wzajemnie. Nie uszło uwadze Sądu, że pojazd był na terenie Ukrainy kilkukrotnie i w dalszym ciągu jest wysyłany na front, a pomoc powodzianom miała charakter jednorazowy.

Na marginesie wskazać też należy, że podważanie przez powódkę celowości udzielania pomocy humanitarnej ofiarom powodzi przy pomocy spornego pojazdu, w sytuacji, gdy celem darczyńcy było niesienie właśnie takiej pomocy, choćby w innych warunkach, stoi w sprzeczności z samą logiką jej udzielania i godzi w istotę działalności dobroczynnej, w której powódka uczestniczy i której się przecież od pozwanej domagała. W świetle treści umowy przyznawanie prymatu tylko jednej, określonej działalności humanitarnej, podważa intencje darczyńcy.

Wobec niewystępowania przesłanek do uznania czynności prawnej za nieważną oraz braku przesłanek do odwołania darowizny przez powódkę i nieskuteczności złożonego przez nią oświadczenia, Sąd oddalił powództwo w całości.

O kosztach procesu Sąd orzekł w punkcie 2 wyroku mając na względzie przepis art. 98 § 1 k.p.c., zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Na koszty procesu poniesione przez pozwaną złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 3600 zł zgodnie z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych i kwota 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Mając zaś na uwadze przepis art. 98 § 1 Sędzia SR Agata Anna Borucka

Sygn. akt II Ca 1020/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 2 września 2025 r.

Sąd Okręgowy w Bydgoszczy II Wydział Cywilny Odwoławczy

w składzie:

Przewodnicząca:

SSO Sylwia Suska-Obidowska

po rozpoznaniu w dniu 2 września 2025 r. w Bydgoszczy

na posiedzeniu niejawnym,

sprawy z powództwa

(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej z siedzibą w U.

przeciwko

Fundacji w E.

o zapłatę,

na skutek apelacji powoda

od wyroku Sądu Rejonowego w Bydgoszczy

z dnia 18 czerwca 2025 r. sygn. akt XIV C 1973/24,

I. oddala apelację,

II. odstępuje od obciążenia powoda kosztami zastępstwa procesowego strony pozwanej w postępowaniu apelacyjnym.

SSO Sylwia Suska-Obidowska

II Ca 1020/25

UZASADNIENIE

Powódka (...) spółka z ograniczoną odpowiedniością spółka komandytowa z siedzibą w U. pozwem z dnia 18 listopada 2024 r. domagała się stwierdzenia nieważności umowy darowizny samochodu marki S. (...) (1) o nr rej. (...), rok produkcji 2016, nr VIN: (...), z dnia 20 marca 2024 r., zawartej między powódką, a pozwaną Fundacją w (...) z siedzibą w O.. Ponadto powódka domagała się nakazania pozwanej wydania powódce samochodu marki S. (...) (1) o nr rej. (...), rok produkcji 2016, nr VIN: (...), jak również zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych.

W odpowiedzi na pozew pozwana wniosła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powódki na jej rzecz zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych.

Wyrokiem z dnia 18 czerwca 2025 roku, wydanym w sprawie XIV C 1973(...)24, Sąd Rejonowy w Bydgoszczy oddalił powództwo oraz zasądził od powódki na rzecz pozwanej kwotę 3.617 zł (trzy tysiące sześćset siedemnaście złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

W uzasadnieniu wyroku Sąd Rejonowy, że wobec niewystępowania przesłanek do uznania czynności prawnej za nieważną oraz braku przesłanek do odwołania darowizny przez powódkę i nieskuteczności złożonego przez nią oświadczenia, powództwo podlegało oddaleniu w całości.

Apelację od powyższego wyroku złożyła powódka zaskarżając go w całości i zarzucając:

1. naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.:

a.

art. 233 par. 1 k.p.c., polegające na dowolnej, niezgodnej z zasadami logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego ocenie dowodów:



nagrania z chwili przekazania darowanego pojazdu - dokonanej z odebraniem mocy dowodowej części materiału dowodowego, co skutkowało błędnym przyjęciem, iż w okolicznościach sprawy strona powodowa nie wykazała faktu dookreślenia celu zawarcia przedmiotowej umowy oraz rzeczywistej intencji stron, w sytuacji, gdy zebrany w sprawie materiał dowody jednoznacznie wskazuje, że Powódka wykazała, że przedmiotowy pojazd miał zostać przekazany celem świadczenia pomocy humanitarnej na terenie Ukrainy,



oświadczenia o odwołaniu darowizny - dokonanej z odebraniem mocy dowodowej części materiału dowodowego, co skutkowało błędnym przyjęciem, iż strona powodowa nic odwołała darowizny w sposób skuteczny, podczas gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika fakt przeciwny,



zdjęć załączonych do odpowiedzi na pozew - w zakresie w jakim miały przedstawiać wykorzystanie przedmiotowego pojazdu do świadczenia pomocy humanitarnej na Ukrainie oraz napraw przeprowadzanych na pojeździć, podczas gdy zdjęcia te Sąd winien ocenić jako niewiarygodne, gdyż nie wskazują ani na prowadzenie przez Pozwaną działań pomocowych na terenie Ukrainy, ani na naprawę przedmiotowego samochodu,



przesłuchania K. K. - w zakresie w jakim wskazane zostało, że pojazd był wykorzystywany do transportu sprzętu i medyków na tereny, na których prowadzone są działania zbrojne, po każdym powrocie z frontu pojazd musiał przechodzić naprawy i wymiany części. Pozwana sprowadzała brakujące części ze Stanów Zjednoczonych, pojazd od grudnia 2024 r. przebywał na Ukrainie, a obecnie ponownie znajduje się w naprawie, podczas gdy zeznania we wskazanym zakresie Sąd winien ocenić jako niewiarygodne, gdyż Pozwana nie przedstawiła żadnych dowodów na poparcie wskazanych faktów;

b.

art. 235(2) par. 1 pkt 2 i 5 k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c. w zw. z art. 247 k.p.c.. polegające na nieprzeprowadzeniu dowodu z zeznań świadka M. E., na fakt treści uzgodnień poczynionych pomiędzy Stronami przed przystąpieniem do podpisania przedmiotowej umowy, okoliczności sporządzenia umowy, treści umowy, rzeczywistej woli stron, celu jaki przyświecał stronom podczas przekazania przedmiotowego samochodu, podstawy żądania zawartego w pozwie. a tym samym zasadności roszczenia, podczas gdy dowód ten wykazałby fakty mające istotne znaczenie dla sprawy;

c.

art. 98 par. 1,1(1), 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. w zw. z art. 108 p. 1 k.p.c. poprzez jego odwrotne zastosowanie:

2. zarzut sprzeczności istotnych ustaleń sądu z treścią zebranego materiału dowodowego - ustalenie w oparciu o uznany przez Sąd za wiarygodny materiał dowodowy, tj.:

• nagrania z chwili przekazania darowanego pojazdu,

• przesłuchania Stron,

• pisma z Komendy Głównej Straży Granicznej,

• statutu Pozwanej,

że cel stron umowy jest realizowany i brak jest podstaw do odwołania czy też unieważnienia umowy darowizny, podczas gdy ze wskazanego materiału dowodowego w sposób jednoznaczny wynika, iż wola oraz intencja stron opierały się na przekazaniu przedmiotowego pojazdu celem świadczenia pomocy na terenach Ukrainy objętych działaniami wojennymi, zaś Pozwana nie wykazała, aby takie działania były rzeczywiście podejmowane - tym samym, ustalenia faktyczne poczynione zostały wbrew treści tych dowodów;

3. naruszenie prawa materialnego:

d.

art. 6 k.c. w zw. z art. 898 k.c. - poprzez nieprawidłowe uznanie przez Sąd pierwszej instancji, że:



Powódka nie sprostała ciężarowi dowodu w zakresie wykazania faktu skutecznego złożenia Pozwanej oświadczenia o odwołaniu darowizny z powodu rzekomego braku załączenia pełnomocnictwa, podczas gdy fakt ten nie był kwestionowany przez żadną ze Stron, a Pozwana na żadnym etapie postępowania nie kwestionowała faktu otrzymania pełnomocnictwa,



Pozwana sprostała ciężarowi dowodu w zakresie wykazania faktu: wykorzystania pojazdu do transportu medyków na terytoriach, na których prowadzone są działania zbrojne, naprawy samochodu i wymiany części po każdym powrocie z frontu, sprowadzaniu części ze Stanów Zjednoczonych, podczas gdy fakty te nie zostały wykazane w toku postępowania dowodowego żadnym z załączonych przez stronę pozwaną dowodów - przy jednoczesnym błędnym przyjęciu, że to na Powódce spoczywał ciężar wykazania faktów przeciwnych;

e.

art. 65 par. 1 i 2 k.c. - poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że wola i cel Stron umowy nie były w przedmiotowej sprawie przesądzające, brak było podstaw do intepretowania zapisów umowy w sposób inny niż językowy, zaś strona powodowa przeprowadziła interpretację umowy darowizny sprzeczną ze stanem faktycznym i przepisami prawa, podczas gdy wola i cel Stron miały w niniejszej sprawie znaczenie kluczowej, zaś z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że wola oraz cel zawarcia umowy był w sposób wyraźny wskazany przez Strony i potwierdzony podczas przekazywania przedmiotowego pojazdu, a interpretacja umowy dokonana przez stronę powodową była zgodna ze stanem faktycznym, przepisami prawa i dotychczasową praktyką pomiędzy podmiotami świadczącymi pomoc na Ukrainie:

f.

art. 898 par. 1 k.c. - poprzez niewłaściwe zastosowanie i ustalenie, że Powódka nie miała podstaw do złożenia oświadczenia o odwołaniu darowizny z uwagi na brak rażącej niewdzięczności po stronie Pozwanej, podczas gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że strona pozwana nie realizowała celów oraz woli Stron umowy, zaś wspólne ustalenia Stron poczynione w związku z zawieraniem umowy darowizny stanowiły jedyny powód przekazania przedmiotowego pojazdu przez stronę powodową na rzecz Pozwanej, a tym samym istniały podstawy do żądania zwrotu darowanej rzeczy na podstawie art. 898 par. 2 k.c.

g.

art. 58 k.c. - poprzez błędną interpretację i uznanie, że nie zachodziły przesłanki do uznania przedmiotowej umowy darowizny za nieważną, podczas gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynikał fakt przeciwny.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o:

1. na podstawie art. 380 k.p.c. - kontrolę przez sąd odwoławczy postanowienia niezaskarżalnego sądu pierwszej instancji z dnia 28 maja 2025 r., pomijającego dowód z zeznań świadka M. E., a co za tym idzie, na podstawie art. 382 k.p.c., o przeprowadzenie pominiętego przez sąd I instancji dowodu z zeznań świadka M. E. - na fakt treści uzgodnień poczynionych pomiędzy Stronami przed przystąpieniem do podpisania przedmiotowej umowy, okoliczności sporządzenia umowy, treści umowy, rzeczywistej woli stron, celu jaki przyświecał stronom podczas przekazania przedmiotowego samochodu, podstawy żądania zawartego w pozwie, a tym samym zasadności roszczenia;

2. zmianę zaskarżonego wyroku:

a) w pkt 1. poprzez:

I. stwierdzenie nieważności umowy darowizny samochodu marki S. (...) (2), o numerze rejestracyjnym (...), rok produkcji 2016, nr VIN: (...), z dnia 20.03.2024 r., zawartej pomiędzy Powódką a Pozwaną,

II. nakazanie Pozwanej wydania Powódce samochodu marki S. (...) (2). o numerze rejestracyjnym (...), rok produkcji 2016, nr VIN: (...),

b) w pkt 2. - poprzez zasądzenie od Pozwanej na rzecz Powódki zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych;

a nadto zasądzenie od Pozwanej na rzecz Powódki kosztów zastępstwa procesowego II instancji według norm przepisanych.

W odpowiedzi na apelację pozwana wniosła o jej oddalenie oraz o zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych prawem.

S ąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja powódki nie zasługiwała na uwzględnienie.

Sąd Rejonowy dokonał w niniejszej sprawie prawidłowych ustaleń faktycznych w zakresie istotnym dla jej rozstrzygnięcia. Ustalenia te Sąd I instancji poparł wnikliwą analizą zebranych dowodów, a ich ocena odpowiada zasadom logiki i obejmuje wszystkie okoliczności sprawy. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd dokładnie określił dowody, na których się oparł, wyjaśnił podstawę prawną wyroku i przytoczył w tym zakresie przepisy prawa. Ustalenia te Sąd Okręgowy podziela i przyjmuje za własne, czyniąc integralną częścią swojego stanowiska.

Sąd I instancji w sposób prawidłowy ocenił prawnie dochodzone roszczenie w kontekście przedstawionej podstawy faktycznej rozstrzygnięcia. Dokonawszy prawidłowej kwalifikacji żądania, wywiódł zasadne wnioski prawne, a sposób rozumowania prowadzący do nich i przyjęty w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku został umotywowany adekwatnie do występujących w sporze problemów prawnych. Przyjęcie za własne zarówno ustaleń faktycznych jak i ocen prawnych dokonanych przez Sad Okręgowy czyniło zbędnym ich ponowne przytaczanie i powtarzanie (art. 387 § 21 k.p.c.).

Wywody skarżącego zaprezentowane w apelacji nie stanowiły wystarczającej podstawy do zmiany orzeczenia Sądu I instancji w postulowanym przez skarżącego kierunku.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. wskazać należy, że w świetle powyższego przepisu, do kryteriów oceny wiarygodności i mocy dowodowej należą m.in. doświadczenie życiowe, poprawność logiczna, prawdopodobieństwo wystąpienia określonych zdarzeń. Wynikająca z art. 233 § 1 k.p.c. swoboda w ocenie wiarygodności i mocy dowodów polega na jej dokonywaniu według własnego przekonania powziętego w wyniku bezpośredniego zetknięcia się z dowodami. Sąd porównuje wnioski wynikające z poszczególnych dowodów przy uwzględnieniu zasad logiki i doświadczenia życiowego i w efekcie ocena ich wiarygodność. Jeżeli więc z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z zasadami doświadczenia życiowego, to taka ocena dowodów musi być uznana za prawidłową, choćby nawet w równym stopniu, na podstawie tego samego materiału dowodowego (np. po uznaniu innych z wykluczających się dowodów za wiarygodne), dawały się wyprowadzić wnioski odmienne. Dla skuteczności zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. nie wystarcza więc stwierdzenie o wadliwości dokonanych ustaleń faktycznych, odwołujące się do stanu faktycznego, który w przekonaniu skarżącego odpowiada rzeczywistości. Konieczne jest wskazanie przyczyn dyskwalifikujących postępowanie sądu w tym zakresie. W szczególności skarżący powinien wskazać, jakie kryteria oceny naruszył sąd przy ocenie konkretnych dowodów, uznając brak ich wiarygodności i mocy dowodowej lub niesłuszne im je przyznając (por. np. wyroki SN z dnia: 23 stycznia 2001 r., IV CKN 970/00; 12 kwietnia 2001 r., II CKN 588/99; 10 stycznia 2002 r., II CKN 572/99).

W ramach zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. powódka powołała się na dowolną, niezgodną z zasadami logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego ocenę dowodów. Skarżąca podała, że Sąd Rejonowy błędnie przyjął w oparciu o zebrany materiał dowodowy, iż powódka nie udowodniła, że rzeczywistym celem i intencją stron umowy darowizny było przekazanie pojazdu celem świadczenia pomocy humanitarnej na terenie Ukrainy. Powódka wskazała nadto, że zdjęcia załączone do odpowiedzi na pozew oraz dowód z przesłuchania strony pozwanej należało ocenić za niewiarygodne, czego Sąd Rejonowy nie uczynił, czyniąc przedmiotowe dowody podstawą ustaleń faktycznych zaskarżonego rozstrzygnięcia. Skarżąca zarzuciła również, że Sąd pierwszej instancji niesłusznie przyjął, że odwołanie darowizny było nieskuteczne, podczas gdy z zebranego materiału dowodowego wynika fakt przeciwny.

W ocenie Sądu Okręgowego tak sformułowane zarzuty strony powodowej prowadzą jedynie do próby przeforsowania własnej wersji wydarzeń w oparciu o subiektywną interpretację zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Dostrzec należy, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, to w większości dowody z dokumentów, zdjęć i nagrań. W oparciu o ich treść Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił zarówno cel zawarcia umowy darowizny, okoliczność jej wykonania a także sposób wykorzystania przedmiotu darowizny przez pozwanego – po zawarciu umowy. Nie sposób również czynić zarzutu Sądowi Rejonowi, że za wiarygodny uznał dowód z przesłuchania strony pozwanej, skoro złożone zeznania w pełni korespondowały z zebranym materiałem dowodowym i stanowiły de facto jego uzupełnienie. Skoro powódka twierdzi, że dowody te nie pozwalały na poczynienie prawidłowych ustaleń faktycznych, winna to była wykazać. Samo kwestionowanie przez stronę prawidłowości oceny konkretnego dowodu oraz "zasadności ustaleń" nie nawiązuje w ogóle do właściwej (możliwej) postaci naruszenia art. 233 k.p.c. (por. postanowienie SN z dnia 16 września 1999 r. II CKN 480/98). Nie jest zatem wystarczające przekonanie strony skarżącej o innej, niż przyjął Sąd, wadze poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie niż ocena Sądu. Z powyższych względów w pełni zasadnie Sąd Rejonowy uznał, że w ustalonych okolicznościach sprawy nie zaistniały przesłanki do uznania czynności prawnej za nieważną, jak również do odwołania darowizny przez powódkę. Słusznie także wskazał na nieskuteczność złożonego przez nią oświadczenia o odwołaniu darowizny. Argumentacja skarżącej powódki nie podważyła prawidłowości rozumowania Sądu I instancji.

Kolejno odnosząc się do zarzutu naruszenia art. art. 235Sąd I instancji prawidłowo uznał ten wniosek za spóźniony, oceniając go w świetle przepisów art. 205Powód w apelacji wniósł ponownie o dopuszczenie i przeprowadzenie w/w dowodu. W ocenie Sądu Okręgowego wniosek ten jest dowodem spóźniony w rozumieniu art. 381 k.p.c. Jak już wyżej wskazano - powódka powinna powołać przedmiotowy dowód już na etapie postępowania przed Sądem I instancji. Skarżąca miała bowiem nie tylko możliwość przedstawienia powołanego w apelacji wniosku dowodowego już w początkowym etapie postępowania toczącego się przed Sądem Rejonowym, ale też w ocenie Sądu Okręgowego potrzeba jego powołania istniała już wówczas i nie powstała dopiero później, tj. po wydaniu zaskarżonego orzeczenia. Przedmiotowy wniosek dowodowy jako spóźniony z przyczyn wskazanych powyżej nie mógł zostać zatem uwzględniony.

Na uwzględnienie nie zasługiwały również zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego.

W pierwszej kolejności Sąd Okręgowy odwołał się do zarzutu naruszenia art. 58 k.c. wskazując na to, iż powołanie takiego argumentu w apelacji nie jest do końca zrozumiałe. Z ustaleń Sądu Rejonowego wynika, że w dniu 20 marca 2024 r. strony zawarły umowę darowizny, zgodnie z treścią której powódka przekazała pozwanej pojazd marki S. (...) (1) o nr rej. (...) z przeznaczeniem do użytku własnego, z wykorzystaniem na cele humanitarne (§ 2 umowy). Treść tej umowy była konsultowana z Fundacją, jednak została zredagowana przez powodową spółkę. Następnie jeszcze tego samego dnia pojazd został wydany pozwanej. Powódka wywodziła, że darowany pojazd nie został wykorzystany zgodnie z celem i wolą storn, dla której zawarto umowę darowizny tj. nie został wysłany na Ukrainę w celu udzielenia pomocy cywilom i żołnierzom. Sama umowa nie zawierała w sobie natomiast zapisów sprzecznych z prawem lub zmierzających do obejścia prawa. Nie była ona również sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.

W treści wniesionej apelacji powódka t nie wyjaśniła, na czym sprzeczność ta jej zdaniem polegała i nie uzasadniła w tym zakresie swego stanowiska. Odwołanie się do zasad współżycia społecznego oznacza odwołanie się do idei słuszności w prawie i do powszechnie uznawanych wartości w kulturze naszego społeczeństwa. Ujmując rzecz ogólnie, można przyjąć, że przez zasady współżycia społecznego należy rozumieć podstawowe zasady etycznego i uczciwego postępowania (por. wyrok SN z dnia 28 listopada 2001 r. IV CKN 1756/00, Lex nr 80259). Przepis art. 58 § 2 k.c. zapobiega nieakceptowanej przez system prawny sprzeczności między treścią norm postępowania ustanowionych na podstawie zasady autonomii woli przez czynności prawne a treścią przyjętych w społeczeństwie zasad moralnych. Negatywna ocena czynności prawnej może być ukształtowana tylko po dokonaniu oceny moralnej jej treści, celu lub skutków. Takowej Sąd Rejonowy w niniejszej sprawie nie stwierdził.

W niniejszej sprawie celem, dla którego zawarto umowę darowizny, było niesienie pomocy humanitarnej żołnierzom walczącym na froncie ukraińskim przy wykorzystaniu darowanego pojazdu. Oczywiste jest to , że cel ten nie naruszał zasad współżycia społecznego a wręcz przeciwnie stanowi ich urzeczywistnienie. Powódce chodził przecież właśnie o to, że nie był on w sposób prawidłowy ( jej zdaniem) realizowany.

Zaskarżonym wyrokiem nie naruszono również treści art. 65 § 1 i 2 k.c. Ani Sąd Rejonowy, ani strona pozwana nie kwestionowały co do zasady wskazywanego przez powódkę celu zawarcia umowy darowizny , jakim było wykorzystanie darowanego pojazdu na froncie ukraińskim. Podkreślić należy, że umowę darowizny sporządzała sama powódka, a pozwana co do zasady przystała na jej treść. Jak słusznie dostrzegł Sąd Rejonowy - treść umowy darowizny nie zawierała żadnego postanowienia, które można by interpretować, jako zobowiązanie Fundacji do jakiegokolwiek świadczenia na rzecz osoby trzeciej, czy też samego darczyńcy. Obdarowany nie został także zobowiązany do dodatkowych czynności sprawozdawczych, czy informacyjnych wobec powódki. Z treści umowy nie wynikało również w sposób niebudzący wątpliwości, że pojazd miał być wykorzystywany

wyłącznie realizując cele humanitarne na terytorium Ukrainy. Na gruncie prawa polskiego, i to nie tylko w zakresie stosunków z udziałem konsumentów (art. 385 § 2 k.c.), wątpliwości należy tłumaczyć na niekorzyść strony, która zredagowała umowę. Ryzyko wątpliwości wynikających z niejasnych postanowień umowy, nie dających usunąć się w drodze wykładni, powinna bowiem ponieść strona, która zredagowała umowę (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 czerwca 2007 r., sygn. akt IV CSK 95/07, Legalis nr 171987). W ocenie Sądu Okręgowego powódka nie sprostała obowiązkowi wykazania, że omawiany zapis umowny winien być rozumiany w taki sposób, jaki ona uważa za zasadny. W szczególności powódka nie wykazała, że zgodnie z wolą stron pojazd miał przebywać jedynie na terenie Ukrainy a każda forma korzystania z niego na terenie Polski miała być uznana za naruszenie treści umowy.

Sąd Okręgowy uznał, że również te zarzuty, które odnosiły się do skuteczności oraz zasadności złożenia oświadczenia o odwołaniu darowizny, nie były zasadne.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że powódka swoje żądanie nakazania pozwanej wydania przedmiotu darowizny upatrywała w skutecznym złożeniu oświadczenia o odwołaniu darowizny. Art. 898 k.c. stanowi, że odwołać darowiznę może darczyńca. W stanie faktycznym niniejszej sprawy, jak wynika z załączonej do pozwu kopii, oświadczenie o odwołaniu darowizny zostało sporządzone i podpisane przez pełnomocnika. Do akt sprawy powódka nie dołączyła pełnomocnictwa, z którego by wynikało, że pełnomocnik ( radca prawny) był umocowany do złożenia w jej imieniu oświadczenia materialnoprawnego. Odwołanie darowizny stanowi czynność materialnoprawną - wywołująca skutki materialnoprawne, tj. niweczącą

causae donandi i skutkującą powstaniem po stronie obdarowanego obowiązku zwrotnego przeniesienia własności przedmiotu darowizny. Skoro powódka nie przedłożyła pełnomocnictwa materialnoprawnego a w trakcie postępowania nie potwierdziła ważności tej czynności to zasadnie Sąd Rejonowy uznał, że powódka nie udowodniła, że skutecznie złożyła oświadczenie od odwołaniu darowizny.

W ocenie Sądu Okręgowego powódka nie wykazała również, by miała uzasadnione podstawy do złożenia oświadczenia o odwołaniu darowizny, o którym mowa w art. 898 § 1 k.p.c..

Zachowanie obdarowanego nosi znamiona rażącej niewdzięczności, jeżeli podjęte zostało świadomie, w nieprzyjaznym wobec darczyńcy zamiarze, ze znacznym nasileniem złej woli i nie daje się pogodzić z wymogiem szacunku i pozytywnego stosunku wobec darczyńcy ze względu na dokonaną darowiznę. Może to być czyn godzący w osobę lub mienie darczyńcy, bądź bezpośrednio wymierzony w osobę bliską darczyńcy, jeśli jednocześnie godzi w darczyńcę powodując zwłaszcza jego cierpienia. Jednakże sposób dysponowania przedmiotem darowizny przez obdarowanego, jako taki, nie może być kwalifikowany jako rażąco niewdzięczny, chyba że zostanie wywiedzione, iż przekłada się na kształtowanie relacji interpersonalnych z darczyńcą w stopniu wypełniającym tę przesłankę.

Skarżąca wskazując na użytkowanie przez pozwaną pojazdu niezgodnie z celem umowy darowizny, nie przedstawiła żadnego dowodu na tę okoliczność. Pozwana natomiast wykazała w sposób niebudzący wątpliwości, że pojazd był wykorzystywany zgodnie z celem umowy darowizny tj. do celów humanitarnych, zarówno na froncie ukraińskim, jak i w Polsce - przy usuwaniu skutków powodzi. Twierdzenia strony powodowej nie wytrzymują konfrontacji z materiałem dowodowym przedstawionym przez pozwaną. Na ich tle jawią się jako nieuzasadnione.

W związku z powyższym , wobec uznania rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego za prawidłowe i znajdujące oparcie w obowiązujących przepisach prawa apelacja powódki podlegała oddaleniu na podstawie art. 385 k.p.c.

Sąd Okręgowy w punkcie II wyroku na podstawie art. 102 k.p.c. postanowił odstąpić od obciążenia powódki kosztami zastępstwa procesowego strony pozwanej w postępowaniu apelacyjnym.

Zgodnie z art. 102 k.p.c. w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Istnieją dwie grupy przesłanek przemawiających za uznaniem, że zachodzi wypadek szczególnie uzasadniony. Jedną z tych grup są okoliczności występujące poza postępowaniem, takie jak trudna sytuacja życiowa i ekonomiczna strony. Drugą grupą przesłanek przemawiających za zastosowaniem instytucji określonej w art. 102 k.p.c. są przesłanki dotyczące samego procesu. Wśród nich należy wymienić: charakter zgłoszonego roszczenia i znaczenie roszczenia dla strony, przekonanie o zasadności roszczenia.

Niniejsze postępowanie miało dla powódki niewątpliwe istotne znaczenie z uwagi na silne zaangażowanie w pomoc ogarniętej wojną Ukrainie. Okoliczności te z pewnością wpływają na jej emocjonalny ( co jest uzasadnione) stosunek do sprawy i potęgują jej niekoniecznie usprawiedliwione wewnętrzne przekonanie o zasadności roszczenia.

Dlatego Sąd Odwoławczy uznał, iż obciążanie jej dodatkowo kosztami zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym nie byłoby słuszne.

SSO Sylwia Suska-Obidowska

Sygn. skt II Cz 471/25 p-II

POSTANOWIENIE

Dnia 25 marca 2026 roku

Sąd Okręgowy w Bydgoszczy II Wydział Cywilny - Odwoławczy w następującym składzie:

Przewodniczący: SSO Ireneusz Płowaś Sędziowie: SSO Aurelia Pietrzak

SSO Wojciech Rybarczyk po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2026 roku w Bydgoszczy na posiedzeniu niejawnym sprawy

z powództwa (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki

komandytowej z siedzibą w U.

przeciwko Fundacji (...) z siedzibą w O.

o zapłatę

na skutek zażalenia pozwanej na postanowienie zawarte w punkcie II wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 2 września 2025 roku w sprawie II Ca 1020/25 postanawia:

1. zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że zasądzić od powoda na rzecz pozwanej kwotę 1.800 zł (jeden tysiąc osiemset) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi za czas po upływie tygodnia od dnia ogłoszenia wyroku do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego,

2. zasądzić tytułem! zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego od powoda na rzecz pozwanej kwotę 325 zł (trzysta dwadzieścia pięć) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia postanowienia powodowi.

SSO Ireneusz Płowaś SSO Aurelia Pietrzak SSO Wojciech Rybarczyk