Magazyn energii z M. bez przyłączenia do sieci. Sąd oddalił odwołanie spółki od decyzji URE

wyroku z dnia 24 września 2025 r.

Decyzją z 7 lipca 2023 r. nr (...) Prezes Urzędu Regulacji Energetyki

(dalej: „Prezes URE”, „pozwany”) na podstawie art. 8 ust. 1 w zw. z art. 7 ust. 1 i art. 30 ust. 1

ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne

(Dz. U. z 2022 r., poz. 1385 ze zm.) (dalej: „p.e.”) oraz w związku z art. 104 § 1

ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

(Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.) (dalej: „k.p.a.”), po rozpatrzeniu wniosku (...) S.A. z siedzibą w M.

(dalej: „powód”) z dnia 12 października 2022 r. o rozstrzygnięcie w sprawie spornej dotyczącej odmowy zawarcia przez (...) S.A. z siedzibą w J.

(dalej: „zainteresowany”, „Dystrybutor”) umowy o przyłączenie do sieci elektroenergetycznej magazynu energii elektrycznej pn. (...) o mocy 8 MW (energia elektryczna oddawana do sieci elektroenergetyczna) i 0,8 MW (pobór energii elektrycznej z sieci elektroenergetycznej), planowanego na nieruchomości nr (...) w miejscowości S., gmina C. (dalej: (...)), stwierdził, że na Dystrybutorze nie ciąży obowiązek zawarcia umowy o przyłączenie do sieci elektroenergetycznej (...).

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła (...) S.A. z siedzibą w M.. Zaskarżając decyzję w całości zarzuciła jej naruszenie przepisów:

a) art. 7, art. 77, art. 78 i art. 84 k.p.a. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na:

i.

uchyleniu się przez Prezesa Urzędu od oceny co do stosowania w sprawie art. 262 § 1 i 2 k.p.a.; nie przedstawił on żadnych istotnych rozważań na ten temat i nie odniósł się do zarzutów powoda w tej części;

ii.

pozbawieniu powoda prawa do wykazania zasadności wniosku o rozstrzygnięcie sporu za pomocą przeciw-dowodu (dowodu z opinii biegłego), który pozwoliłby zweryfikować tezy pozwanego (jako monopolisty) zawarte w przedłożonej przez niego Ekspertyzie;

iii.

nierozważeniu istoty sprawy - a to oceny magazynu energii jako magazynu, który pracuje w trybie ładowania i rozładowania, dowolnego wyboru miejsca przyłączenia, zignorowaniu zmiany wniosku w toku postępowania (art. 61 k.p.a.);

b) art. 7 ust. 1 p.e. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że w sprawie nie wystąpiły techniczne warunki przyłączenia, podczas gdy Prezes Urzędu - poza cytowaniem Ekspertyzy, która na to wskazuje (zgodnie z zamówieniem zainteresowanego) - nie zdecydował się na jej samodzielną ocenę albo weryfikację (art. 107 §3 k.p.a.). Występujące w sprawie wiadomości specjalne dostrzegł, ale nie ocenił ich z użyciem opinii biegłego. Wadliwy i niekompletny materiał dowodowy stał się podstawą ocen prawnych, co stanowi błąd subsumcji.

W związku z powyższym strona odwołująca wniosła o:

I. zmianę zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez orzeczenie o obowiązku zawarcia umowy o przyłączenie,

II. zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według właściwych norm.

W odwołaniu powód powołał szereg wniosków dowodowych w tym z dokumentów znajdujących się w aktach postępowania administracyjnego, zeznań świadka – P. S. (1) (S.) oraz z opinii biegłego albo instytutu z zakresu elektroenergetyki ze specjalizacją dotyczącą magazynów energii na fakt czy należycie oceniono przyłączenie Obiektu w tej sprawie i możliwości jego współpracy ruchowej z siecią, przy uwzględnieniu aktualnego stanu wiedzy technicznej oraz stanu sieci (...) wraz z zobowiązaniem pozwanego do pokrycia tego wydatku.

Powód, pismem z dnia 20 października 2023 r. uzupełnił odwołanie, w ten sposób, że podtrzymał dotychczasowe wnioski i twierdzenia i jako żądanie ewentualne wskazał na uchylenie zaskarżonej decyzji.

Pozwany w

odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie, pominięcie wniosku dowodowego z opinii biegłego albo instytutu, jako niemającego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, nieuwzględnienie wniosku o zobowiązanie pozwanego do pokrycia wydatku na sporządzenie opinii przez biegłego i obciążenie powoda ewentualnymi kosztami sporządzenia opinii przez biegłego, pominięcie wniosku o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka – P. S. (2) – jako niemającego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, bowiem fakty te powinny wynikać z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zainteresowany w odpowiedzi na odwołanie wniósł o: oddalenie odwołania oraz zasądzenie od powoda na rzecz zainteresowanego zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Dodatkowo, zainteresowany wniósł o pominięcie dowodu z zeznań świadka – P. S. (1), jako niemającego istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Nadto zainteresowany, w przypadku dopuszczenia dowodu z opinii biegłego zgodnie z wnioskiem powoda z odwołania, wniósł o uzupełnienie tezy dowodowej o ustalenie, czy istnieją techniczne warunki przyłączenia magazynu energii (...) do sieci elektroenergetycznej (...) S.A. w Głównym Punkcie Zasilania M., w szczególności czy w tym punkcie występuje dostateczny zapas mocy dla przyłączenia ME do sieci z jakąkolwiek mocą, a także czy przyłączenie to wpłynie lub może wpłynąć na dotrzymanie standardów jakościowych energii elektrycznej dla odbiorców zasilanych z (...) M..

W piśmie z 7 grudnia 2023 r., powód doprecyzował wniosek o zmianę decyzji oraz orzeczenie co do istoty sprawy poprzez orzeczenie zawarcia umowy o przyłączenie o treści umowy wg załącznika nr 1.

Do pisma z 11 grudnia 2023 r. powód przedłożył opinię prywatną – Ocenę zasadności wydania warunków przyłączenia dotyczącą obiektu powoda wraz z charakterystyką pracy i wpływu magazynu energii na (...), wnosząc o jej dopuszczenie jako dowodu w sprawie na fakt tego, że Prezes Urzędu w ogóle nie zweryfikował przesłanki z art. 7 ust. 1 p.e. dotyczącej technicznych warunków przyłączenia a zainteresowany przedstawił merytorycznie błędne analizy dotyczące wpływu obiektu na sieć.

W piśmie z dnia 27 grudnia 2023 r. Powód doprecyzował, że pierwszorzędnym żądaniem jest zmiana zaskarżonej decyzji, zaś ewentualnym – uchylenie decyzji Prezesa URE.

Prezes URE, w piśmie z dnia 25 stycznia 2024 r. ustosunkował się do pism powoda z 7 i 11 grudnia 2023 r. i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie odwołania.

Postanowieniem z dnia 15 maja 2025 r. Sąd Okręgowy w Warszawie, XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (

również jako: „SOKiK”), dopuścił dowód z opinii biegłego z zakresu elektroenergetyki. Jednocześnie, zobowiązał powoda do uiszczenia zaliczki na pokrycie kosztów opinii biegłego w terminie 7 dni pod rygorem pominięcia czynności połączonej z wydatkami.

Z uwagi na nieuiszczenie przez powoda zaliczki na poczet dowodu z opinii biegłego w kwocie 15 000 zł, Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów postanowieniem z dnia 23 lipca 2025 r. pominął dowód z opinii biegłego sądowego dopuszczony postanowieniem z dnia 15 maja 2025 r.

Na rozprawie w dniu 24 września 2025 r. Sąd, na podstawie art. 235

2 § 1 pkt. 2) k.p.c. pominął dowód z zeznań świadka P. S. (1) jako nieistotny dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający do wydania orzeczenia w niniejszej sprawie.

Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił następujący stan faktyczny:

(...) S.A. z siedzibą w M. złożyła w dniu 4 kwietnia 2022 r. do Dystrybutora – (...) S.A. wniosek o określenie warunków przyłączenia do sieci elektroenergetycznej magazynu energii V. (...) o mocy 8 MW (energia elektryczna oddawana do sieci elektroenergetyczna) i 0,8 MW (pobór energii elektrycznej z sieci elektroenergetycznej), planowanego na dzierżawionej przez (...) S.A. nieruchomości nr (...) w miejscowości S., gmina C.. Powód wnioskował, aby przyłączenie ME energii elektrycznej nastąpiło do (...) Z..

dowód: wniosek z dnia 4.04.2022 r. wraz z załącznikami k. 10-14 akt adm.

pismo zainteresowanego z dnia 27.04.2022 r. k. 15 akt adm.

umowa dzierżawy z dnia 2.03.2022 r. k. 38-48 akt adm.

odpis z Księgi wieczystej nr (...) k. 49-53 akt adm.

Dystrybutor, po uznaniu wniosku o określenie warunków przyłączenia dla (...) za kompletny przystąpił do analizy możliwości jego przyłączenia do sieci elektroenergetycznej. W toku ww. analizy Dystrybutor negatywnie ocenił wnioskowane przez Spółkę miejsce przyłączenia, tj. (...) Z., gdyż lokalizacja planowanego (...) jest oddalona od ww. (...)tu o ok. 30 km, zaś najbliżej położona w stosunku do niej jest stacja (...) M. (ok. 10 km). Tym samym, jako miejsce przyłączenia dla (...) rozważany przez Dystrybutora był właśnie (...) M., jako najbliższy planowej lokalizacji ww. magazynu energii.

dowód: pismo zainteresowanego z dnia 8.12.2022 r. k. 65-69v akt adm.

Na potrzeby oceny możliwości przyłączenia (...) została sporządzona „Ekspertyza wpływu przyłączenia magazynu energii „(...)” o mocy 8 MW (energia oddawana do sieci) na elektroenergetyczną sieć dystrybucyjną.” oraz „Ekspertyza wpływu przyłączenia magazynu energii (...) o mocy 0,8 MW (pobór energii) na elektroenergetyczną sieć dystrybucyjną.”

W ramach Ekspertyzy wykonano m.in. analizę obciążenia transformatorów zainstalowanych w stacji 110/30/15 kV dla wariantów:

- W-1 – tj. obciążenia minimalne (...), przed i po przyłączeniu (...),

- W-2 – tj. obciążenia maksymalne (...), przed i po przyłączeniu (...).

Dokonano oceny ewentualnych przeciążeń poszczególnych elementów sieci wynikających z przyłączenia instalacji odbiorczej oraz oceny możliwości przyłączenia obiektu z wnioskowaną mocą, w układzie normalnym i układach N-1 pracy transformatorów. Obliczenia zostały wykonane dla poboru mocy (...) ze współczynnikiem tgφ = 0,2 oraz tgφ=0,4 o charakterze indukcyjnym (pobór mocy biernej). W przypadku przyłączenia badanego magazynu energii Ekspertyza wykazała przeciążenie transformatorów pracujących w stanie N-1. W związku z tym, ze względu na brak możliwości rezerwowania w stacji 110/30/15 kV, a tym samym brak możliwości zapewnienia pewności i jakości zasilania dla istniejących odbiorców zasilanych z (...) M. warunek obciążenia transformatorów 110/30/15 kV w (...) uznano za niespełniony.

dowód: pismo zainteresowanego z dnia 8.12.2022 r. k. 65-69v akt adm.

ekspertyzy k. 94-114 akt adm.

ekspertyzy pozbawione danych sensytywnych k. 130-149v

(...) S.A. wystosowała do zainteresowanego pismo, w którym domagał się ustalenia warunków przyłączenia dla obiektu o mocy 6 MW. Spółka wnioskowała, aby przyłączenie ME energii elektrycznej nastąpiło do (...) Z..

dowód: pismo powoda z dnia 30.05.2022 r. wraz z załącznikiem k. 18-22 akt adm.

W oparciu o wyniki przedmiotowej Ekspertyzy (...) S.A. pismem z dnia 22 sierpnia 2022 r. odmówiła wydania warunków przyłączenia dla ww. obiektu (...) z powodu braku technicznych warunków przyłączenia.

Dystrybutor, po uznaniu wniosku o określenie warunków przyłączenia dla (...) za kompletny przystąpił do analizy możliwości jego przyłączenia do sieci elektroenergetycznej. Przeprowadzono analizę istniejącej sieci elektroenergetycznej SN-15kV z uwzględnieniem źródeł pracujących i planowanych do przyłączenia. Badanie obciążenia w rozdzielnicy SN-15kV w (...) potwierdziło brak spełnienia kryterium zapasu mocy w (...). Brak spełnienia kryterium zapasu mocy w (...) skutkował niedotrzymaniem standardów jakościowych energii elektrycznej dla odbiorców zasilanych w ww. (...)u. wspomniał również, iż przyłączenie przedmiotowego źródła będzie możliwe po roku 2025 (data końcowa Planu Rozwoju), w przypadku spełnienia następujących warunków:

1. rozbudowa sieci zostanie ujęta w kolejnym Planie Rozwoju (...) S.A. oraz w planach inwestycyjnych (...) S.A., po uprzednim uzyskaniu zgody korporacyjnej i akceptacji przez Prezesa URE;

2. wnioskodawca złoży wniosek o określenie warunków przyłączenia;

3. w dniu rozpatrywania wniosku zaistnieją przesłanki określone w art. 7 ust. 1 p.e.;

4. zostaną wydane odpowiednie zgody korporacyjne dla wymaganego zakresu rozbudowy sieci oraz przyłączenia.

dowód: pismo (...) S.A. z 12.04.2022 r. k. 15, 117 akt adm.

pismo (...) S.A. z 22.08.2022 r. k. 23-24, 117v-118 akt adm.

Z uwagi na powyższą odmowę, pismem z 12 października 2022 r., (...) S.A. zawnioskowała do Prezesa URE o rozstrzygnięcie sporu dotyczącego warunków przyłączenia do sieci elektroenergetycznej poprzez orzeczenie o obowiązku zawarcia umowy o przyłączenie zgodnie z wnioskiem.

dowód: wniosek o rozstrzygnięcie sporu z dnia 12.10.2022 r. z załącznikami k. 1-30 akt adm.

Pismem z 28 października 2022 r. Prezes URE zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego na wniosek spółki (...) S.A. w sprawie rozstrzygnięcia sporu dotyczącego odmowy zawarcia umowy o przyłączenie do sieci elektroenergetycznej magazynu energii elektrycznej pn. (...) o mocy 8 MW, planowanego na działce ewidencyjnej nr (...) w miejscowości S., gmina C., przez (...) S.A. Jednocześnie, wezwał strony postępowania do złożenia szczegółowych wyjaśnień.

dowód: zawiadomienie o wszczęciu postępowania z 28.10.2022 r. k. 29-31 akt adm.

(...) S.A. w piśmie z dnia 24 listopada 2022 r. ustosunkowała się do pisma Prezesa URE. Wskazała, że w sprawie występują wiadomości specjalne i wniosła o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu elektroenergetyki.

dowód: pismo powoda z dnia 24.11.2022 r. wraz z załącznikami k. 32-57 akt adm.

Dystrybutor przedstawił swoje stanowisko w sprawie w piśmie z 8 grudnia 2022 r. do pisma załączył m.in. „Ekspertyzę wpływu przyłączanego (...) o mocy 8 MW (energii oddawana do sieci) na elektroenergetyczną sieć dystrybucyjną” oraz „Ekspertyzę wpływu przyłączanego (...) o mocy 0,8 MW (pobór energii) na elektroenergetyczną sieć dystrybucyjną.

dowód: pismo (...) S.A. z dnia 8.12.2022 r. wraz z załącznikami k. 65-120 akt adm.

ekspertyzy wpływu k. 94-114 akt adm.

Na wezwanie Prezesa URE z dnia 20 grudnia 2022 r. Dystrybutor nadesłał do sprawy syntezy Ekspertyz.

dowód: wezwanie Prezesa URE z 20.12.2022 r. k. 124-125v akt adm.

pismo zainteresowanego z dnia 20.01.2023 r. k. 129 akt adm.

ekspertyzy pozbawione danych sensytywnych k. 130-149v akt adm.

Postanowieniem z dnia 26 stycznia 2023 r. Prezes URE wyłączył prawo (...) S.A. wglądu do znajdujących się w aktach Ekspertyz.

dowód: postanowienie Prezesa URE z dnia 26.01.2023 r. k. 152-154v akt adm.

(...) S.A. zajęła stanowisko w sprawie w piśmie z 19 stycznia 2023 r. Wyjaśniła m.in., że korekta wniosku (z 8MW na 6 MW) została dostarczona do zainteresowanego w dniu 1 czerwca 2022 r.

dowód: pismo powoda z dnia 19.01.2023 r. wraz z załącznikami k. 155-160 akt adm.

Prezes URE postanowieniem z 7 lutego 2023 r. zobowiązał (...) S.A. do złożenia zaliczki w wysokości 18.450 zł na pokrycie kosztów wynikających z przeprowadzenia na żądanie strony dowodu z opinii biegłego, które nie wynikają z ustawowego obowiązku organu prowadzącego postępowanie.

dowód: postanowienie Prezesa URE z dnia 7.02.2023 r. k. 164-164v akt adm.

(...) S.A. powyższych kosztów nie uiściła.

okoliczność niesporna

(...) S.A., w piśmie z dnia 23 lutego 2023 r. podtrzymała wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego i jednocześnie podniósł, że koszty przeprowadzenia ww. dowodu leżą po stronie organu.

dowód: pismo powoda z dnia 23.02.2023 r. k. 165-166 akt adm.

Dystrybutor w piśmie z dnia 29 marca 2023 r. podkreślił, iż nie odnalazł on skorygowanego wniosku dotyczącego (...) z mocą wytwórczą 6 MW. Dodał również, że korekta mocy wytwórczej do 6 MW, nie miałaby wpływu na odmowę przyłączenia, gdyż w trybie ładowania, przy poborze energii przez magazyn, występuje brak spełnienia kryterium obciążenia transformatorów.

dowód: pismo zainteresowanego z dnia 29.03.2023 r. k. 172-177v akt adm.

Pismem z 26 maja 2023 r. Wójt Gminy C. nadesłał informację wskazującą, że (...) nie jest ujęty w bieżącej aktualizacji założeń do planu zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe gminy C., przyjętej Uchwałą nr (...) Rady Gminy C. z dnia 28 maja 2020 r.

dowód: pismo z Urzędu Gminy C. z dnia 26.05.2023 r. k. 182 akt adm.

Pismem z 12 czerwca 2023 r. Prezes URE zawiadomił strony postępowania o zakończeniu prowadzonego postępowania dowodowego i przysługującym im prawie do zapoznania się z materiałem dowodowym oraz do złożenia ewentualnych dodatkowych uwag lub wyjaśnień. Strony z przysługującego im prawa nie skorzystały

dowód: zawiadomienie o zakończeniu postępowania dowodowego z dnia 12.06.2023 r. k. 186 akt adm.

z.p.o. k. 184-185v akt adm.

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o powołane wyżej dowody z dokumentów zebrane w toku postępowaniu , których autentyczności strony nie kwestionowały, a Sąd także nie znalazł podstaw by odmówić im wiarygodności, jak też w oparciu o twierdzenia stron.

Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył, co następuje:

Podstawę wydanej decyzji Prezesa Urzędu stanowiła przepis art. 7

ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne

(Dz.U. z 2019 r., poz. 755 ze zm.), który stanowi źródło publicznoprawnego obowiązku przedsiębiorstwa energetycznego zajmującego się przesyłaniem lub dystrybucją energii przyłączenia do sieci ubiegającego się o to podmiotu. Przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją energii obowiązane jest do zawarcia umowy o przyłączenie do sieci z podmiotami ubiegającymi się o przyłączenie do sieci, na zasadzie równoprawnego traktowania i przyłączania, w pierwszej kolejności, instalacji odnawialnego źródła energii, jeżeli istnieją techniczne i ekonomiczne warunki przyłączenia do sieci i dostarczania energii, a żądający zawarcia umowy spełnia warunki przyłączenia do sieci i odbioru.

Ów publicznoprawny obowiązek przyłączenia do sieci wiąże się z monopolistyczną pozycją na rynku przedsiębiorstw energetycznych zajmujących się przesyłaniem lub dystrybucją energii. Nie ma on jednak charakteru bezwzględnego, gdyż przedsiębiorca energetyczny jest zwolniony z tego obowiązku w sytuacjach wskazanych w prawie energetycznym (

zob. M. Nowaczek-Zaremba, D. Nowak, w: PrEnerg. Komentarz, pod red. M. Swory, Z. Murasa, Warszawa 2010, s. 518-519; A. Walaszek-Pyzioł, Energia i prawo, Warszawa 2002, s. 154-158). Oznacza to więc, że nakaz przyłączenie do sieci aktualizuje się jedynie na określonych warunkach (

zob. również wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 7 listopada 2017 r., sygn. akt VII ACa 924/17, Legalis nr 1752463). Jak wynika z przytoczonego wyżej przepisu takie warunki zachodzą wówczas gdy, łącznie zostaną spełnione przesłanki:

- istnieją techniczne warunki przyłączenia do sieci i dostarczania energii;

- istnieją ekonomiczne warunki przyłączenia do sieci i dostarczania energii,

a żądający zawarcia umowy spełnia warunki przyłączenia do sieci i odbioru.

W myśl art. 7 ust 3a

ustawy podmiot ubiegający się o przyłączenie do sieci składa wniosek o określenie warunków przyłączenia do sieci, w przedsiębiorstwie energetycznym, do którego sieci ubiega się o przyłączenie. Złożenie takiego wniosku powoduje po stronie przedsiębiorstwa sieciowego obowiązek dokonania oceny, czy przyłączenie danego podmiotu jest możliwe właśnie z uwagi na techniczne, jak i ekonomiczne warunki. W przypadku stwierdzenia przez przedsiębiorstwo energetyczne ich braku, uprawnione jest ono do odmówienia zawarcia umowy o przyłączenie do sieci i dostarczania energii, informując o tym Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki.

Zarówno techniczne, jak i ekonomiczne warunki powinny być związane z indywidualnymi cechami konkretnego obiektu (

zob. wyrok Sądu Najwyższego - Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z dnia 22 maja 2014 r. sygn. akt III SK 51/13, opubl. Legalis). Wymóg istnienia technicznych warunków przyłączenia do sieci nie może być przy tym utożsamiany z – abstrakcyjnie pojmowaną – „techniczną możliwością” przyłączenia. Należy go odnosić do sprawnego i bezpiecznego funkcjonowania całej infrastruktury elektroenergetycznej. Ponadto na mocy art.7a

ustawy przyłączane do sieci urządzenia, instalacje i sieci podmiotów ubiegających się o przyłączenie muszą spełniać wymagania techniczne i eksploatacyjne zapewniające m.in.:

1) bezpieczeństwo funkcjonowania systemu elektroenergetycznego;

2) zabezpieczenie systemu elektroenergetycznego przed uszkodzeniami spowodowanymi niewłaściwą pracą przyłączonych urządzeń, instalacji i sieci;

3) zabezpieczenie przyłączonych urządzeń, instalacji i sieci przed uszkodzeniami w przypadku awarii lub wprowadzenia ograniczeń w poborze lub dostarczaniu energii;

4) dotrzymanie w miejscu przyłączenia urządzeń, instalacji i sieci parametrów jakościowych energii.

Bezpieczeństwo ma przełożenie na prowadzenie ruchu sieciowego w sieci dystrybucyjnej w sposób efektywny, z zachowaniem wymaganej niezawodności dostarczania energii elektrycznej i jakości jej dostarczania, za które odpowiedzialny jest operator systemu dystrybucyjnego.

Rozpoznając wniosek o przyłączenie do sieci przedsiębiorstwo energetyczne obowiązane jest zatem badać, czy w aktualnym stanie faktycznym takie przyłączenie jest w ogóle możliwe, i to zarówno w aspekcie dokonania fizycznego przyłączenia, jak i przy uwzględnieniu konieczności zapewnienia bezpieczeństwa całemu systemowi elektroenergetycznemu. Jeżeli zatem ekspertyza potwierdza, że istnieją techniczne warunki przyłączenia do sieci i odbioru, a żądający zawarcia umowy spełnia warunki przyłączenia do sieci i odbioru, a jednocześnie istnieją warunki ekonomiczne do przyłączenia, to przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją energii obowiązane jest do zawarcia umowy o przyłączenie do sieci z podmiotem ubiegającym się o przyłączenie do sieci, na zasadzie równoprawnego traktowania i przyłączania, w pierwszej kolejności, instalacji odnawialnego źródła energii. O odmowie zawarcia umowy o przyłączenie przedsiębiorstwo energetyczne obowiązane jest zgodnie z art. 7 ust 1

1

Prawa energetycznego

niezwłocznie powiadomić pisemnie Prezesa URE i zainteresowany podmiot wraz z podaniem przyczyn tej odmowy.

Pozwany Prezes URE zaskarżoną decyzję oparł na „Ekspertyzie wpływu przyłączenia magazynu energii (...) o mocy 8 MW (energia oddawana do sieci) na elektroenergetyczną sieć dystrybucyjną.” oraz „Ekspertyzie wpływu przyłączenia magazynu energii (...) o mocy 0,8 MW (pobór energii) na elektroenergetyczną sieć dystrybucyjną”. Sporządzone ekspertyzy w sposób ekspercki oceniały możliwości przyłączenia magazynu energii do sieci elektroenergetycznej. Jeśli chodzi przy tym o lokalizację ewentualnego przyłączenia, mimo że (...) S.A. zawnioskował o przyłączenie do (...) Z., to możliwości przyłączenia były badane z uwzględnieniem (...) M.. Zainteresowany wnioskowaną przez powoda lokalizację ocenił negatywnie, w szczególności ze względu na kryterium odległości od magazynu energii (...).

Oceniając jak należy traktować magazyn energii na potrzeby przyłączenia go do sieci elektroenergetycznej, w pierwszej kolejności należy stwierdzić, że kwestia ta nie znajduje wprost rozstrzygnięcia w regulacjach prawnych. Jednakowoż w art. 3 pkt 10k)

ustawy znajduje się definicja magazynu energii elektrycznej, w myśl której jest to instalacja umożliwiająca magazynowanie energii elektrycznej i wprowadzenie jej do sieci elektroenergetycznej. Poza tym przepisy prawa nie wymieniają magazynów, jako odrębnych elementów przyłączanych do sieci, nie definiując ich ani jako urządzeń odbiorczych, ani jako instalacji wytwórczych.

Tym niemniej magazyn energii oprócz prowadzenia procesu ładowania musi także pozwalać na jego rozładowywanie a zatem wyprowadzanie mocy do sieci. Wobec tego na potrzeby określenia warunków przyłączenia konieczna była ocena wpływu magazynu energii na system elektroenergetyczny właśnie ze względu na okresy wyprowadzania mocy z magazynu energii, co ma znaczenie dla mocy przyłączeniowej. Obowiązkiem przedsiębiorstwa energetycznego jest bowiem pełne rozważenie wpływu przyłączanego obiektu na system elektroenergetyczny, z uwzględnieniem wszelkich aspektów technicznych, w tym niekorzystnych warunkach pracy Krajowego Systemu Elektroenergetycznego. Konieczne jest zatem badanie pracy magazynu energii elektrycznej w trybie rozładowania tj. oddawania energii elektrycznej do sieci, jeżeli parametry techniczne i charakterystyka pracy wskazana we wniosku o przyłączenie magazynu energii do sieci, wskazują na taką możliwość jego pracy. Oznacza to, że pomimo tego, iż z powodów biznesowych nie jest celowe wprowadzanie energii z magazynu do sieci elektroenergetycznej w stanie nadmiaru energii w sieci, przy znikomym zapotrzebowaniu na energię elektryczną, gdyż cena energii jest wówczas niska, niemniej jednak przy ocenie wpływu instalacji przyłączanego źródła energii, to należy ocenić w modelach obliczeniowych możliwość sieci przy wprowadzeniu do niej maksymalnej ilości energii jaką generuje źródło (moc przyłączeniowa magazynu), w każdym możliwym zakresie pracy tej sieci (w najbardziej niekorzystnych wariantach pracy sieci, a więc w stanach skrajnych maksymalnego i minimalnego zapotrzebowania na energię elektryczną, uwzględniając przy tym wszystkie możliwe generacje energii elektrycznej, tj. pracujące źródła wytwórcze, źródła, które mają już umowy o przyłączenie do sieci i wydane warunki przyłączenia, w tym także magazyny energii pracujące w trybie rozładowania). Dlatego sporządzona ekspertyza musiała uwzględniać przedmiotowy aspekt.

W rozpoznawanej sprawie (...) S.A. nie wydał powodowi warunków przyłączenia, gdyż w jego ocenie brak było technicznych możliwości przyłączenia magazynu energii do sieci elektroenergetycznej.

Ekspertyza, z której wynika brak technicznych możliwości przyłączenia ME, stosownie do przepisów k.p.a. jest wystarczającym dowodem, na którym Organ mógł oprzeć swoje stanowisko. W postępowaniu cywilnym z kolei powód mógłby obalić to twierdzenie, jeżeli przedstawiłby dowody, z których wynikałoby, że warunki takie istnieją, wbrew treści Ekspertyzy.

Sąd postanowieniem z 15 maja 2025 r. dopuścił dowód z opinii biegłego z zakresu elektroenergetyki i zobowiązał powoda do uiszczenia zaliczki na pokrycie kosztów rzeczonej opinii. Strona powodowa we wskazanym przez Sąd terminie, nie uiściła zaliczki na poczet sporządzenia opinii biegłego. Wobec powyższego, Sąd postanowieniem z dnia 23 lipca 2025 r.. mając na uwadze regulację art. 130

4 § 5 k.p.c., pominął dowód z opinii biegłego sądowego. Skoro powód nie wniósł zaliczki, to należy domniemywać, że

de facto zrezygnował z przeprowadzenia dowodu, który obaliłby twierdzenie decyzji. Bezsprzecznie takim dowodem nie mogła być opinia prywatna, która jest jedynie stanowiskiem strony (opinie prywatne traktowane są jak dokumenty prywatne, niestanowiące dowodu na okoliczności wymagające wiadomości specjalnych; dokument prywatny, zgodnie z art. 245 k.p.c., stanowi jedynie dowód tego, że osoba podpisująca ten dokument złożyła oświadczenie w nim zawarte, a nie tego, że miały miejsce podane w nim fakty).

Postępowanie przed Sądem Ochrony Konkurencji i Konsumentów jest postępowaniem cywilnym, opartym na obowiązującej w polskim procesie cywilnym zasadzie kontradyktoryjności, co oznacza, że obowiązek dowodzenia faktów ciąży na stronach procesu, które z tych faktów wywodzą skutki prawne. Wynika z tego, że to strony są w pełni odpowiedzialne za wynik procesu. Z tego względu, zgodnie z przepisem art. 232 k.p.c. strony są zobowiązane do wskazywania dowodów dla stwierdzenia faktów, z których chcą wywodzić skutki prawne. Oznacza to, iż gromadzenie materiału dowodowego należy do stron procesu, a związany z tym ciężar procesowy, realizowany jest przez strony w ich własnym interesie. Jeżeli w prowadzonym postępowaniu strona jest bierna, to musi się liczyć z ujemnymi dla niej konsekwencjami w postaci np. oddalenia powództwa. (

por. H. Dolecki, „Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego”, Lex 2011). Aspekt merytoryczny, związany z udowadnianiem swoich racji, przeniesiony został przeto na strony. Ciężar wykazania faktów istotnych dla rozstrzygnięcia spoczywa na stronach” (

zob. wyrok Sądu Najwyższego - Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych, z dnia 5 listopada 2015 r., sygn. akt III SK 7/15, Legalis nr 1522465). Wspomnieć również należy, iż Sąd przeprowadza dowody zawnioskowane przez strony. Jednakże, w razie zaniechania takiej inicjatywy, oceniając zasady rozkładu ciężaru dowodowego, wydaje odpowiednie rozstrzygnięcie. Podstawę rozstrzygnięcia Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów orzekającego w pierwszej instancji stanowi materiał dowodowy zawnioskowany przez strony, w tym zebrany w toku postępowania przed Prezesem Urzędu. Postępowanie sądowe otwiera możliwość uzupełniania postępowania dowodowego zarówno przez skarżącego, jak i organ regulacji bądź zainteresowanego, w odpowiedzi na zarzuty odwołania. Ponieważ podstawowy substrat dla tego materiału dowodowego stanowią dowody zgromadzone w postępowaniu administracyjnym, to zasadniczy obowiązek zebrania materiału dowodowego ciąży na organie administracyjnym, chociaż w sprawach spornych, takich jak sprawy o odmowę przyłączenia do sieci, aktywność organu administracji może być niższa niż w sprawach prowadzonych z urzędu, niemniej w żaden sposób nie wpływa to na sposób dokonywania oceny zgromadzonego materiału dowodowego przez Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Jeżeli z tego materiału, uzupełnionego ewentualnie przez Prezesa Urzędu i zainteresowanego na etapie postępowania sądowego, nie będzie wynikało, że istnieją podstawy faktyczne dla uznania za udowodnione fakty istotne dla oceny aktualizacji przesłanek publicznoprawnego obowiązku przyłączenia do sieci, Sąd może dojść do uprawnionej merytorycznie konkluzji, że nie było podstaw do nałożenia na przedsiębiorstwo energetyczne obowiązku zawarcia umowy przyłączeniowej z innym przedsiębiorstwem (

zob. Sądu Najwyższego z 22 maja 2014 r. pod sygn. akt III SK 51/13 (Legalis nr 1405220).

Jeśli więc powód kwestionował rzetelność ekspertyzy przedstawionej w toku postępowania administracyjnego, to winien zgodnie z regułą rozkładu ciężaru dowodu przeprowadzić dowód przeciwny. W tym też kierunku zmierzał wnioskowany dowód z opinii biegłego, jednak wobec jego pominięcia, twierdzenia o niepoprawności wnioskowania ekspertyzy, a tym samym o istnieniu technicznych warunków przyłączenia, są bezpodstawne.

Jednocześnie Sąd miał na względzie, że oceny Ekspertyzy w toku postępowania administracyjnego dokonał Prezes URE, który wprawdzie jest organem administracji, ale jest to organ wysoce wyspecjalizowany, posiadający odpowiednie kompetencje do zajmowania się kwestiami energetycznymi. To jemu przypisane zostało prawo do rozstrzygania sporów uregulowane art. 8 ust 1

Prawa energetycznego. Zgodnie z treścią tego przepisu, Prezes Urzędu Regulacji Energetyki jest właściwy do rozstrzygania sporów w sprawach dotyczących odmowy zawarcia umowy o przyłączenie do sieci elektroenergetycznej. Zdaniem Sądu, Prezes URE nie musiał więc posiłkować się w toku postępowania administracyjnego dowodem z opinii biegłego dla oceny rzetelności ekspertyzy, zwłaszcza, że przepis art. 7 ust. 8e p.e. wprost zakłada, że ocena wpływu przyłączanych urządzeń dokonywana jest w ekspertyzie.

Z powyższych względów na Prezesie URE nie ciążył obowiązek przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego na etapie postępowania administracyjnego.

W świetle powyższej argumentacji nie sposób przyjąć aby powód obalił oparte na Ekspertyzie twierdzenie Prezesa URE wyrażone w zaskarżonej decyzji o braku publicznoprawnego obowiązku po stronie (...) S.A. przyłączenia (...) do sieci elektroenergetycznej.

Dlatego też oceniając istnienie technicznych warunków przyłączenia magazynu do sieci elektroenergetycznej (...) S.A., Sąd oparł się więc na Ekspertyzach wpływu przyłączenia magazynu energii (...) na elektroenergetyczną sieć dystrybucyjną.

Z „Ekspertyzy wpływu przyłączenia magazynu energii „(...)” o mocy 0,8 MW (pobór energii) na elektroenergetyczną sieć dystrybucyjną.” wypływał jednoznaczny wniosek, że przyłączenie magazynu energii wpłynie negatywnie na pracę sieci elektroenergetycznej, ponieważ doprowadzi do przeciążenia transformatorów pracujących oraz w stanie N-1. W konsekwencji spowoduje to brak pewności i jakości zasilania, a tym samym skutkować będzie niemożnością zapewnienia przez zainteresowanego gwarancji bezpieczeństwa zasilania odbiorców na danym terenie w energię elektryczną. Podsumowując Ekspertyza wykazała niespełnianie kryterium obciążenia transformatorów 110/15 kV GPZ dla wnioskowanej mocy.

Jest to spójne ze stanowiskiem (...) S.A., który wyjaśnił, że przeprowadził analizę istniejącej sieci elektroenergetycznej z uwzględnieniem źródeł pracujących i planowanych do przyłączenia. Badanie obciążenia w rozdzielnicy SN-15kV w (...), potwierdziło jednak brak spełnienia kryterium zapasu mocy w (...). Brak zaś ww. kryterium zapasu mocy skutkuje niedotrzymaniem standardów jakościowych energii elektrycznej dla odbiorców zasilanych z ww. (...)u.

Tym samym konkluzja o niespełnianiu warunków technicznych jest celna, zwłaszcza, że jak obliczył zainteresowany w skrajnych wypadkach pojawiły się przekroczenia dopuszczalnej obciążalności na poziomie 8,9-9,3%.

Przy czym zdaniem Sądu, prawidłowo uwzględniono także, że nawet po zrealizowaniu zadań inwestycyjnych ujętych w Planach Rozwoju (...) S.A. na lata 2017-2022 oraz na lata 2022-2025, przyłączenie nie byłoby możliwe. Plan nie przewidywał bowiem rozbudowy sieci i koniecznej infrastruktury na danym obszarze, która pozwoliłby na przyłączenie konkretnego magazynu energii. Brak takich założeń w planach rozwoju oznaczał również, że przedsiębiorstwo dystrybucyjne nie miało zaplanowanych (i zagwarantowanych w taryfie) środków finansowych na dodatkowe nakłady inwestycyjne na sieć, które pozwoliłyby na rozbudowę sieci umożlwiającą przyłączenie ME powoda do sieci.

Co więcej, jak zauważył pozwany, analizując zapotrzebowanie na moc w systemie dystrybucyjnym Dystrybutora, moc już aktualnie przyłączonych źródeł do sieci jest wystarczająca dla zabezpieczenia nie tylko średniego, ale i maksymalnego dla szczytu zimowego i szczytu letniego, zapotrzebowania na energię elektryczną na terenie sieci dystrybucyjnej. Tym samym ewentualna modernizacja sieci nie jest konieczna dla zapewnienia dostaw energii elektrycznej dla odbiorców zasilanych z sieci Dystrybutora, stąd też modernizacja infrastruktury elektroenergetycznej na potrzeby przyłączenia (...) jest w opinii pozwanego ekonomicznie nieuzasadniona, podczas gdy to organ zatwierdza taryfę, którą są wynagradzane inwestycje związane bezpośrednio z przyłączeniem nowych obiektów do sieci oraz inwestycje związane z modernizacją i rozbudową sieci.

Mając na uwadze powyższe nie sposób więc też przyjąć, aby po stronie (...) S.A. istniały także ekonomiczne warunki, które pozwoliłyby na dalszą rozbudowę i modernizację sieci, w realnej perspektywie czasowej, która stworzyłaby techniczne możliwości przyłączenia (...) do sieci.

Oczywiście należy zauważyć, że po stronie przedsiębiorstwa energetycznego istnieje obowiązek realizacji i finansowania budowy i rozbudowy sieci, który aktualizuje się w określonych warunkach, o których mowa w art. 7 ust. 5

Prawo energetyczne, jednakże obowiązek ten podlega warunkom określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 1-4, 7 i 8 i art. 46

ustawy oraz w założeniach lub planach, o których mowa w art. 19 i art. 20, oraz w przepisach odrębnych. Istotne jest również, że z uwagi na treść art. 4 ust 1, art. 9c ust 3 pkt 3 i 4

ustawy przedsiębiorstwo energetyczne nie jest tylko odpowiedzialne za zapewnienie rozbudowy sieci, ale także jest zobowiązane utrzymywać zdolność urządzeń, instalacji i sieci do realizacji zaopatrzenia w energię w sposób ciągły i niezawodny, przy zachowaniu obowiązujących wymagań jakościowych.

Skoro Plany Rozwoju (...) S.A. na lata 2017-2022 oraz na lata 2022-2025, nie przewidywały rozbudowy i modernizacji sieci, która pozwalałaby na przyłączenie ME, nie pozwalały więc na przyjęcie, że po stronie przedsiębiorstwa energetycznego istnieją ekonomiczne warunki przyłączenia (...). Warto w tym miejscu odwołać się do poglądu Sądu Najwyższego wyrażonego w wyroku z dnia 11 kwietnia 2012 r. w sprawie III SK 33/11 w którym stwierdzono, że publicznoprawny obowiązek dbałości o stan sieci przesyłowej i dystrybucyjnej nie rozciąga się na inwestycje wymuszone przez przyłączanie kolejnych podmiotów

(Wyrok SN z 11.04.2012 r., III SK 33/11, OSNP 2013, nr 9-10, poz. 120).

Wobec tego, że na moment prowadzonego postepowania administracyjnego oraz w najbliższej perspektywie, do której odnosiły się plany nie było ani technicznych ani też ekonomicznych możliwości przyłączenia (...), to prawidłowe było zarówno stanowisko (...) S.A. jak i Prezesa URE, że po stronie (...) S.A. nie istnieje publicznoprawny obowiązek przyłączenia inwestycji powoda do sieci, o jakim mowa w art. 7

Prawa energetycznego.

Jeśli chodzi o zarzuty odwołania, wskazujące na naruszenie przepisów prawa procesowego, Sąd orzekający w niniejszym składzie podziela utrwalony w judykaturze pogląd o nieskuteczności powoływania się na naruszenie przepisów postępowania administracyjnego w postępowaniu przed SOKiK, poza pewnymi wyjątkami. W szczególności, tego typu zarzuty zasadniczo nie mogą stanowić samoistnej podstawy uchylenia decyzji. Wynika to z faktu, że wniesienie do sądu odwołania od decyzji administracyjnej wszczyna dopiero cywilne, pierwszoinstancyjne postępowanie sądowe, w którym sąd dokonuje własnych ustaleń, rozważając całokształt materiału dowodowego (

takie stanowisko wyraził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 29 maja 1991 r., sygn. akt III CRN 120/91; postanowieniu z dnia 11 sierpnia 1999 r. sygn. akt I CKN 351/99; wyroku z dnia 19 stycznia 2001 r. sygn. akt I CKN 1036/98, oraz w wyroku z 13 maja 2004 r., sygn. akt III SK 44/04, Lex nr 137437). Podobnie Sąd Apelacyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 20 grudnia 2006 r. stwierdził, iż zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego nie mogą być podnoszone przed SOKiK, który jako sąd powszechny rozpatruje sprawę od nowa, co skutkuje brakiem możliwości uchylenia decyzji zaskarżonej do tego sądu z uwagi na naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (

sygn. akt VI ACa 620/06).

Wyjątki od zasady, że zarzuty procesowe odnoszące się do etapu postępowania administracyjnego nie mogą doprowadzić do uchylenia decyzji w ramach rozpoznania odwołania, które zostały wykreowane przez orzecznictwo Sądu Najwyższego, wskazują, że taka możliwość odnosi się tylko do takich zarzutów, które po pierwsze nie mogą być niejako konwalidowane na etapie postępowania sądowego (jak ma to miejsce np. w odniesieniu do ustaleń faktycznych, środków dowodowych, oceny dowodów, niektórych wad formalnych samej decyzji), ale także waga tych zarzutów musi być na tyle istotna, że uzasadnia ona uchylenie decyzji. Chodzi o takie uchybienia organu, na skutek których przedsiębiorca, którego dotyczy decyzja, nie ma zapewnionych odpowiednich gwarancji proceduralnych, w szczególności mówi się tutaj o uchybieniach tego rodzaju (wadach kwalifikowanych decyzji), które istotnie wpłynęły na merytoryczną treść zaskarżonej decyzji lub też takie sytuacje, w których zaskarżona decyzja została wydana bez podstawy prawnej.

Rozpoznając zarzuty powoda dotyczące naruszenia zasad postępowania administracyjnego, Sąd jednak nie dopatrzył się wśród nich takich, które naruszałyby np.: prawo odwołującego się do obrony, czy innych które wskazywałyby na wydanie decyzji w warunkach nieważności. W szczególności także decyzja nie została wydana bez podstawy prawnej.

W tym stanie rzeczy należało stwierdzić, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu, zaś odwołanie na podstawie art. 479

53 §1 k.p.c. podlegało oddaleniu.

O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c., zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Z uwagi na nieuwzględnienie odwołania, powoda należało uznać za stronę, która przegrała proces i zasądzić od niego na rzecz pozwanego oraz zainteresowanego zwrot kosztów procesu, na które złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości po 720 zł ustalone w oparciu o § 14 ust. 2 pkt 3

Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. 2023, poz. 1931 t.j.).

Sędzia SO Małgorzata Wiliński

Sygn. akt XVII AmE 197/23

ZARZĄDZENIE

(...)

(...)

(...)

14.10.2025 r.

Sędzia SO Małgorzata Wiliński