Sztywna kara 10 tys. zł za sprawozdania paliwowe. Sąd zmiarkował ją do 5 tys. zł

Treść orzeczenia około 34 minuty czytania

Sygn. akt XVII AmE 268/24

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 23 kwietnia 2026 r.

Sąd Okręgowy w Warszawie, XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów

w składzie:

Przewodniczący –

Sędzia SO Małgorzata Perdion-Kalicka

Protokolant –

st. sekr. sądowy Jadwiga Skrzyńska

po rozpoznaniu 23 kwietnia 2026 r. w Warszawie

na rozprawie

sprawy z odwołania

(...) sp. z o.o. z siedzibą w O.

przeciwko

Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki

o wymierzenie kary pieniężnej

na skutek odwołania od decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z 29 maja 2024 r., znak: (...)

I. zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że kary wymierzone w punktach 2 a), 2 b) i 2 c) obniża z kwoty 10.000 zł (dziesięć tysięcy złotych) do kwot po 5.000 zł (pięć tysięcy złotych) każda, a łączna kara wynosi 15.000 zł (piętnaście tysięcy złotych);

II. oddala odwołanie w pozostałej części;

III. zasądza od (...) sp. z o.o. z siedzibą w O. na rzecz Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki kwotę 720 zł (siedemset dwadzieścia złotych), z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

SSO Małgorzata Perdion-Kalicka

Sygn. akt XVII AmE 268/24

UZASADNIENIE WYROKU

Decyzją z 29 maja 2024 r., znak: (...).V. (DKN: (...)) Prezes Urzędu Regulacji Energetyki (dalej również jako: „

Prezes URE”, „pozwany”, „organ”), działając w oparciu o art. 56 ust. 1 pkt 12b w zw. z art. 56 ust. 2, ust. 2h pkt 4, art. 56 ust. 6 oraz 6a ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (Dz.U. z 2024 r., poz. 266, dalej jako: „

p.e.”), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572, dalej jako: „

k.p.a.”) i art. 30 ust. 1 p.e., po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej Przedsiębiorcy: (...) Sp. z o.o. z siedzibą w O. (dalej jako: „

powód”, „przedsiębiorca”, „spółka”) w związku z nieprzekazaniem w terminie sprawozdania, o którym mowa w art. 43d ustawy – Prawo energetyczne, za miesiące czerwiec, lipiec oraz sierpień 2023r. orzekł,

1) że przedsiębiorca nie przekazał w terminie sprawozdania, o którym mowa w art. 43d p.e., za miesiące czerwiec, lipiec oraz sierpień 2023 r.

2) za działanie opisane w pkt 1 wymierzył przedsiębiorcy karę pieniężną, w łącznej wysokości 30.000 zł, w tym:

a.

10.000 zł za nieprzekazanie w terminie sprawozdania o rodzajach oraz ilości wytworzonych, przywiezionych i wywiezionych paliw ciekłych, a także ich przeznaczeniu, za miesiąc czerwiec 2023 r.,

b.

10.000 zł za nieprzekazanie w terminie sprawozdania o rodzajach oraz ilości wytworzonych, przywiezionych i wywiezionych paliw ciekłych, a także ich przeznaczeniu, za miesiąc lipiec 2023 r.,

c.

10.000zł za nieprzekazanie w terminie sprawozdania o rodzajach oraz ilości wytworzonych, przywiezionych i wywiezionych paliw ciekłych, a także ich przeznaczeniu, za miesiąc sierpień 2023 r.

(decyzja Prezesa URE z dnia 29.05.2024 r. k. 6-13v akt sąd.)

Spółka (...) sp. z o.o. z siedzibą w O. wniosła odwołanie od powyższej decyzji,

zaskarżając ją w całości.

Powód zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie:

1) art. 56 ust. 6a w zw. z art. 56 ust. 1 pkt 12 b p.e. w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez nieodstąpienie od wymierzenia kary, podczas gdy brak złożenia sprawozdań w formie elektronicznej był uchybieniem o charakterze czysto formalnym, nie prowadził do powstania szkody lub zagrożenia jej powstania, nie wpływał na dane statystyczne publikowane przez Prezesa URE, wynikał wyłącznie z braku świadomości pracowników powoda odnośnie szczegółowych regulacji w zakresie prawa energetycznego, nie był działaniem celowym, a był wynikiem braku odpowiedzi organu państwowego jakim jest (...), oraz naruszenie zasady równości w stosowaniu prawa bowiem sytuacja prawna powoda jest gorsza od sytuacji prawnej podmiotu, który świadomie nie składa sprawozdań;

2) art. art. 56 ust. 1 pkt 12b p.e. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że powód nie przekazał w terminie sprawozdań, o których mowa w art. 43d za miesiące czerwiec, lipiec oraz sierpień 2023 r., podczas gdy powód wypełnił ciążący na nim obowiązek sprawozdawczy;

3) art. 56 ust. 6 p.e., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz błędne zakwalifikowanie działania, powoda, jako działania w stopniu wyższym niż znikome i wymierzenie niewspółmiernie wysokiej kary pieniężnej w wysokości 30.000 zł, która nie jest uzasadniona stopniem szkodliwości naruszenia oraz stopniem zawinienia podmiotu, podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, że zachodzą przesłanki do zastosowania instytucji odstąpienia od wymierzenia podmiotowi kary pieniężnej;

4) art. 7 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez powierzchowną i sprzeczną z zasadami logiki i doświadczenia życiowego ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego (Prezes URE poprzestał na kluczowych kwestiach oraz ogólnych sformułowaniach, bez odniesienia się do konkretnej szkodliwości czynu), a w konsekwencji uznanie, że nie zachodzą podstawy do wydania decyzji o odstąpieniu od wymierzenia kary, podczas gdy powoda terminowo złożyła sprawozdania za miesiące objęte postępowaniem Prezesa URE,

5) art. 7 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów, co doprowadziło do błędnego uznania przez Prezesa URE, że powód złożył wniosek o założenie konta w portalu Platforma (...) w dniu 18 października 2023 r., gdzie w rzeczywistości powód dostęp do konta uzyskał w dniu 10 października 2023 r. i tego samego dnia, pomimo złożenia sprawozdań w za miesiące czerwiec, lipiec oraz sierpień 2023 r. w formie papierowej, złożyła je w wersji elektronicznej za pośrednictwem platformy (...);

6) art. 8 k.p.a. polegające na wydaniu decyzji naruszającej zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, w której odmówiono zastosowania odstąpienia od wymierzenia kary;

7) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewskazanie na jakiej podstawie organ ustalił większy niż znikomy stopień naruszeń.

W konsekwencji powód wniósł o:

1. zmianę zaskarżonej decyzji w całości poprzez odstąpienie na podstawie na art. 56 ust. 6a ustawy p.e. od wymierzenia powodowi kary pieniężnej;

2. zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Ponadto wniósł o:

1. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z:

a.

dokumentów znajdujących się w aktach postępowania administracyjnego prowadzonego przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki - na okoliczność wykazania faktu przekazania przez powoda sprawozdań za miesiące czerwiec, lipiec oraz sierpień 2023 r. w ustawowym terminie, podejmowanych przez powoda prób kontaktu z (...) zarówno telefonicznego, za pośrednictwem poczty elektronicznej, jak i listownego, braku udzielenia odpowiedzi przez (...), a w konsekwencji bezczynności ww. organu;

b.

wydruku z Portalu Platforma (...) - na okoliczność wykazania faktu założenia przez powoda konta na Platformie (...) w dniu 10 października 2023 r., jak i złożenia sprawozdań za miesiące czerwiec, lipiec oraz sierpień 2023 r. w formie elektronicznej także w dniu 10.10.2023 r.;

2. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków:

a.

Pana H. S. oraz Pani S. G. - w celu wykazania faktu podejmowanych przez powoda prób kontaktu z (...) zarówno telefonicznego, za pośrednictwem poczty elektronicznej, jak i listownego, braku udzielenia odpowiedzi przez (...), a w konsekwencji bezczynności ww. organu.

(odwołanie powoda z dnia 18.06.2024 r. wraz z załącznikami k. 15-32 akt sąd.)

Pozwany w odpowiedzi na odwołanie wniósł o oddalenie odwołania w całości i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Pozwany wniósł ponadto o pominięcie wniosków dowodowych wskazanych w treści odwołania, jako nieistotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i zmierzających jedynie do przedłużenia postępowania.

(odpowiedź Prezesa URE na odwołanie z dnia 30.12.2024 r. k. 37-49 akt sąd.)

Sąd Okręgowy w Warszawie - Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił następujący stan faktyczny:

Spółka (...) sp. z o.o. z siedzibą w O. jest spółką prawa handlowego wpisaną do Krajowego Rejestru Sądowego. Przedmiotem przeważającej działalności spółki jest sprzedaż hurtowa części i akcesoriów do pojazdów samochodowych z wyłączeniem motocykli.

(odpis aktualny KRS powoda k. 28-32 akt sąd. k. 28-32 akt adm., odpis pełny KRS powoda k. 11-16 akt adm.)

Powód decyzją organu z dnia 2 lutego 2017 r., znak: (...)

(...) został wpisany do rejestru podmiotów przywożących (dalej jako: „

(...)). (okoliczność bezsporna)

Pomimo ciążącego na przedsiębiorcy obowiązku, nie przekazał w ustawowym terminie w formie dokumentu elektronicznego opatrzonego kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym lub podpisem osobistym za pośrednictwem portalu Platforma (...), wymaganych sprawozdań za miesiące: czerwiec, lipiec oraz sierpień 2023r. Przedsiębiorca sprawozdania za ten okres przesłał w formie papierowej Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki (na adres: (...), O.) przesyłkami poleconymi w dniach 11 lipca 2023 r. (za miesiąc czerwiec 2023 r. ), 10 sierpnia 2023 r. (za miesiąc lipiec 2023 r.) oraz 13 września 2023 r. (data wpływu do Prezesa URE, za miesiąc sierpień 2023 r.).

(sprawozdania za miesiące: czerwiec-sierpień 2023 r. wraz z z.p.o. k. 5-10 akt adm.)

Wobec powyższego pozwany wszczął 5 października 2023 r. postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej w związku z niezachowaniem terminu na złożenie sprawozdania,

o którym mowa w art. 43d ust. 1 p.e., za miesiące: czerwiec, lipiec oraz sierpień 2023 r.

(zawiadomienie Prezesa URE o wszczęciu postępowania z dnia 5.10.2023 r. k 1-2 akt adm., z.p.o. k. 4-4v akt adm.)

Powód w dniu 9 czerwca 2023 r. otrzymał pismo od Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych (dalej również jako: (...)

(...)) informujące o koniczności przesłania kompletu dokumentów celem zarejestrowania go jako użytkownika Platformy (...). Wobec braku szczegółowych informacji dotyczących Platformy (...) spółka zwracała się do (...) o wskazanie podstawy prawnej istnienia po jej stronie obowiązku rejestracji na Platformie, ale w odpowiedzi została odesłana do strony internetowej (...), na której w jej ocenie brak było wystarczających informacji. W konsekwencji spółka nie założyła konta na Platformie (...).

W dniu 10 października 2023 r. po wszczęciu postępowania przez Prezesa URE o nałożenie kary pieniężnej powód utworzył konto na portalu Platforma (...) i za jego pośrednictwem złożył Prezesowi Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych zaległe sprawozdania.

(sprawozdania za miesiące: czerwiec-sierpień 2023 r. k. 17-22v akt adm., pismo (...) z dnia 18.12.2023 r. wraz z załącznikiem k. 55-56 akt adm., z.p.o. k. 4-4v akt adm. pismo powoda z dnia 13.10.2023 r. k. 23-25 akt adm., sprawozdania za miesiące czerwiec-sierpień 2023 r. k. 17-22v akt adm.)

Powód w 2023 r. osiągnął przychód w wysokości (...) zł i odnotował zysk netto w wysokości (...) zł.

(sprawozdanie finansowe powoda za rok 2023 k. 53-63v akt sąd.)

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o powołane wyżej dowody z dokumentów, które nie były podważane przez żadną ze stron, a Sąd także nie znalazł podstaw by odmówić im wiarygodności. W szczególności bezsporne było także między stronami, że powód nie przekazał w terminie za pośrednictwem systemu Platforma (...) Prezesowi (...) sprawozdań o rodzajach oraz ilości wytworzonych, przywiezionych i wywiezionych paliw ciekłych, a także ich przeznaczeniu za miesiące czerwiec - sierpień 2023 r.

Sąd na podstawie art. 235

2 § 1 pkt 2 k.p.c. pominął dowód z przesłuchania świadków z uwagi na to, że został zgłoszony na okoliczności nieistotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Okoliczności dotyczące wymiany przez powoda korespondencji z (...), dotyczącej wątpliwości powoda co do istnienia obowiązku założenia konta na Platformie (...) nie były istotne dla sprawy, gdyż obowiązek założenia konta i wysyłania sprowadzań za jego pośrednictwem wynikał z przepisów prawa, zaś organ nie był obowiązany udzielać powodowi indywidualnych porad prawnych. Wątpliwości powoda co do istnienia obowiązku nie mogą wpływać na ocenę wykonania czy też niewykonania obowiązku sprawozdawczego, a to jest przedmiotem oceny Sądu w sprawie niniejszej. Ponadto, fakty powołane przez stronę powodową nie były nawet kwestionowane przez pozwanego, co tym bardziej uzasadniało pominiecie tego wniosku dowodowego.

Sąd zważył, co następuje:

Odwołanie zasługuje na uwzględnienie jedynie w części, gdyż podniesione przez powoda w odwołaniu zarzuty nie mogą skutkować ani uchyleniem decyzji, ani też odstąpieniem od wymierzenia powodowi kary za nieprzekazanie w terminie wszystkich objętych decyzją sprawozdań, o których mowa w art. 43d p.e. Sąd uznał jedynie, że istnieją podstawy do obniżenia kary pieniężnej z kwot po 10.000 zł do kwot po 5.000 zł za każdy poszczególny miesiąc, w którym powód nie złożył sprawozdania.

Zgodnie z treścią art. 43d ust. 1 p.e. przedsiębiorstwo energetyczne posiadające koncesję na wytwarzanie paliw ciekłych lub koncesję na obrót paliwami ciekłymi z zagranicą, a także podmiot przywożący, stosownie do swojej działalności przekazuje Prezesowi URE, Prezesowi Agencji Rezerw Materiałowych, ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych oraz ministrowi właściwemu do spraw energii miesięczne sprawozdanie o rodzajach oraz ilości wytworzonych, przywiezionych i wywiezionych paliw ciekłych, a także ich przeznaczeniu - w terminie 20 dni od dnia zakończenia miesiąca, którego dotyczy sprawozdanie.

W myśl art. 3 pkt 12c p.e. podmiotem przywożącym, do którego odnosi się obowiązek o jakim mowa w art. 43d ust 1 p.e. jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, która samodzielnie lub za pośrednictwem innego podmiotu dokonuje przywozu paliw ciekłych, z wyłączeniem przywozu paliw ciekłych: a. w ramach wykonywania działalności polegającej na obrocie paliwami ciekłymi z zagranicą wymagającej uzyskania koncesji, o której mowa w art. 32 ust. 1 pkt 4, lub b. przeznaczonych do użycia podczas transportu i przywożonych w standardowych zbiornikach, o których mowa w art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym.

Przywóz paliw ciekłych, to w myśl definicji ustawowej zawartej w art. 3 pkt 12d p.e. - sprowadzenie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej paliw ciekłych w ramach nabycia wewnątrzwspólnotowego lub importu.

Podmiot przywożący może dokonywać przywozu paliw ciekłych po wpisaniu do rejestru podmiotów przywożących. Wpisu do tego rejestru dokonuje na wniosek podmiotu przywożącego Prezes URE w drodze decyzji (art. 32c p.e.).

W prowadzonym w postaci elektronicznej przez Prezesa URE jawnym rejestrze podmiotów przywożących umieszcza się takie informacje jak:

-

oznaczenie podmiotu przywożącego;

-

rodzaje paliw ciekłych będące przedmiotem przywozu;

-

rodzaje i lokalizację infrastruktury paliw ciekłych wykorzystywanej przez podmiot przywożący;

-

przeznaczenie przywożonego paliwa ciekłego;

-

planowana data rozpoczęcia działalności polegającej na przywozie paliw ciekłych (art. 32a p.e.).

Na podstawie prowadzonego rejestru podmiotów przywożących. Prezes URE udostępnia w formie elektronicznej, co najmniej raz na kwartał, ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych, ministrowi właściwemu do spraw energii, Komendantowi Głównemu Policji, Prezesowi Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych, Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Prezesowi Urzędu Dozoru Technicznego, Dyrektorowi Generalnemu Transportowego Dozoru Technicznego, Prezesowi Głównego Urzędu Miar, Głównemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego, Głównemu Inspektorowi Ochrony Środowiska oraz Głównego Inspektorowi Sanitarnemu, aktualny wykaz podmiotów przywożących zawierający oznaczenie podmiotów przywożących oraz informacje o rodzajach, przeznaczeniu przywożonego paliwa ciekłego, a także rodzaju i lokalizacji infrastruktury paliw ciekłych wykorzystywanej przez ten podmiot (art. 32d ust. 4 p.e.).

Jak wynika z art. 62d pkt 4 p.e. dodanym ustawą z dnia 31 lipca 2019 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia obciążeń regulacyjnych (Dz. U. poz. 1495 z późn. zm.), który wszedł w życie w dniu 1 stycznia 2020 r. „od dnia 1 stycznia 2020 r. do dnia 3 0 czerwca 2021 r. przedsiębiorstwo energetyczne posiadające koncesję na wytwarzanie paliw ciekłych lub koncesję na obrót paliwami ciekłymi z zagranicą, a

także podmiot przywożący stosownie do swojej działalności

przekazuje Prezesowi URE miesięczne

sprawozdanie o rodzajach oraz ilości wytworzonych, przywiezionych i wywiezionych paliw ciekłych, a także ich przeznaczeniu - w terminie 20 dni od dnia zakończenia miesiąca, którego dotyczy to sprawozdanie”.

Po zmianie art. 62da pkt 4 p.e. (dodany przez art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2021.1642) zmieniającej min. ustawę z dniem 1 lipca 2021 r.), w okresie przejściowym od

dnia 1 lipca 2021 r. do dnia 30 czerwca 2023 r.”, przedsiębiorcy energetyczni posiadający stosowne koncesje oraz

podmioty przywożące stosownie do swojej działalności

obowiązane były przekazywać miesięczne sprawozdanie o rodzajach oraz ilości wytworzonych, przywiezionych i wywiezionych paliw ciekłych a także ich przeznaczeniu,

jedynie do Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki. Ustawodawca niniejszy stan prawny utrzymywał na okres 3 lat.

Z dniem 1 lipca 2023 r. zmianie uległ przepis art. 43d p.e., skutkiem czego sprawozdania należało przekazywać

Prezesowi Agencji Rezerw Strategicznych za pośrednictwem formularza udostępnionego w systemie teleinformatycznym (zmiana dokonana w oparciu o przepis art. 14 ustawy z dnia 31 lipca 2019 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia obciążeń regulacyjnych, zgodnie z pkt 8 ust. d, cyt. „pkt 6 w zakresie dodanego art. 43f ust. 1-3 i 5 - które wchodzą w życie z dniem 1 lipca 2023 r.” (Dz. U. z 2019 r., poz. 1495 z późn. zm.).

Powyższy przepis uległ zmianie z dniem 7 września 2023 r. w ten sposób, że zobowiązane podmioty ponownie miały obowiązek przekazywania sprawozdań

jedynie Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki poprzez portal Platforma (...) (zmiana na mocy ustawy z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy - Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw - Dz.U. z 2023 r., poz. 1681).

Powyższe oznacza, że w okresie od lipca do września 2023 r. jedynym sposobem składania sprawozdań była forma elektroniczna za pośrednictwem Platformy (...), zaś wyłącznym adresatem sprawozdań był Prezes Agencji Rezerw Strategicznych.

Tym samym sprawozdania za miesiące od czerwca do sierpnia 2023 r. należało przekazywać Prezesowi Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych, wyłącznie przy użyciu formularza elektronicznego udostępnionego w systemie teleinformatycznym, opatrzonego kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym przez co najmniej jedną osobę uprawnioną do reprezentowania podmiotu obowiązanego do złożenia tych sprawozdań, który następnie zapewniał dostęp Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki do danych zgromadzonych w portalu Platforma (...).

W świetle powołanych wyżej przepisów prawa, ustalony w sprawie stan faktyczny pozwala zdaniem Sądu jednoznacznie stwierdzić, że po stronie powoda istniał obowiązek sprawozdawczy, o jakim mowa w art. 43d ust. 1 p.e., który ponadto powinien być zrealizowany poprzez złożenie sprawozdań Prezesowi Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych za pośrednictwem Platformy (...).

Istnienie tego obowiązku sprawozdawczego wynikającego z art. 43d ust 1. p.e. jest konsekwencją wpisania do rejestru podmiotów przywożących. Obowiązek ten istnieje nawet wówczas, jeśli przedsiębiorca w danym okresie sprawozdawczym (w danym miesiącu) nie dokonał przywozu żadnego paliwa.

W sprawie nie można uznać, że powód zrealizował w terminie obowiązek sprawozdawczy za czerwiec, lipiec i sierpień 2023 r., gdyż powód dopiero 10 października 2023 r. złożył sprawozdania we właściwej formie tj. za pośrednictwem Platformy (...) właściwemu podmiotowi tj. Prezesowi Agencji Rezerw Strategicznych, co nastąpiło po upływie ustawowych terminów, które upłynęły odpowiednio 20 lipca, 20 sierpnia i 20 września.

Jednocześnie sprawozdania przesłane do Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki za wymienione miesiące w formie papierowej nie stanowiły realizacji obowiązku, gdyż były w nieprawidłowej formie oraz zostały skierowane do niewłaściwego organu.

Obowiązek sprawozdawczy to czynność techniczna polegająca na złożeniu sprawozdania o ściśle określonej formie i treści, realizowana jednorazowo w sposób powtarzalny (co miesiąc).

W związku z uruchomieniem Platformy (...) podmioty zobowiązane do przekazywania sprawozdań nie były już uprawnione do ich przedkładania w formie papierowej, gdyż ustawodawca nie przewidział innej formy złożenia sprawozdania niż za pomocą środków komunikacji elektronicznej (obligatoryjnie), bez jakichkolwiek odstępstw od tej zasady i możliwości dokonywania jej modyfikacji.

Zatem narracja powoda, że spełnił obowiązek sprawozdawczy, gdyż skutecznie przekazał sprawozdania Prezesowi URE w formie papierowej nie jest prawidłowa. Wyłącznym sposobem spełniania obowiązku było bowiem przesłanie za miesiące czerwiec – sierpień 2023r. przez portal na Platformie (...) do Prezesa Agencji Rezerw Strategicznych, nie zaś tak jak uczynił w formie papierowe i do innego organu, jakim jest Prezes URE.

Wobec nieprzekazania przez powoda w ustawowym terminie i przewidzianym sposobie przedstawiania sprawozdań, o których mowa w art. 43d p.e. zastosowanie znalazł zatem przepis art. 56 ust 1 pkt 12b p.e.

Zgodnie z art. 56 ust. 1 pkt 12b p.e. karze pieniężnej podlega ten, kto nie przekazuje w terminie sprawozdań, o których mowa w art. 43d. Wysokość tej kary, zgodnie z art. 56 ust. 2h pkt 4 p.e., wynosi 10.000 zł.

W zakresie wysokości kary wymierzonej przez Prezesa URE, należy zauważyć, że przepis art. 56 ust. 6 p.e. zawiera ogólną dyrektywę, wskazującą, że ustalając wysokość kary pieniężnej, Prezes URE uwzględnia stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia oraz dotychczasowe zachowanie podmiotu i jego możliwości finansowe. Miarkowanie kary w oparciu o te kryteria możliwe jest jednak tylko w przypadkach, w których wysokość kary pieniężnej pozostawiona została przez ustawodawcę uznaniu administracyjnemu. Chodzi tu zatem o sytuację, w której ustawodawca określił górną lub dolną granicę wysokości kary. Natomiast kara za naruszenie obowiązku określonego w art. 43d p.e. została określona w sposób sztywny i wynosi 10.000 zł, a zatem Prezes URE zasadniczo nie ma możliwości jej miarkowania.

Stwierdzając niedopełnienie przez przedsiębiorcę obowiązku sprawozdawczego, Prezes URE jest zatem zobowiązany do nałożenia na dany podmiot kary pieniężnej w stałej wysokości określonej na kwotę 10.000 zł. Przy ustalaniu wymiaru kary organ nie może relatywizować wysokości w zależności do stopnia szkodliwości danego czynu, stopnia zawinienia konkretnego przedsiębiorcy, dotychczasowego zachowania przedsiębiorcy, czy jego możliwości finansowych, bo niezależnie od tych okoliczności nie może wymierzyć kary w innej wysokości niż ustalona w ustawie tj. w kwocie 10.000 zł.

Jednakże w kontekście zasady proporcjonalności, która zakłada, że właściwy wymiar kary musi odnosić się do wagi zidentyfikowanego naruszenia, należy zważyć, iż nałożona na spółkę kara, a tym samym jej dolegliwość - nie jest proporcjonalna do stwierdzonego naruszenia.

W związku z powyższym celowe i zasadne było rozważanie możliwości miarkowania kary pieniężnej wymierzonej powodowi w oparciu o rozproszoną kontrolę konstytucyjności przepisu, który stał się podstawą ustalenia wymiaru kary, która to kontrola jest w ocenie Sądu dopuszczana, co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie. Ze względu na zasadę nadrzędności norm konstytucyjnych sąd powszechny, gdy istnieją poważne zastrzeżenia wobec konstytucyjności aktu prawnego może na podstawie art. 8 ust. 2 Konstytucji RP podjąć się samodzielnej oceny zgodności z Konstytucją RP aktu prawnego będącego podstawą orzekania. Powołana norma konstytucyjna stanowi bowiem, że przepisy Konstytucji stosuje się bezpośrednio, chyba że Konstytucja stanowi inaczej.

Sąd Najwyższy kilkakrotnie potwierdził, że sądy powszechne posiadają kompetencję do odmowy zastosowania przepisu ustawy uznawanego przez nie za niekonstytucyjny i mogą wyrokować z pominięciem takiego przepisu, stosując bezpośrednio Konstytucję (postanowienie SN z 26 maja 1998 r., III SW 1/98, wyrok z SN z 19 kwietnia 2000 r., II CKN 272/2000). W tym miejscu warto również przytoczyć postanowienie SN z dnia 12 lutego 2025 r. o sygnaturze I USK 115/24, w którym to Sąd Najwyższy zauważył, że „

stosowanie Konstytucji nie jest zastrzeżone wyłącznie dla Trybunału Konstytucyjnego, ale należy również do sądów, zarówno w przypadku zaistnienia luki wprawie, jak i wówczas, gdy sąd dojdzie do przekonania, że przepis ustawy jest niezgodny z Konstytucją i nie powinien być zastosowany w konkretnej sprawie. Nie narusza to kompetencji właściwej Trybunałowi Konstytucyjnemu, gdyż formalnie zakwestionowany przepis w dalszym ciągu pozostaje w systemie prawnym i może być stosowany przez inne sądy orzekające w takich samych sprawach. Rozważając problematykę rozproszonej kontroli konstytucyjności prawa, godzi się podkreślić, że następuje ona na tle konkretnego stanu faktycznego w konkretnej sprawie. Koncentruje się więc na procesie wykładni i stosowania prawa. W tym zakresie wykorzystywanie koncepcji rozproszonej kontroli konstytucyjności prawa służy zapobieganiu wydawania orzeczeń na podstawie niezgodnych z Konstytucją przepisów ustawy, prowadzących do niesprawiedliwego rozstrzygnięcia, a więc ochronie praw podmiotów uczestniczących w prowadzonym przed sądem postępowaniu. Odwołanie się do standardu konstytucyjnego jest niezbędne, by w efekcie dokonać wykładni przepisu w zgodzie z ustawą zasadniczą (wykładnia prokonstytucyjna)”.

Zauważyć dodatkowo należy, że zgodnie z art. 10 ust. 1 Konstytucji RP ustrój Rzeczypospolitej Polskiej opiera się na podziale i równowadze władzy ustawodawczej, władzy wykonawczej i władzy sądowniczej, przy czym w myśl art. 10 ust. 2 Konstytucji RP władzę ustawodawczą sprawują Sejm i Senat, władzę wykonawczą Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej i Rada Ministrów, a władzę sądowniczą sądy i trybunały. Natomiast art. 175 ust. 1 Konstytucji RP stanowi, że wymiar sprawiedliwości w Rzeczypospolitej Polskiej sprawują Sąd Najwyższy, sądy powszechne, sądy administracyjne oraz sądy wojskowe.

Odnosząc się wprost do zastosowanej regulacji prawa energetycznego, tj. art. 56 ust 2h pkt 4, w której przepis ustawy określa karę pieniężną, która może być wymierzona podmiotowi przywożącemu w sposób sztywny (na kwotę 10.000 zł), a nie z zastosowaniem dolnej i górnej granicy, nie sposób uznać, że to Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości w danej sprawie, skoro nie może w rzeczywistości zdecydować o tym jaka kara (w jakiej wysokości) jest odpowiednia z uwagi na okoliczności popełnienia czynu.

Takie rozwiązanie ustawowe, przewidujące karę w sztywnej wysokości, narusza zarówno konstytucyjną zasadę podziału i równowagi władz (art. 10 ust. 1 Konstytucji RP), jak również zasadę, że sprawowanie wymiaru sprawiedliwości dokonują sądy (art. 175 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 2 Konstytucji RP).

Zważywszy, że zgodnie z art. 479

46 pkt 1 k.p.c., to do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów należy rozpatrywanie odwołań od decyzji Prezesa URE, to jednak w sytuacji, w której ustawodawca określa karę pieniężną za delikt administracyjny w jednej stałej tylko wysokości, rozpatrywanie odwołań od decyzji Prezesa URE przez Sąd ma charakter jedynie fasadowy, zwłaszcza gdy zarzuty odwołania zasadniczo dotyczą, tak jak w niniejszej sprawie, jedynie wysokości kary. SOKiK nie ma bowiem przy takim brzmieniu przepisu ustawy możliwości zmiany wysokości kary wymierzonej sprawcy deliktu administracyjnego.

Tymczasem odpowiedzialność administracyjna, w której przewidziane sankcje mogą skutkować dolegliwymi karami pieniężnymi, zbliża się swoim charakterem do odpowiedzialności karnej, która opiera się przede wszystkim na indywidualizacji tejże odpowiedzialności. W sytuacji, w której ustawodawca wprost określa karę pieniężną, która ma być wymierzona sprawcy deliktu administracyjnego, uwzględnienie przez sąd powszechny szczególnych okoliczności danego czynu np. winy, szkodliwości czynu czy możliwości finansowych przedsiębiorcy nie jest możliwe, albowiem zamiast Sądu to ustawodawca decyduje jaka kara jest uzasadniona. Nie jest to do pogodzenia z normami wynikającymi z art. 10 w zw. z art. 175 ust. 1 Konstytucji RP.

Powyższe ma jeszcze większe znaczenie, jeśli zważyć, że art. 56 ust. 6a p.e. bardzo wąsko określa granice, w których możliwe jest odstąpienie od wymierzenia kary.

Ponadto, należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sąd orzekający w sprawie z odwołania od decyzji Prezesa URE, czy innych regulatorów rynku, sprawuje pełną merytoryczną kontrolę nad wydaną decyzja a nie tylko ocenia ją w sposób formalny, w tym także sprawuje kontrolę merytoryczną nad wymiarem kary pieniężnej. Sąd jest zatem także władny samodzielnie dostosować poziom ostatecznie wymierzanej kary pieniężnej do ustalonych w sprawie okoliczności, z uwzględnieniem funkcji kar pieniężnych oraz przesłanek wymiaru kary określonych w ustawie, bądź wynikających z ogólnych zasad prawa, regulacji konstytucyjnych, czy zobowiązań prawnomiędzynarodowych. Sąd nie jest przy tym związany praktyką organu i wypracowanym przez niego sposobem dochodzenia do ustalenia wysokości kary pieniężnej. W zależności od okoliczności sprawy może inaczej rozłożyć akcenty, a nawet przypisać większe lub mniejsze znaczenie poszczególnym elementom wpływającym na ostateczny wymiar kary pieniężnej (wyrok SA z 18 maja 2017 r., sygn. akt VI ACa 1909/15, Lex nr 2317789, wyrok SA z 8 listopada 2024 r. w sprawie VII AGa 579/24, nie publ.).

Z powyższych względów przepis art. 56 ust. 2h pkt 4 w związku z art. 56 ust. 1 pkt 12b p.e. został uznany przez Sąd na potrzeby niniejszego rozstrzygnięcia za niezgodny z powołanymi przepisami Konstytucji RP w zakresie, w którym uniemożliwiał Sądowi miarkowania kary pieniężnej.

W kontekście rozważenia możliwości miarkowania kary pieniężnej nałożonej na powoda należy ponownie przywołać art. 56 ust. 6 p.e., zgodnie z którym ustalając wysokość kary pieniężnej, Prezes URE uwzględnia stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia oraz dotychczasowe zachowanie podmiotu i jego możliwości finansowe.

Zdaniem Sądu uwzględniając w rozpoznawanej sprawie powołane wyżej dyrektywy wymiaru kary zasadne było zmiarkowanie każdej kary pieniężnej nałożonej na powoda do kwot po 5.000 zł za niezłożenie w terminie sprawozdań za miesiące czerwiec-sierpień 2023 r.

Sąd miał na uwadze fakt, że analizowane czyny zostały popełnione co najmniej w wyniku rażącego niedbalstwa powoda. Powód otrzymał od (...) pismo, w którym został poinformowany o konieczności przesłania kompletu dokumentów celem zarejestrowania Spółki jako użytkownika Platformy (...), jednakże mimo otrzymania takiej informacji nie dokonał ani rejestracji na Platformie, ani też nie przesłał sprawozdania za jej pośrednictwem. Zatem powód wykazał się nie tylko niefrasobliwością, ale nawet ignorancją prawa. Wątpliwości powoda natury prawnej czy ma obowiązek posiadać konto na Platformie nie mogą usprawiedliwiać niewykonania obowiązku, który wynika z przepisu ustawy. Wątpliwości przedsiębiorcy o prawnych podstawach obowiązków mogą rozwiewać jego służby prawne, natomiast nie jest rolą organu udzielanie porad prawnych. Podkreślenia przy tym wymaga, że powód jako przedsiębiorca działający na znaczną skalę, z pewnością posiada zasoby i możliwości pozyskania takich porad we własnym zakresie. Brak podjęcia kroków w kierunku ustalenie treści obowiązujących powoda przepisów prawa, zwłaszcza w sytuacji, gdy organ sam sygnalizował powodowi zmianę przepisów, stanowiły istotny element, który musiał wpłynąć na wysokość kary pieniężnej. Powód w przeciwieństwie do innych podmiotów przywożących powziął wiedzę o nowym sposobie realizowania obowiązku, a mimo to nie podjął starań, aby ten obowiązek zrealizować we właściwej formie. Przedsiębiorca podjął więc na własną odpowiedzialność ryzyko nieprzekazania w ustawowym terminie sprawozdań, o których mowa w art. 43d p.e. za pośrednictwem Platformy (...) do Prezesa (...), a przekazał je w formie dotychczasowej

Przy czym należy przyznać rację powodowi, że zmiany sposobu składania sprawozdań nie były transparentne, gdyż przepisy dotyczące tej materii były wielokrotnie nowelizowane.

Wskazać należy, iż uprzednio w okresie trzech lat, tj. od dnia 1 lipca 2021 r. do dnia 30 czerwca 2023 r. podmioty przywożące miały przekazywać miesięczne sprawozdanie jedynie do Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki i to w formie pisemnej, a następnie miały być przekazywane do Prezesa Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych za pośrednictwem formularza udostępnionego w systemie teleinformatycznym, po czym po 7 września 2023 r. sprawozdania przekazywane mają być poprzez portal Platforma (...), ale już Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki.

Niewątpliwie taka zmienność regulacji prawnych utrudnia przedsiębiorcom funkcjonowanie zgodnie z prawem, to jednak powód mógł powziąć wiedzę o zmianach uregulowań dotyczących sprawozdań z informacji zawartych na stronie Prezesa URE, nie musiał więc śledzić publikatorów ustaw. Pozwany umieszczał bowiem informacje o zmianie na stronie internetowe odpowiednio 22 lutego 2023 r, 13 czerwca 2023 r. i 26 czerwca 2023 r.. Prezes Urzędu Regulacji Energetyki informował, że od 1 lipca 2023 r. raportowanie będzie możliwe tylko za pośrednictwem Platformy (...) oraz, że w związku z jej uruchomianiem, przedsiębiorcy zobowiązani są do przedstawiania sprawozdań nie będą mogli już ich składać w formie papierowej. Informacje te były zatem powszechnie dostępne już pod koniec lutego 2023 r., a powód jako podmiot przywożący winien na bieżąco śledzić informacje zamieszczane przez urząd regulacyjny.

Jednocześnie, oceniając stopień winy powoda, należy wskazać, że powód już od momentu zawiadomienia o wszczęciu postępowania o nałożenie kary finansowej współpracował z Prezesem URE przesyłając mu wszystkie zaległe sprawozdania oraz wymagane przez organ dokumenty. W tej sytuacji działanie przedsiębiorcy, który niezwłocznie podjął starania w kierunku uzupełnienia brakujących sprawozdań, należy ocenić jako okoliczność łagodzącą. Również okoliczność, że powód nie zlekceważył obowiązku sprawozdawczego, bo wszak złożył wymagane prawem sprawozdania i to nawet w terminach ustawowych, jednakże w niedopuszczalnej formie i nie do właściwego organu, uzasadnia jednak zdaniem Sądu obniżenie wymiaru kary pieniężnej nałożonej na powoda.

Z tych wszystkich względów w ocenie Sądu zasadne było obniżenie kary pieniężnej wymierzonej powodowi do kwot po 5.000 zł za brak każdego ze sprawozdań. Tak określona wysokość kary uwzględnia stopień społecznej szkodliwości czynu przypisanego powodowi, okoliczności jego popełnienia, stopień winy, dotychczasowe postępowanie i sytuację finansową. Kara w tej wysokości spełnia jednocześnie cele kary tak w zakresie prewencji, jak i represji.

Odnosząc się natomiast do zarzutu powoda dotyczącego nieodstąpienia przez Prezesa URE od nałożenia kary, to Sąd uznał go za nieuzasadniony.

Zgodnie z art. 56 ust 6a p.e. Prezes URE może odstąpić od wymierzenia kary, jeżeli stopień szkodliwości czynu jest znikomy, a podmiot zaprzestał naruszania prawa lub zrealizował obowiązek.

Dokonując oceny stanu faktycznego sprawy, w świetle treści art. 56 ust 6a p.e., Sąd doszedł do przekonania, że nie zostały spełnione przesłanki do odstąpienia od wymierzenia kary.

Ustawa prawo energetyczne nie sprecyzowała w jaki sposób należy oceniać stopień szkodliwości czynu, jednak uczyniło to orzecznictwo sądowe. I tak Sąd Najwyższy w wyroku z 15 października 2014 r., w sprawie III SK 47/13 uznał, że przy ocenie szkodliwości zasadne jest odwołanie się do sposobu weryfikacji tego stopnia wypracowanego w prawie karnym, skoro prawodawca posłużył się w art. 56 ust. 6a p.e. instytucją prawa karnego, z uwagi na represyjny charakter kar pieniężnych przewidzianych w art. 56 p.e.

Konieczne jest więc odwołanie się do art. 115 § 2 kodeksu karnego, który zawiera zamknięty katalog kryteriów oceny stopnia szkodliwości społecznej czynu i który nakazuje przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu brać pod uwagę:

1) rodzaj i charakter naruszonego dobra,

2) rozmiary wyrządzonej szkody,

3) sposób i okoliczności popełnienia czynu,

4) wagę naruszonych obowiązków,

5) postać zamiaru,

6) motywację sprawcy,

7) rodzaj naruszonych reguł ostrożności i stopień ich naruszenia.

Analizując zatem zasadnicze kryterium oceny stopnia szkodliwości czynu powoda, jakim jest rodzaj naruszonego dobra należy stwierdzić, że dobrem tym jest możliwość realizowania przez Prezesa URE zadań nałożonych przez ustawodawcę. Obowiązek sprawozdawczy z art. 43d ust. 1 p.e. służy nadzorowi i kontroli rynku paliw, a także kontroli naruszeń warunków prowadzenia działalności gospodarczej w dziedzinie paliw ciekłych, informowaniu o funkcjonowaniu przedsiębiorców na rynku paliw ciekłych, badaniu zgodności prowadzonej działalności z uprawnieniami wynikającymi z posiadanej przez przedsiębiorcę koncesji lub wpisu do rejestru podmiotów przywożących, czy również badaniu istnienia podstaw do złożenia zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa określonego w art. 57g p.e. Ponadto niezrealizowanie przedmiotowego obowiązku utrudnia Prezesowi URE przygotowanie raportu kwartalnego, o którym mowa w art. 43d ust. 4 p.e. Na podstawie sprawozdań, o których mowa w ust. 1, Prezes URE ogłasza bowiem kwartalnie w Biuletynie Urzędu Regulacji Energetyki całkowite wielkości produkcji i przywozu poszczególnych paliw ciekłych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, stosując nazwy oraz klasyfikację Nomenklatury Scalonej (kody CN), w terminie 45 dni od dnia zakończenia kwartału.

Doniosłe znaczenie dla realizacji przedmiotowych zadań ma zatem terminowość przekazywania sprawozdań, która pozwala na szybkie, a przez to odpowiednie reagowanie w bieżącej sytuacji oraz daje od razu możliwość uzyskania prawidłowego obrazu rynku bez potrzeby jego weryfikacji po czasie.

Ponadto, co również istotne, zaległe sprawozdania powód złożył dopiero po zawiadomieniu o wszczęciu postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej. Dodatkowo powód jako profesjonalista, który był wpisany do (...), winien wypełniać swoje obowiązki ustawowe z należytą starannością, bez znaczenia jest więc fakt, że powód działa w innej branży niż w branży

stricte paliwowej.

Nie bez znaczenie dla oceny stopnia społecznej szkodliwości jest także cel jakiemu miała służyć tak drobiazgowa sprawozdawczość w zakresie przywozu paliw ciekłych. Otóż regulacje te są elementem pakietu ustaw mających na celu wyeliminowanie tzw. „szarej strefy” w obrocie paliwami, w tym także wyłudzeń podatku VAT, nagminnych na tym rynku. Dlatego dla osiągniecia tego skutku ustawy, pożądanego także społecznie, konieczne jest staranne wykonywania przez podmioty obracające paliwem obowiązków sprawozdawczych, ale też bezwzględne egzekwowanie tych obowiązków przez właściwe organy władzy. Stąd nie można bagatelizować szkodliwości społecznej nieskładania raportów o ilości przywiezionych paliw ciekłych przez podmioty do tego zobowiązane.

Mając zatem na uwadze powyższe okoliczności, Sąd uznał, że stopień społecznej szkodliwości czynu nie jest znikomy. Nie została zatem spełniona jedna z dwóch łącznych przesłanek określonych w art. 56 ust. 6a p.e. uzasadniających odstąpienie od wymierzenia kary.

W kontekście nieodstąpienia przez Prezesa URE od wymierzenia powodowi kary w przypadkach niezłożenia w terminie sprawozdań należy również zauważyć, że art. 56 ust. 6a p.e. ma charakter fakultatywny, zatem odstąpienie od wymierzenia kary nie tylko zależy od spełnienia przesłanki o charakterze ocennym, w postaci znikomej szkodliwości czynu, ale zależy od uznania organu, które wszakże nie może być dowolne i wynikać musi z merytorycznych przesłanek, ale z pewnością nie stanowi ono obowiązku organu do zastosowania powołanej regulacji w każdych warunkach

(podobnie SA w Warszawie w wyroku z 24 sierpnia 2012 roku, sygn. akt VI ACa 389/12).

W tym zakresie Sąd Okręgowy w Warszawie podziela stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone

w wyroku z 27 listopada 2019 r., sygn. akt INSK 95/18, że „art. 56 ust. 6a p.e. należy interpretować z uwzględnieniem zasady sprawności i rzetelności działania instytucji publicznych, a także zasady równowagi i podziału władzy. W ocenie Sądu Najwyższego [... ]

Prezes Urzędu Regulacji Energetyki dysponuje więc pewnym luzem decyzyjnym przy interpretacji przesłanki znikomości szkodliwości społecznej czynu, a w razie ziszczenia się wspomnianej przesłanki - uznaniem administracyjnym przy wyborze wariantu rozstrzygnięcia: odstąpienia od kary pieniężnej bądź nieodstąpienia od tej kary. [...] Organ regulacyjny, z uwagi na posiadaną wyspecjalizowaną kadrę, unikalną pamięć instytucjonalną oraz bezpośrednią styczność z realiami rynkowymi, jest co do zasady lepiej przygotowany niż sędzia do oceny stopnia szkodliwości społecznej czynu przedsiębiorcy z punktu widzenia standardów obowiązujących na rynku regulowanym. Interpretacja przepisów prawnych należy do istoty władzy wykonawczej, która jak wskazuje sama jej nazwa, odpowiada za egzekwowanie prawa. Jeżeli określony sposób interpretacji przepisu ma racjonalne uzasadnienie i jest ugruntowany w praktyce organu, sąd nie powinien zastępować go własną interpretacją. Interwencja sądu w treść decyzji organu regulacyjnego powinna następować dopiero wtedy, gdy nosi ona znamiona dowolności: opiera się na arbitralnych przesłankach, zawiera zdawkowe i ogólnikowe uzasadnienie, odwołuje się do nieudowodnionych informacji”

(wyrok Sądu Najwyższego - Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych z 27 listopada 2019 r., sygn. akt IŃSK 95/18, Legalis nr 2294222).

Odnosząc się do zarzutów odwołania, wskazujących na naruszenie przepisów prawa procesowego, Sąd orzekający w niniejszym składzie podziela utrwalony w judykaturze pogląd o nieskuteczności powoływania się na naruszenie przepisów postępowania administracyjnego w postępowaniu przed SOKiK, poza pewnymi wyjątkami. W szczególności, tego typu zarzuty zasadniczo nie mogą stanowić samoistnej podstawy uchylenia decyzji. Wynika to z faktu, że wniesienie do sądu odwołania od decyzji administracyjnej wszczyna dopiero cywilne, pierwszoinstancyjne postępowanie sądowe, w którym sąd dokonuje własnych ustaleń, rozważając całokształt materiału dowodowego (takie stanowisko wyraził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 29 maja 1991 r., sygn. akt III CRN 120/91; postanowieniu z dnia 11 sierpnia 1999 r. sygn. akt I CKN 351/99; wyroku z dnia 19 stycznia 200Ir. sygn. akt I CKN 1036/98). Podobnie Sąd Apelacyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 20 grudnia 2006 r. stwierdził, iż zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego nie mogą być podnoszone przed SOKiK, który jako sąd powszechny rozpatruje sprawę od nowa, co skutkuje brakiem możliwości uchylenia decyzji zaskarżonej do tego sądu z uwagi na naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (sygn. akt VI ACa 620/06).

W sprawie niniejszej zdaniem Sądu postępowanie administracyjne toczące się przed Prezesem URE nie było dotknięte taką wadą, która uzasadniałaby uchylenie decyzji.

Wyjątki od zasady, że zarzuty procesowanie odnoszące się do etapu postępowania administracyjnego nie mogą doprowadzić do uchylenia decyzji w ramach rozpoznania odwołania, które zostały wykreowane przez orzecznictwo Sądu Najwyższego, wskazują, że taka możliwość odnosi się tylko do takich zarzutów, które po pierwsze nie mogą być niejako konwalidowane na etapie postępowania sądowego (jak ma to miejsce np. w odniesieniu do ustaleń faktycznych, środków dowodowych, oceny dowodów, niektórych wad formalnych samej decyzji), ale także waga tych zarzutów musi być na tyle istotna, że uzasadnia ona uchylenie decyzji. Chodzi o takie uchybienia organu, na skutek których przedsiębiorca, którego dotyczy decyzja, nie ma zapewnionych odpowiednich gwarancji proceduralnych, w szczególności mówi się tutaj o uchybieniach tego rodzaju (wadach kwalifikowanych decyzji), które istotnie wpłynęły na merytoryczną treść zaskarżonej decyzji lub też takie sytuacje, w których zaskarżona decyzja została wydana bez podstawy prawnej.

Rozpoznając zarzuty powoda dotyczące naruszenia zasad postępowania administracyjnego, Sąd jednak nie dopatrzył się wśród nich takich, które naruszałyby np. prawo odwołującego się do obrony, czy innych które wskazywałyby na wydanie decyzji w warunkach nieważności. W szczególności także decyzja nie została wydana bez podstawy prawnej.

Za niezasadny przy tym należy uznać zarzut naruszenia przez Prezesa URE przepisu art. 64 § 2 oraz art. 65 § 2 k.p.a. bowiem obowiązek sprawozdawczy to czynność techniczna polegająca na złożeniu sprawozdania o ściśle określonej formie i treści, realizowana jednorazowo w sposób powtarzalny (co miesiąc), a złożenie sprawozdania nie wymaga potwierdzenia w drodze rozstrzygnięcia właściwego organu lub choćby wydania przez ten organ zaświadczenia. Stąd też do sprawozdań nie ma zastosowania wezwanie do usunięcia braku formalnego, gdyż

złożenie sprawozdania nie jest wnioskiem strony o wszczęcie postępowania, ani też wszczęcia z urzędu postępowania i władczego rozstrzygnięcia w sprawie. Zatem realizacja obowiązku sprawozdawczego nie mieści się w zakresie spraw wymienionych w art. 1 k.p.a. dlatego nie mogą mieć do niego zastosowania przepisy dotyczące terminów czynności procesowych zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego, które odnoszą się jedynie do dopełnienia określonych czynności procesowych, podejmowanych w toku toczącego się postępowania administracyjnego. Tym samym sprawozdanie, o jakim mowa w art. 43d p.e., nie podlega regulacjom art. 64 i 65 k.p.a., zaś termin przewidziany dla tej czynności jest terminem ustawowym – materialnym, a nie procesowym.

Reasumując, stwierdzić należy, że sprawozdanie składane w trybie art. 43d ust. 1 p.e. nie jest podaniem w rozumieniu 63 k.p.a., dlatego pozwany nie był uprawniony do przekazania „podania" organowi właściwemu w trybie art. 65 § 2 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 479

53 § 2 k.p.c., orzekł jak w sentencji, zmieniając zaskarżoną decyzję w części poprzez uwzględnienie odwołania powoda w części w ten sposób, że wymierzoną karę w wysokości 10.000 zł za każdy z czynów obniżył do kwoty 5.000 zł. Sąd oddalił dalej idące żądanie powoda w oparciu o przepis art. 479

53 § 1 k.p.c.

O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o przepis art. 100 k.p.c., zgodnie z którym Sąd może, w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań, włożyć na jedną ze stron obowiązek zwrotu wszystkich kosztów, jeżeli jej przeciwnik uległ tylko co do nieznacznej części swego żądania albo gdy określenie należnej mu sumy zależało od wzajemnego obrachunku lub oceny sądu. Obciążenie w całości kosztami postępowania powoda było w ocenie Sądu uzasadnione faktem, że decyzja zasadniczo była prawidłowa, a Prezes URE nie był władny miarkować kary pieniężnej, która w ustawie była ustalona w sposób sztywny. Zatem decyzja organu nie była niezgodna z przepisami (organ prawidło ustalił naruszenia obowiązków przez powoda i uznał, że istnieją podstawy do wymierzenia kary pieniężnej), a jej zmiana podyktowana była jedynie innymi uprawnieniami Sądu, który wyłącznie był uprawniony karę zmiarkować. Dlatego zdaniem Sądu celowe było zwrócenie pozwanemu wszystkich kosztów niezbędnych do obrony, co w sprawie niniejszej oznaczało zwrot kosztów zastępstwa procesowego. Koszty te zostały ustalone w kwocie 720 zł w oparciu o rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych w postępowaniu przez Sądem Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

SSO Małgorzata Perdion Kalicka

Hasła tematyczne: Kary pieniężne URE, Energetyczne prawo