Wyrok TSUE o karze za OZE nie otworzył wznowienia umorzenia świadectw kogeneracji

wyroku z dnia 24 lutego 2026 r.

Decyzją z dnia 7 lipca 2025 r., (...), Prezes Urzędu Regulacji Energetyki (dalej jako „

pozwany”, „

Prezes URE”) na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 – dalej jako: „

k.p.a.

”) w zw. z art. 145aa, art. 147 oraz art. 150 § 1 k.p.a., po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wznowionego na wniosek z dnia 27 marca 2024 r. złożony przez (...) S.A. z siedzibą w J. odmówił uchylenia decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 11 marca 2011 r., znak: (...), w sprawie umorzenia (...) S.A. z siedzibą w J. (działającej wówczas pod firmą (...) S.A.) świadectw pochodzenia z kogeneracji.

(decyzja Prezesa URE z dnia 7 lipca 2025 r. k. 6-7v akt sąd.)

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł (...) S.A. z siedzibą w J. (dalej jako: „

powód”, „spółka”, „odwołujący”), zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej decyzji powód zarzucił błędne przyjęcie przez Prezesa URE, że rozstrzygnięcie zawarte w postanowieniu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 11 stycznia 2024 r. w sprawie C-220/23 nie ma wpływu na treść decyzji z dnia 11 marca 2011 r., znak (...) w rozumieniu art. 145aa par 1 k.p.a. i tym samym nie stanowi podstawy do uchylenia tejże decyzji, podczas gdy postanowienie Trybunału Sprawiedliwości z dnia 11 stycznia 2024 r. w sprawie C-220/23 odnosi się do całego systemu pomocy państwa wdrożonego przez krajowego ustawodawcę bez uprzedniego uzyskania decyzji końcowej Komisji Europejskiej tj. z naruszeniem art. 108 ust 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej nie zaś wyłącznie do możliwości nałożenia kary pieniężnej na podmiot zobowiązany za okres poprzedzający wydanie przez Komisje Europejską decyzji końcowej stwierdzającej zgodność pomocy państwa z rynkiem wewnętrznym.

W związku z powyższym, powód wniósł o:

1. zmianę zaskarżonej decyzji poprzez uchylenie decyzji Prezesa URE z dnia 11 marca 2011 r., znak (...);

2. zasądzenie od pozwanego Prezesa URE na rzecz powoda zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

3. Zawieszenie przedmiotowego postępowania i zwrócenie się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z pytaniem prejudycjalnym:

Czy art. 108 ust 3 [TFUE] w związku z art. 4 ust. 3 [TUE] należy interpretować w ten sposób, że brak notyfikacji Komisji Unii Europejskiej pomocy państwa, mimo stwierdzenia następnie przez Komisję w decyzji z dnia 28.09.2016 r. nr C(2016) 6099, że pomoc ta jest zgodna z rynkiem wewnętrznym, wyłącza obowiązek przedsiębiorstwa energetycznego określony w art 9a ust. 1 pkt 1 ustawy prawo energetyczne w treści obowiązującej przed jego chyleniem przez art. 95 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2018 r. (Dz.U.2019.42) zmieniającej nin. ustawę z dniem 25 stycznia 2019 r. w okresie poprzedzającym wydanie decyzji Komisji?

(odwołanie powoda z dnia 14.07.25 r. wraz z załącznikami k. 9-20 akt sąd.)

W odpowiedzi na odwołanie, Prezes URE wniósł o jego oddalenie, oddalenie wniosku powoda o zawieszenie postępowania i zwrócenie się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z pytaniem prejudycjalnym oraz wniósł o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

(odpowiedź Prezesa URE na odwołanie z dnia 19.11.2025 r. wraz z załącznikami k. 26-34 akt sąd.)

Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił następujący stan faktyczny:

Decyzją z dnia 11 marca 2011 r., znak: (...) Prezes URE umorzył (...) S.A. z siedzibą w J. (działającemu wówczas pod firmą (...) S.A.) świadectwa pochodzenia z kogeneracji ((...)), o którym mowa wart. 91 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r - Prawo energetyczne, w celu realizacji obowiązku, o którym stanowił art. 9a ust. 8 ww. ustawy (w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania Decyzji) za rok 2010.

Przedmiotowa decyzja została wydana przez Prezesa URE na wniosek powoda.

(wniosek o umorzenie 28.02.2011 r. wraz z załącznikami k. 9-12 akt adm., decyzja Prezesa URE z dnia 11 marca 2011 r. k. 7-8 akt adm.)

W dniu 11 stycznia 2024 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie o sygn. C-220/23 wydał postanowienie w przedmiocie kary pieniężnej z powodu nieprzestrzegania obowiązku w zakresie uzyskania i przedstawienia do umorzenia świadectwa pochodzenia, wprowadzonego w ramach systemu wsparcia dla producentów energii elektrycznej wytworzonej w źródłach odnawialnych znajdujących się na terytorium Polski. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, iż artykuł 108 ust. 3 zdanie ostatnie TFUE w związku z art. 4 ust. 3 TUE należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie wymierzeniu przedsiębiorstwu kary pieniężnej za naruszenie obowiązku stanowiącego część środka pomocy państwa wprowadzonego w życie przed wydaniem przez Komisję decyzji końcowej, stwierdzającej zgodność tej pomocy z rynkiem wewnętrznym, jeżeli dane naruszenie nastąpiło w okresie poprzedzającym wydanie tej decyzji.

(okoliczność bezsporna)

Pismem z dnia 27 marca 2024 r. powód wniósł o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną i prawomocną decyzją Prezesa URE z dnia 11 marca 2011 r. oraz o stwierdzenie wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa, powołując się na wydane przez TSUE postanowienie z dnia 11 stycznia 2024 r. w sprawie o sygn. C-220/23, które w ocenie powoda ma wpływ na treść wydanej przez pozwanego decyzji z dnia 11 marca 2011 r.

(wniosek powoda z dnia 27.03.2024 r. wraz z załącznikami k. 1-4 akt adm.)

Prezes URE postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2024 r. wznowił postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezesa URE z dnia 11 marca 2011 r. celem zbadania, czy przywołane przez powoda orzeczenie TSUE z dnia 11 stycznia 2024 r. ma wpływ na treść pierwotnej decyzji.

(postanowienie Prezesa URE z dnia 6.08.2024 r. k. 5-6 akt adm.)

Dnia 16 grudnia 2024 r. pozwany zawiadomił powoda o zakończeniu postępowania administracyjnego. Jednocześnie, pouczył powoda o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym i ewentualnego złożenia stanowiska w sprawie. Spółka nie skorzystała z powyższego uprawnienia.

(postanowienie Prezesa URE z dnia 16.12.2024 r. k. 13 akt adm.)

W dniu 7 lipca 2025 r. Prezes URE wydał zaskarżoną decyzję.

(decyzja Prezesa URE z dnia 7 lipca 2025 r. k. 14-15v akt adm.)

Powyższy stan faktyczny, który nie był sporny pomiędzy stronami Sąd oparł na ustaleniach będących podstawą wydania zaskarżonej decyzji i dokumentach zebranych w sprawie. Nie były one kwestionowane przez żadną ze stron postępowania.

Postanowieniem z 9 grudnia 2025 r. Sąd oddalił wniosek o zawieszenie postępowania i zwrócenie się z pytaniem prejudycjalnym.

W tym stanie faktycznym Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył, co następuje:

Odwołanie jest niezasadne, a zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

W myśl art. 145 § 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie w oparciu o przesłanki szczegółowo wymienione w tym przepisie. Przy czym, zgodnie z art. 145aa § 1 k.p.a. można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy zostało wydane orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, które ma wpływ na treść wydanej decyzji. Skargę o wznowienie wnosi się wówczas w terminie jednego miesiąca od dnia publikacji sentencji orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (art. 145aa § 2 k.p.a.).

W myśl art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 oraz 145a-145b k.p.a. następuje tylko na żądanie strony. Z kolei art. 149 § 1 k.p.a. stanowi, że wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. Postanowienie to stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.).

Organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 k.p.a. jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji (art. 150 § 1 k.p.a.). Zaś z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150 k.p.a., po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 k.p.a. wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art.145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b k.p.a.

Przechodząc do

meritum sprawy wskazać należy, że powód składając wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego w trybie art. 145aa § 1 k.p.a. powołał się na postanowienie TSUE wydane 11 stycznia 2024 r. w sprawie o sygn. C-220/23. Jak wynika z uzasadnienia tegoż orzeczenia, wniosek o jego wydanie w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 108 ust. 3 zdanie ostatnie TFUE w związku z art. 4 ust. 3 TUE.

Trybunał na pytanie prejudycjalne Sądu Apelacyjnego w Warszawie:

„Czy art. 108 ust 3 [TFUE] w związku z art 4 ust 3 [TUE] należy interpretować w ten sposób, że brak notyfikacji [Komisji] pomocy państwa, mimo stwierdzenia następnie przez Komisję w decyzji, że pomoc ta jest zgodna z rynkiem wewnętrznym, wyłącza możliwość nałożenia kary pieniężnej na przedsiębiorcę, który nie wykonał obowiązku wynikającego z przepisu krajowego realizującego [wymienioną wyżej] pomoc w okresie poprzedzającym wydanie decyzji Komisji?'', udzielił odpowiedzi, iż:

„W świetle powyższych rozważań na zadane pytanie należy odpowiedzieć, iż art. 108 ust. 3 zdanie ostatnie TFUE w związku z art. 4 ust. 3 TUE należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie wymierzeniu przedsiębiorstwu kary pieniężnej za naruszenie obowiązku stanowiącego część środka pomocy państwa wprowadzonego w życie przed wydaniem przez Komisję decyzji końcowej, stwierdzającej zgodność tej pomocy z rynkiem wewnętrznym, jeżeli dane naruszenie nastąpiło w okresie poprzedzającym wydanie tej decyzji”.

Z orzeczenia tego strona wyprowadziła podstawę do wznowienia postępowania i wzruszenia pierwotnej decyzji ostatecznej.

Powyższe wymagało oceny czy orzeczenie TSUE (na które powołuje się powód) ma wpływ na treść wydanej przez Prezesa URE decyzji w sprawie umorzenia świadectw pochodzenia z kogeneracji, co ma miejsce wówczas, gdy w świetle orzeczenia TSUE winna zapaść decyzja o treści innej niż decyzja rzeczywiście wydana.

Na gruncie niniejszej sprawy powód podniósł, iż postanowienie Trybunału Sprawiedliwości z dnia 11 stycznia 2024 r. w sprawie C-220/23 odnosi się do całego systemu pomocy państwa wdrożonego przez krajowego ustawodawcę bez uprzedniego uzyskania decyzji końcowej Komisji Europejskiej tj. z naruszeniem art. 108 ust 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, nie zaś wyłącznie do możliwości nałożenia kary pieniężnej na podmiot zobowiązany za okres poprzedzający wydanie przez Komisję Europejską decyzji końcowej stwierdzającej zgodność pomocy państwa z rynkiem wewnętrznym. Z powyższym twierdzeniem nie sposób się zgodzić.

Wskazać należy, iż postawione Trybunałowi Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytanie prejudycjalne pojawiło się w odniesieniu do polskiego systemu świadectw pochodzenia wprowadzonego w 2005 r., mającego na celu wspieranie producentów energii elektrycznej wytwarzanej ze źródeł odnawialnych w Polsce. Jak wskazał TSUE w uzasadnieniu swojego postanowienia: Zdaniem Komisji (Decyzja Komisji Europejskiej z dnia 2 sierpnia 2016 r. C(2016) 4944 final) system ten stanowi pomoc wchodzącą w zakres zastosowania art. 108 ust. 3 TFUE, ale władze polskie dokonały zgłoszenia tego systemu dopiero w 2013 r., gdyż zakładały początkowo, że taki system nie może zostać uznany za pomoc państwa. Decyzją końcową z dnia 2 sierpnia 2016 r. Komisja Europejska uznała ten system za zgodny z rynkiem wewnętrznym, poddając jednocześnie krytyce jego przedwczesne wprowadzenie w życie. Jednocześnie z postanowienia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sposób oczywisty wynika, że przedstawione TSUE pytanie odnosiło się do zgodności z prawem Unii kary pieniężnej wymierzonej przedsiębiorstwu, które nie wywiązało się w szczególności z obowiązku uzyskania i przedstawienia do umorzenia świadectw pochodzenia dla całości energii elektrycznej jaką sprzedało. Wykładnia Trybunału odnośnie art. 108 ust. 3 zdanie ostatnie TFUE w związku z art. 4 ust. 3 TUE dotyczy wymierzenia kary pieniężnej przedsiębiorstwu, które nie wykonało obowiązku z art. 9a ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo energetyczne. Taka wykładnia prawa została przez Trybunał przyjęta i tym samym nie znajduje uzasadnienia obejmowanie przedstawioną wykładnią przypadku umorzenia świadectw pochodzenia, a tym bardziej umorzenia z kogeneracji.

Ponadto, moc wiążąca orzeczeń prejudycjalnych odnosi się przede wszystkim do ich sentencji. Z powyższego można wywodzić, że sentencja jest kluczowym aspektem w kwestii złożenia skargi o wznowienie postępowania. W świetle poczynionych przez TSUE rozważań na zadane mu pytanie prejudycjalne TSUE udzielił odpowiedzi, że „

Artykuł 108 ust. 3 zdanie ostatnie TFUE w związku z art. 4 ust. 3 TUE należy interpretować w ten sposób, że: stoi on na przeszkodzie wymierzeniu przedsiębiorstwu kary pieniężnej za naruszenie obowiązku stanowiącego część środka pomocy państwa wprowadzonego w życie przed wydaniem przez Komisję decyzji końcowej, stwierdzającej zgodność tej pomocy z rynkiem wewnętrznym, jeżeli dane naruszenie nastąpiło w okresie poprzedzającym wydanie tej decyzji” (postanowienie TSUE z dnia 11 stycznia 2024 r., C-220/23, Legalis nr 3042237).

Sentencja zawarta w postanowieniu Trybunału jednoznacznie odnosi się do wymierzenia kary pieniężnej dotyczącej systemu wsparcia OZE stanowiąc, iż niedopuszczalne jest nałożenie kary pieniężnej za okres poprzedzający wydanie przez Komisję Europejską decyzji końcowej stwierdzającej zgodność pomocy państwa z rynkiem wewnętrznym. Orzeczenie TSUE wykazuje zatem wadliwość polegającą na nałożeniu kary za naruszenie obowiązku OZE, a nie na umorzeniu świadectw pochodzenia z kogeneracji.

Trybunał w swym orzeczeniu z dnia 11 stycznia 2024 r. w sprawie C-220/23 nie uznał za nieważny polskiego systemu świadectw pochodzenia. Trybunał, jak w każdym uzasadnieniu, przedstawił motywy oraz argumenty wyjaśniające, dlaczego przyjął niedopuszczalność wymierzenia przedsiębiorstwu kary pieniężnej za naruszenie obowiązku OZE, w tej konkretnej sprawie. Jak wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, TSUE w postanowieniu z 11 stycznia 2024 r.(C-220/23), odniósł się do niedopuszczalności nakładania kary pieniężnej za okres poprzedzający wydanie przez Komisję Europejską decyzji końcowej stwierdzającej zgodność pomocy państwa z rynkiem wewnętrznym. Prowadzący je organ bada wyłącznie związek pomiędzy orzeczeniem TSUE a ostatecznym rozstrzygnięciem administracyjnym. Z zasady trwałości decyzji administracyjnych wynika, że w odniesieniu do przepisów, na podstawie których jest możliwe wzruszenie decyzji ostatecznej, niedopuszczalne jest stosowanie wykładni rozszerzającej (wyroki WSA: w Łodzi z 23 stycznia 2013 r., II SA/Łd 1019/12, LEX nr 1270472, i z 8 sierpnia 2012 r., II SA/Łd 433/12, LEX nr 1258056; wyrok NSA z 19 stycznia 2011 r., I OSK 400/10, LEX nr 952028). W wyroku z dnia 7 grudnia 2011 r. (I SA/Wa 1475/11, LEX nr 1150720) WSA w Warszawie orzekł, że:

„wszelkie wątpliwości co do ustaleń, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, należy rozstrzygać na korzyść legalności zaskarżonej decyzji. Brak jednoznacznych dowodów w postępowaniu prowadzonym w trybach nadzwyczajnych zezwalających na podważenie ustaleń zawartych w decyzjach ostatecznych, którym art. 16 § 1 k.p.a. przyznaje cechy trwałości, stanowi negatywną przesłankę do ich wzruszenia".

Omawiane postanowienie TSUE odnosiło się więc wprost do niedopuszczalności nakładania kary pieniężnej za okres poprzedzający wydanie przez Komisję Europejską decyzji końcowej stwierdzającej zgodność pomocy państwa z rynkiem wewnętrznym.

Należy również podnieść, iż rozstrzygnięcie Trybunału w sprawie C-220/23 zapadło na gruncie innego stanu faktycznego, jak i prawnego, niż mający miejsce w postępowaniu zakończonym decyzją Prezesa URE z dnia 11 marca 2011 r., znak: (...) i jego wydanie nie powoduje w żaden sposób konieczności zmiany decyzji. Trybunał nie dokonał wykładni przepisów regulujących system wsparcia z kogeneracji ani tym bardziej nie orzekał w przedmiocie umorzenia świadectw pochodzenia z kogeneracji, uregulowanych w art. 91 ust. 1 pkt 2 ustawy – prawo energetyczne. Niewątpliwie, decyzja pierwotna dotyczyła odrębnego postępowania administracyjnego, aniżeli postępowanie, na kanwie którego zapadło orzeczenie TSUE z dnia 11 stycznia 2024 r. w sprawie C-220/23 (wymierzenie kary pieniężnej za naruszenie tegoż obowiązku), zatem pozwany kierując się dyrektywą wykładni wyrażoną w art. 16 § 1 k.p.a. słusznie uznał, że postanowienie TSUE, na które powołuje się spółka, nie ma wpływu na decyzję z dnia 11 stycznia 2008 r. w rozumieniu art. 145aa § 1 k.p.a.

Wykładnia przedstawiona przez Trybunał może być stosowna przez inne sądy, jednakże w przypadku tożsamych okoliczności faktycznych i prawnych. Podnieść zatem należy, iż wyklucza to możliwość zastosowania w niniejszej sprawie wykładni Trybunału przedstawionej w orzeczeniu TSUE. Wynika to z faktu, że sprawa C-220/23 wszczęta przed Trybunałem dotyczyła sporu głównego toczącego przed sądem krajowym, w związku z wydaniem przez Prezesa URE decyzji, na podstawie art. 56 ust. 1 pkt la w zw. art. 9a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy - Prawo energetyczne w brzmieniu mającym zastosowanie do sporu w postępowaniu głównym. Przedmiotem orzeczenia TSUE było zatem wymierzenie kary pieniężnej nałożonej na podstawie art. 56 ust. 1 pkt la ustawy – prawo energetyczne z powodu braku realizacji obowiązku w zakresie uzyskania i przedstawienia do umorzenia świadectwa pochodzenia, któremu spółka podlegała w ramach systemu wsparcia dla producentów energii elektrycznej wytworzonej w źródłach odnawialnych znajdujących się na terytorium Polski (OZE). Brak wywiązania się przedsiębiorcy energetycznego w ustawowym terminie z obowiązku publicznoprawnego spowodował konieczność wszczęcia postępowania w przedmiocie wymierzenia sankcji na podstawie art. 56 ust. 1 pkt la ustawy – prawo energetyczne. Tymczasem decyzja, której uchylenia domaga się powód dotyczyła innego przedmiotu, tj. realizacji obowiązku, o którym mowa w art. art. 9a ust. 8 ustawy – prawo energetyczne za rok 2010 r., poprzez umorzenie świadectwa pochodzenia z kogeneracji, a więc była to inna podstawa, aniżeli podstawa decyzji dotyczącej wymierzenia kary pieniężnej. W konsekwencji pomiędzy tymi sprawami nie zachodzi związek, który umożliwiałby zastosowanie wykładni Trybunału w niniejszej sprawie. Wydanie orzeczenia TSUE nie wpływa w żaden sposób na treść decyzji o umorzeniu świadectwa pochodzenia z kogeneracji.

Celem uzyskania i przedstawienia do umorzenia Prezesowi URE świadectwa pochodzenia z kogeneracji było wykonanie obowiązku kogeneracyjnego. Decyzja Prezesa URE z dnia 11 marca 2011 r., znak: (...) została wydana na podstawie art. 9m ust. 1 pkt 5 i 6 oraz art. 9m ust. 3 w związku z art. 9a ust. 8, art. 9e ust. 13,15 i 16 oraz art. 30 ust. 1 ustawy - Prawo energetyczne (zgodnie z brzmieniem obowiązującym na dzień wydania decyzji Prezesa URE) i wynika, z niej, że Prezes URE postanowił umorzyć Spółce świadectwo pochodzenia z kogeneracji: D. (...) na ilość energii elektrycznej 6332,000 MWh. Powyższe zostało uwzględnione przez Pozwanego przy rozliczeniu wykonania obowiązku określonego w art. 9a ust. 8 ustawy – prawo energetyczne za rok 2010 r.

Należy również wskazać, iż powód w odwołaniu porównuje dwa systemy wsparcia wynikające z umorzenia świadectw pochodzenia energii z wysokosprawnej kogeneracji (CHP, którego dotyczy zaskarżona decyzja) z systemem świadectw pochodzenia z odnawialnych źródeł energii, wskazując na ich identyczność i tym samym wyprowadza wniosek o wpływie postanowienia TSUE na decyzję objętą wznowieniem.

Odnośnie twierdzenia powoda, iż orzeczenie TSUE odnosi się do całego systemu pomocy wdrożonego w polskim systemie prawnym, to w istocie powołuje się on jedynie na system wsparcia z OZE podnosząc, że:

„Postanowienie TSUE z dnia 11 stycznia 2024 r, dotyczy systemu wsparcia z OZE, jednak jest to tożsamy system pomocy z systemem wsparcia z wysokosprawnej kogeneracji.” Jednakże, oba systemy wsparcia oparte były na innych podstawach prawnych, co również determinowało inną podstawę prawną przy wydaniu decyzji administracyjnych. Słusznie zauważa pozwany, iż system świadectw pochodzenia stanowiący mechanizm wsparcia energii odnawialnej wprowadzono w Polsce 1 października 2005 r. Natomiast, system wsparcia dla wytwórców energii elektrycznej z kogeneracji oparty na zbywalnych świadectwach pochodzenia został wprowadzony 1 lipca 2007 r. Przepis art. 9a ustawy – prawo energetyczne, określał podmioty zobowiązane do realizacji dwóch odrębnych obowiązków, tj. obowiązku, o którym mowa w art. 9a ust. 1 - obowiązek OZE i w art. 9a ust. 8 - obowiązek kogeneracyjny. Podkreślić należy, iż okoliczność, że system świadectw pochodzenia dotyczący wspierania odnawialnych źródeł energii oraz system świadectw pochodzenia z kogeneracji zostały oparte na podobnych zasadach nie oznacza automatycznie, że orzeczenie dotyczy również sytemu kogeneracji. Trybunał w cytowanym powyżej orzeczeniu odniósł się do obowiązku określonego w art. 9a ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo energetyczne (w brzmieniu mającym zastosowanie do sporu w postępowaniu głównym) dotyczącego źródeł odnawialnych, w związku z wymierzeniem kary pieniężnej za naruszenie tego obowiązku. W orzeczeniu TSUE brak jest mowy o zobowiązaniu z art. 9a ust. 8 ustawy – prawo energetyczne, jak również o instytucji umorzenia świadectw pochodzenia z kogeneracji. Tym samym podkreślić należy, że chybione jest twierdzenie powoda, że Trybunał odniósł się do systemu prawnego wskazanego w art. 9a ust. 8 – ustawy – prawo energetyczne, gdy nie wynika to ani z sentencji, ani z uzasadnienia postanowienia z dnia 11 stycznia 2024 r., C-220/23. Decyzja pierwotna została wydana na wniosek powoda, a celem jej wydania była realizacja obowiązku, o którym stanowił art. 9a ust. 8 ustawy – prawo energetyczne (w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania decyzji) za rok 2010, poprzez umorzenie świadectw pochodzenia z kogeneracji. Dokonana przez Trybunał wykładnia przepisu art. 108 ust. 3 TFUE, nie pozwala przyjąć, że niedopuszczalne jest umorzenie świadectw pochodzenia, bowiem Trybunał w ogóle nie rozstrzygał w tym zakresie.

Dodatkowo, wobec obu systemów zostały wydane odrębne decyzje Komisji Europejskiej: Decyzja z 28 września 2016 r. dotycząca kogeneracji oraz Decyzja z 2 sierpnia 2016 r. dotycząca OZE.

Decyzją z 28 września 2016 r. system świadectw pochodzenia z kogeneracji został uznany za zgodny z rynkiem wewnętrznym przez Komisję Europejską. Potwierdza to decyzja Komisji Europejskiej C(2016) 6099 dot. Pomocy państwa SA.36518 (2016/NN) - Polska, gdzie Komisja na stronach 34-35 decyzji wskazała, iż:

„W świetle powyższej oceny Komisja stwierdza, że środek pomocy będący przedmiotem oceny spełnia kryteria określone w późniejszych wytycznych w sprawie pomocy państwa na ochronę środowiska oraz w sposób niezbędny i proporcjonalny służy osiągnięciu celu stanowiącego przedmiot wspólnego zainteresowania, zakłócenie konkurencji jest ograniczone, a zatem pomoc jest zgodna z rynkiem wewnętrznym na podstawie art. 107 ust. 3 lit. c] TFUE.". Ponadto, z decyzji wynika, że:

„Komisja ubolewa, że Polska wprowadziła w życie system wsparcia w formie świadectw pochodzenia dla kogeneracji z naruszeniem art. 108 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Na podstawie powyższej oceny Komisja postanawia jednak nie wnosić zastrzeżeń wobec zgłoszonego środka pomocy, ponieważ jest on zgodny z rynkiem wewnętrznym w myśl art. 107 ust. 3 lit. c) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.”.

W związku z powyższym Komisja nie wszczęła procedury z art. 107 ust. 2 zd. 1 TFUE, zgodnie z którą jeśli Komisja stwierdzi, po wezwaniu zainteresowanych stron do przedstawienia uwag, że pomoc przyznana przez Państwo lub przy użyciu zasobów państwowych nie jest zgodna z rynkiem wewnętrznym w rozumieniu artykułu 107, lub że pomoc ta jest nadużywana, decyduje o zniesieniu lub zmianie tej pomocy przez dane Państwo w terminie, który ona określa. Ostatecznie brak zgłoszenia zastrzeżeń przez Komisję do systemu wsparcia z kogeneracji świadczy o tym, że nie są uzasadnione twierdzenia powoda zawarte w odwołaniu, sprowadzające się do podważenia obowiązku kogeneracyjnego przed wydaniem decyzji przez Komisję Europejską, gdyż nie doszło do zniesienia lub zmiany systemu wsparcia w kogeneracji.

Odnosząc się natomiast do przywołanej już powyżej Decyzji Komisji Europejskiej z dnia 2 sierpnia 2016 r. C(2016) 499 final, podkreślić należy, że stwierdzono w niej, iż przy wprowadzaniu systemu świadectw pochodzenia mających na celu wspieranie producentów energii elektrycznej wytwarzanej ze źródeł odnawialnych w Polsce doszło do naruszenia postanowień art. 108 ust. 3 TFUE, albowiem do jego (systemu) zgłoszenia doszło dopiero w 2013 r., tj. przed wydaniem właściwej decyzji Komisji Europejskiej. Powyższe wynikało z błędnego założenia, iż ww. system nie może zostać uznany za pomoc państwa. W treści Decyzji wskazano jednak wprost, że „

Komisja wyraża ubolewanie, że Polska wprowadziła w życie system ŚP wspierający wytwórców energii elektrycznej z OZE z naruszeniem postanowień art. 108 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Komisja na podstawie niniejszej oceny zdecydowała jednak nie zgłaszać zastrzeżeń co do środków pomocy (zarówno polskiego systemu ŚP w celu wsparcia odnawialnych źródeł energii, jak i zmniejszenia obciążeń związanych z OZE dla odbiorców energochłonnych) z uwagi na fakt, że są one zgodne z rynkiem wewnętrznym na podstawie art. 107 ust. 3 lit. c) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Komisja przypomina Polsce, że wszelkie zmiany dotyczące tych środków pomocy wymagają zgłoszenia”.

Należy więc zauważyć, iż przyjęcie twierdzeń powoda, że naruszenie przez Polskę art. 108 ust. 3 (zdanie ostatnie) TFUE oznacza konieczność uchylenia decyzji umarzającej świadectwo pochodzenia nie potwierdza ani orzeczenie TSUE, ani wskazana powyżej decyzja Komisji Europejskiej.

Na marginesie, należy dodać, że orzeczenie TSUE otwierające podstawę do skargi o wznowienie powinno być orzeczeniem precedensowym, tj. w sposób nowatorski zmieniającym dotychczasową wykładnię prawa unijnego. „

Chodzi zatem o takie orzeczenie, które jako pierwsze wskazuje na konieczność innej wykładni, a tym samym zastosowania przepisu krajowego stanowiącego podstawę wydania decyzji będącej przedmiotem wniosku o wznowienie postępowania. Przyjęcie, że podstawę wznowienia postępowania w oparciu o ten przepis może stanowić każde orzeczenie TSUE, także to, z którego wynika już utrwalone stanowisko Trybunału co do wykładni norm prawa unijnego, odwołujące się do wcześniejszych, analogicznych już orzeczeń tego Trybunału, rzutujących na rozumienie prawa krajowego, pozostawałoby w sprzeczności z wyjątkowością tej podstawy wznowienia postępowania” (wyrok NSA z dnia 13 marca 2024 r., sygn. akt I FSK 966/21, Legalis nr 3060424). Zatem należy każdorazowo badać czy przedstawiono nowe spojrzenie na problem prawny, wymagający zharmonizowania rozstrzygnięcia podjętego w określonej sprawie z danym orzeczeniem TSUE. Natomiast sam TSUE w pkt 19 motywów analizowanego orzeczenia wskazał, iż „

Zgodnie z art. 99 regulaminu postępowania przed Trybunałem jeżeli w szczególności odpowiedź na pytanie prejudycjalne można wywieść w sposób jednoznaczny z orzecznictwa, Trybunał może w każdej chwili, na wniosek sędziego sprawozdawcy i po zapoznaniu się ze stanowiskiem rzecznika generalnego, orzec w formie postanowienia z uzasadnieniem”.

Wskazać również należy, że TSUE w postanowieniu z dnia 11 stycznia 2024 r. sygn. C-220/23 przypomniał, że „

art. 108 ust 3 TFUE wprowadza prewencyjną kontrolę planów nowej pomocy. Celem tak skonstruowanej prewencji jest to, aby w życie była wprowadzana jedynie pomoc zgodna z rynkiem wewnętrznym. Aby zrealizować ten cel, wprowadzenie w życie zgłoszonego planu pomocy jest odroczone do czasu usunięcia wątpliwości co do jego zgodności z rynkiem wewnętrznym w drodze końcowej decyzji Komisji (wyrok z dnia 5 marca 2019 r., L. W.,C-349/17,EU:C:2019:172, pkt84i przytoczone tam orzecznictwo).

W tym względzie obowiązek zgłoszenia pomocy stanowi jeden z podstawowych elementów systemu kontroli ustanowionego traktatem FUE w dziedzinie pomocy państwa. (…) w sytuacji, w której Komisja, jak w niniejszej sprawie, wydała decyzję końcową– w przedmiocie pomocy, która została wprowadzona w życie z naruszeniem art. 108 ust. 3 TFUE–stwierdzającą zgodność tej pomocy z rynkiem wewnętrznym na podstawie art. 107 TFUE, decyzja ta nie skutkuje konwalidacją aktów wykonawczych, które były nieważne z tego powodu, że zostały wydane z naruszeniem zakazu wprowadzania w życie przewidzianego w tym art. 108 ust. 3 zdanie ostatnie. (…) (wyrok z dnia 24 listopada 2020 r., O. V.,C-445/19,EU:C:2020:952, pkt21). Dlatego „

system kar, który przewiduje kary pieniężne lub inne środki przymusu w celu zapewnienia wykonania przepisów krajowych uznanych za sprzeczne z prawem Unii, należy tylko z tego powodu uznać za sprzeczny z tym prawem (wyrok z dnia 11 września 2003 r., T.,C-13/01,EU:C:2003:447, pkt45i przytoczone tam orzecznictwo)” (postanowienie TSUE z dnia 11 stycznia 2024 r., sygn. C-220/23, Legalis nr 3042237). Oznacza to, że analizowane postanowienie TSUE nie miało charakteru precedensowego, gdyż jedynie powielało utrwalone stanowisko, co do skutków notyfikacji w przedmiocie pomocy w odniesieniu do wcześniejszych aktów prawa wewnętrznego oraz ich wpływu na możliwość karania za nieprzestrzeganie tych przepisów. Reasumując, wykładnia przepisów prawa unijnego, tj. art. 108 ust. 3 TFUE w związku z art. 4 ust. 3 TUE, nie prowadzi do zmiany wykładni przepisów prawa krajowego (art. 9m ust. 1 pkt 5 i 6 oraz art. 9m ust. 3 w związku z art. 9a ust. 8, art. 9e ust. 13, 15 i 16 oraz art. 30 ust. 1 ustawy - Prawo energetyczne (zgodnie z brzmieniem obowiązującym na dzień wydania decyzji Prezesa URE) stanowiących podstawę wydania decyzji o umorzeniu świadectw pochodzenia, będącej przedmiotem wniosku o wznowienie postępowania, w rezultacie nie wpływa na praktykę stosowania tych przepisów.

W tym miejscu należy przypomnieć, że przepis art. 145aa § 1 k.p.a. stanowi o możliwości żądania wznowienia postępowania także wówczas, gdy wydane zostało orzeczenie TSUE, które ma wpływ na treść wydanej decyzji. Doktryna jako podstawę wydania orzeczenia wskazuje powstanie takiej wadliwości rozstrzygnięcia, że uwzględnienie wykładni przedstawionej przez TSUE wymusza wydanie odmiennego rozstrzygnięcia. Tym samym wpływ wyroku TSUE na decyzję zachodzi wówczas, gdy orzeczenie to oddziałuje na nią w sposób istotny (R. Hauzer, M. Wierzbowski (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 8, 2023, Legalis). Co więcej, nadzwyczajny tryb postępowania administracyjnego jakim jest wznowienie postępowania służy weryfikacji decyzji ostatecznej, z uwagi na wady kwalifikowane wskazane w art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa, art. 145b k.p.a. Ten szczególny rodzaj postępowania stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych i w związku z czym niezbędne jest restrykcyjne podejście do wykładni przepisów określających przebieg tego postępowania, w tym w odniesieniu do przepisów regulujących dopuszczalność jego wszczęcia (wyrok WSA w Krakowie z dnia 6 lutego 2025 r., sygn. akt II SA/Kr 1460/24, Legalis nr 3190562).

Podsumowując, w ocenie Sądu rozstrzygnięcie zawarte w postanowieniu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 11 stycznia 2024 r., C-220/23 nie ma wpływu na treść decyzji Prezesa URE, w rozumieniu art. 145aa § 1 k.p.a, w związku z tym nie mogło stanowić podstawy do jej uchylenia. Instytucja wznowienia postępowania stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji i jest stosowana po spełnieniu przesłanek określonych w art. 145 i nast. k.p.a., które należy wykładać ściśle.

Stwierdzając zatem brak podstaw do uchylenia decyzji pierwotnej na podstawie art. 145aa § 1 k.p.a. pozwany w sposób prawidłowy orzekł o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej (art. 151 § 1 ust. 1 k.p.a.).

W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że wskazane przez powoda orzeczenie TSUE - stanowiące podstawę jego skargi o wznowienie postępowania dotyczy wymierzenia przedsiębiorstwu energetycznemu kary pieniężnej, zaś nie jest ono sprawą dotyczącą realizacji obowiązku umarzania świadectw pochodzenia z kogeneracji, co w konsekwencji doprowadziło Prezesa URE do słusznej konstatacji o braku podstaw do wznowienia postępowania na podstawie wskazanej przez powoda.

Mając zatem na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 479

53 § 1 k.p.c. oddalił odwołanie powoda.

O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 98 k.p.c.. Koszty zastępstwa procesowego zostały ustalone w oparciu o rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych na 720 zł.

Sędzia SO Monika Pawłowska