Zmiany w zarządzie spółki zgłoszone URE po terminie. Sąd oddalił odwołanie od kar

Decyzją z 19 listopada 2024 r., nr (...) (DKN (...)), Prezes Urzędu Regulacji Energetyki

(dalej także jako: organ, pozwany, Prezes URE), na podstawie art. 56 ust. 1 pkt 12 i ust. 2 w zw. z art. 56 ust. 3 i 6

ustawy z 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne

(Dz.U. z 2024 r., poz. 266 ze zm.,

dalej też jako: p.e.), w zw. z art. 104

ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

(Dz. U. z 2024 r., poz. 572,

dalej: k.p.a.), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego z urzędu w sprawie wymierzenia przedsiębiorstwu działającemu pod firmą:

(...) S.A w Ł., posiadającemu numer identyfikacji podatkowej (NIP): (...)

(dalej: powód, Spółka) kary pieniężnej w związku z naruszeniem warunku 2.3.2. koncesji:



na obrót energią elektryczną nr (...) (ze zm.), udzielonej decyzją Prezesa URE 6 sierpnia 2004 r.;

oraz



na dystrybucję energii elektrycznej nr (...) (ze zm.), udzielonej decyzją Prezesa URE 6 sierpnia 2004 r.,

poprzez niepowiadomienie Prezesa Urzędu o istotnych zmianach dotyczących wykonywanej działalności gospodarczej objętej koncesją,

orzekł:

1. że przedsiębiorca naruszył warunek 2.3.2. koncesji na obrót energią elektryczną nr (...) (ze zm.) z 6 sierpnia 2004 r., poprzez niepoinformowanie Prezesa URE o istotnych zmianach dotyczących wykonywanej działalności, tj. o zmianie danych osób wchodzących w skład organu uprawnionego do reprezentowania spółki, w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia zaistnienia tych zmian, w ten sposób, że:

a) nie zawiadomił w terminie Prezesa Urzędu o odwołaniu z funkcji członka zarządu E. S. i powołaniu K. O. na funkcję członka zarządu;

b) nie zawiadomił w terminie Prezesa Urzędu o odwołaniu z funkcji prezesa zarządu E. Ł. i o odwołaniu z funkcji członka zarządu Ł. H. oraz o powołaniu D. B., członka rady nadzorczej oddelegowanego od 29 lutego 2024 r. do czasowego pełnienia funkcji prezesa zarządu na okres 3 miesięcy;

c) nie zawiadomił w terminie Prezesa Urzędu o odwołaniu D. B., członka rady nadzorczej oddelegowanego do czasowego pełnienia funkcji prezesa zarządu oraz M. L. na funkcję prezesa zarządu i o powołaniu K. F. na funkcję członka zarządu;

2. że przedsiębiorca naruszył warunek 2.3.2. koncesji na dystrybucję energii elektrycznej nr (...) (ze zm.) z 6 sierpnia 2004 r., poprzez niepoinformowanie Prezesa URE o istotnych zmianach dotyczących wykonywanej działalności, tj. o zmianie danych osób wchodzących w skład organu uprawnionego do reprezentowania spółki, w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia zaistnienia tych zmian, w ten sposób, że:

a) nie zawiadomił w terminie Prezesa Urzędu o odwołaniu z funkcji członka zarządu E. S. i powołaniu K. O. na funkcję członka zarządu;

b) nie zawiadomił w terminie Prezesa Urzędu o odwołaniu z funkcji prezesa zarządu E. Ł. i o odwołaniu z funkcji członka zarządu Ł. H. oraz o powołaniu D. B., członka rady nadzorczej oddelegowanego od 29 lutego 2024 r. do czasowego pełnienia funkcji prezesa zarządu na okres 3 miesięcy;

c) nie zawiadomił w terminie Prezesa Urzędu o odwołaniu D. B., członka rady nadzorczej oddelegowanego do czasowego pełnienia funkcji prezesa zarządu oraz powołaniu M. L. na funkcję prezesa zarządu i o powołaniu K. F. na funkcję członka zarządu;

3. za ww. działania Prezes Urzędu wymierzył przedsiębiorcy karę pieniężną w wysokości:

a) 2 000 zł (dwa tysiące złotych) za działanie opisane w pkt 1 lit. a;

b) 2 000 zł (dwa tysiące złotych) za działanie opisane w pkt 1 lit. b;

c) 2 000 zł (dwa tysiące złotych) za działanie opisane w pkt 1 lit. c;

d) 2 000 zł (dwa tysiące złotych) za działanie opisane w pkt 2 lit. a;

e) 2 000 zł (dwa tysiące złotych) za działanie opisane w pkt 2 lit. b;

f) 2 000 zł (dwa tysiące złotych) za działanie opisane w pkt 2 lit. c, tj. w łącznej wysokości 12 000 zł (dwanaście tysięcy złotych).

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła Spółka, zaskarżając ją w całości i zarzucając:

1. Wadliwe uznanie przez organ, że warunek prowadzenia działalności określony w pkt 2.3.2. decyzji w sprawie koncesji, czyli zawiadamianie organu o zmianie w organie uprawnionym do reprezentacji jest obowiązkiem wynikającym z koncesji o którym mowa w art. 56 ust. 1 pkt 12

p.e. (a tym samym którego naruszenie podlega karze), skoro nie jest ten obowiązek wymieniony w art. 37

ustawy Prawo energetyczne, definiującym treść koncesji, ani obowiązek taki nie jest wskazany w żadnym innym przepisie ww. ustawy – w odniesieniu do tego rodzaju koncesji, czyli koncesji na obrót oraz dystrybucję energią elektryczną;

2. Wadliwe nieuwzględnienie znikomego stopnia szkodliwości czynu, niskiego stopnia zawinienia oraz dotychczasowego dobrego zachowania skarżącego, a tym samym wadliwe zastosowanie art. 56 ust. 3 pkt 2

p.e. oraz wadliwe niezastosowanie art. 56 ust. 6

ustawy, o czym świadczy wymierzenie kary w wysokości (...) większej niż minimalna (12 000 zł zamiast minimalnej – (...) zł);

3. Wadliwe nieuwzględnienie, że za ten sam czyn została już na spółkę nałożona przez organ kara, a więc nieuwzględnienie zasady powagi rzeczy osądzonej i tym samym naruszenie art. 61a § 1

k.p.a.

w zw. z art. 2

Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r.

Na podstawie powyższych zarzutów wniosła o:

1) rozpoznanie odwołania i zmianę decyzji w całości poprzez umorzenie postępowania, lub ewentualne o odstąpienie od wymierzenia kary lub ewentualnie o wymierzenie jej w minimalnej wysokości ((...) zł), lub ewentualnie o uchylenie decyzji organu;

2) ewentualnie o zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania przez Sąd Okręgowy w Warszawie XVII Wydział Ochrony Konkurencji i Konsumentów sprawy między tymi samymi stronami o sygnaturze akt XVII AmE 221/24;

3) zasądzenie od organu na rzecz spółki kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na odwołanie pozwany wniósł o:

1) oddalenie odwołania.

2) oddalenie wniosku o zawieszenie niniejszego postępowania do czasu rozstrzygnięcia sprawy toczącej się pod sygn. akt XVII AmE 221/24, bowiem między sprawami nie zachodzi tożsamość przedmiotowa, a rozpatrzenie odwołania nie jest uzależnione od uprzedniego rozstrzygnięcia w sprawie o sygn. akt XVII AmE 221/24.

3) zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił następujący stan faktyczny.

(...) S.A. w Ł. są przedsiębiorcą wpisanym do Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS: (...). Przedmiotem działalności spółki jest m.in. działalność usługowa wspomagająca transport lotniczy.

(KRS spółki, k. 20 – 23 akt sądowych)

Prezes URE decyzjami z 6 sierpnia, nr (...) (ze zm.) oraz (...) (ze zm.) udzielił Spółce koncesji odpowiednio – na obrót energią elektryczną oraz na dystrybucję energii elektrycznej, wydanych do 31 grudnia 2030 r.

(okoliczność bezsporna)

W decyzjach określono warunki prowadzenia działalności koncesjonowanej. Zgodnie z warunkiem 2.3.2. zarówno koncesji na obrót energią elektryczną, jak i koncesji na dystrybucję energii elektrycznej

„Koncesjonariusz jest obowiązany w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia zaistnienia innych - niż wskazane w pkt 2.3.1. - istotnych zmian odnoszących się do wykonywanej działalności objętej niniejszą koncesją, w tym w szczególności zmian dotyczących ograniczenia zakresu tej działalności, a także danych osób uprawnionych lub wchodzących w skład organu uprawnionego do reprezentowania Koncesjonariusza, zawiadomić o zmianach pisemnie Prezesa URE, przedkładając jednocześnie - w przypadku gdy powodują one potrzebę zmiany zapisów niniejszej koncesji - wniosek o jej zmianę. Koncesjonariusz obowiązany jest wystąpić do Prezesa URE z wnioskiem o zmianę koncesji również w przypadku planowanego rozszerzenia objętej nią działalności, przy czym rozpoczęcie wykonywania działalności w rozszerzonym zakresie wymaga uprzedniego uzyskania stosownej zmiany koncesji.”

(koncesja na obrót energią elektryczną, k. 48 – 50 akt administracyjnych; koncesja na dystrybucję energii elektrycznej, k. 51 – 55 akt administracyjnych)

W okresie od 2023 roku do 2024 roku w składzie zarządu powodowej Spółki zaszły następujące zmiany:

1. odwołano z funkcji członka zarządu E. S. oraz powołano nowego członka zarządu w osobie K. O. – zmiana nr 14 w KRS z datą dokonania wpisu 19 października 2023 r.,

2. odwołano z funkcji prezesa zarządu E. Ł. i z funkcji członka zarządu Ł. H. oraz na powołano nowego członka rady nadzorczej w osobie D. B. (członka rady nadzorczej oddelegowanego od 29 lutego 2024 r. do czasowego pełnienia funkcji prezesa zarządu na okres 3 miesięcy) – zmiana nr 16 w KRS z datą dokonania wpisu 9 kwietnia 2024 r.,

3. odwołano D. B. (członka rady nadzorczej oddelegowanego do czasowego pełnienia funkcji prezesa zarządu) oraz na powołano M. L. na funkcję prezesa zarządu i K. F. na funkcję członka zarządu – zmiana nr 17 w KRS z datą dokonania wpisu 12 kwietnia 2024 r.

(odpis pełny KRS spółki k. 41 – 46v akt administracyjnych)

Uchwałą nr (...) z 16 kwietnia 2024 r. Rada Nadzorcza powołała z dniem 17 kwietnia 2024 r. M. E. do składu zarządu spółki (...) Spółka Akcyjna pierwszej kadencji i powierzyła mu z tym dniem pełnienie funkcji Członka Zarządu Spółki.

(uchwała Rady Nadzorczej (...) S.A. nr (...) z 16 kwietnia 2024 r., k. 12 akt administracyjnych)

O powyższych zmianach oraz o zmianie akcjonariusza, gdzie jedynym akcjonariuszem jest (...) sp. z o.o. Spółka powiadomiła Prezesa URE pismem z 20 maja 2024 r.

(pismo Spółki z 20/05/2024 r. k. 15 akt adm.).

Spółka w 2023 r. uzyskał przychód z działalności koncesjonowanej w 2023 r. w wysokości (...) zł, w tym w zakresie obrotu energią elektryczną – (...) zł oraz dystrybucji energii elektrycznej – (...) zł, zaś rok zakończył zyskiem w wysokości (...) zł

(formularz w sprawie opłaty koncesyjnej za 2023 r. k. 92 – 93 akt administracyjnych; sprawozdanie finansowe za rok obrotowy od 1 stycznia do 31 grudnia 2023 r. k. 62 – 86 akt administracyjnych)

Opisany stan faktyczny, Sąd ustalił na podstawie wskazanych powyżej dowodów zebranych w postępowaniu administracyjnym oraz twierdzeń stron przedstawionych w pismach procesowych. Sąd przyznał moc dowodową wszystkim zebranym w sprawie dokumentom, które nie były przez strony kwestionowane i nie budziły wątpliwości Sądu. Podkreślić również trzeba, że stan faktyczny nie był między stronami sporny.

Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył, co następuje.

Zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a podniesione przez powoda w odwołaniu zarzuty nie mogły skutkować ani uchyleniem decyzji ani jej zmianą, w tym poprzez odstąpienie od wymierzenia kary.

Na wstępnie należy zaznaczyć, że choć powód zaskarżył decyzję w całości, to nie kwestionował faktu powiadomienia Prezesa URE o zmianach w składzie zarządu po terminie, a swoje zarzuty koncentrował na kwestii związanej z odstąpieniem od wymierzenia kary oraz jej ewentualnym obniżeniu. W tej sytuacji Sąd uznał, że fakt zawiadomienia Prezesa o zmianach w składzie zarządu po terminie nie był sporny, a zatem analizy wymagały jedynie te okoliczności, które wiązały się z możliwością odstąpienia od wymierzenia kary lub jej obniżenia.

Przed przejściem do dalszych rozważań należy przypomnieć, że informacja o zmianie osób wchodzących w skład organu uprawnionego do reprezentacji Spółki została ujawniona w Rejestrze Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego odpowiednio:

1) 19 października 2023 r. (wpis nr 14) (termin na zgłoszenie zmian minął 13 listopada 2023 r.),

2) 9 kwietnia 2024 r. (wpis nr 16) (termin na zgłoszenie zmian minął 2 maja 2024 r.),

3) 12 kwietnia 2024 r. (wpis nr 17) (termin na zgłoszenie zmian minął 8 maja 2024 r.).

Tymczasem Spółka poinformowała pozwanego o ww. zmianach, pismem z 20 maja 2024 roku.

Zgodnie z przepisem art. 56 ust. 1 pkt 12 p.e. karze pieniężnej podlega ten, kto nie przestrzega obowiązków wynikających z koncesji. Należy przy tym zaznaczyć, że naruszenie któregokolwiek z obowiązków mających swe źródło w koncesji jest dostateczną przesłanką do zastosowania przepisów z art. 56 ust. 1 pkt 12 p.e., a co za tym idzie wymierzenia na tej podstawie kary pieniężnej przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki. Odpowiedzialność przedsiębiorcy ma charakter obiektywny tzn. niezależny od winy.

Odnosząc się do pierwszego z zarzutów podniesionych w odwołaniu, iż warunek 2.3.2. koncesji nie jest obowiązkiem wynikającym z koncesji, o którym mowa w art. 56 ust. 1 pkt 12 p.e. należy odwołać się do ugruntowanego stanowiska Sądu Najwyższego, wyrażonego min. w uchwale z 9 lipca 2019 r. (

sygn. akt I NSZP 1/19, Lex nr 2692744), w której sąd ten stwierdził: „Logiczno-językowa wykładnia art. 56 ust. 1 pkt 12 P.e. wskazuje, że obowiązek wynika z koncesji zawsze wtedy, gdy jest w decyzji koncesyjnej formalnie określony. Formalne kryterium jest jednoznaczne i pozwala zawsze zarówno organowi koncesyjnemu, jak i koncesjonariuszowi ustalić, jakie obowiązki wynikają z koncesji, bez względu na to, czy teoretycznie obowiązki te mogą być także rekonstruowane z innych źródeł. Każde inne kryterium prowadzi do niejednoznacznych wyników i zagraża pewności stosowania prawa. Nie ma zatem znaczenia, czy decyzja koncesyjna dokonuje całościowej i szczegółowej czy tylko częściowej eksplikacji obowiązków wynikających z przepisów powszechnie obowiązującego prawa, czy powiela definicje prawne zawarte w przepisach powszechnie obowiązującego prawa, czy do nich wyraźnie albo implicite odsyła. Z logiczno-językowego punktu widzenia o uznaniu, że obowiązek wynika z koncesji nie decyduje technika werbalizacji obowiązku w koncesji, ani to, że obowiązek można zrekonstruować także z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, ani jakaś ontologiczna koncepcja wynikania. O tym więc, czy obowiązek wynika z koncesji decyduje formalny akt określenia obowiązku w decyzji koncesyjnej. Tylko bowiem formalna kwalifikacja obowiązków jako objętych koncesją albo nieobjętych koncesją jest oparta na dychotomicznym podziale; jest więc precyzyjna i transparentna, a przez to gwarancyjna. Organ koncesyjny jest zobowiązany przekazać każdemu zainteresowanemu przedsiębiorcy szczegółową informację o warunkach, które organ zamierza określić w koncesji, niezwłocznie po wszczęciu postępowania w sprawie udzielenia koncesji (art. 48 ust. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej). Przedsiębiorca może więc zdecydować o cofnięciu wniosku o wydanie koncesji, o wniesieniu odwołania od decyzji albo o akceptacji treści obowiązków wynikających z decyzji koncesyjnej. Konkludując, jeżeli obowiązek ustawowy jest zwerbalizowany w koncesji, to w sensie formalnym jest on obowiązkiem wynikającym z koncesji. Wyniki wykładni logiczno-językowej art. 56 ust. 1 pkt 12 znajdują oparcie w wykładni systemowej. Na kluczowy z systemowego punktu widzenia kontekst wykładni art. 56 ust. 1 pkt 12 P.e. zwrócił trafnie uwagę Sąd Najwyższy w wyroku z 20 marca 2018 r., III SK 14/17. Nie ulega bowiem wątpliwości, że konstytucyjna zasada legalizmu (art. 7 Konstytucji RP) oraz zasada demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP) wymagają, aby decyzja koncesyjna formułowała tylko takie obowiązki, których źródłem jest ustawa. Zatem wykładnia art. 56 ust. 1 pkt 12 P.e., zgodnie z którą koncesja może określać obowiązki niezależne od obowiązków, które można zrekonstruować z przepisów powszechnie obowiązującego prawa, jest wykładnią niedopuszczalną. (…) Ponadto, celowościowa wykładnia art. 56 ust. 1 pkt 12 P.e. wymaga przede wszystkim uznania dopuszczalności nakładania kar za nieprzestrzeganie przede wszystkim tych obowiązków koncesyjnych, które mają aksjologiczne i formalne uzasadnienie w przepisach powszechnie obowiązującego prawa - mogą być z tych przepisów rekonstruowane. Należy bowiem wychodzić z założenia, że to prawodawca określa najistotniejsze dobra i obowiązki ich ochrony także na rynku energetycznym, a nie sam organ koncesyjny potencjalnie tworzący oderwane czy opozycyjne do porządku prawnego dobra i obowiązki.”. Powyższe stanowisko zostało podtrzymane również w późniejszych orzeczeniach Sądu Najwyższego między innymi w postanowieniu z 22 stycznia 2025 r., sygn. akt II NSK 45/24, LEX nr 3819675 czy postanowieniu z 16 listopada 2022 r., sygn. akt I NSK 67/22, LEX nr 3549576.

Należy przy tym stwierdzić, że obowiązek taki jak analizowany w sprawie, tj. obowiązek informowania o istotnych zmianach dotyczących wykonywanej działalności może być zrekonstruowany z przepisów prawa, tj. z przepisu art. 33 ust 3a

p.e., który co do zasady wymaga weryfikacji osób uprawnionych do reprezentacji przedsiębiorcy, pod względem karalności i to przez cały okres na jaki udzielona została koncesja, skoro pełnienie funkcji przez osobę skazaną musi skutkować cofnięciem koncesji na podstawie art. 41 ust 2 pkt 4

p.e. Zatem jedynie nałożenie na przedsiębiorcę obowiązku informowania o tych zmianach pozwala na efektywne realizowanie przepisów prawa przez Prezesa URE (art. 41 ust.2 pkt 4

p.e.). Obowiązek ten jest więc konieczny i adekwatny do skutecznego realizowania celów

Prawa energetycznego. Tym samym obowiązek nałożony w pkt 2.3.2. koncesji na przedsiębiorcę, który ma aksjologiczne uzasadnienie w przepisach prawa i może być z tych przepisów rekonstruowany, a jednocześnie nie jest oderwany czy opozycyjny wobec porządku prawnego, mógł stanowić podstawę prawną nałożenia na przedsiębiorcę kary za jego naruszenie.

Należy zaznaczyć, że obowiązek ten był dostatecznie jednoznaczny, a powód właściwie go interpretował, skoro w odniesieniu do zmian w zarządzie dokonanych 17 kwietnia 2024 r. zrealizował go w pełnym zakresie (pismo k. 5 akt adm.). Jednocześnie powód na etapie udzielania koncesji także nie kwestionował przedmiotowego obowiązku, w tym także nie zaskarżył decyzji koncesyjnej, a więc obowiązek ten akceptował.

Wbrew twierdzeniom powoda przepis art. 37 p.e. nie zawiera zamkniętego katalogu obowiązków, jakie mogą być nałożone na koncesjonariusza, a fakt, że w art. 37 p.e. nie zdefiniowano obowiązku zawiadamiania o zmianach w organie uprawnionym do reprezentacji podmiotów innych niż prowadzące działalność gospodarczą w zakresie obrotu paliwami ciekłymi, nie stoi na przeszkodzie do zawarcia takiego obowiązku w udzielonej koncesji, o czym wyżej. W tym zakresie przepis art. 37 p.e. pozostawia Prezesowi URE uzasadnioną celami regulacji swobodę kształtowania zindywidualizowanych z natury rzeczy obowiązków koncesyjnych, jak i wybór techniki redagowania tych obowiązków.

W tym stanie rzeczy istniała podstawa do nałożenia na powoda kary pieniężnej, o której mowa w art. 56 ust 1 pkt 12 p.e., tj. kary za nieprzestrzeganie obowiązków wynikających z koncesji, której wysokość nie może być niższa niż (...)zł i nie może być wyższa niż 15% przychodu ukaranego przedsiębiorcy, wynikającego z działalności koncesjonowanej, osiągniętego w poprzednim roku podatkowym (art. 56 ust. 3 pkt. 2 p.e.).

Przed przejściem do oceny zarzutów dotyczących wysokości kary, w pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu nieuwzględnienia znikomej szkodliwości czynu, co zdaniem powoda doprowadziło organ do błędnej decyzji o braku podstaw do odstąpienia od wymierzenia kary.

Stosownie do przepisu art. 56 ust 6a p.e. Prezes URE

może odstąpić od wymierzenia kary, jeżeli stopień szkodliwości czynu jest znikomy, a podmiot zaprzestał naruszania prawa lub zrealizował obowiązek. Podkreślić przy tym należy, że art. 56 ust. 6a p.e. ma charakter fakultatywny, zatem odstąpienie od wymierzenia kary nie tylko zależy od spełnienia przesłanki o charakterze ocennym, w postaci znikomej szkodliwości czynu, ale zależy od uznania organu, które nie może być dowolne i musi wynikać z merytorycznych przesłanek, ale z pewnością nie stanowi ono obowiązku organu do zastosowania powołanej regulacji w każdych warunkach. (podobnie Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z 24 sierpnia 2012 roku, sygn. akt VI ACa 389/12).

Na tą okoliczność zwrócił uwagę również Sąd Najwyższy w wyroku z 27 listopada 2019 r. (sygn. akt I NSK 95/18, LEX nr 2817533) stwierdzając

„art. 56 ust. 6a p.e. należy interpretować z uwzględnieniem zasady sprawności i rzetelności działania instytucji publicznych, a także zasady równowagi i podziału władzy. W ocenie Sądu Najwyższego […] Prezes Urzędu Regulacji Energetyki dysponuje więc pewnym luzem decyzyjnym przy interpretacji przesłanki znikomości szkodliwości społecznej czynu, a w razie ziszczenia się wspomnianej przesłanki - uznaniem administracyjnym przy wyborze wariantu rozstrzygnięcia: odstąpienia od kary pieniężnej bądź nieodstąpienia od tej kary. […]Organ regulacyjny, z uwagi na posiadaną wyspecjalizowaną kadrę, unikalną pamięć instytucjonalną oraz bezpośrednią styczność z realiami rynkowymi, jest co do zasady lepiej przygotowany niż sędzia do oceny stopnia szkodliwości społecznej czynu przedsiębiorcy z punktu widzenia standardów obowiązujących na rynku regulowanym. Interpretacja przepisów prawnych należy do istoty władzy wykonawczej, która jak wskazuje sama jej nazwa, odpowiada za egzekwowanie prawa. Jeżeli określony sposób interpretacji przepisu ma racjonalne uzasadnienie i jest ugruntowany w praktyce organu, sąd nie powinien zastępować go własną interpretacją. Interwencja sądu w treść decyzji organu regulacyjnego powinna następować dopiero wtedy, gdy nosi ona znamiona dowolności: opiera się na arbitralnych przesłankach, zawiera zdawkowe i ogólnikowe uzasadnienie, odwołuje się do nieudowodnionych informacji.”.

W dalszej kolejności należało ustalić, czy czyn powoda charakteryzowała znikoma szkodliwość czynu, z tym że trzeba zauważyć, iż ustawa prawo energetyczne nie sprecyzowała w jaki sposób należy oceniać stopień szkodliwości czynu, jednak uczyniło to orzecznictwo sądowe i tak Sąd Najwyższy w wyroku z 15 października 2014 r.

(sygn. akt III SK 47/13, Lex nr 154636) uznał, że przy ocenie szkodliwości zasadne jest odwołanie się do sposobu weryfikacji tego stopnia wypracowanego w prawie karnym, skoro prawodawca posłużył się w art. 56 ust. 6a

p.e. instytucją prawa karnego, z uwagi na represyjny charakter kar pieniężnych przewidzianych w art. 56

p.e. Zdaniem sądu konieczne jest więc odwołanie się do art. 115 § 2 Kodeksu karnego, który zawiera zamknięty katalog kryteriów oceny stopnia szkodliwości społecznej czynu i który nakazuje przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu brać pod uwagę:

1) rodzaj i charakter naruszonego dobra,

2) rozmiary wyrządzonej szkody,

3) sposób i okoliczności popełnienia czynu,

4) wagę naruszonych obowiązków,

5) postać zamiaru,

6) motywację sprawcy,

7) rodzaj naruszonych reguł ostrożności i stopień ich naruszenia.

Jak wskazał Sąd Najwyższy w powołanym wyżej orzeczeniu, o stopniu społecznej szkodliwości mają decydować wyłącznie okoliczności związane z czynem, przy czym podstawowe znaczenie dla określenia stopnia szkodliwości czynu mają rodzaj i charakter naruszonego dobra chronionego prawem, rozmiar wyrządzonej i grożącej szkody oraz zamiar i motywacja sprawcy (por. wyrok Sądu Najwyższego z 11 kwietnia 2011 r., IV KK 382/10).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że informacja dotycząca zmian w składzie osobowym organu zarządzającego koncesjonariusza ma istotne znacznie dla Prezesa URE, bowiem zgodnie z przepisem art. 33 ust 3 pkt 3 p.e. nie może on udzielić koncesji, zaś zgodnie z art. 41 ust.

2

p.e. już posiadaną przez koncesjonariusza musi cofnąć, jeśli prezes zarządu, czy członek zarządu jest osobą karaną za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe mające związek z prowadzoną działalnością gospodarczą. Innymi słowy przepisy prawa energetycznego wymagają, aby Prezes URE posiadał aktualną wiedzę o osobach zasiadających w organie zarządzającym koncesjonariusza. Dlatego też obowiązek ten został umieszczony w treści koncesji i tam doprecyzowany poprzez wskazanie w jakiej formie i w jakim terminie o zmianach należy zawiadomić Prezesa URE, aby podkreślić iż informacje te mają istotne znaczenie dla organu. Ponadto umieszczenie ich w treści koncesji sugeruje, iż jest to jeden z podstawowych obowiązków spoczywających na przedsiębiorcy. Dalej trzeba zauważyć, że o istotności tej informacji świadczy również fakt, że jej nieprzekazanie lub przekazanie jej po terminie jest zagrożone surową karą, która może wynieść nawet do 15 % przychodu z działalności koncesjonowanej.

Powyższe regulacje wskazują, że ocena postawy osób uprawnionych do reprezentowania przedsiębiorcy wobec porządku prawnego jest kluczowa dla uznania czy przedsiębiorca, któremu udzielono koncesji daje rękojmię prawidłowego wykonywania działalności koncesjonowanej.

W tej sytuacji, Sąd uznał, że brak zawiadomienia w terminie 14 dni Prezesa URE o odwołaniu członów zarządu i Prezesa zarządu, oraz o powołaniu w ich miejsce innych osób nie może być potraktowany jako działanie charakteryzujące się znikomym stopniem szkodliwości, a skoro tak, to nie ma podstaw do odstąpienia od wymierzenia kary.

Zdaniem Sądu Prezes URE prawidłowo rozważył wszystkie przesłanki wpływające na wymiar kary, tj. stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, dotychczasowe zachowanie powoda oraz jego możliwości finansowe, o których stanowi art. 56 ust. 6 p.e.

Po pierwsze szkodliwość czynów nie była znikoma, gdyż jak to wyżej wskazano okoliczności związane z powołaniem lub odwołaniem osób wchodzących w skład organu zarządzającego muszą być bezwzględnie raportowane organowi, tak jak stanowi warunek 2.3.2. koncesji.

Po drugie, powód w analizowanym zakresie nie działał profesjonalnie, jak tego należy oczekiwać od przedsiębiorcy, który wykonuje działalność gospodarczą w oparciu o udzieloną koncesję. Konieczność uzyskania koncesji wynika bowiem z faktu, że określony rodzaj działalności jest szczególnie istotny z punktu widzenia interesu publicznego, a wykonywanie tej działalności nie jest powszechnie dostępne, co jednak łączy się z tym, że na przedsiębiorców wykonujących koncesjonowaną działalność nałożone są dodatkowe obowiązki i obostrzenia. Zatem oczekiwany standard profesjonalizmu jest tu większy niż w innych typach profesjonalnej działalności gospodarczej. Oczekiwać zatem należy, że przedsiębiorca działający w oparciu o koncesję, w odpowiednim terminie zawiadomi Prezesa URE o istotnych zmianach dotyczących wykonywanej działalności objętej koncesją, tj. danych osób uprawnionych do reprezentowania koncesjonariusza.

Po trzecie, Prezes URE prawidłowo przyjął, że powód w wyniku niedbalstwa nie dopełnił swojego obowiązku, a zatem że jego zachowanie nie było umyślne, ani nacechowane złą wolą.

W rezultacie, słusznie Prezes URE nałożył na powoda karę pieniężną w dolnej granicy zagrożenia ustawowego czyli (...) zł. W tym miejscu należy pamiętać, że ocenie podlega każdy odrębny czyn czyli każde niezgłoszenie zmiany w organach Spółki przewidziane w dwóch odrębnych koncesjach, a nie jako jedno ciągłe zachowanie za które wymierzono karę 12 000 zł.

Należy zwrócić uwagę, że kary administracyjne pełnią funkcję prewencyjną, a więc mają przeciwdziałać podobnym naruszeniom prawa w przyszłości i to zarówno przez ukaranego przedsiębiorcę, jak i innych przedsiębiorców, którzy podlegają podobnym obowiązkom. Dlatego zdaniem Sądu nałożenie kar na powoda było uzasadnione okolicznościami faktycznymi, ponadto było celowe z punktu widzenia funkcji jaką te kary mają spełnić. Zdaniem Sądu 6 kar pieniężnych po 2000 zł za niezawiadomienie w terminie Prezesa URE o zmianach w składzie zarządu jest adekwatne do stwierdzonych naruszeń, w szczególności do stopnia szkodliwości każdego z czynów, ale także nie są to kary nadmiernie wygórowane.

Wymierzone kary nie stanowią także zagrożenia dla płynności finansowej powoda, skoro przychody powoda z działalności koncesjonowanej w 2023 roku wyniosły: w zakresie obrotu energią elektryczną – (...) zł i dystrybucji energii elektrycznej – (...) zł, zaś rok ten Spółka zakończyła zyskiem w wysokości (...) zł .

Podniesiony przez powoda zarzut nieuwzględnienia w sprawie niniejszej powagi rzeczy osądzonej również nie zasługiwał na uwzględnienie, bowiem sprawa o sygn. akt XVII AmE 221/24 dotyczyła odwołania powoda od INNEJ DECYZJI Prezesa URE wydanej 5 września 2024 roku nr (...) dotyczącej naruszenia warunku koncesji

na obrót paliwami ciekłymi poprzez niezgłoszenie zmian w składzie osobowym organu zarządzającego w terminie 14 dni.

Tymczasem o powadze rzeczy osądzonej można mówić w sytuacji, gdy toczy się już postępowanie w tej samej sprawie albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie, które nie zostało następnie uchylone lub zmienione w sposób prawem przewidziany. O tożsamości spraw można mówić, wówczas gdy:

a) występują te same podmioty w sprawie,

b) sprawa dotyczy tego samego przedmiotu,

c) tego samego stanu prawnego i tego samego, niezmienionego stanu faktycznego.

Reasumując, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa, zaś odwołanie powoda nie zasługuje na uwzględnienie, dlatego też na podstawie art. 479

53 § 1

k.p.c.

Sąd oddalił je w całości.

O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c., zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Z uwagi na oddalenie odwołania w całości, powoda należało uznać za stronę, która przegrała proces i zasądzić od niego na rzecz pozwanego zwrot kosztów procesu, na które złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika pozwanego w wysokości 720,00 zł ustalone w oparciu § 14 ust. 2 pkt 3

Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2026 r. poz. 118 t.j.).

Sędzia SO Anna Maria Kowalik