Właścicielka nie wytwarza odpadów, ale płaci za trzy osoby. Sąd oddalił skargę

Decyzją z 12 lutego 2026 r. nr FR.3137.3.18.34.2021 Wójt Gminy Klukowo (dalej powoływany jako: "Wójt Gminy", "organ I instancji") określił A. K. (dalej powoływana jako skarżąca) wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od 1 stycznia 2026 r. w kwocie 84 zł miesięcznie.

W odwołaniu od tej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, poprzez zastosowanie przepisów ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2024 r. poz. 399 ze zm., dalej jako: u.c.p.g.) pomimo, że nie wytwarza odpadów komunalnych. Zarzuciła sfabrykowanie przez Wójta dowodów. Mając powyższe na uwadze wniosła o uchylenie przedmiotowej decyzji.

Decyzją z 20 kwietnia 2026 r. nr SKO.412/12/2026 Kolegium utrzymało w mocy ww. decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że Wójt Gminy był uprawniony do określenia skarżącej wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Skarżąca jest właścicielką nieruchomości położonej w miejscowości P., gm. K., oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków nr [...], dla której Sąd Rejonowy w W. prowadzi księgę wieczystą [...]. Na przedmiotowej nieruchomości zamieszkują skarżąca, T. G. i D. G. Skarżąca nie złożyła deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie opłatami, co powoduje określenie wysokości tej opłaty przez Wójta Gminy w drodze decyzji. Ponadto organ odwoławczy odnotował, że Rada Gminy Klukowo w dniu 30 grudnia 2025 r. podjęła uchwalę nr XV.89.2025 w sprawie wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki tej opłaty (uchwała została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Podlaskiego z 2026 poz. 75) oraz to, że nowa wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi obowiązuje od 1 stycznia 2026 r. Zgodnie z § 1 ust. 1 uchwały Rady Gminy Klukowo nr XV.89.2025, dokonuje się wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, zgodnie z którą opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość oraz stawki opłaty określonej w § 2 uchwały. Stosownie do § 2 ust 1 uchwały, ustala się stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości: 28 zł.

Mając na uwadze fakt, że na nieruchomości będącej własnością skarżącej zamieszkują trzy osoby, zdaniem Kolegium Wójt Gminy prawidłowo określił wysokość miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w kwocie 84 zł miesięcznie (jako iloczyn liczby mieszkańców i stawki 28 zł ustalonej przez Radę Gminy).

Zdaniem organu odwoławczego podnoszona w odwołaniu okoliczność, że skarżąca nie wytwarza odpadów komunalnych nie zasługuje na aprobatę. Kolegium przyjęło, że doświadczenie życiowe uczy, iż w każdym zamieszkałym gospodarstwie domowym wytwarzana jest pewna ilość odpadów np. opakowania po wykorzystanej żywności. Poza tym należy także wskazać, że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi ma charakter publicznoprawny i jest oderwana od faktycznej ilości wytwarzanych i odbieranych przez gminę odpadów.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Zaskarżając decyzję w całości, zarzuciła naruszenie:

1. art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej jako: k.p.a.) przez błędne jego zastosowanie w sytuacji oczywiście uzasadnionego odwołania od decyzji Wójta Gminy, co nakazywało uchylenie zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temuż organowi,

2. art. 7 w zw. z art. 140 k.p.a. przez brak przedsięwzięcia przez organ odwoławczy wszelkich niezbędnych czynności i działań w celu należytego wyjaśnienia stanu sprawy, które potwierdzą merytoryczną zasadność i formalną dopuszczalność, ale wręcz konieczność przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, co doprowadziło do błędnego utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że nie wytwarza odpadów komunalnych. Podniosła, że opłaty można pobierać za odbieranie odpadów, a ona nigdy nie wystawiała odpadów. Z kolei oświadczenie złożyła dawno temu. Stwierdziła również, że organ I instancji jak również organ odwoławczy nigdy nie wskazał na jakiej podstawie ustalił liczbę mieszkańców, na której oparta została ustalona wysokość opłaty.

W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak również decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Spór w sprawie dotyczy zasadności nałożenia na skarżącą opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od 1 stycznia 2026 r.

Zgodnie z treścią art. 6c ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2024 r. poz. 399, dalej jako: "u.c.p.g.") gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy (ust. 1), przy czym rada gminy może, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, postanowić o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne (ust. 2). Opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, do uiszczania których na rzecz gminy lub ich związków obowiązani są właściciele nieruchomości, są daninami publicznymi o niepodatkowym charakterze. Według art. 6h pkt 1 u.c.p.g. opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi są obowiązani ponosić właściciele nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje w przypadku nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości zamieszkuje mieszkaniec (art. 6i ust. 1 pkt 1 u.c.p.g.). W sprawach dotyczących opłat stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta, a w przypadku przejęcia przez związek międzygminny zadań gminy, o których mowa w art. 3 ust. 2, w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi, w zakresie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, które stanowią dochód związku międzygminnego - zarządowi związku międzygminnego. (zob. art. 6q u.c.p.g). Stosownie zaś do art. 6o ust. 1 u.c.p.g. w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku - uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze. Decyzja określająca wysokość opłaty w oparciu o art. 6o u.c.p.g. ma charakter deklaratoryjny odpowiadający uregulowaniom zawartym w art. 21 § 3, w związku z art. 21 § 2 o.p., zgodnie z którymi w razie niezłożenia deklaracji, bądź też stwierdzenia, że wysokość zobowiązania jest inna niż wynikająca z deklaracji organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego.

Należy podkreślić, że ustawodawca postanowił, że do uiszczania opłat za gospodarowanie odpadami zobowiązani są właściciele nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Ustawodawca nie wskazał, że warunkiem ustalenia opłaty jest uprzednie ustalenie przez organ, czy na takiej nieruchomości odpady są wytwarzane. Argumentacja strony odnośnie braku wytwarzania przez nią odpadów nie może więc odnieść pożądanego skutku.

Istotne jest natomiast ustalenie przez organ, że na nieruchomości zamieszkują trzy osoby. Według ustaleń organu, osobami zamieszkującymi nieruchomość jest skarżąca, T. G. i D. G. Ustaleń takich dokonano na podstawie zeznań świadków – J. P. i B. Z.j, przeprowadzonych w postępowaniach prowadzonych w poprzednich latach.

W sprawie niniejszej na mocy § 1 ust. 1 i ust. 2 uchwały nr XV.89.2025 Rady Gminy Klukowo z dnia 30 grudnia 2025 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki tej opłaty, ustalono nową stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w przypadku odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy - w wysokości 28 zł od mieszkańca miesięcznie. Ponadto ustalono stawkę opłaty podwyższonej, jeżeli właściciel nieruchomości nie wypełnia obowiązku zbierania odpadów komunalnych w sposób selektywny, w wysokości 72 zł (§ 2 ust. 2 uchwały).

Zgodnie z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP, akty prawa miejscowego są źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Powyższa uchwała Rady Gminy Klukowo jako akt normatywny posiada moc obowiązującą od dnia oznaczonego w publikatorze. Skarżąca mogła zapoznać się z treścią przepisów zawartych w tym akcie prawa miejscowego i była zobligowana do przestrzegania tego prawa, tj. złożenia nowej deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Mając na uwadze ustalony w sprawie stan faktyczny oraz treść powyższych przepisów, prawidłowo organy określiły Skarżącej opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości 84 zł miesięcznie (3 osoby x 28 zł = 84 zł). Nie mają przy tym znaczenia podnoszone w skardze okoliczności takie jak brak wytwarzania odpadów. Po pierwsze doświadczenie życiowe uczy, że w każdym zamieszkałym gospodarstwie domowym wytwarzana jest pewna ilość odpadów. Po drugie i przede wszystkim należy wskazać, że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi ma charakter publicznoprawny i jest oderwana od faktycznej ilości wytwarzanych i odbieranych przez gminę odpadów. Ustawodawca w art. 6i ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. ustanowił bowiem domniemanie, że na zamieszkałych nieruchomościach powstają odpady, co jest zgodne z logiką i – jak już wskazano - doświadczeniem życiowym. Podmioty zobowiązane do uiszczenia opłaty nie mają więc swobody kształtowania treści stosunku prawnego, w szczególności wysokości opłaty jej obniżenia lub odstąpienia od jej pobrania. Elementy te określa bowiem ustawa oraz akt prawa miejscowego w zakresie wskazanym w ustawie. Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi od nieruchomości zamieszkałej nie jest w żaden sposób uzależniona od ilości wygenerowanych odpadów, a Skarżąca zobowiązana jest do jej comiesięcznego uiszczania ze względu na sam fakt zamieszkiwania nieruchomości przez nią oraz dwóch współdomowników (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 lipca 2021 r., III SA/Wa 120/21).

Odnośnie wątpliwości wyrażonej w uzasadnieniu skargi co do źródła wiedzy organu w zakresie osób zamieszkujących wskazać należy, że organ zbadał to we wcześniejszych postępowaniach (zob. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 6 marca 2022 r., sygn. akt I SA/Bk 551/21). Nie było zatem konieczności powtarzania tych ustaleń. Jeżeli zaś ustalona liczba osób zamieszkujących na danej posesji się zmienia, to do obowiązków właściciela nieruchomości należy poinformowanie o tym właściwego organu.

Biorąc powyższe pod uwagę i uznając skargę za nieuzasadnioną, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Małgorzata Dziemianowicz Marcin Kojło Justyna Siemieniako