Studentka po 24 semestrach studiów bez stypendium socjalnego. Sąd oddalił skargę

W dniu 13 lutego 2025 r. S. N. (dalej: "skarżąca") złożyła wniosek o przyznanie stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości na semestr letni roku akademickiego 2024/2025. We wniosku o stypendium wniosła o jego przyznanie na podstawie kryterium zakwaterowania w domu studenckim lub wynajmu innego obiektu na cele mieszkaniowe.

Komisja Stypendialna dla Studentów UJ wydała decyzję z dnia 19 lutego 2025 r., nr 298.4071.16.2025, na mocy której, odmówiono przyznania ww. stypendium. Komisja ustaliła, że skarżąca przekroczyła ustanowiony w art. 93 ust. 4 Ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U.2024.1571, dalej: "u.p.s.w.n.") łączny okres, przez który przysługuje świadczenie wynoszący 12 semestrów bez względu na ich pobieranie przez studenta, z zastrzeżeniem, że w ramach tego okresu świadczenia przysługują na studiach: pierwszego stopnia - nie dłużej niż przez 9 semestrów; drugiego stopnia - nie dłużej niż przez 7 semestrów. Z uwagi na powyższe ustalenie wydano decyzje odmowną.

Od tej decyzji ww. złożyła odwołanie, w którym ww. decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. art. 87-88 i 93 u.p.s.w.n i wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji, przyznanie stypendium lub uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, Odwoławcza Komisja Stypendialna dla Studentów UJ wydała decyzję z dnia 3 kwietnia 2025 r., nr 1141.4071.12.2025, którą utrzymała w mocy decyzję organu I instancji o odmowie przyznania stypendium socjalnego na semestr letni roku akademickiego 2024/2025. Organ odwoławczy podał, że na podstawie art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 2232), która weszła w życie w dniu 18 grudnia 2021 r. i zmodyfikowała (doprecyzowała) przepisy dotyczące ustalania okresu przysługiwania świadczeń dla studentów (tj. stypendium socjalnego, stypendium dla osób niepełnosprawnych, stypendium socjalne i zapomogi), zmieniono brzmienie art. 93 i art. 94 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym dotyczące ograniczenia możliwości przyznania świadczeń oraz utraty prawa do nich. Uprzednio obowiązujący art. 93, który stanowił w ust. 2, że świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1: 1) przysługują na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich, jednak nie dłużej niż przez okres 6 lat, zmienił brzmienie na: "Student kształcący się równocześnie na kilku kierunkach studiów może otrzymywać świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1, tylko na jednym, wskazanym przez niego kierunku". Natomiast w wyniku tej nowelizacji art. 93 ust. 4 ustawy otrzymał brzmienie, że łączny okres, przez który przysługują świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1, wynosi 12 semestrów, bez względu na ich pobieranie przez studenta, z zastrzeżeniem, że w ramach tego okresu świadczenia przysługują na studiach: 1) pierwszego stopnia - nie dłużej niż przez 9 semestrów. Tym samym ustawodawca dokonał radykalnej zmiany okresu, w którym student posiada uprawnienia do pobierania świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust.1 ustawy. Co więcej, zgodnie z art. 93 ust. 6 ww. ustawy do okresu tego, wlicza się wszystkie rozpoczęte przez studenta semestry na studiach, o których mowa w ust. 1, w tym semestry przypadające w okresie korzystania z urlopów, o których mowa w art. 85 ust. 1 pkt 3, z wyjątkiem semestrów na kolejnych studiach pierwszego stopnia rozpoczętych lub kontynuowanych po uzyskaniu pierwszego tytułu zawodowego licencjata, inżyniera albo równorzędnego. W przypadku kształcenia się na kilku kierunkach studiów semestry odbywane równocześnie traktuje się jako jeden semestr.

Organ II instancji zgodził ze skarżącą, że prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, iż pojęciu "przysługuje", wobec braku definicji ustawowej, należy nadać powszechne rozumienie językowe i odnosić je do świadczenia, które zostało przyznane po spełnieniu wszystkich kryteriów, jest poglądem prawidłowym - niemniej jednak w odniesieniu do uprzednio obowiązującego stanu prawnego. Dokonana ww. nowelizacja jednoznacznie ograniczyła okres, przez który to prawo przysługuje - do 12 semestrów, wiążąc ten czas z okresem samego studiowania - jako podstawowej przesłanki ustawowej i związanego z nią uprawnienia do ubiegania się o świadczenia, z którego student może korzystać.

Zdaniem organu II instancji, skarżąca błędnie przyjmuje, że skoro od semestru zimowego roku akademickiego 2024/2025 rozpoczęła po raz pierwszy studia drugiego stopnia to przysługuje jej niejako dodatkowo limit przysługiwania świadczeń nie więcej niż przez 7 semestrów. Taka interpretacja, w ocenie organu, jest sprzeczna z ideą ww. przepisu, z którego wprost wynika limit przysługiwania świadczeń w wysokości 12 semestrów (zarówno na studiach pierwszego, jak i drugiego stopnia). Zatem, jeśli na studiach pierwszego stopnia skarżąca studiowała 22 semestry, to oczywistym jest, że limit ten został przekroczony (dwukrotnie) i wówczas bez wpływu na rozstrzygnięcie pozostaje fakt, że wnioskodawczyni jest obecnie studentką na studiach drugiego stopnia.

Organ odwoławczy wskazał, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (informacje z systemu POL-on z dnia 31 marca 2025 r. oraz pomocniczo dane z systemu USOS odnośnie okresów kształcenia na UJ) bezspornie wynika, że skarżąca studiowała (posiadała status studenta), w następującym okresie: Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie, kierunek: energetyka, studia pierwszego stopnia od 01.10.2012 r. do 04.03.2013 r., status: skreślony; Uniwersytet Warszawski, kierunek: filologia ugrofińska, studia pierwszego stopnia od 01.10.2012 r. do 15.03.2013 r. (daty: rozpoczęcia studiów oraz skreślenia z listy studentów), status: skreślony; Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, kierunek: filologia, studia pierwszego stopnia od 01.10.2012 r. do 21.05.2013 r., status: skreślony, Uniwersytet Jagielloński w Krakowie, kierunek: neofilologia (filologia węgierska), studia pierwszego stopnia od 01.10.2012 r. do 22.05.2013 r., status: skreślony; Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, kierunek: filologia (arabistyka, litewska, łotewska, duńska, germańska, hiszpańska, koreańska, nowogrecka, romańska), studia pierwszego stopnia od 01.10.2012 r. do 01.10.2013 r., status: skreślony; Uniwersytet Warszawski, kierunek: ekonomia, indywidualne studia międzyobszarowe w obszarach nauk humanistycznych i nauk społecznych, studia pierwszego stopnia od 01.10.2012 r. do 04.11.2014 r., status: skreślony; Uniwersytet Warszawski, kierunek: prawo, indywidualne studia międzyobszarowe w obszarach nauk humanistycznych i nauk społecznych, studia jednolite magisterskie od 01.10.2012 r. do 04.11.2014 r., status: skreślony; Uniwersytet Warszawski, kierunek: filologia ugrofińska, studia pierwszego stopnia od 01.10.2013 r. do 25.11.2014 r. (daty: rozpoczęcia studiów oraz skreślenia z listy studentów), status: skreślony; Politechnika Śląska, kierunek: informatyka, studia pierwszego stopnia od 01.10.2014 r. do 03.03.2015 r., status: skreślony; Uniwersytet Śląski w Katowicach, kierunek: prawo, studia jednolite magisterskie od 01.10.2014 r. do 12.05.2015 r., status: skreślony; Uniwersytet Wrocławski, kierunek: filologia (filologia angielska), studia pierwszego stopnia od 01.10.2015 r. do 22.10.2015 r., status: skreślony; Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu, kierunek: finanse i rachunkowość, studia pierwszego stopnia od 01.10.2015 r. do 06.11.2015 r., status: skreślony; Uniwersytet Wrocławski, kierunek: filologia (filologia germańska), studia pierwszego stopnia od 01.10.2015 r. do 08.03.2016 r., status: skreślony; Uniwersytet Wrocławski, kierunek: informatyka, studia pierwszego stopnia od 01.10.2015 r. do 30.03.2016 r., status: skreślony; Politechnika Wrocławska, kierunek: informatyka, studia pierwszego stopnia od 01.10.2015 r. do 24.03.2023 r. (daty: rozpoczęcia studiów oraz ukończenia studiów), status: uzyskanie tytułu inżyniera; Uniwersytet Śląski w Katowicach, kierunek: filologia angielska, studia pierwszego stopnia od 01.10.2017 r. do 23.12.2017 r., status: skreślony; Uniwersytet Śląski w Katowicach, kierunek: filologia germańska, studia pierwszego stopnia od 01.10.2017 r. do 27.12.2017 r., status: skreślony; Uniwersytet Śląski w Katowicach, kierunek: prawo, studia jednolite magisterskie od 01.10.2019 r. do 22.07.2020 r., status: skreślony; Uniwersytet Śląski w Katowicach, kierunek: psychologia, studia jednolite magisterskie od 01.10.2020 r. do 16.02.2021 r., status: skreślony; Uniwersytet Śląski w Katowicach, kierunek: filologia germańska, studia pierwszego stopnia od 01.10.2020 r. do 19.02.2021 r., status: skreślony, Uniwersytet Warszawski, kierunek: lingwistyka stosowana, studia pierwszego stopnia od 01.10.2020 r. do 12.04.2021 r. (daty: rozpoczęcia studiów oraz skreślenia z listy studentów), status: skreślony; Uniwersytet Jagielloński w Krakowie, kierunek: filologia germańska, studia pierwszego stopnia od 01.10.2021 r. do 16.12.2021 r., status: skreślony; Uniwersytet Bielsko-Bialski, kierunek: filologia, studia pierwszego stopnia od 01.10.2021 r. do 11.01.2022 r., status: skreślony; Uniwersytet Śląski w Katowicach, kierunek: filologia romańska, studia pierwszego stopnia od 01.10.2021 r. do 16.04.2022 - daty: rozpoczęcia studiów oraz skreślenia z listy studentów), status: skreślony; Uniwersytet Śląski w Katowicach, kierunek: filologia germańska, studia pierwszego stopnia od 01.10.2021 r. do 16.04.2022 r. (daty: rozpoczęcia studiów oraz skreślenia z listy studentów), status: skreślony; Uniwersytet Bielsko-Bialski, kierunek: filologia, studia pierwszego stopnia od 01.10.2022 r. do 15.10.2022 r., status: skreślony; Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, kierunek: filologia skandynawska, studia drugiego stopnia od 01.10.2022 r. do nadal; Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, kierunek: filologia germańska, studia pierwszego stopnia od 01.10.2024 r. do 15.10.2024 r., status: skreślony; Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie, kierunek: filologia germańska, studia pierwszego stopnia od 01.10.2024 r. do nadal; Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie, kierunek: psychologia, studia jednolite magisterskie od 01.10.2024 r. do 2.12 2024 r., status: skreślony; Uniwersytet Jagielloński w Krakowie, kierunek: filologia szwedzka, studia drugiego stopnia od 01.10.2024 r. do nadal - kierunek, na którym studentka ubiega się o świadczenie.

Przeliczając powyższy okres na semestry organ odwoławczy przyjął, że skarżąca studiowała (posiadała status studenta), w następujących semestrach: 1. semestr zimowy 2012/2013; 2. semestr letni 2012/2013; 3. semestr zimowy 2013/2014; 4. semestr letni 2013/2014; 5. semestr zimowy 2014/2015; 6. semestr letni 2014/2015; 7.semestr zimowy 2015/2016; 8.semestr letni 2015/2016; 9. semestr zimowy 2016/2017; 10. semestr letni 2016/2017; 11. semestr zimowy 2017/2018; 12. semestr letni 2017/2018 - 12. semestr kształcenia; 13. semestr zimowy 2018/2019; 14. semestr letni 2018/2019; 15. semestr zimowy 2019/2020; 16. semestr letni 2019/2020; 17. semestr zimowy 2020/2021; 18. semestr letni 2020/2021; 19. semestr zimowy 2021/2022; 20. semestr letni 2021/2022; 21. semestr zimowy 2022/2023; 22. semestr letni 2022/2023 - w trakcie tego semestru w dniu 24.03.2023 r. uzyskanie tytułu inżyniera; 23. semestr zimowy 2024/2025; 24. semestr letni 2024/2025 - w trakcie tego semestru posiada status studenta na kierunku: Uniwersytet Jagielloński w Krakowie, kierunek: filologia szwedzka (Uniwersytet Jagielloński w Krakowie), studia drugiego stopnia od 01.10.2024 r. do nadal - jest to kierunek, na którym studentka ubiega się o świadczenie.

W związku z powyższymi ustaleniami organ II instancji podał, że aktualny semestr (semestr letni 2024/2025) jest zatem 24 rozpoczętym przez skarżącą semestrem studiów (posiadania statusu studenta), czego skarżąca nie kwestionuje. Skoro zaś łączny okres, przez który przysługują świadczenia, w tym stypendium socjalne, wynosi 12 semestrów, to organ I instancji prawidłowo ocenił, że w stosunku do skarżącej okres ten minął wraz z zakończeniem semestru letniego roku akademickiego 2017/2018.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, skarżąca podniosła zarzuty, jak w odwołaniu, zarzucając organowi naruszenie przepisów prawa materialnego tj. dopuszczenie się błędu wykładni art. 87-88 i 93 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, poprzez ich błędną interpretację i w konsekwencji błędne zastosowanie, pominięcie w rozstrzygnięciu treści art. art. 93 ust. 4 pkt 2 ww. ustawy, a tym samym, naruszenie § 5 i § 16-17 Regulaminu świadczeń dla studentów i doktorantów Uniwersytetu Jagiellońskiego również poprzez ich błędną interpretację i w konsekwencji błędne zastosowanie, jak również naruszenie zakazu retroakcji (podstawienie do hipotezy nowej normy prawnej zdarzeń, które wystąpiły przed wejściem w życie tej normy). Zdaniem skarżącej posiadanie statusu studenta nie jest warunkiem wystarczającym do ubiegania się o jakiekolwiek stypendium. Przyjęcie interpretacji przepisów Komisji oznaczałoby, że każdemu studentowi przysługuje stypendium socjalne. Składanie wniosków byłoby zbyteczne, skoro stypendium miałoby przysługiwać każdej osobie posiadającej status studenta i miałby to być jedyny i kluczowy warunek. Tymczasem podstawowym warunkiem, którego spełnienie umożliwia ubieganie się przez studenta o stypendium socjalne jest znajdowanie się przez studenta w trudnej sytuacji materialnej. Zdaniem skarżącej, Komisja w ogóle nie przewiduje takiej sytuacji, jak bycie studentem (posiadanie statusu studenta) i niepozostawanie w trudnej sytuacji materialnej – co jest równoznaczne z brakiem możliwości ubiegania się przez takiego studenta o pomoc materialną.

Skarżąca wyjaśniła, że przez cały okres studiów pierwszego stopnia nie przysługiwało jej stypendium socjalne. Od daty podjęcia pierwszych studiów do 2024 r. nigdy nie spełniała przesłanek, o których mowa w art. 87-88 ww. ustawy, tj. nie znajdowała się w trudnej sytuacji materialnej. Warunki do pobierania stypendium socjalnego spełnia dopiero od 2024 r. wraz z podjęciem studiów drugiego stopnia.

W ocenie skarżącej, skoro na żadnej uczelni, na której studiowała nigdy nie pobierała, ani też nie składała wniosku o przyznanie stypendium socjalnego, to okres, o którym mowa w art. 93 ust. 4-8 ww. ustawy jeszcze się nie rozpoczął, a nie jak twierdzi organ II instancji – upłynął 30 września 2018 r.

Przyjęcie przez Komisję powyższej interpretacji art. 87-88 i 93 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym jest sprzeczne z wykładnią literalną, wykładnią celowościową jak i systemową. Gdyby celem ustawodawcy było wyłącznie uzależnienie przyznania stypendium socjalnego od posiadania statusu studenta, to w przepisach o stypendium socjalnym ustawodawca nie normowałby warunków dotyczących trudnej sytuacji materialnej i nie odwoływałby się do ustaw o minimalnym wynagrodzeniu za pracę i o świadczeniach rodzinnych. Byłoby to zbyteczne i stanowiło niepotrzebną nadregulację. Tymczasem konstrukcja przepisów art. 86 - art. 93 ww. ustawy również świadczy o tym, że wyrażenia "świadczenie przysługuje" nie należy utożsamiać z wyrażeniem "posiada status studenta".

Na potwierdzenie swojego stanowiska skarżąca powołała się na uzasadnienie rządowego projektu ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (druk nr VIII 2446 z dnia 5 kwietnia 2018 r.) oraz liczne orzeczenia sądów administracyjnych.

W związku z powyższymi zarzutami i argumentacją skargi skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji, podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie. W zakresie zarzutów skargi, uznał je za bezpodstawne i powołał się na treść zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026r., poz. 143 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, w tym także te niepodniesione w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych.

Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd podejmuje także środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Przedmiotem kontroli Sądu w badanej sprawie jest decyzja Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów UJ z dnia 3 kwietnia 2025 r., nr 1141.4071.12.2025, którą utrzymano w mocy decyzję Komisji Stypendialnej dla Studentów UJ z dnia 19 lutego 2025 r., nr 298.4071.16.2025 odmawiającej przyznania skarżącej stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości na semestr letni roku akademickiego 2024/2025.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji organu I i II instancji w granicach kompetencji, przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie wyżej wymienionych przepisów, Sąd uznał, że nie zawierają one wad, powodujących konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego. W konsekwencji skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności Sąd zauważa, że kontrolowane decyzje organów obu instancji obszernie i wszechstronnie przedstawiły okoliczności wskazujące, że skarżącej nie przysługiwało stypendium socjalne w zwiększonej wysokości na semestr letni roku akademickiego 2025/2026. Zdaniem Sądu, organy przeprowadziły postępowanie administracyjne zgodnie z obowiązującymi przepisami, w sposób rzetelny ustaliły stan faktyczny sprawy, a zgromadzone dowody oceniły w sposób prawidłowy.

Podkreślić również należy, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010r., sygn. akt: II FPS 8/09). Zatem oceniając stan faktyczny ustalony przez organy, Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne, poczynione przez organy administracji publicznej, albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej. Ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd.

W ocenie Sadu, skarga nie była zasadna, ponieważ skarżąca w dacie złożenia wniosku rozpoczęła 24 semestr studiów, a nie miało przy tym znaczenia, że na poprzednich etapach studiowania nie starała się o przyznanie stypendium socjalnego, czy też takie stypendium nie przysługiwało jej z innych przyczyn.

W konsekwencji, w ocenie Sądu, w tym stanie faktycznym, organy obu instancji prawidłowo zinterpretowały i zastosowały art. 93 ust. 4 do 6 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. W szczególności ma znaczenie dla rozstrzygnięcia, że art. 93 ust. 4 powołanej ustawy stanowi: Łączny okres, przez który przysługują świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1, wynosi 12 semestrów, bez względu na ich pobieranie przez studenta, z zastrzeżeniem, że w ramach tego okresu świadczenia przysługują na studiach:

1) pierwszego stopnia - nie dłużej niż przez 9 semestrów;

2) drugiego stopnia - nie dłużej niż przez 7 semestrów.

Skoro skarżąca rozpoczęła 24 semestr studiów to w świetle tego przepisu, stypendium jej nie przysługiwało.

Sąd zaakceptował ustalenia faktyczne zawarte w szczegółowo przytoczonym powyżej opisie toku studiowania skarżącej. Generalnie, konkluzja Odwoławczej Komisji Stypendialnej, co do ilości semestrów studiów skarżącej (czego skarżąca nie kwestionowała) była prawidłowa. W dacie złożenia wniosku o przyznanie stypendium na semestr letni 2024/2025 był dwudziestym czwartym rozpoczętym przez skarżącą semestrem studiów (posiadania statusu studenta). Skoro zaś łączny okres, przez który przysługują świadczenia, w tym stypendium socjalne, wynosił 12 semestrów, to w stosunku do skarżącej, okres ten minął wraz z zakończeniem semestru letniego roku akademickiego 2017/2018.

Odnosząc się natomiast do argumentów skarżącej odwołującej się do orzecznictwa sądów administracyjnych oraz wskazujących na kwestie intertemporalne związane z nowelizacją ww. art. 93 ust. 4 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, należałoby powtórzyć za Naczelnym Sądem Administracyjnym (wyrok z 3 kwietnia 2025 r., III OSK 2033/24), że jedynie na gruncie poprzednio obowiązującego stanu prawnego w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmowano, że pod pojęciem "przysługiwania świadczenia" użytego w art. 93 ust. 2 ustawy sprzed nowelizacji należy rozumieć tylko taką sytuację, że w danym okresie dana osoba posiadała status studenta, ubiegała się o oświadczenie i wobec spełnienia warunków jego otrzymania, dane świadczenie materialne faktycznie otrzymała (okoliczność tę przyznawały również organy).

Oznacza to, że na gruncie poprzedniego stanu prawnego okres otrzymywania świadczeń przez studenta nie był powiązany z czasookresem studiów, a do ustalenia prawa do świadczenia badano czas faktycznego pobierania świadczenia. Limitowanie czasookresu świadczeń następowało przez czas ich pobierania. Powołana powyżej (ustawa z dnia 17 listopada 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz niektórych innych ustaw) nowelizacja ustawy doprowadziła jednak do zmiany przesłanek materialnoprawnych przyznawania świadczeń studentowi, uzależniając prawo do nich dodatkowo od czasookresu studiowania, co nastąpiło w sposób jednoznaczny na poziomie językowym przez zmianę treści art. 93 ust. 4 ustawy. Z przepisu tego wynika, że łączny okres, przez który przysługują świadczenia, wynosi 12 semestrów, bez względu na ich pobieranie przez studenta. Sformułowanie "bez względu na ich pobieranie przez studenta" łączy zatem prawo do świadczenia także z okresem studiowania, a nie jak uprzednio z okresem korzystania przez studenta ze świadczenia. Warstwa językowa tego przepisu prowadzi do wyniku jednoznacznego.

W konsekwencji, Sąd nie podzielił podniesionych w skardze zarzutów naruszenia prawa materialnego.

Należy bowiem odróżnić sytuację, w której normy nowego prawa, rzeczywiście działają z mocą wsteczną od sytuacji, w której działanie wsteczne normy ma charakter wyłącznie pozorny. Sąd podziela w pełni i przyjmuje za własny pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego (z dnia 7 lipca 2024r., sygn. akt II FSK 1242/21), w którym znalazła się następująca wypowiedź na temat zasady lex retro non agit: "Zasada ta oznacza zakaz stanowienia norm prawnych, które nakazywałyby stosować nowo ustanowione normy prawne do zdarzeń, które miały miejsce przed wejściem w życie nowo ustanowionych norm prawnych i z którymi prawo nie wiązało dotąd skutków prawnych normami tymi przewidzianych. Należy jednak stwierdzić, że konieczne jest odróżnienie retroakcji właściwej od pozornej (czyli retrospektywności). W orzecznictwie TK przyjmuje się, że retrospektywność dotyczy stosunków zaistniałych wcześniej i nadal trwających (por. wyroki TK z: 31 stycznia 1996r., sygn. akt K 9/95, publ. OTK 1996/1/2; z 31 marca 1998r., sygn. akt K 24/97, publ. OTK 1998/2/13; z 20 stycznia 2009r., sygn. akt P 40/07, publ. OTK-A 2009/1/4). Wówczas nowe prawo stosuje się bezpośrednio do trwających stosunków prawnych. Unormowania prawne mogą mieć charakter retroaktywny, jeśli działają wstecz, czyli regulują zdarzenia sprzed dnia wejścia ich w życie. Z kolei retrospektywność dotyczy stosunków zaistniałych wcześniej i nadal trwających, a nowe prawo stosuje się bezpośrednio do trwających stosunków prawnych. O tym, że przepisy mają charakter retrospektywny, a nie retroaktywny, możemy mówić wówczas, gdy nowe przepisy stosuje się do sytuacji prawnych zastanych w chwili wejścia w życie nowelizacji i nie wywołujących skutków dla stosunków i sytuacji prawnych, w zakresie, w jakim istniały one przed ich wejściem w życie (por. np. wyroki TK z 10 lipca 2008r., sygn. akt K 33/06, publ. OTK-A 2008/6/106 oraz z 18 października 2006r., sygn. akt P 27/05, publ. OTK-A 2006/9/124). Regulacja intertemporalna, zwana retrospektywnością, polegająca na nakazie zastosowania nowego prawa do stosunków prawnych, które wprawdzie zostały nawiązane pod rządami dawnych przepisów, ale wówczas nie zostały jeszcze zrealizowane wszystkie istotne elementy tych stosunków, nie jest objęta wynikającym z art. 2 Konstytucji RP zakazem wstecznego działania prawa (por. wyrok TK z 31 marca 1998r., sygn. akt K 24/97, publ. OTK 1998/2/13)".

Mając na względzie powyższe, Sąd nie podziela podniesionego przez skarżącą zarzutu naruszenia zasady równości.

Odnosząc się zaś do powołanych przez skarżącą wyroków sądów administracyjnych, które jej zdaniem potwierdzały zaprezentowane w skardze stanowisko, wskazać należy, że wydane zostały w odmiennym stanie faktycznym i prawnym.

Wszystkie zarzuty skarżącej okazały się niezasadne. Niemniej jednak, Sąd nie będąc na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. związany granicami skargi, czyli jej zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną, dokonał pełnej kontroli zaskarżonej decyzji i postępowania zmierzającego do jej wydania. W jej wyniku nie stwierdził naruszeń prawa, dających podstawę do uchylenia decyzji Komisji Stypendialnej dla Studentów UJ.

Z powyższych względów Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.