Zajęcie wynagrodzenia doręczone pod adres z rejestru. Sąd uznał skargę na nie za spóźnioną

1. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2026 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej "Dyrektor IAS"), działając na podstawie art. 57 § 1 i 5, art. 127 § 2, art. 138 § 1 pkt 1, art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1691, dalej "K.p.a.") oraz art. 17 § 1, art. 18, art. 54 § 1-7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 132 ze zm., dalej "u.p.e.a."), po rozpatrzeniu zażalenia M. S. (dalej "Skarżąca") na postanowienie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w Gdańsku (dalej "Naczelnik US") z dnia 16 lutego 2026 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną, utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

2. Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego sprawy:

2.1. Organ egzekucyjny (Naczelnik) US wszczął postępowanie egzekucyjne do majątku Skarżącej na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego 23 października 2025 r. przez wierzyciela - tj. Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny, obejmującego należność z tytułu opłaty za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia OC zgodnie z warunkami zawartymi w ustawie z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych.

W toku postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 5 listopada 2025 r. dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę. Zawiadomienie zostało doręczone pracodawcy przy wykorzystaniu kanału doręczenia tj. e-Urząd Skarbowy 5 listopada 2025 r., a Skarżącej wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczone zostało 10 grudnia 2025 r. w trybie art. 44 K.p.a. Tytułem realizacji zajęcia pracodawca przekazał na konto organu egzekucyjnego kwotę w wysokości 10.390,87 zł, która pokryła w całości należność objętą ww. tytułem wykonawczym. Postępowanie egzekucyjne zostało zakończone 28 listopada 2025 r. z zapłatą.

Pismem z 8 stycznia 2026 r. (nadanym w placówce pocztowej 9 stycznia 2026 r.) Skarżąca złożyła zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie ww. tytułu wykonawczego, podnosząc przesłanki wymienione w art. 33 § 2 pkt 6 lit. c, art. 33 § 2 pkt 4, art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. i wnosząc o umorzenie postępowania egzekucyjnego, a ponadto o jego zawieszenie i wstrzymanie przez organ wszelkich czynności w ramach tego postępowania, do czasu rozpoznania sprawy.

Pismem z dnia 26 stycznia 2026 r. Naczelnik US przekazał zgłoszone przez Skarżącą zarzuty do wierzyciela celem zajęcia stanowiska w sprawie.

2.2. Postanowieniem z dnia 19 lutego 2026 r. Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny, na podstawie art. 34 § 2 pkt 1 w zw. z art. 17 § 1 u.p.e.a., oddalił zarzut w sprawie egzekucji prowadzonej na podstawie ww. tytułu wykonawczego

Odrębnym pismem z dnia 8 stycznia 2026 r. (nadanym w placówce pocztowej 9 stycznia 2026 r.) Skarżąca złożyła skargę na ww. czynność egzekucyjną wnosząc o jej uchylenie i wstrzymanie czynności egzekucyjnej do czasu rozpoznania sprawy, zarzucając dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem prawa mimo braku wymagalności obowiązku i braku uprzedniego doręczenia Skarżącej upomnienia (art. 54 § 1 pkt 1 u.p.e.a.) oraz zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 54 § 1 pkt 2 u.p.e.a.). W uzasadnieniu skargi podniesiono m.in., że obowiązek objęty ww. tytułem wykonawczym nie jest i nie był wymagalny, żadne pismo od wierzyciela ani organu egzekucyjnego nie zostało Skarżącej doręczone. Nie została ona skutecznie zawiadomiona o wszczęciu wobec niej postępowania egzekucyjnego i nie brała w nim udziału, w jakiejkolwiek formie i na jakimkolwiek etapie. Orzeczenie stanowiące podstawę wystawienia tytułu wykonawczego, jak i tytuł wykonawczy nigdy nie zostały Skarżącej skutecznie doręczone, co rzutuje na możliwość wszczęcia i prowadzenia egzekucji administracyjnej. Fakt wadliwego prowadzenia postępowania podatkowego wobec Skarżącej bez jej udziału i bez skutecznego doręczenia jej tytułu wykonawczego sprawia, że objęta tytułem wierzytelność (obowiązek) nie była i nie jest wymagalna.

2.3. Postanowieniem z dnia 16 lutego 2026 r. organ egzekucyjny stwierdził uchybienie terminu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu wynagrodzenia za pracę, dokonaną zawiadomieniem z 5 listopada 2025 r.

3. W wyniku rozpatrzenia zażalenia, Dyrektor IAS postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2026 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu Dyrektor IAS wskazał, że organ egzekucyjny stwierdzając okoliczność uchybienia terminu do wniesienia skargi z 8 stycznia 2026 r. na czynność egzekucyjną, polegająca na zajęciu wynagrodzenia za pracę dokonaną zawiadomieniem z 5 listopada 2025 r. zobowiązany był orzec formalnie, tj. bez merytorycznego odniesienia do argumentów Skarżącej z pisma z 8 stycznia 2026 r.

Odpis tytułu wykonawczego i zawiadomienie zostały doręczone Skarżącej za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 10 grudnia 2025 r. w trybie art. 44 K.p.a.

W dniu 9 stycznia 2026 r. za pośrednictwem operatora wyznaczonego Skarżąca złożyła skargę na ww. czynność egzekucyjną. W związku z tym, wnosząc skargę na czynność po upływie 7-dniowego terminu, liczonego od dnia następnego po dniu doręczenia odpisu dokumentu stanowiącego podstawę dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej, Skarżąca uchybiła zawitemu terminowi przewidzianemu dla tej czynności, który upłynął 17 grudnia 2025 r. Skarżąca nie wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu.

Organ wskazał, że korespondencję w sprawie organ egzekucyjny kierował na adres zgłoszony przez Skarżącą jako adres rejestracyjny i adres do doręczeń, widniejący w Systemie Rejestracji Centralnej od 22 kwietnia 2017 r. Od ww. daty Skarżąca nie dokonywała zgłoszenia aktualizacyjnego danych identyfikacyjnych, z którego wynikałby adres zamieszkania inny, niż ten pod którym doręczano wszelkie pisma w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

3. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, zarzucając naruszenie:

- art. 39 § 4 w zw. z art. 42 § 1 w zw. z art. 44 § 1-4 K.p.a. w zw. z art. 18 pkt 1-2 u.p.e.a. przez błędne przyjęcie, że doszło do skutecznego doręczenia Skarżącej odpisu tytułu wykonawczego oraz zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia za pracę w trybie tzw. fikcji doręczenia, mimo że korespondencja kierowana była na adres, który nie stanowił miejsca faktycznego zamieszkania Skarżącej ani jej centrum życiowego, a tym samym nie zostały spełnione ustawowe przesłanki zastosowania instytucji doręczenia zastępczego określonej w art. 44 K.p.a., co doprowadziło do wadliwego uznania, że rozpoczął bieg termin do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną przewidziany w art. 54 § 3 u.p.e.a.;

- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. polegające na niewyjaśnieniu w sposób wyczerpujący wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy, a w szczególności zaniechaniu ustalenia rzeczywistego miejsca zamieszkania Skarżącej w dacie kierowania do niej korespondencji, pomimo przedłożenia przez Skarżącą dokumentów wskazujących na stale zamieszkiwanie w W., w tym umowy najmu lokalu mieszkalnego, oraz pomimo podniesienia zarzutów o braku skuteczności doręczeń i braku wiedzy o prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym;

- art. 10 § 1 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. przez pozbawienie Skarżącej prawa do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym i egzekucyjnym, będące następstwem kierowania korespondencji pod adres, pod którym Skarżąca faktycznie nie zamieszkiwała, co uniemożliwiło jej zajęcie stanowiska w sprawie, dobrowolne wykonanie obowiązku, podjęcie obrony swoich praw oraz skorzystanie z przewidzianych prawem środków zaskarżenia we właściwym czasie;

- art. 54 § 3 u.p.e.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że termin do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną rozpoczął swój bieg pomimo braku skutecznego doręczenia Skarżącej odpisu dokumentów stanowiących podstawę dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej, podczas gdy warunkiem rozpoczęcia biegu tego terminu jest skuteczne i zgodne z prawem doręczenie zobowiązanemu tych dokumentów;

- art. 7 w zw. z art 8 § 1 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. przez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego, wyrażającej się w niewyjaśnieniu w sposób wyczerpujący wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy, a w szczególności zaniechaniu ustalenia rzeczywistego miejsca zamieszkania Skarżącej oraz bezkrytycznym przyjęciu, że adres w G. stanowił prawidłowy adres do doręczeń Skarżącej, pomimo że w równolegle prowadzonym postępowaniu dotyczącym ww. tytułu wykonawczego Rada Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego wskazała adres odmienny od tego ustalonego przez Dyrektora IAS, tj. adres we W., co świadczy o wewnętrznej niespójności ustaleń organów administracji oraz braku należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

Skarżąca wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu w postaci postanowienia Rady Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego z dnia 15 kwietnia 2026 r. na wykazanie okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy tj. braku wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego przez organy administracji, wewnętrznej niespójności ustaleń organów prowadzących równolegle postępowania wobec Skarżącej oraz wadliwości przyjęcia, że korespondencja kierowana na adres w G. została skutecznie doręczona w trybie art. 44 k.p.a.

4. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

5.1. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Badając rozpoznawaną sprawę w ramach swej kognicji, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia Dyrektora IAS ani poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji.

5.2. Istota sprawy dotyczy oceny zgodności z prawem stwierdzenia przez organy uchybienia terminu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną.

Na podstawie art. 54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego, zaś podstawą skargi jest dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy oraz zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej.

W przepisie art. 54 § 3 u.p.e.a. wskazano, że skargę na czynność egzekucyjną wnosi się do organu egzekucyjnego, który dokonał tej czynności, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu dokumentu stanowiącego podstawę dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej.

Stosownie do art. 17 § 1c u.p.e.a. organ egzekucyjny stwierdza, w drodze postanowienia, uchybienie terminu do wniesienia skargi, wniosku lub innego podania, którego wniesienie jest ograniczone terminem. Na postanowienie przysługuje zażalenie.

W niniejszej sprawie czynnością egzekucyjną było zajęcie wynagrodzenia za pracę. Zajęcie wynagrodzenia za pracę dokonane jest z chwilą doręczenia pracodawcy zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia za pracę (art. 72 § 2 u.p.e.a.), którego odpis, wraz z odpisem tytułu wykonawczego, jest doręczany zobowiązanemu (art. 72 § 4 pkt 1 u.p.e.a.). Zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia za pracę zostało doręczone pracodawcy przy wykorzystaniu kanału doręczenia tj. e-Urząd Skarbowy w dniu 5 listopada 2025 r., a Skarżącej zostało doręczone wraz z odpisem tytułu wykonawczego w dniu 10 grudnia 2025 r. w trybie art. 44 K.p.a. Mając na uwadze, że termin ten w niniejszej sprawie upłynął z dniem 17 grudnia 2025 r., zasadnie uznał zarówno Naczelnik US (na podstawie art. 17 § 1c u.p.e.a.), jak i Dyrektor IAS (utrzymując rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w mocy), że złożona pismem z dnia 9 stycznia 2026 r. skarga na czynność egzekucyjną została wniesiona z uchybieniem ww. 7-dniowego terminu.

Uchybienie temu terminowi skutkuje brakiem kognicji Sądu do kontrolowania prawidłowości dokonanej czynności zajęcia wynagrodzenia za pracę.

Jednocześnie – mając na uwadze treść podniesionych w skardze zarzutów w przedmiocie braku skuteczności doręczenia pism w sprawie z uwagi na ich kierowanie na niewłaściwy, nieaktualny adres Skarżącej – Sąd stwierdza, że prawidłowa jest ocena organów, że Skarżącej została skutecznie doręczona korespondencja w niniejszej sprawie (odpis tytułu wykonawczego oraz zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia za pracę) w trybie art. 44 K.p.a. na podany przez nią adres w Gdańsku, zgłoszony jako adres rejestracyjny i adres do doręczeń, widniejący w Systemie Rejestracji Centralnej, jak i wykazany przez Skarżącą jako adres zamieszkania w zeznaniach o wysokości osiągniętego dochodu lub poniesionej straty (PIT-37) za lata 2023 i 2024. Organ nie miał podstaw ani obowiązku poszukiwania innego niż powyższy adresu Skarżącej.

Jak słusznie wskazał organ odwoławczy, zaniechanie dokonania przez Skarżącą zgłoszenia aktualizacyjnego danych identyfikacyjnych, z którego wynikałby adres zamieszkania inny, niż ten pod którym doręczano pisma w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, skutkuje tym, że wszelkie tego konsekwencje (jak kierowanie korespondencji pod dotychczasowy adres) obciążają Skarżącą, a nie organ. Nie do zaakceptowania jest pogląd, jakoby zaniechanie dokonania zgłoszenia aktualizującego nie pociągało dla opieszałej osoby żadnych skutków, a organy winny poszukiwać informacji o ewentualnej zmianie danych wynikających z prowadzonych przez nie ewidencji także w innych ewidencjach publicznych bądź – jak zdaje się tego domagać Skarżąca we wniesionej skardze – ustalać każdorazowo rzeczywiste miejsce zamieszkania danej osoby. Organ zaś nie tylko nie jest zobowiązany do prowadzenia postępowania zmierzającego do ustalenia innego miejsca zamieszkania niż wskazane w zgłoszeniu identyfikacyjnym lub w aktualizacjach, ale wręcz nie może tego czynić, gdyż narażałby się na zarzut doręczania pism pod niewłaściwy adres (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 10 marca 2020 r. sygn. akt I SA/Gd 1746/19, LEX nr 3009622). Prowadzenie ewidencji przez organy służy m.in. zapewnieniu właściwego toku postępowania przez jednoznaczne określenie np. adresu zamieszkania danej osoby, pod którym będzie ona odbierać kierowaną do niej korespondencję.

Irrelewantne pozostają w kontekście powyższego podnoszone przez Skarżącą okoliczności wynajmu mieszkania w W., czy kierowania do niej korespondencji pod inny adres (we W.) przez inny organ administracyjny (Radę Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego). Przywołane przez Skarżącą orzecznictwo dotyczące centrum życiowego nie znosi ustawowego obowiązku aktualizacji danych rejestrowych, w tym adresu.

Doręczenie przez organ odpisu tytułu wykonawczego oraz zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia za pracę pod prawidłowo wskazany adres Skarżącej było zatem skuteczne i spowodowało rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną. Skoro zaś termin ten upłynął z dniem 17 grudnia 2025 r., to wniesioną pismem z dnia 9 stycznia 2026 r. (data stempla pocztowego) skargę na czynność egzekucyjną należało uznać za spóźnioną.

W świetle powyższej argumentacji, wbrew zarzutom skargi, zasadnie organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną.

Tym samym bezpodstawny okazał się zarzut naruszenia przepisów u.p.e.a. Jednocześnie zdaniem Sądu nie doszło do naruszenia przepisów regulujących postępowanie organów egzekucyjnych, ujętych w K.p.a. W ocenie Sądu postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy i rzetelny. Organy zgromadziły wymagany dla rozstrzygnięcia sprawy materiał dowodowy i na tej podstawie dokonały prawidłowej analizy sytuacji faktycznej, którą następnie poddały prawidłowej subsumpcji pod znajdujące zastosowanie w sprawie przepisy prawa. Zaskarżone postanowienie zawiera wszelkie niezbędne wymagane przepisami elementy, zaś jego uzasadnienie faktyczne wskazuje fakty, które organ uznał za udowodnione oraz dowody, na których się oparł, a uzasadnienie prawne zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa. Postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy i rzetelny.

5.3. Po dokonaniu kontroli zaskarżonego postanowienia Dyrektora IAS oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienia odpowiadają prawu, a ocena przeprowadzonego postępowania nie ujawniła wad, o których mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143, dalej "p.p.s.a."), dających podstawę do ich wyeliminowania z obrotu prawnego.

Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako bezzasadną.