- Sygnatura akt
- I SA/Op 508/26
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
- Rodzaj
- Wyrok
- Data orzeczenia
- 28 sierpnia 2026 r.
- Rozstrzygnięcie
- Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję
- W serwisie od
Zestawienie z tego dnia- Kategorie
- Nieruchomości i budowy
Sądy administracyjne
© autorzy OpenStreetMap
Remontowany lokal mieszkalny spółki. Sąd uchylił wyższą stawkę podatku od nieruchomości
Przejdź do orzeczenia, 30 min czytania
Spór
Spółka kwestionowała opodatkowanie lokalu mieszkalnego z udziałem w gruncie i części wspólnej według stawki dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. Organy uznały, że spółka prowadząca działalność w zakresie obrotu nieruchomościami powinna zapłacić wyższy podatek.
Ustalenia sądu
Sąd uznał za niesporne, że lokal jest oznaczony w ewidencji jako mieszkalny, został zremontowany i nie był wynajmowany. Według twierdzeń spółki lokal ma służyć zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych najemców, a organy nie wykazały jego zajęcia na prowadzenie działalności gospodarczej.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Kietrza i zasądził od Kolegium na rzecz spółki 1.080 zł kosztów postępowania.
Dlaczego
Kolegium błędnie zrównało zajęcie lokalu na działalność gospodarczą ze związaniem go z działalnością spółki, a nie wykazało, że w roku podatkowym lokal był zajęty na tę działalność albo stanowił trwały pustostan. Sąd nakazał uzupełnić postępowanie dowodowe w tym zakresie.
Dla firm
Samo posiadanie lokalu mieszkalnego przez przedsiębiorcę nie uzasadnia stawki przewidzianej dla nieruchomości zajętych na działalność gospodarczą. Organ musi wykazać, że lokal faktycznie służy tej działalności albo jest trwałym pustostanem.
Więcej o sprawie
Spółka prowadząca m.in. wynajem nieruchomości twierdziła, że od czerwca 2025 r. nikt nie mieszkał w lokalu z powodu remontu, a lokal ma służyć zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych.
W rozpoznanej sprawie Kolegium nie wykazało, aby którakolwiek z tych dwóch sytuacji zachodziła w odniesieniu do objętego sporem lokalu mieszkalnego w istotnym w sprawie roku podatkowym.
- Rozstrzygnięcie
- Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
- Sygnatura
- I SA/Op 508/26
Treść orzeczenia około 30 minut czytania
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska Sędziowie Sędzia WSA Marzena Łozowska Asesor sądowy WSA Remigiusz Mazur (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 sierpnia 2026 r. sprawy ze skargi K. Spółki z o.o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 5 maja 2026 r., nr SKO.40.3452.2025.po w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2025 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Kietrza z dnia 6 października 2025 r., nr WFP.3120.210201.2.2025.AF; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu na rzecz strony skarżącej kwotę 1.080,00 zł (słownie złotych: jeden tysiąc osiemdziesiąt 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej przez K. sp. z o.o. w W. [dalej: Spółka, skarżąca, podatnik] jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu [dalej: SKO, Kolegium, organ odwoławczy] z 5 maja 2026 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2025.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
Podatnik złożył deklarację na podatek od nieruchomości za 2025 r. obowiązującą od marca 2025 r., dotyczącą nieruchomości nabytej 25 lutego 2025 r., położonej w K. stanowiącej lokal mieszkalny wraz z udziałem w części w nieruchomości wspólnej wykazując do opodatkowania: 1) grunty pozostałe o powierzchni 721,50 m2, 2) budynki mieszkalne o powierzchni użytkowej 97 m2, 3) budynki pozostałe o powierzchni użytkowej 57 m2. Deklarowany podatek wyniósł 900 zł po zaokrągleniu.
Po przeprowadzeniu czynności sprawdzających, a następnie postępowania podatkowego Burmistrz Kietrza [dalej: organ I instancji] wydał 6 października 2025 r. decyzję określającą Spółce zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2025 rok w kwocie 4.476 zł po zaokrągleniu, przyjmując do opodatkowania: 1) grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 721,50 m2, 2) lokal związany z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni użytkowej 97 m2, 3) budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 57 m2.
Z decyzją tą nie zgodził się podatnik i wniósł odwołanie. Kolegium wydało 5 maja 2026 r. decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wyjaśniło, że kwestię sporną w sprawie stanowi opodatkowanie podatkiem od nieruchomości lokalu mieszkalnego nabytego przez Spółkę do celów prowadzenia działalności gospodarczej wraz z udziałem we współwłasności w częściach wspólnych nieruchomości (grunt i lokal niemieszkalny), w szczególności uznanie tej nieruchomości za związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej i w efekcie opodatkowanie jej podatkiem od nieruchomości według najwyższych stawek.
Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2025 r. poz. 707 ze zm.) [dalej: upol] grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z zastrzeżeniem ust. 2a. Przepis art. 1a ust. 2a upol stanowi natomiast, że do gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej nie zalicza się: 1) budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami; 2) gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i d; 3) budynków, budowli lub ich części, w odniesieniu do których została wydana decyzja ostateczna organu nadzoru budowlanego, o której mowa w art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, lub decyzja ostateczna organu nadzoru górniczego, na podstawie której trwale wyłączono budynek, budowlę lub ich części z użytkowania; 4) gruntów: a) przez które przebiegają urządzenia, o których mowa w art. 49 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 i 1237), wchodzące w skład przedsiębiorstwa przedsiębiorcy prowadzącego działalność telekomunikacyjną, działalność w zakresie przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów lub energii elektrycznej lub zajmującego się transportem wydobytego gazu ziemnego lub ropy naftowej, b) zajętych na pasy technologiczne stanowiące grunt w otoczeniu urządzeń, o których mowa w lit. a, konieczny dla zapewnienia właściwej eksploatacji tych urządzeń, c) zajętych na strefy bezpieczeństwa oraz strefy kontrolowane urządzeń, o których mowa w lit. a, służących do przesyłania lub dystrybucji ropy naftowej, paliw ciekłych lub paliw gazowych, lub transportu wydobytego gazu ziemnego lub ropy naftowej, które zostały określone w odrębnych przepisach - chyba że grunty te są jednocześnie związane z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż działalność, o której mowa w lit. a.
Kolegium stwierdziło, że wprawdzie przepis wskazuje jedynie na posiadanie nieruchomości przez przedsiębiorcę, aby została ona zaliczona do nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą, jednakże w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 24 lutego 2021 r., SK 39/19, należy zweryfikować dotychczasowe stanowisko, że sam fakt posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę lub osobę prowadzącą działalność gospodarczą, przesądza o związku tej nieruchomości z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 upoI. Zawarta w sentencji tego wyroku wypowiedź Trybunału odnosi się do gruntów, budynków i budowli posiadanych przez wszystkich przedsiębiorców lub inne podmioty prowadzące działalność gospodarczą, bez względu na formę prawną, przy czym określenie "związku" nieruchomości z prowadzeniem działalności gospodarczej nie może opierać się na samym fakcie posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą. Związek ten powinien być oparty na faktycznym lub nawet potencjalnym wykorzystywaniu nieruchomości w działalności gospodarczej. Grunty, budynki i budowle, posiadane przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą, które choćby pośrednio lub w ograniczonym zakresie służą, lub mogą służyć, do prowadzenia działalności gospodarczej tego podmiotu, są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 upoI. Oceniając istnienie związku nieruchomości z prowadzeniem działalności gospodarczej, należy wziąć pod uwagę status podatnika i charakter jego działalności. Jest to szczególnie widoczne w przypadku osób fizycznych, u których obok sfery związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej, w każdym przypadku można wyróżnić także sferę prywatną. Nieruchomość posiadana przez przedsiębiorcę będącego osobą fizyczną nie jest związana z prowadzoną działalnością gospodarczą, jeżeli można ją powiązać wyłącznie z jego sferą prywatną. Podobnie w przypadku osób prawnych, których działalność nie ma jednolitego charakteru, gdzie obok działalności gospodarczej występują również inne formy aktywności. Jeżeli w funkcjonowaniu danego podmiotu można wyodrębnić działalność gospodarczą, o której mowa art. 1a ust. 1 pkt 4 upol, a także działalność, która nie spełnia tej definicji, to w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 24 lutego 2021 r., SK 39/19, sam fakt prowadzenia przez ten podmiot działalności gospodarczej nie uzasadnia twierdzenia, że wszystkie posiadane przez niego nieruchomości są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 upol. Przykładem podmiotów, których działalność nie ma jednolitego charakteru, mogą być agencje państwowe, stowarzyszenia lub fundacje. Nie można wykluczyć, że w działalności także innych jednostek organizacyjnych da się wyodrębnić sferę działalności gospodarczej oraz sferę, która nie spełnia definicji działalności gospodarczej. Jednocześnie "związanie gruntu, budynku lub budowli z prowadzeniem działalności gospodarczej" w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 upol jest pojęciem szerszym od pojęcia "zajęcie na prowadzenie działalności gospodarczej", którym ustawodawca posłużył się w art. 2 ust. 2 upol. Związanie gruntu z działalnością gospodarczą nie musi oznaczać jego zajęcia na prowadzenie działalności gospodarczej. Oznacza to, że dla wykazania istnienia związku nieruchomości z działalnością gospodarczą, z zastrzeżeniem ustawowych wyłączeń, nie jest konieczne jego faktyczne wykorzystywanie (zajęcie) do prowadzenia działalności gospodarczej.
W ocenie organu odwoławczego posiadany przez Spółkę lokal, oznaczony w ewidencji budynków jako mieszkalny, wraz z udziałem w gruncie i lokalem niemieszkalnym, związane są z prowadzoną działalnością gospodarczą. Podatnik jako spółka prawa handlowego, wpisana do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, jest bowiem przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 4 upol. Zgodnie z treścią wpisu do KRS - nie prowadzi innej aktywności, poza prowadzeniem działalności gospodarczej. Przy tym związek spornej nieruchomości z działalnością gospodarczą Spółki nie opiera się wyłącznie na fakcie jej posiadania przez przedsiębiorcę, ale także na możliwości jej wykorzystania w działalności gospodarczej. Zgodnie ze wpisem do KRS, zakres zgłoszonej działalności Spółki obejmuje w przeważającej części (wg PKD): 68 20 Z - wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi, a w pozostałym przedmiocie działalności: 55 10 Z - hotele i podobne obiekty zakwaterowania, 55 20 Z - obiekty noclegowe turystyczne i miejsca krótkotrwałego zakwaterowania, 55 90 Z - pozostałe zakwaterowanie, 68 10Z - kupno i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek, 68 31 Z - pośrednictwo w obrocie nieruchomościami, 68 32 Z - zarządzanie nieruchomościami wykonywane na zlecenie, 43 32 Z - zakładanie stolarki budowlanej oraz 43 99 Z - pozostałe specjalistyczne roboty budowlane, gdzie indziej niesklasyfikowane. Zakres działalności strony obejmuje więc szeroko rozumiany obrót nieruchomościami, w tym m.in. kupno i sprzedaż nieruchomości, wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi, zakwaterowanie, zapewnienie miejsc noclegowych turystycznych i krótkotrwałego zakwaterowania, pośrednictwo w obrocie nieruchomościami itp.
W ocenie SKO okoliczność ta wskazuje na związanie przedmiotowej nieruchomości z prowadzoną działalnością gospodarczą, chociażby potencjalne. Sporna nieruchomość jest częścią przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 55(1) Kodeksu cywilnego, gdyż została nabyta przez Spółkę jako osobę prawną, zatem wszystkie nabyte przez nią aktywa wchodzą w skład przedsiębiorstwa. W tym przypadku nie ma podstaw, by mówić o tzw. podwójnej identyfikacji podatnika, brak jest możliwości wyróżnienia majątku związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz majątku prywatnego. Każdy składnik majątku spółki prawa handlowego stanowi majątek służący prowadzeniu działalności gospodarczej. Nie ma przy tym znaczenia dla podjętego rozstrzygnięcia okoliczność czy nieruchomość ta stanowi środek trwały Spółki, gdyż - zważywszy na szeroki zakres działalności odwołującej - może także stanowić towar handlowy, inwestycję w toku itp. Fakt, że nieruchomość w danym momencie nie jest wykorzystywana do wykonywania działalności gospodarczej, nie zmienia jej zasadniczego przeznaczenia, czyli prowadzenia działalności gospodarczej w ramach przedsiębiorstwa. Także okoliczności lub zdarzenia faktyczne i prawne prowadzące do czasowego niewykorzystywania nieruchomości, nie świadczą o braku możliwości wykorzystania danej nieruchomości do działalności gospodarczej, okoliczności te są bowiem przemijające i zawsze istnieje możliwość ich wykorzystania w przyszłości. Nie zachodzi przy tym inna przesłanka z art. 1a ust. 2a upol wyłączająca sporne nieruchomości z przedmiotów opodatkowania związanych z działalnością gospodarczą.
W ocenie Kolegium wobec tego, że przedmiotowy lokal sklasyfikowany został w ewidencji budynków jako "mieszkalny", dla zastosowania najwyższej stawki opodatkowania, przewidzianej w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b upol, przesądzające i wyłączne znaczenie będzie miała okoliczność jego zajęcia na prowadzenie działalności gospodarczej, przy uwzględnieniu uchwały NSA z 21 października 2024 r., sygn. akt III FPS 2/24, stwierdzającej, że budynki, sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako mieszkalne, przeznaczone do najmu, w ramach prowadzonej przez podatnika podatku od nieruchomości (wynajmującego) działalności gospodarczej, w takiej części, w jakiej służą zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych najemców, należy traktować jako budynki mieszkalne lub ich części, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a upol. W uchwale NSA stwierdził, że za zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b upol, nie będą mogły być uznane te części budynku mieszkalnego, które są wykorzystywane (zajęte) na cele mieszkalne, przez co rozumie się trwałe (długotrwałe) zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych posiadacza lokalu, nawet wówczas, gdy oddanie przez podatnika budynku mieszkalnego lub jego części do korzystania osobom trzecim dla realizacji funkcji mieszkalnej nastąpiło w ramach działalności gospodarczej tego podatnika, np. komercyjnego najmu. Wskazano również, że przez realizację potrzeb mieszkaniowych należy rozmieć rodzaj pobytu osoby fizycznej, w lokalu znajdującym się w budynku sklasyfikowanym w tej części w ewidencji gruntów i budynków jako mieszkalny, jaki cechuje się zaspokajaniem codziennych potrzeb życiowych tej osoby w mieszkaniu faktycznie zajmowanym w celu zaspokojenia potrzeb domowych, tych rodzinnych, zawodowych i innych w danym okresie, polegającym na nocowaniu, stołowaniu się i wypoczynku. NSA stwierdził także, że realizacji podstawowych potrzeb mieszkaniowych najemcy (i jego rodziny) nie należy natomiast utożsamiać z zakwaterowaniem mającym najczęściej charakter krótkotrwały i niewiążący się z podstawową funkcją budynku wyznaczoną w ewidencji gruntów i budynków. Powtarzający się (w założeniu) krótkotrwały odpłatny najem lokali mieszkalnych (na dobę lub kilka dni), niezwiązany z zaspokajaniem potrzeb mieszkaniowych najemcy i jego rodziny, zbliżony jest w istocie do świadczenia usług hotelarskich (praktyka coraz bardziej popularna w kurortach oraz miejscowościach mających znaczenie turystyczne) i w związku z tym czynność taka skutkuje zajęciem lokalu (budynku) mieszkalnego na prowadzenie działalności gospodarczej w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b upol. Za zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej nie będą mogły być zatem uznane te części budynku mieszkalnego, które są wykorzystywane (zajęte) na cele mieszkalne, przez co należy rozumieć trwałe zaspokajanie podstawowych potrzeb mieszkaniowych posiadacza lokalu, nawet wówczas, gdy ich oddanie przez podatnika (np. dewelopera, spółdzielnię mieszkaniową, spółkę komunalną, podmiot działający w formule społecznej agencji najmu albo społecznej inicjatywy mieszkaniowej lub innego właściciela będącego przedsiębiorcą) do korzystania osobom trzecim dla realizacji tej funkcji (zajęcie na cele mieszkalne), nastąpiło w ramach gospodarczej działalności podatnika (np. komercyjnego najmu). NSA wskazał na konieczność przyznania prymatu elementowi wykorzystania (wykorzystywania) danego budynku mieszkalnego lub jego części konkretnie na realizowanie potrzeb mieszkaniowych, stanowiące wyznacznik i jednocześnie granice zastosowania stawki podatkowej określonej w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b upol. W sytuacji, gdy mamy do czynienia z niebudzącym wątpliwości zajęciem budynku lub jego części na cel mieszkalny (okoliczność faktyczna potwierdzająca fizyczne zajęcie powierzchni, polegające na jej zamieszkiwaniu przez najemców), nie można wysuwać dalej idącego wniosku, jakoby automatycznie prowadziło to do zajęcia na prowadzenie działalności gospodarczej tylko z racji pośredniego związku, z tym że podmiotem wynajmującym budynki mieszkalne lub ich części, służące w istocie do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych najemców, jest podmiot prowadzący działalność gospodarczą. Inaczej mówiąc, z zajęciem budynku lub jego części na prowadzenie działalności gospodarczej wynajmującego będziemy mieli do czynienia wówczas, gdy w obrębie (wewnątrz) jego powierzchni wykonywane są faktycznie działania wypełniające definicję działalności gospodarczej z art. 1a ust. 1 pkt 4 upol w związku z art. 3 ustawy z 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców lub nie jest realizowany cel mieszkaniowy, a budynek mieszkalny (jego część) pozostaje w dyspozycji przedsiębiorcy (podatnika podatku od nieruchomości), stanowiąc element jego strategii gospodarczej. Za zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej nie będą mogły być uznane natomiast te części budynku mieszkalnego, które są wykorzystywane (zajęte) na cele mieszkalne, przez co należy rozumieć trwałe zaspokajanie podstawowych potrzeb mieszkaniowych posiadacza lokalu, nawet wówczas, gdy ich oddanie przez podatnika (np. dewelopera, spółdzielnię mieszkaniową, spółkę komunalną, podmiot działający w formule społecznej agencji najmu albo społecznej inicjatywy mieszkaniowej lub innego właściciela będącego przedsiębiorcą) do korzystania osobom trzecim dla realizacji tej funkcji (zajęcie na cele mieszkalne) nastąpiło w ramach gospodarczej działalności podatnika (np. komercyjnego najmu). Biorąc pod uwagę preferencyjne opodatkowanie lokali mieszkalnych, istotne jest to, by w budynku (lokalu) takim realizowany był cel polegający na zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych w przedstawionym wyżej rozumieniu. Bez znaczenia pozostaje natomiast okoliczność, czy funkcja ta (tzn. mieszkaniowa) realizowana jest przez podatnika, czy jego najemcę.
SKO wskazało, że lokal mieszkalny stanowiący przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości, od chwili nabycia był remontowany i nikt w nim nie mieszkał. Spółka nie złożyła też dla tej nieruchomości deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, której to obowiązek uiszczenia powstaje za każdy miesiąc, w którym nieruchomość jest zamieszkiwana przez mieszkańca, a obowiązek złożenia deklaracji powstaje w terminie 14 dni od dnia zamieszkania pierwszego mieszkańca na danej nieruchomości (art. 6i ust. 1 pkt 1 i art. 6m ust. 1(1) ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, Dz. U. z 2025 r. poz. 733 ze zm.). Zdaniem Kolegium przedmiotowy lokal nie służył zatem zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, a zatem brak jest podstaw do przyjęcia stawki podatku od nieruchomości, w wysokości przewidzianej dla nieruchomości mieszkalnych.
Z opisaną wyżej decyzją nie zgodziła się Spółka i złożyła skargę do Sądu, podnosząc zarzuty naruszenia:
1) art. 1a ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b upol, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że sam fakt posiadania przez skarżącą (przedsiębiorcę) lokalu mieszkalnego oraz gruntu o charakterze posesyjnym, a także możliwość wykorzystania tych nieruchomości w działalności gospodarczej, przesądzają o uznaniu ich za związane z działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 upol oraz opodatkowaniu ich stawką właściwą dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej (art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b upol), podczas gdy;
- przedmiotem opodatkowania jest lokal mieszkalny wraz z pomieszczeniem przynależnym i gruntem posesyjnym, które co do zasady podlegają stawce przewidzianej dla budynków mieszkalnych (art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a upol),
- budynki mieszkalne są, zgodnie z art. 1a ust. 2a pkt 1 upol, wyłączone z kategorii nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą tylko z tego powodu, że ich właścicielem jest przedsiębiorca,
- organy podatkowe nie wykazały, aby sporne nieruchomości były faktycznie zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej,
2) art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.) [dalej: op], przez nieprzeprowadzenie pełnego postępowania dowodowego, zaniechanie ustalenia rzeczywistego sposobu wykorzystania nieruchomości oraz dowolną, a nie swobodną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego,
3) art. 120, art. 121 § 1, art. 122 oraz art. 124 op, poprzez niedokonanie należytego, wyczerpującego uzasadnienia zastosowanej wykładni przepisów prawa materialnego, przyjętego stanu faktycznego oraz kryteriów, którymi organy kierowały się przy wydawaniu decyzji,
4) art. 210 § 1 pkt 4, art. 210 § 4 w zw. z art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124 1 op, poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji opartego niemal wyłącznie na danych wynikających ze wpisu do KRS i zawartych w nim kodach PKD, z pominięciem analizy rzeczywistego sposobu wykorzystania nieruchomości,
5) art. 210 § 4 op, poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji bez wskazania faktów uznanych za udowodnione, dowodów, którym organ dał wiarę, oraz przyczyn, dla których odmówił wiarygodności twierdzeniom strony, a także bez logicznego powiązania ustalonego stanu faktycznego z zastosowaną podstawą prawną.
Skarżąca wniosła o: uchylenie w całości decyzji SKO oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza, ewentualnie - o uchylenie decyzji SKO i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia, a także o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o oddalenie skargi oraz o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Jak stanowi art. 1 ust. 1-2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Na zasadzie art. 3 § 1 ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.) [dalej; ppsa] sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 ppsa).
Zgodnie z art. 145 § 1 ppsa, sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W sprawach skarg na decyzje i postanowienia wydane w innym postępowaniu, niż uregulowane w Kodeksie postępowania administracyjnego i w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przepisy art. 145 § 1 ppsa stosuje się z uwzględnieniem przepisów regulujących postępowanie, w którym wydano zaskarżoną decyzję lub postanowienie (art. 145 § 2 ppsa). W przypadku, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ppsa, sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie (art. 145 § 3 ppsa). W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 ppsa).
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak, co do zasady, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa). Zarazem, jak stanowi art. 133 § 1 ppsa, sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy, na podstawie akt sprawy.
Sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czyli weryfikuje czy jest on zgodny z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd administracyjny nie rozstrzyga sprawy merytorycznie, lecz ocenia zgodność z przepisami prawa decyzji, postanowień i innych aktów podejmowanych przez organy administracji publicznej. Badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowania wykładni tych przepisów.
Sąd administracyjny nie rozstrzyga o uprawnieniach, czy też obowiązkach, a jedynie może uchylić zaskarżony akt lub czynność, lub stwierdzić ich nieważność w przypadkach wskazanych w ustawie. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się: zasadami współżycia społecznego, zasadami ekonomiki obrotu gospodarczego, czy uznawanymi społecznie normami pozaprawnymi, ale w zakresie dokonywanej kontroli zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji - orzekając w sprawie - nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
W ocenie Sądu w sprawie nie wystąpiły okoliczności uzasadniające stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji albo wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją. Nie wnosiła też o to strona. Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonego aktu wykazała jednak, że jest on wadliwy w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.
Jak wynika z akt sprawy podatkowej przedłożonych Sądowi, skarżąca nabyła 25 lutego 2026 r. stanowiący odrębną nieruchomość lokal mieszkalny położony w G. wraz z udziałem w części nieruchomości wspólnej, która stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali, co wynika z aktu notarialnego. Według danych ewidencji gruntów i budynków sprzedany lokal ma funkcję użytkową oznaczoną jako mieszkalna, działka nr [...] jest oznaczona jako tereny mieszkaniowe (B) i zurbanizowane tereny niezbudowane lub w trakcie zabudowy (Bp), natomiast działka [...] jest oznaczona jako tereny mieszkaniowe (B). Na gruncie wzniesiono obiekty oznaczone jako: budynki mieszkalne, pozostałe budynki niemieszkalne oraz budynki transportu i łączności. Strona jest spółką prawa handlowego prowadzącą działalność gospodarczą m.in. w zakresie wynajmu i zarządzania nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi, co wynika z danych KRS.
Objęty zaskarżoną decyzją lokal ma więc charakter mieszkalny i zlokalizowany jest w budynku mieszkalnym, a Spółka w piśmie z 16 czerwca 2025 r. (podobnie też w piśmie z 2 lipca 2025 r.) oświadczyła, że ma on na celu zaspokojenie podstawowych potrzeb mieszkaniowych, nie jest w nim prowadzona działalność gospodarcza, a od czerwca 2025 r. nikt w nim nie mieszka ze względu na rozpoczęty remont, lecz prace remontowe mają charter odtwórczy i poprawiający estetykę. W piśmie z 3 sierpnia strona wyjaśniła, że nieruchomość nie została zakupiona z myślą o jej odsprzedaży. Stan faktyczny sprawy w opisanym wyżej zakresie nie jest w sprawie sporny.
Kontrowersje w sprawie budzi natomiast subsumpcja podatkowoprawnego stanu faktycznego do hipotezy normy prawnej, a przede wszystkim dokonana przez organy podatkowe ocena kluczowych elementów stanu faktycznego w celu ustalenia stawek podatku znajdujących zastosowanie w sprawie. Skarżąca uważa bowiem, że należąca do niej nieruchomość nie powinna podlegać opodatkowaniu na zasadach właściwych dla nieruchomości zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.
Według art. 1a ust. 1 pkt 3 upol za grunty i budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej uważa się grunty i budynki będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z zastrzeżeniem ust. 2a, w którym do gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej nie zaliczono (pkt 1) budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami.
Zdaniem Sądu przytoczone regulacje należy interpretować w ten sposób, że w art. 1a ust. 2a pkt 1 upol wyłącza budynki mieszkalne oraz grunty związane z tymi budynkami z definicji gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, a zastosowanie wyższej stawki podatku do budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami uzależnione jest od ich zajęcia na prowadzenie działalności gospodarczej, co wynika z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b upol.
W uchwale NSA z 21 października 2024 r., III FPS 2/24, wskazano, że budynki, sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako mieszkalne, przeznaczone do najmu, w ramach prowadzonej przez podatnika podatku od nieruchomości (wynajmującego) działalności gospodarczej, w takiej części, w jakiej służą zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych najemców, należy traktować jako budynki mieszkalne lub ich części, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a upol.
NSA stwierdził, że art. 1a ust. 1 pkt 3 w związku z art. 1a ust. 2a pkt 1 upol nie pozwala na odnoszenie pojęcia "związane z prowadzeniem działalności gospodarczej" do budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, nawet gdyby posiadał je przedsiębiorca, którego aktywność dotyczy wyłącznie prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 4 upol. W konsekwencji, dla zastosowania w takim przypadku do budynków mieszkalnych lub ich części najwyższej stawki opodatkowania przewidzianej w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b upol przesądzające i wyłączne znaczenie będzie miała okoliczność ich zajęcia na prowadzenie działalności gospodarczej.
Z kolei odwołanie się do językowego znaczenia słowa "zająć", od którego pochodzi imiesłów przymiotnikowy "zajęty", pozwala uznać, iż zwrot ten oznacza "zapełnić sobą lub czymś jakąś przestrzeń lub powierzchnię". Przesłanka "zajęcia na prowadzenie działalności" w stosunku do pojęcia "związany z prowadzeniem działalności gospodarczej" stanowi okoliczność faktyczną, a nie prawną. Bazując na językowym znaczeniu określenia "zajęty" (fizycznie zajmowany), zwrot ten należałoby rozumieć jako okoliczność faktyczną polegającą na rzeczywistym (fizycznym) wykorzystywaniu (zajęciu) całości, lub części, budynku mieszkalnego na prowadzenie działalności gospodarczej, tj. prowadzeniu w tej części budynku działalności gospodarczej w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 4 upol.
Zdaniem NSA, wyrażonym w uzasadnieniu uchwały z 21 października 2024 r., III FPS 2/24, z zajęciem budynku lub jego części na prowadzenie działalności gospodarczej będziemy mieli do czynienia w dwóch przypadkach. Po pierwsze, gdy w obrębie (wewnątrz) jego powierzchni wykonywane są faktycznie działania wypełniające definicję działalności gospodarczej z art. 1a ust. 1 pkt 4 upol w związku z art. 3 ustawy z 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2025 r. poz. 1480 ze zm.). Po drugie, gdy nie jest realizowany cel mieszkaniowy, a budynek mieszkalny (jego część) pozostaje w dyspozycji przedsiębiorcy (podatnika podatku od nieruchomości), stanowiąc element jego strategii gospodarczej. Zastosowanie stawki podatkowej przewidzianej w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b upol będzie zatem uzasadnione również w sytuacji, w której podatnik - przedsiębiorca wprawdzie wzniósł budynek mieszkalny albo nabył budynek lub jego część, jednak nie dokonuje sprzedaży lokali mieszkalnych ani ich nie wynajmuje na cele zgodne z przeznaczeniem (trwałe pustostany). NSA wskazał, że ze zjawiskiem takim często spotkać się można wówczas, gdy lokale mieszkalne nabywane są (lub realizowane) w celach inwestycyjnych jako forma długoterminowej lokaty środków finansowych w oczekiwaniu na wzrost cen (praktyka znana w działalności m.in. funduszy inwestycyjnych). Budynki takie lub ich części można kwalifikować do kategorii towaru mającego na celu zabezpieczenie na przyszłość źródła przychodów, którym jest działalność gospodarcza, a brak realizacji funkcji mieszkalnych ma charakter subiektywny, stanowiąc efekt decyzji gospodarczych podatnika, element jego strategii ekonomicznej.
Z faktu, że objęte sporem w sprawie przedmioty opodatkowania mają faktyczny związek z prowadzeniem przez skarżącą działalności gospodarczej, bo skarżąca nabyła je w ramach działalności gospodarczej, nie wypływa więc żaden relewantny w sprawie wniosek. Jak to już wyżej wskazano, budynki mieszkalne (lub ich części, w tym lokale mieszkalne) oraz związane z nimi grunty zostały bowiem wyraźnie wyłączone z pojęcia budynków związanych z działalnością gospodarczą w sensie prawnym, czyli dla potrzeb ustalenia właściwej stawki podatku od nieruchomości. Mimo faktycznego związania z działalnością gospodarczą, budynki mieszkalne (lub ich części) nie mogą być uznane za związane z działalnością gospodarczą w sensie prawnym w obszarze podatku od nieruchomości, tj. w świetle definicji rekonstruowanej z art. 1a ust. 1 pkt 3 i ust. 2a pkt 1 upol.
Organ odwoławczy, aby uzasadnić zastosowanie wyższej stawki podatku, w zasadzie zrównuje "zajęcie" na działalność gospodarczą ze "związaniem" lokalu mieszkalnego z działalnością gospodarczą, przy jednoczesnym braku rzeczywistego zaspokajania przez lokal celów mieszkaniowych. Innymi słowy organ dokonał wykładni art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b upol, tak jakby ta regulacja uzależniała zastosowanie podwyższonej stawki podatkowej od budynków mieszkalnych lub ich części od aktualnego braku zajęcia lokalu mieszkalnego na zaspokojenie celów mieszkaniowych, przy jednoczesnym związaniu tego lokalu z prowadzoną działalnością gospodarczą. Tymczasem możliwość zastosowania wobec lokalu mieszkalnego stawki podatku z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b upol nie jest uzależniona od braku zajęcia tego rodzaju lokalu na cele mieszkaniowe, ale od zajęcia go na prowadzenie działalności gospodarczej. Zwrot legislacyjny "zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej" należy bowiem rozumieć jako: a) okoliczność faktyczną polegającą na rzeczywistym (fizycznym) wykorzystywaniu całości albo określonej części budynku mieszkalnego na prowadzenie działalności gospodarczej, tj. fizycznym prowadzeniu w tej części budynku działalności gospodarczej w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 4 upol, b) sytuację, w której nie jest realizowany cel mieszkaniowy, ale budynek mieszkalny (jego część) pozostaje w dyspozycji przedsiębiorcy (podatnika podatku od nieruchomości), stanowiąc element jego strategii gospodarczej, co oznacza, że przedsiębiorca wprawdzie wzniósł budynek mieszkalny albo (tak jak w niniejszej sprawie) nabył lokal mieszkalny, jednak (co kluczowe dla wyniku niniejszej sprawy) nie dokonuje sprzedaży lokali mieszkalnych ani ich nie wynajmuje na cele zgodne z przeznaczeniem, wskutek czego mamy do czynienia z tzw. trwałym pustostanem (vide: uzasadnienie uchwały NSA z 21 października 2024 r., III FPS 2/24).
W rozpoznanej sprawie Kolegium nie wykazało, aby którakolwiek z tych dwóch sytuacji zachodziła w odniesieniu do objętego sporem lokalu mieszkalnego w istotnym w sprawie roku podatkowym. Wprawdzie lokal w tamtym czasie nie stanowił przedmiotu najmu, jednak z wyjaśnień skarżącej wynika, że było to związane z remontem lokalu po jego zakupie a przed jego "zagospodarowaniem", czego nie można utożsamiać z pojęciem "trwałego pustostanu". Co istotne strona zaprzeczyła też, że zamierza ten lokal następnie sprzedać. Skarżąca wyjaśniała, że w lokalu prowadzony jest remont, lecz przeznaczeniem lokalu nadal jest zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych. W skardze podniosła natomiast, że lokal (po remoncie) jest przeznaczony do wynajęcia (i rzeczywiście został zasiedlony) na cele mieszkaniowe. Wyjaśnienia te przeczą tezie, że lokal został zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej albo stanowi trwały pustostan, czyli formę długoterminowej lokaty środków finansowych skarżącej w oczekiwaniu na wzrost cen. Przedstawiona argumentacja skarżącej nie została podważona przez organy podatkowe.
W związku z powyższym, zdaniem Sądu, Kolegium dokonało błędnej wykładni art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b upol polegającej na zbyt szerokim rozumieniu pojęcia "zajęcie na prowadzenie działalności gospodarczej", bardzo zbliżonym do pojęcia "związanie z prowadzeniem działalności gospodarczej" lub nawet z nim tożsamym. Jeżeli bowiem charakter czynności wykonywanych faktycznie w lokalu mieszkalnym wskazuje, że podstawowe potrzeby mieszkaniowe były realizowane przed remontem oraz mają w nim być realizowane po wykonaniu remontu, zgodnie z założeniem przedsiębiorcy, to sytuacja taka nie mieści się w zakresie pojęciowym "zajęcia na prowadzenie działalności gospodarczej’. W takiej sytuacji lokal mieszkalny nie jest ani fizycznie zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej, ani nie stanowi trwałego pustostanu.
W tej mierze Sąd uwzględnił również w szczególności wykładnię prawa wyrażoną w wyroku NSA z 13 grudnia 2023 r., III FSK 1070/23, zgodnie z którą fakt, że w danym lokalu mieszkalnym, zakupionym celem dalszej odsprzedaży, prowadzony jest remont i aranżacja oraz że następnie lokal ten jest wystawiany na sprzedaż, nie pozwala za uznanie, że jest on zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej.
W rozpoznanej sprawie lokal mieszkalny wraz z częścią wspólną nieruchomości został nabyty przez przedsiębiorcę wykonującego czynności w zakresie najmu nieruchomości, ale w przekonaniu Sądu nie wyczerpuje to jeszcze przesłanki "zajęcia na prowadzenie działalności gospodarczej" w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b upol. W sytuacji, gdy w spornym lokalu mieszkalnym w czasie, gdy nie był on wynajmowany na cele mieszkaniowe, przeprowadzono remont w celu odnowienia, to sytuacja taka nie mieści się w zakresie pojęciowym "zajęcie na prowadzenie działalności gospodarczej". W takiej sytuacji lokal mieszkalny nie jest ani fizycznie zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej, ani nie stanowi "trwałego pustostanu". Stąd sformułowany w skardze zarzut naruszenia prawa materialnego jest zasadny, a zaskarżona decyzja oraz decyzja Burmistrza (obarczona tym samym błędem), na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 ppsa, podlegały uchyleniu.
Podkreślenia wymaga, że w dotychczasowym postępowaniu organy nie wykazały faktycznego zajęcia na prowadzenie działalności gospodarczej części budynku niewynajmowanej na cele mieszkaniowe. Możliwość zastosowania wobec lokalu mieszkalnego stawki podatku z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b upol nie jest bowiem uzależniona od braku zajęcia tego rodzaju lokalu na cele mieszkaniowe, ale od zajęcia go na prowadzenie działalności gospodarczej i to kryterium należy zweryfikować w ponownym postępowaniu. Dotychczas organy się kierowały się tylko aktualnym brakiem zajęcia lokalu mieszkalnego na zaspokojenie celów mieszkaniowych oraz przedmiotem działalności skarżącej. Natomiast w skardze zaznaczono, że opodatkowany lokal po remoncie został zajęty na cele mieszkaniowe zgodnie z założeniami Spółki i służy zaspokajaniu podstawowych potrzeb mieszkaniowych najemców. Zdaniem Sądu, jeżeli kryterium związania z prowadzeniem działalności gospodarczej nie może być odnoszone do budynków mieszkalnych, to opodatkowanie stawką wyższą tej kategorii budynków jest dopuszczalne tylko w razie wykazania ich zajęcia na prowadzenie działalności gospodarczej. To kryterium musi być zweryfikowane w ponownym postępowaniu dowodowym.
W powyższym kontekście zarzuty skargi dotyczące niewyjaśnienia stanu faktycznego sprawy również zasługiwały na uwzględnienie, ponieważ organy podatkowe nie uwzględniły wyjaśnień skarżącej w zakresie zachowania przez zakupioną nieruchomość charakteru mieszkalnego, ale też nie zebrały dowodów potwierdzających, że została ona faktycznie zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej. Zdaniem Sądu, w specyficznym stanie sprawy, sam fakt prowadzenia remontu lokalu przez Spółkę nie przesądzał o dopuszczalności zastosowania wyższych stawek podatku w odniesieniu do lokalu mieszkalnego i gruntu zaklasyfikowanego jako tereny mieszkaniowe. Ujawnione braki postępowania dowodowego stanowią naruszenie art. 121 § 1, art. 122 § 1, art. 124, art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 4 op.
Na marginesie powyższego Sąd zaznacza jedynie, że w stanie sprawy występują również przedmioty opodatkowania, które nie stanowią lokalu mieszkalnego albo gruntu zaklasyfikowanego jako tereny mieszkaniowe. Z akt sprawy wprawdzie nie wynika, by nastąpiło ich zajęcie na prowadzenie działalności gospodarczej, ale w toku ponownie prowadzonego postępowania organy powinny ocenić, po dokładnym zbadaniu stanu faktycznego, jakie stawki podatku należy zastosować w odniesieniu do tych przedmiotów opodatkowania.
Organy podatkowe powinny przeprowadzić postępowanie dowodowego w zakresie ustalenia, czy lokal mieszkalny służy trwałemu zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych. Organy podatkowe powinny uwzględnić istniejące podstawy prawne oraz uchwałę III FPS 2/24, a co za tym idzie - ustalając zakres znaczeniowy normatywnego wyrażenia "budynki mieszkalne lub ich części zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej", nie mogą poprzestać jedynie na sformułowaniu odnoszącym się do samej działalności gospodarczej, jej prowadzeniu czy wykorzystywaniu na tę działalność, lecz w równym stopniu powinny uwzględnić konsekwencje przyjęcia, że w danym stanie faktycznym mamy do czynienia z budynkiem mieszkalnym lub jego częścią. Z tego wynika też konieczność przyznania prymatu elementowi wykorzystywania danego budynku mieszkalnego lub jego części konkretnie na realizowanie potrzeb mieszkaniowych, co stanowi wyznacznik i jednocześnie granicę zastosowania stawki podatkowej określonej w art. 5a ust. 1 pkt 2 lit. b upol.
Uwzględnione powinno przy tym zostać to, że w myśl uchwały III FPS 2/24 za zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej nie będą mogły być uznane te części budynku mieszkalnego, które są wykorzystywane (zajęte) na cele mieszkalne, przez co należy rozumieć trwałe zaspokajanie podstawowych potrzeb mieszkaniowych posiadacza lokalu, nawet wówczas, gdy ich oddanie przez podatnika do korzystania osobom trzecim dla realizacji tej funkcji (zajęcie na cele mieszkalne), nastąpiło w ramach gospodarczej działalności podatnika (np. komercyjnego najmu). Biorąc pod uwagę preferencyjne opodatkowanie lokali mieszkalnych, istotne jest to, by w budynku (lokalu) takim realizowany był cel polegający na zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych w przedstawionym wyżej rozumieniu; bez znaczenia pozostaje natomiast okoliczność, czy funkcja ta (tzn. mieszkaniowa) realizowana jest przez podatnika, czy jego najemcę. Wyrażenie "trwałe zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych", czy też "realizowanie potrzeb mieszkaniowych", powinno uwzględniać uwarunkowania danego podmiotu, który staje się punktem odniesienia dla oceny realizowania z jego udziałem potrzeb mieszkaniowych (por. wyrok NSA z 12.08.2026 r., III FSK 660/25).
Prowadząc ponownie postępowanie, organy podatkowe powinny uwzględnić ocenę prawną Sądu wyrażoną w niniejszym wyroku (art. 153 ppsa). Oznacza to, że w odniesieniu do opodatkowania lokalu mieszkalnego wraz z częścią wspólną nieruchomości organy uwzględnią nie tylko na poziomie definicyjnym, ale również decyzyjnym, różnice pomiędzy pojęciami "zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej" oraz "związane z prowadzeniem działalności gospodarczej". Zastosują więc w tej mierze uwagi, które wynikają z uzasadnienia uchwały NSA z 21 października 2024 r., III FPS 2/24, która na zasadzie art. 269 § 1 ppsa ma moc wiążącą.
Sprawa niniejsza została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym, tj. na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, wskutek wniosku SKO, któremu skarżąca nie sprzeciwiła się, żądając przeprowadzenia rozprawy (art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 ppsa).
O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 ppsa. Na zasądzoną kwotę 1.080 zł złożyły się: wpis (180 zł) i wynagrodzenie pełnomocnika (900 zł) ustalone na podstawie § 2 pkt 3 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2026 r. poz. 215).
Podstawa prawna: Dz.U. 2025 poz 707 art. 1a ust. 1 pkt 3 w zw. art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b, art. 1a ust. 2a pkt 2 lit. a; Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j.)
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Pełny tekst i metryka orzeczenia: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA). Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.