Zaświadczenia o odroczeniu szczepień spoza poradni POZ nie wstrzymały obowiązku ojca

Postanowieniem z 29 kwietnia 2026 r. nr [...] Inspektor Sanitarny (dalej: "organ odwoławczy", "[...]"), utrzymał w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. z 19 marca 2026 r. (dalej: "organ I instancji", "PPIS"), oddalające zarzuty zobowiązanego B. N. (dalej: "strona", "strona skarżąca", "zobowiązany") w postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Wskazane postanowienie wydane zostało w następującym stanie sprawy.

Pismem z 21 marca 2023 r. Poradnia Lekarzy POZ - [...] nr [...] w P. zgłosiło B. N. – ojca małoletniej Z. N. (ur. [...] 2022 r.) do Powiatowej Stacji Sanitarno – Epidemiologicznej w P. jako uchylającego się od obowiązku szczepienia dziecka przeciw gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, błonicy, tężcowi, krztuścowi, inwazyjnemu zakażeniu Haemophilus influenzae typu b, ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis) oraz inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae. W piśmie wskazano, że rodzice dziecka nie chcą szczepić dziecka " z przyczyn nieznanych".

Pismem (wysłanym na adres skarżącego z rejestru PESEL i doręczonym w trybie podwójnego awiza) z 29 września 2023 r. PPIS wezwał skarżącego do poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym w terminie 30 dni od doręczenia wezwania.

W piśmie z 30 października 2023 r. skarżący wskazał, że Z. N. przebywa w [...] i zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy nie podlega obowiązkowi szczepień ochronnych. W odpowiedzi na powyższe organ wezwał skarżącego do przedstawienia dokumentacji potwierdzającej pobyt dziecka poza terytorium kraju.

Pismem z 27 listopada 2023 r. skarżący zaprzeczył, że otrzymał wezwanie do wykonania szczepień i wskazał, że organ nie ma podstaw prawnych do żądania dokumentacji potwierdzającej pobyt dziecka poza terytorium kraju. W odpowiedzi PPIS pouczył skarżącego o przepisach art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. i wskazał, że w razie nieprzedłożenia dokumentacji dotyczącej pobytu dziecka za granicą w terminie 7 dni sprawie zostanie nadany dalszy bieg.

Upomnieniem z 2 lutego 2024 r. PPIS wezwał skarżącego do wykonania obowiązku szczepienia dziecka w terminie 7 dni pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego.

Wraz z pismem z 6 marca 2024 r. skarżący przedstawił kopie zaświadczeń lekarskich pediatry i neurologa dziecięcego dr B. M. – T. wystawionych w ramach "Wizyty domowe, pediatria, neurologia dziecięca" z siedzibą w G., niebędącej lekarzem POZ małoletniej Z. N. i wskazujących na konieczność odroczenia szczepień. W piśmie z 25 marca 2024 r. organ wskazał skarżącemu, że przedstawione kopie ww. zaświadczeń nie spełniają wymagań określonych w § 11 rozporządzenia z 27 września 2023 r. Następnie skarżący przedstawił dwa zaświadczenia o odroczeniu szczepień z 31 grudnia 2024 r. i z 6 lutego 2025 r. wystawione na urzędowych formularzach, które także nie zostały wystawione przez lekarza POZ.

W dniu 6 sierpnia 2024 r. PPIS uzyskał z informację z Poradni Lekarzy POZ - [...] nr [...] w P., że skarżący nie uzupełnił szczepień małoletniej Z. N. oraz że rodzice dziecka złożyli rezygnacji ze świadczeń w POZ [...] Z adnotacji służbowej z 6 sierpnia 2024 r. wynika, że rodzice dziecka nie złożyli deklaracji do innego podmiotu POZ.

W dniu 20 sierpnia 2024 r. PPIS wystawił tytuł wykonawczy i wniósł do Wojewody o wszczęcie egzekucji administracyjnej. W piśmie z 9 października 2025 r. Wojewoda zwrócił się do PPIS o ustalenie czy w dokumentacji medycznej dziecka odnotowano wydanie skierowania do poradni specjalistycznej o przeprowadzenie konsultacji zgodnie z § 10 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2003 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 2077 r. dalej "rozporządzenie"). W odpowiedzi na powyższe PPIS ustalił (adnotacja służbowa k. [...]), że karta uodpornienia dziecka została zarchiwizowana w C. M. nr [...] w P.. W piśmie z 5 listopada 2025 r. wyjaśniono Wojewodzie, że przedstawione przez skarżącego zaświadczenie o odroczeniu szczepienia nie zostało wystawione przez lekarza, który sprawuje profilaktyczną opiekę zdrowotną nad małoletnią Z. N.

Pismem z 10 września 2025 r. Wojewoda zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania egzekucyjnego.

Postanowieniem z 12 stycznia 2026 r. Wojewoda nałożył na zobowiązanego grzywnę w celu przymuszenia.

Pismem z 19 stycznia 2026 r. pełnomocnik skarżącego wniósł zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym zarzucając przedawnienie obowiązku i brak wymagalności.

PPIS oddalił zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej wskazując, że podniesiony zarzut "przedawnienia", nie znajduje się w katalogu zarzutów, a zatem należy go rozpatrywać jako zarzut braku wymagalności. PPIS zauważył, że nieprawidłowo wskazano w uzasadnieniu zarzutów, iż obowiązek szczepień powinien być wykonany do 7,12 i 18 miesiąca życia dziecka. Wyjaśniono, że zgodnie z aktualnym schematem szczepień, obowiązek jest wymagalny do ukończenia przez małoletnią odpowiednio 5, 15 lub 19 roku życia, a dziecko w chwili wydawania decyzji było w 3 roku życia. Odnosząc się do zarzutu braku wymagalności szczepień,, z uwagi na przedstawienie zaświadczenia lekarskiego o ich odroczeniu organ wskazał, że zaświadczenie to nie zostało wystawione przez lekarza POZ, a zatem nie może być podstawą do odroczenia wykonania obowiązku. Podkreślono, że o kwalifikacji do szczepień decyduje lekarz przeprowadzający badanie przed przystąpieniem do szczepienia. Obowiązek wykonania szczepień wynika z przepisów ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. i jest bezpośrednio wykonalny. Odnosząc się do zarzutów naruszenia Konstytucji wskazano, że zarówno dobro dziecka, jak i interes społeczny wymagają, aby rodzice dobrowolnie poddawali dziecko szczepieniom ochronnym.

W zażaleniu na postanowienie o oddaleniu zarzutów pełnomocnik strony skarżącej zarzucił naruszenie:

- art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) w zw. z art. 17 ust. 2, 4 i 5 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2025 r. poz. 1675 ze zm. dalej "ustawa") przez błędne zastosowanie skutkujące uznaniem, że obowiązek jest wymagalny,

- art. 124 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2025 r. poz. 1691 dalej "k.p.a.") w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2026 r. poz. 268 ze zm. dalej "u.p.e.a.") przez nieodniesienie się w uzasadnieniu do sytuacji indywidualnej zobowiązanego,

- art. 8 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a przez nierozpoznanie w sposób wyczerpujący i budzący zaufanie do władzy publicznej całego materiału dowodowego,

- art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy w zw. z § 3 rozporządzenia przez uznanie, iż obowiązek szczepień ochronnych u małoletniego dziecka stron jest wymagalny ze względu na osiągnięcie przez niego przedziału wiekowego,

- art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 31 ust. 1 w zw. z art. 47 w zw. z art. 68 Konstytucji RP przez uznanie, iż zachodzą przesłanki do ograniczenia prawa do ochrony życia prywatnego oraz prawa do ochrony zdrowia.

Postanowieniem z 29 kwietnia 2026 r. Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy postanowienie PPIS. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że uznaje za zasadne wszystkie twierdzenia i wnioski PPIS zawarte w postanowieniu I instancyjnym. Wskazał także, że uzasadnienie organu I instancji spełnia przesłanki z art. 107 § 3 k.p.a. Postępowanie pierwszoinstancyjne toczyło się nadto zgodnie z zasadami k.p.a. tj. art. 8, 77 § 1 k.p.a. Jednocześnie tytuł wykonawczy zawierał sprecyzowanie zarówno treści obowiązku, jak i jego podstawę prawną. Inspektor Sanitarny odniósł się do zarzutów zażalenia. W szczególności wskazał, że obowiązek szczepień jest wymagalny. Jak wynika bowiem z akt sprawy lekarz POZ zgłosił zobowiązanego jako uchylającego się od zaszczepienia małoletniej córki. W sytuacji rezygnacji przez ojca ze świadczeń POZ, karta szczepień dziecka jest nadal przechowywana w placówce medycznej [...], w której dziecko było zadeklarowane. Nie przedstawiono przez lekarza POZ zaświadczenia o odroczeniu szczepień, który to lekarz kwalifikuje do wykonania szczepienia przez jego wykonaniem i może również wystawić indywidualny kalendarz szczepień. Obowiązek stał się zatem wymagalny. Także zarzut wygaśnięcia obowiązku nie zasługuje na uwzględnienie.

W skardze wniesionej do tut. Sądu pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie postanowień organów obu instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych zarzucając naruszenie przepisów mające istotny wpływ na wynik postępowania:

- art. 87 Konstytucji RP w zw. z art. 17 ust. 11 ustawy w zw. z rozporządzeniem przez wyprowadzenie terminów wymagalności szczepień z rozporządzenia pomimo że zostało wydane z przekroczeniem delegacji ustawowej, jak również przez prowadzenie egzekucji, pomimo wygaśnięcia obowiązku;

- art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy w zw. z § 3 rozporządzenia przez uznanie, iż obowiązek szczepień ochronnych u małoletniego w zakresie podania poszczególnych dawek szczepionek jest wymagalny ze względu na osiągnięcie przedziału wiekowego, pomimo iż rozporządzenie zostało wydane z przekroczeniem delegacji ustawowej;

- art. 124 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. przez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia aktu prawnego, z którego wynika wymagalność obowiązku podania małoletniemu dziecku poszczególnych dawek szczepionek, dowodów na których oparł się organ oraz którym odmówił wiary;

- art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 31 ust. 1 w. zw. z art. 47 w zw. z art. 68 Konstytucji RP przez uznanie, iż zachodzą przesłanki do ograniczenia przysługującego stronie skarżącej praw do ochrony życia prywatnego oraz do ochrony zdrowia.

Strona skarżąca wniosła również o zwrócenie się z zapytaniem do Trybunału Konstytucyjnego co do zgodności z Konstytucją § 2 rozporządzenia MZ z dnia 27 września 2023 r. jako niezgodnego z art. 2, art. 5 ust. 1 pkt 2 oraz art. 17 ust. 1, 10 pkt 1 i pkt 2, ust. 11 ustawy, art. 2, art. 30, 31 ust. 1, 2, 3, oraz art. 68 ust. 1, 2, 3, art. 87 ust. 1 Konstytucji, wydanego z przekroczeniem delegacji ustawowej zawartej w art. 17 ust. 10 ustawy oraz w zakresie w jakim nie przewidują wolności wyboru rodziców w zakresie szczepień tak jak to jest w większości krajów Unii Europejskiej, braku właściwego rejestru powikłań tzw. "NOP", braku celowego funduszu przeznaczonego na wsparcie finansowe, rehabilitację osób u których wystąpiły powikłania, jak i w zakresie w jakim to Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, czy też Minister Zdrowia w formie rozporządzenia Program Szczepień Ochronnych na dany rok, wykaz chorób, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek przez co rozstrzyga o wolnościach obywatelskich z pominięciem ustawy. Ewentualnie, o zwrócenie się Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej o wykładnię treści art. 8 ust 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności czy system przymusu szczepień ochronnych państwa członkowskiego Unii Europejskiej, który nie przewiduje systemu odszkodowawczego dla dzieci rodziców dotkniętych powikłaniami poszczepiennymi nie stanowi naruszenia art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, że zaszła podstawa, aby rozpoznać niniejszą sprawę w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") sprawa może być rozpoznana w tym trybie m.in. jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym wiąże się z tym, że w sprawie nie jest przeprowadzana – celem jej merytorycznego rozpoznania – rozprawa, bowiem sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 120 p.p.s.a.).

Zaskarżone postanowienie Inspektora Sanitarnego zostało wydane w przedmiocie zgłoszonych zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej, prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez PPIS, w związku z niedopełnieniem obowiązku o charakterze niepieniężnym – poddania małoletniego dziecka skarżącego obowiązkowym szczepieniom ochronnym.

Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. Podstawy zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej zostały enumeratywnie wymienione w art. 33 § 2 u.p.e.a. W niniejszej sprawie organ sanitarny, jako wierzyciel, wydał na podstawie art. 34 § 2 pkt 1 u.p.e.a. postanowienie, w którym oddalił zarzuty podniesione przez stronę.

W ocenie Sądu stanowisko strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie, a organy Inspekcji Sanitarnej prawidłowo rozpoznały wniesione zarzuty.

Zasadniczy zarzut strony skarżącej sprowadzał się do braku wymagalności obowiązku poddania małoletniego dziecka szczepieniom ochronnym, który to zarzut organy sanitarne zasadnie uznały jako niezasługujący na uwzględnienie.

Sąd stwierdził, że ocena wymagalności obowiązku poddania małoletniego dziecka skarżącego określonym szczepieniom ochronnym została dokonana na podstawie obowiązujących, w dacie wydania postanowień, aktualnych przepisów prawa.

Wyjaśnienia przede wszystkim wymaga, że obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym wynika z przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy zgodnie z którym osoby przebywające na terytorium kraju są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym, co należy rozumieć zgodnie z art. 2 pkt 26 ustawy, jako podanie szczepionki przeciw chorobie zakaźnej w celu sztucznego uodpornienia. W przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie wskazanych obowiązków, o których mowa w art. 5 ust. 1 ustawy ponosi osoba, która sprawuje pieczę nad małoletnim, o czym stanowi art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. Realizację obowiązku poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym konkretyzują przepisy rozdziału 4 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. (art.17-21f) regulującego szczepienia ochronne. Należy również zauważyć, że Minister Zdrowia wydał na mocy delegacji ustawowej, rozporządzenie z dnia 27 września 2023 r., które weszło w życie w dniu 1 października 2023 r. określające dawki, wiek dziecka i termin wykonania szczepienia.

W § 3 rozporządzenia wymienione zostały grupy osób (dzieci i młodzież) obowiązane do poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, które zostały wymienione w wystawionym tytule wykonawczym tj.:

- obowiązek szczepień przeciwko gruźlicy – do ukończenia 15 roku życia (§ 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia)

- obowiązek szczepień przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, błonicy, krztuścowy i tężcowi, poliomyelitis – do ukończenia 19 roku życia (§ 3 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 2 i § 3 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia)

- obowiązek szczepień przeciwko Haemophilus influenzae typu b, Streptococcus pneumoniae – do ukończenia 5 roku życia (§ 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia).

Prawodawca nie wskazał na konkretny termin wymagalności obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym, lecz przyjął, że obowiązek będzie realizowany w okresie jego aktualności w ustawowo określonym trybie oraz z poszanowaniem zaleceń określonych Programem Szczepień Ochronnych na dany rok. Obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika więc z mocy przepisów ustawowych, który egzekwowany jest bez konieczności wydawania w tym przedmiocie jakiegokolwiek aktu administracyjnego, tj. decyzji czy postanowienia.

Nadto wskazać należy, że wyznaczony maksymalny termin wykonania obowiązku szczepienia nie oznacza, że dopiero po upływie tego terminu obowiązek jest wymagalny i podlega egzekucji administracyjnej. Wyznaczenie maksymalnej granicy wieku w § 3 rozporządzenia, przy obowiązującej regulacji ustawowej Programu Szczepień Ochronnych, nie pozwala na określenie przez zobowiązanego lub osoby odpowiedzialnej za wykonanie obowiązku przez zobowiązanego, czasu poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu. Określony w załączniku 1 do rozporządzenia z 2023 r. okres, w którym powinny zostać podane dziecku poszczególne dawki szczepionki, jest wiążący i stanowi o wymagalności obowiązku. Niewykonanie natomiast obowiązku stanowi podstawę do podjęcia czynności egzekucji administracyjnej i zastosowanie środka egzekucyjnego.

W dniu wystawienia tytułu wykonawczego tj. z 20 sierpnia 2024 r. małoletnia córka skarżącego Z. N., urodzona [...] 2022 r., była w 2 roku życia, a w chwili wydania decyzji I instancji miała 3 lata, wskazany obowiązek był zatem, zgodnie ze schematem szczepień, wymagalny i nieprzedawniony. Do dnia wydania zaskarżonego postanowienia strona skarżąca nie przedstawiła dokumentu poświadczającego wykonanie obowiązkowych szczepień ochronnych, zatem wierzyciel mógł domagać się wykonania obowiązku, gdyż szczepienia nie zostały wykonane w terminie określonym w obowiązującym schemacie tj. odpowiednio do ukończenia przez małoletnią 5, 15 i 19 roku życia.

Nadto zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. W myśl art. 17 ust. 3 i 4 ustawy lekarskie badanie kwalifikacyjne bezpośrednio poprzedza szczepienie ochronne. Każdorazowo musi to być badanie kwalifikacyjne aktualne, wykonane w czasie nieprzekraczającym 24 godzin przed szczepieniem. W przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5). Zgodnie z § 11 rozporządzenia lekarz przeprowadzający konsultację specjalistyczną dla osoby, w przypadku której lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, odnotowuje w dokumentacji medycznej wynik konsultacji specjalistycznej, z uwzględnieniem okresu przeciwwskazania do wykonania szczepienia, rodzaju szczepionek przeciwwskazanych do stosowania lub indywidualnego programu szczepień ze wskazaniem rodzajów stosowanych szczepionek oraz terminu kolejnej konsultacji specjalistycznej. Z powyższego wynika zatem jednoznacznie, że o możliwości przeprowadzenia szczepienia każdorazowo decyduje lekarz przeprowadzający kontrolne badanie kwalifikacyjne tj. lekarz POZ, który ewentualnie może skierować dziecko do konsultacji specjalistycznej.

Tymczasem, jak prawidłowo wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia organ, w niniejszej sprawie strona skarżąca nie przedstawiła dokumentu wystawionego przez lekarza POZ o braku kwalifikacji do szczepień ochronnych, z uwagi na określone przeciwskazania zdrowotne. Jak wynika z prawidłowo ustalonego przez organ stanu faktycznego sprawy, przychodnia POZ [...], w której skarżący złożył deklarację dziecka u lekarza POZ, zgłosiła skarżącego jako uchylającego się od szczepień. Pismem z 30 października 2023 r. rodzice małoletniej złożyli pisemne oświadczenie o rezygnacji ze świadczeń POZ w [...]. Z ustaleń organu wynika, że nie złożyli deklaracji do innego podmiotu POZ. Przedstawione natomiast przez skarżącego zaświadczenia o odroczeniu szczepień z 31 grudnia 2024 r. i z 6 lutego 2025 r., nie zostały wystawione przez lekarza POZ, dlatego prawidłowo organ uznał, że nie mogły stanowić podstawy do odroczenia szczepień. Z ustalonego stanu faktycznego sprawy nie wynika bowiem, że małoletnia Z. N. została poddana badaniu kwalifikacyjnemu bezpośrednio przed szczepieniem przez lekarza POZ, bądź też, że lekarz ten skierował dziecko na konsultację specjalistyczną. W związku z powyższym organ zasadnie stwierdził, że obowiązek szczepień małoletniej jest wymagalny.

Sąd, badając zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia, dokonał również oceny, czy rozporządzenie, którego przepisy stanowiły podstawę prawną nałożonego na stronę skarżącą obowiązku niepieniężnego poddania małoletniego dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym, zostało wydane w zgodzie z delegacją ustawową określoną w przepisie art. 17 ust. 10 ustawy.

W tym celu Sąd zapoznał się z powszechnie dostępną dokumentacją urzędową opublikowaną na stronie internetowej Rządowego Centrum Legislacji [...]). Z dokumentów procesu legislacyjnego wynika, że projekt rozporządzenia został poddany konsultacjom i zaopiniowaniu przez: Naczelną Izbę Lekarską, Naczelną Izbę Pielęgniarek i Położnych, Naczelną Radę Aptekarską, N. Instytut Zdrowia Publicznego, [...] Towarzystwo Pediatryczne, [...] Towarzystwo Wakcynologii oraz Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Nadto w ramach konsultacji publicznych uwagi do projektu zgłosili: pełnomocnik Ogólnopolskiego Stowarzyszenia W. o S. "S. N." z s. w P., F. W. S. oraz U. F. F.. W świetle powyższego Sąd przyjął, że uchwalając przedmiotowe rozporządzenie Minister Zdrowia nie tylko uwzględnił treść wyroku TK z 9 maja 2023 r. sygn. akt SK 81/19, ale i uwzględnił dane epidemiologiczne dotyczące zachorowań, aktualną wiedzę medyczną oraz zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia. Sąd nie znajduje podstaw, by przyjąć, że stanowiska wskazanych wyżej podmiotów publicznych nie opierały się na danych epidemiologicznych dotyczących zachorowań oraz aktualnej wiedzy medycznej popartych zaleceniami WHO.

W aktualnie obowiązującym stanie prawnym nie budzi wątpliwości, że obowiązek poddania dziecka określonym szczepieniom ochronnym, wynikający z regulacji ustawowej, tj. wskazanych wyżej przepisów art. 5 ust. 1 i art. 17 ust. 1 ustawy, skonkretyzowany został w rozporządzeniu, wydanym na podstawie upoważnienia ustawowego i nie ma podstaw do kwestionowania jego legalności. Niezasadny jest w związku z tym zarzut naruszenia art. 87 i art. 92 ust. 1 Konstytucji RP polegający na przekroczeniu delegacji ustawowej.

Odnosząc się do pozostałych podniesionych w skardze zarzutów należy wskazać, że zgodnie z poglądami wyrażanymi w orzecznictwie sądów administracyjnych, które Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie podziela, konieczność wykonania obowiązku poddania osoby małoletniej obowiązkowym szczepieniom ochronnym nie pozostaje w sprzeczności z art. 8 ust. 2, art. 31 ust. 2, art. 47 Konstytucji RP oraz art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2022 r. sygn. akt II OSK 3352/19 (publ.: baza CBOSA) wskazano, że ustawodawca w art. 68 ust. 4 Konstytucji RP nałożył na władze publiczne obowiązek zwalczania chorób epidemicznych. Obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym realizuje wskazywane wyżej powinności państwa względem jednostki oraz ogółu społeczeństwa. W sposób oczywisty zwalczanie chorób epidemicznych obejmuje nie tylko ich leczenie, ale także zapobieganie ich rozpowszechnianiu się, także w drodze stosowania środków profilaktycznych, jakimi są obowiązkowe szczepienia. W realiach demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP) obowiązane jest przyjmowanie takich rozwiązań, które równoważą możliwości prawne ochrony interesu indywidualnego i interesu społecznego. Dobro dziecka, jak i interes społeczny wymagają, aby rodzice dobrowolnie poddawali dziecko obowiązkowym szczepieniom ochronnym m.in. po to, by uniknąć stosowania przez organy państwa przymusu dla wykonania tego obowiązku, nakazanego art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy zapewnia ojczyzna (art. 72 ust. 1 Konstytucji RP). W analizowanym przypadku zachodzi zderzenie się dwóch interesów: indywidualnego i ogólnospołecznego, co wymaga uwzględnienia zasady proporcjonalności, która jest jednym z filarów demokratycznego państwa prawnego, o jakim mowa w art. 2 Konstytucji RP. Każdy ma prawo do ochrony zdrowia, przy czym władze publiczne są obowiązane do zapewnienia szczególnej opieki zdrowotnej dzieciom, z uwzględnieniem zasady równości w dostępie do świadczeń zdrowotnych (art. 68 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji RP). "Obowiązkowość" szczepień ma na celu zabezpieczenie społeczeństwa przed występującymi zagrożeniami (wewnętrznymi i zewnętrznymi). Zgodnie zaś z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla m.in. ochrony zdrowia albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Obowiązek szczepień wynika bezpośrednio z ustawy. Powyższe wyklucza istnienie problemu konstytucyjności "obowiązkowości" szczepień na tle art. 31 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. Ponadto ustawodawca przewidział odpowiedni mechanizm poprzedzający wykonanie szczepienia, to jest badanie kwalifikacyjne celem stwierdzenia, czy nie istnieją w danym indywidualnym przypadku przeciwwskazania do wykonania szczepienia. Nie wydaje się zatem, aby tego rodzaju rozwiązanie miało prowadzić do naruszenia praw i wolności oraz godności człowieka (por. NSA w wyroku z dnia 19 grudnia 2018 r. sygn. akt II OSK 2546/18, publ.: jak wyżej).

W związku z powyższym, Sąd uznał za niezasadny podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 8 ust. 1 Konwencji oraz art. 31 ust. 1 w zw. z art. 47 w zw. z art. 68 Konstytucji RP, jak również Sąd nie dostrzegł zasadności skierowania do Trybunału Konstytucyjnego pytania prawnego co do zgodności art. 2, art. 5 ust. 1 pkt 2 oraz art. 17 ust. 1, 10 pkt 1 i pkt 2, ust. 11 ustawy z art. 2, art. 30, 31 ust. 1, 2, 3, oraz art. 68 ust. 1,2,3, art. 87 ust. 1 Konstytucji.

Nadto za niezasadny Sąd uznał także zarzut naruszenia art. 124 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Organy w stopniu wystarczającym wyjaśniły stan faktyczny i oceniły zebrane dowody w ramach swobodnej, a nie dowolnej oceny. W niniejszej sprawie jednocześnie nie wystąpiły niedające się usunąć wątpliwości co do treści norm prawnych lub co do stanu faktycznego. Wyniki swoich ustaleń organy przedstawiły w uzasadnieniach, które były prawidłowe w swej budowie, odpowiadały wymogom ustawy i odniosły się do kwestii wymagalności obowiązku poddania małoletniego dziecka poszczególnym szczepieniom.

Sąd stwierdził, że organy inspekcji sanitarnej prawidłowo rozpoznały zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym. Nie doszło przy tym do naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.