Sąd oddalił skargę adwokata o zestawienia dotyczące biegłych psychiatrów z prokuratury

Zaskarżoną decyzją z 12 maja 2026 r. nr 3016-4.Ip.19.2026 Prokurator Okręgowy w Kielcach po rozpatrzeniu odwołania D. S., utrzymał w mocy decyzję Prokuratora Rejonowego w Końskich z dnia 6 marca 2026 r. nr 4123-0.Ip.5.2025, odmawiającą udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w postaci: przedstawienia zestawienia spraw z ostatnich 5 lat ze wskazaniem, czy dany biegły psychiatra powołany został jednoosobowo z możliwością doboru drugiego biegłego, czy też powołanie dotyczyło dwóch osób; przedstawienia, w ilu liczbowo i procentowo sprawach, w których powołano biegłego K. P. na przestrzeni ostatnich 5 lat biegły ten wypowiedział się negatywnie, a w ilu pozytywnie w zakresie poczytalności/ograniczonej poczytalności/niepoczytalności osób przez niego opiniowanych; przedstawienia jak ww. statystyka kształtuje się w odniesieniu do innych powołanych biegłych.

W uzasadnieniu decyzji Prokurator wyjaśnił, że wnioskiem z 6 sierpnia 2025 r. adwokat D. S. wniósł w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej o nadesłanie mu "wykazu obejmującego zestawienie osób wszystkich biegłych powołanych celem wydawania opinii sądowo - psychiatrycznych o stanie zdrowia psychicznego we wszystkich prowadzonych przez Prokuraturę Rejonową w Końskich postępowaniach, w których decyzję o takim powołaniu biegłego podjęto oraz zestawienie jakich to biegłych lekarzy (psychiatrów) na przestrzeni ostatnich 5 lat powoływano w tutejszej jednostce Prokuratury, w miarę możliwości ze wskazaniem sygnatur spraw do których dany biegły/biegli zostali powołani, jeżeli zaś organ upierałby się co do braku możliwości udostępnienia takich sygnatur - co najmniej w sposób umożlwiający identyfikację poszczególnych dat powołania".

Nadto wniósł o wskazanie w przedstawionym zestawieniu, czy dany biegły został powołany jednoosobowo z możliwością doboru drugiego biegłego, czy też powołanie dotyczyło dwóch osób. Ponadto wniósł o przedstawienie mu zestawienia - informacji jakie wynagrodzenia i którym biegłym na przestrzeni ostatnich 5 lat wypłaciła Prokuratura Rejonowa w Końskich powołanym do pełnienia funkcji biegłych osobom w związku z pełnionymi przez nich tymi funkcjami.

Powyższy wniosek został następnie poparty wnioskiem B. Ś. z 19 sierpnia 2025 r. dotyczącym tożsamego rodzaju wnioskowanych informacji publicznych.

Pismem z 20 sierpnia 2025 r. Zastępca Prokuratora Rejonowego w Końskich udzielił obu wnioskodawcom odpowiedzi w postaci przesłania wielostronicowego wykazu spraw Prokuratury Rejonowej w Końskich z okresu ostatnich 5 lat, zawierającego sygnatury postępowań, dane biegłych psychiatrów powołanych w każdym z tych postępowań, daty powołania tychże biegłych oraz wysokość wynagrodzenia wypłaconego każdemu z tych biegłych w poszczególnych postępowaniach.

Nadto Zastępca Prokuratora Rejonowego w Końskich poinformował, że w pozostałym zakresie żądana informacja publiczna jest informacją publiczną przetworzoną, o jakiej mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, a jej udzielenie może nastąpić jedynie w zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego i wezwano do wykazania szczególnego interesu publicznego przemawiającego za udzieleniem informacji.

W dniu 16 września 2025 r. do Prokuratury Rejonowej w Końskich wpłynęło pismo D. S. z 11 września 2025 r., będące odpowiedzią na ww. wezwanie prokuratora z dnia 20 sierpnia 2025 r.

Prokurator Rejonowy w Końskich, jako organ administracyjny I instancji, decyzją z 13 listopada 2025 r. nr 4123-0.Ip.5.2025, odmówił udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej przetworzonej. Decyzję doręczono obu wnioskodawcom. Od tak wydanej decyzji w ustawowym terminie odwołanie wniósł D. S..

Rozpatrując przedmiotowe odwołanie stwierdzono, że Zastępca Prokuratora Rejonowego w Końskich, przesyłając do wnioskodawców pismo z 20 sierpnia 2025 r. i jednocześnie wzywając do wykazania szczególnego interesu publicznego przemawiającego za udzieleniem informacji publicznej przetworzonej, w istocie wezwanie to skierował jedynie do D. S., a B. Ś. pismo to przekazał tylko do wiadomości. W ramach sprawy nr 4123-0.Ip.5.2025 adwokat D. S. nie był umocowany jako pełnomocnik, a nie można przyjąć automatycznie, że działa tu pełnomocnictwo do m.in. obrony złożone w sprawie karnej.

Organ odwoławczy decyzją z 9 stycznia 2026 r. nr 3016- 4.Ip.52.2025 uchylił zaskarżoną decyzję i nakazał wezwać drugiego z wnioskodawców, tj. B. Ś. do wykazania szczególnego interesu publicznego przemawiającego za udzieleniem informacji publicznej przetworzonej.

Prokurator Rejonowy w Końskich wezwał B. Ś. do uzupełnienia wniosku pismem z 20 stycznia 2026 r. Do sprawy nie wpłynęło żadne pismo ze strony B. Ś..

Wobec powyższego Prokurator Rejonowy w Końskich wydał wymienioną na wstępie decyzję z 6 marca 2026 r. W dniu 2 kwietnia 2026 r. odwołanie od tej decyzji złożył D. S. i B. Ś..

W zakresie odwołania B. Ś. organ podniósł w decyzji, że wydano postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania.

Rozpatrując odwołanie D. S. Prokurator podniósł, że prokuratura mieści się w pojęciu organu władzy publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Żądaną informację należy uznać za przetworzoną, wnioskodawca zgłosił bowiem zapotrzebowanie na uzyskanie informacji, której organ nie posiada w swoich zasobach, a w celu jej uzyskania musiałby dokonać analizy kilkuset spraw - wskazanych w wykazie przekazanym już w ramach sprawy nr 4123-0.Ip.5.2025. W przypadku żądania informacji przetworzonej, czyli informacji, której udzielenie wymaga znacznego nakładu pracy wykraczającego poza zwykłą działalność podmiotu zobowiązanego, jej udzielenie warunkowane jest wystąpieniem przesłanki w postaci szczególnie istotnego interesu publicznego (art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej).

W przedmiotowej sprawie przygotowanie nowego zbioru informacji dla wnioskodawcy wiązałoby się z analizą szeregu postępowań (tj. kilkuset spraw). Zobowiązany podmiot musiałby opracować, przy użyciu dodatkowych sił oraz środków, na podstawie posiadanych baz danych (tj. ww. akt z przekazanego wykazu, których nadto część została przekazana już innym organom, tj. np. do sądu I instancji). Przygotowanie żądanych informacji związane byłoby z koniecznością wyselekcjonowania i pozyskania żądanych danych oraz ich przetworzenia według podanych przez wnioskodawcę kryteriów. Przetwarzanie tych danych spowoduje konieczność zaangażowania prokuratorów i pracowników sekretariatu Prokuratury Rejonowej w Końskich do wyszukania danych w aktach, a następnie dokonania ich analizy i sporządzenia wymaganego przez wnioskodawcę zestawienia, a tym samym znacznego zwiększenia obowiązków służbowych. Do realizacji wniosku w powyższym zakresie konieczne byłoby zatem powzięcie działań o charakterze analitycznym, których końcowym efektem byłby jakościowo nowy dokument (tj. z żądanymi danymi), nieistniejący dotychczas w zasobach tej jednostki prokuratury, zarówno co do przyjętej treści, jak również postaci, a opracowany według kryteriów wskazanych przez wnioskodawców - a tym samym stanowiący informację przetworzoną w rozumieniu wymienionej na wstępie ustawy. W dodatku dokument nieprzydatny w pracy instytucji, już chociażby z tego powodu, że decyzję o powołaniu konkretnego biegłego podejmuje samodzielnie każdy z prokuratorów, jeżeli jest potrzeba powołania biegłego z konkretnej specjalności i nie jest w tym zakresie związany żadną statystyką odnośnie częstotliwości powoływania biegłych.

Żaden wnioskodawca nie wykazał istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu takiej informacji przetworzonej. Jest wręcz przeciwnie, okoliczności sprawy wskazują jedynie na partykularny interes odwołującego się D. S., związany z jego zawodem i pośrednio jego klientów, których reprezentuje lub reprezentował jako adwokat.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na powyższą decyzję Prokuratora złożyli D. S. i B. Ś. Wnieśli o "nakazanie organom prokuratury udostępnienia żądanych informacji celem uczynienia transparentnymi i podlegającymi społecznej ocenie procedur powoływania biegłych przez miejscową jednostkę prokuratury" oraz o zasądzenie kosztów postępowania związanych z prowadzonym postępowaniem sądowoadministracyjnym na rzecz strony skarżącej.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili:

- naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. poprzez błędną wykładnię pojęcia "szczególnie istotnego interesu publicznego" i uznanie, że w sprawie on nie występuje. Badanie transparentności wydatkowania środków publicznych oraz rzetelności i bezstronności organów ścigania przy doborze biegłych (szczególnie w przypadku podejrzenia nadproporcjonalnego faworyzowania jednego podmiotu i zagrożenia, że miejscowa jednostka prokuratury kieruje istotną część zleceń do wybranej osoby z pominięciem innych), stanowi podręcznikowy przykład szczególnie istotnego interesu publicznego. Sprawa dotyczy potencjalnych nieprawidłowości w systemie wymiaru sprawiedliwości (szeroko rozumianego i obejmującego również organy prokuratury) i dysponowania środkami publicznymi. Podniesione przez Prokuratora Okręgowego w Kielcach twierdzenie, że "okoliczności sprawy wskazują jedynie na partykularny interes odwołującego się D. S. związany z jego zawodem i pośrednio jego klientów których reprezentuje lub reprezentował jako adwokat" skłaniają raczej do konkluzji, iż organ władzy publicznej - najdelikatniej ujmując - deprecjonuje społeczność miasta Końskie i osoby, które na co dzień mają z prokuraturą bezpośredni kontakt - odmawiając im samym i osobom petentów prokuratury obsługujących, kluczowych informacji pozwalających wysnuć wniosku co do rzetelności, transparentności i przejrzystości działań przez prokuraturę tę podejmowanych;

- naruszenie art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. poprzez zaniechanie wszechstronnego i wyczerpującego zbadania sprawy. Prokuratura ma obowiązek precyzyjnie wykazać i skalkulować, dlaczego odszukanie tych danych wymagałoby "ponadstandardowego nakładu sił i środków" paraliżującego pracę jednostki. Samo ogólne stwierdzenie, że "informacja jest przetworzona, bo trzeba przejrzeć akta", bez podania konkretnych wyliczeń (np. liczby tomów, szacowanych godzin pracy), jest wadą procesową;

- sądy administracyjne (w tym Naczelny Sąd Administracyjny) regularnie wskazują, że konieczność przejrzenia nawet dużej liczby dokumentów i zsumowanie z nich kwot czy dat nie czyni informacji przetworzoną. Jest to tzw. informacja prosta, wymagająca zabiegów technicznych. Przetworzenie ma miejsce wtedy, gdy z dokumentów trzeba wyciągnąć wnioski intelektualne lub stworzyć zupełnie nową analizę, której organ nie posiada;

- wiedza o tym, czy jedna prokuratura rejonowa "uzależniła się" od opinii jednego biegłego (co może rzutować na obiektywizm postępowań przygotowawczych), ma kluczowe znaczenie dla lokalnej społeczności i zaufania do instytucji państwa. Udostępnienie tej informacji pozwoli na realizację społecznej kontroli nad działaniem prokuratury;

- naruszenie art. 202 § 1 Kodeksu postępowania karnego - poprzez powoływanie przez Prokuraturę Rejonową w Końskich wyłącznie 1 biegłego z pozostawianiem mu możliwości doboru według swojego uznania i "widzimisia" - kogo by tu sobie wziąć za drugiego - co może prowadzić do uznaniowego wybierania przez tak powołanego biegłego drugiego z biegłych według kryterium "nieproblematyczności" i uległości poglądom pierwszego z biegłych;

- interes w postaci transparentności przeważa nad potencjalnym nakładem pracy związanych z zaistniałą sytuacją.

W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej, choćby której zgromadzenie wymaga pewnego nakładu pracy - w postaci pełnych wyników opiniowań sądowo-psychiatrycznych, jest w pełni uzasadniony oraz podyktowany wyłącznie troską o prawidłowość tego rodzaju realizowanych czynności, w tym dobro klientów, którzy kancelarii skarżącego powierzają swoje interesy, w tym zarówno tych których sprawy już się zakończyły, tych których sprawy trwają, jak i tych którzy powierzą skarżącemu sprawy w przyszłości.

Opiniowanie przez biegłych ma być rzetelne i w pełni przejrzyste. Działania zaś prokuratury maja budzić zaufanie społeczeństwa do jej organów, nie zaś odwrotnie. Głęboko negatywnie należy ocenić powoływanie przez Prokuraturę Rejonową w Końskich pojedynczego zaledwie biegłego - wraz z pozostawieniem mu możliwości doboru. W tym zakresie również należy zadać pytanie, ile takich sytuacji było, kogo one dotyczyły oraz przede wszystkim - z jakich powodów taka praktyka przed Prokuraturą Rejonową w Końskich w ogóle ma miejsce. Wyjaśnienia wymaga, czy powoływanie jednego z ulubionych biegłych nie było podyktowane przypadkiem tym, że biegły ten orzekał "po linii" oczekiwań organów ścigania. Pełne udostępnienie żądanych danych winno umożliwić ocenę skali zjawiska, może mieć to również znaczenie pod kątem wznowienia zakończonych już postępowań obarczonych błędami.

W odpowiedzi na skargę Prokurator wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wniósł również o dopuszczenie dowodów z dokumentów zgromadzonych w aktach spraw: nr 3016-4.Ip. 19.2026 (w całości - akta w załączeniu) i nr 4123-O.Ip.5.2025 (w całości - akta w załączeniu).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w tej ustawie, przy czym - zgodnie z art. 1 ust. 2 - przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Stosownie do art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, a w szczególności organy władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1).

Nie budzi wątpliwości Sądu, że żądane dane stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. d, e i f u.d.i.p. Dotyczą one bowiem informacji publicznej o zasadach funkcjonowania organu władzy publicznej, w tym o sposobach przyjmowania i załatwiania spraw, stanie przyjmowanych spraw i prowadzonych rejestrach, ewidencjach i archiwach oraz o sposobach i zasadach udostępniania danych w nich zawartych.

Bezspornym jest również, że Prokurator Rejonowy - jako organ władzy publicznej - jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Prokurator Okręgowy jest natomiast organem wyższego stopnia w stosunku do Prokuratora Rejonowego.

Spór w sprawie dotyczy zaś kwalifikacji żądanych danych jako informacji przetworzonej w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. oraz istnienia przesłanki szczególnie istotnego interesu publicznego.

Pojęcie informacji przetworzonej nie zostało zdefiniowane ustawowo, ma charakter nieostry i podlega każdorazowej ocenie w realiach konkretnej sprawy.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się jednolicie, że informacja przetworzona to taka informacja, która:

– w chwili złożenia wniosku w zasadzie nie istnieje w kształcie objętym wnioskiem,

a niezbędnym podstawowym warunkiem jej wytworzenia jest przeprowadzenie przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych oraz intelektualnych w oparciu o posiadane informacje proste (por. wyrok NSA

z 30 września 2015 r., I OSK 1746/14, dostępny na: orzeczenia.nsa.gov.pl., podobnie jak powołane niżej orzeczenia sądów administracyjnych);

– jest wynikiem ponadstandardowego nakładu pracy podmiotu zobowiązanego wymagającej użycia dodatkowych sił i środków oraz zaangażowania intelektualnego w stosunku do posiadanych przez niego danych i wyodrębniana w związku z żądaniem wnioskodawcy oraz na podstawie kryteriów przez niego wskazanych; jest to zatem informacja przygotowywana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów (wyrok NSA z 5 kwietnia 2013 r., I OSK 89/13);

– jest wynikiem działań wykraczających poza zakres działań mieszczących się

w ramach podstawowych kompetencji organu; przy rozstrzyganiu tego typu spraw należy mieć na uwadze, że ograniczenie wprowadzone w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w zakresie udzielania informacji publicznej przetworzonej ma zapobiegać sytuacjom, w których działania organu skupiać się będą nie na funkcjonowaniu w ramach przypisanych kompetencji, lecz na czynnościach związanych z udzielaniem informacji publicznej (por. wyrok NSA z 5 września 2013 r., I OSK 953/13);

– może być jakościowo nową informacją, nieistniejącą dotychczas w przyjętej ostatecznie treści i postaci, chociaż jej źródłem są materiały znajdujące się

w posiadaniu podmiotu zobowiązanego (zob. wyrok NSA z 28 kwietnia 2016 r.,

I OSK 2658/14);

– nie musi być wyłącznie wytworzoną rodzajowo nową informacją, może obejmować dane publiczne, które co do zasady wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych

z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych

i finansowych organu, innych niż te wykorzystywane w bieżącej działalności; uzyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji wiązać się zatem musi

z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia, co nie zawsze należy utożsamiać

z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji; przetworzenie może bowiem polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych)

i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy; tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników - może być traktowana jako informacja przetworzona" (por. wyrok NSA z 5 marca 2015 r., sygn. I OSK 863/14);

– której przygotowanie jest zdeterminowane szerokim zakresem (przedmiotowym, podmiotowym, czasowym) wniosku, wymagającym zgromadzenia oraz przekształcenia (zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnicą prawnie chronioną) znacznej ilości dokumentów; informacja wytworzona w ten sposób, pomimo że składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną, bowiem powstały w wyniku wskazanych wyżej działań zbiór nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniem

o udostępnienie informacji publicznej (por. wyrok NSA z 2 października 2014 r., sygn. I OSK 140/14).

W tej sprawie D. S. zawnioskował o wykaz obejmujący zestawienie osób wszystkich biegłych powołanych celem wydawania opinii sądowo - psychiatrycznych o stanie zdrowia psychicznego we wszystkich prowadzonych przez Prokuraturę Rejonową w Końskich postępowaniach, w których decyzję o takim powołaniu biegłego podjęto. Taka informacja została wnioskodawcy udzielona za okres od 1 sierpnia 2020 r. do 1 sierpnia 2025 r. D. S. zawnioskował również o "przedstawienie zestawienia spraw z ostatnich 5 lat ze wskazaniem, czy dany biegły psychiatra powołany został jednoosobowo z możliwością doboru drugiego biegłego, czy też powołanie dotyczyło dwóch osób."

Przedmiotem wniosku B. Ś. było natomiast przedstawienie wymienionych wyżej danych odnoszących się w ilu liczbowo i procentowo sprawach, w których powołano biegłego K. P. na przestrzeni ostatnich 5 lat biegły ten wypowiedział się negatywnie, a w ilu pozytywnie w zakresie poczytalności/ograniczonej, poczytalności/niepoczytalności osób przez niego opiniowanych; przedstawienia jak ww. statystyka kształtuje się w odniesieniu do innych powołanych biegłych.

Wnioski te organ uznał za "tożsame", niejako uzupełniające się. Niemniej, w świetle powyższego należy podkreślić, że żądane przez wnioskujących informacje nie istnieją w postaci gotowego, jednolitego zestawienia, odpowiadającego zakresowi wniosku. Wniosek obejmuje bowiem konieczność analizy wieloletniego zestawienia (lata 01.08.2020-01.08.2025) dotyczącego szeregu kategorii danych, w tym:

- czy biegły był powołany jednoosobowo z możliwością doboru drugiego biegłego,

- czy powołanie dotyczyło dwóch osób,

- w ilu liczbowo i procentowo sprawach, w których powołano biegłego K. P. biegły ten wypowiedział się o poczytalności/niepoczytalności opiniowanych,

- przedstawienia, jak statystyka ta kształtuje się w odniesieniu do innych osób.

Niewątpliwie pozyskanie tych informacji wymagałoby ich wyodrębnienia z akt, z uwzględnieniem udostępnionej już skarżącemu tabeli, oraz analizy kilkuset spraw. Przy czym, jak wskazał organ, wiązałoby się to z koniecznością sięgnięcia do akt spraw, przekazanych już innym organom, np. sądom.

Czynności te obejmowałyby zatem: analizę wielu akt, selekcję spraw według wskazanych kryteriów, ich zestawienie i weryfikację, dokonanie wyliczeń, w tym także procentowych, następnie opracowanie zbiorczej informacji w formie oczekiwanej przez wnioskodawcę.

W ocenie Sądu, zakres tych czynności przekracza granice "zwykłego" działania organu, a wymaga podjęcia aktywności ponad przeciętne funkcjonowanie organu w zakresie udostępniania informacji publicznej i stanowi o procesie jej przetworzenia w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. W konsekwencji powstaje nowa jakość informacyjna, nieistniejąca dotychczas w strukturze zasobów organu, a jej wytworzenie wymaga istotnego nakładu pracy organizacyjnej i analitycznej, o czym podniósł organ w zaskarżonej decyzji.

Nie można przy tym podzielić stanowiska skarżącego, że informacje te mają charakter prostych i ich uzyskanie wymaga tylko czynności technicznych. Jak wynika z utrwalonego orzecznictwa, samo istnienie danych w systemach informatycznych organu nie przesądza o ich prostym charakterze, jeżeli ich udostępnienie wymaga ich wieloetapowego zestawienia, przetworzenia i uporządkowania według kryteriów wskazanych przez wnioskodawcę. (por. wyrok NSA z 28 kwietnia 2016 r., I OSK 2658/14). W przedmiotowej sprawie wymagane jest podjęcie powyższych czynności.

W konsekwencji Sąd przyjął, że organ prawidłowo zakwalifikował żądane informacje jako informację przetworzoną. Nawet bowiem przy przyjęciu, że niektóre dane są w aktach, to konieczne było zsumowanie tych danych, dokonanie wyliczeń procentowych, aby możliwe stało się udzielenie odpowiedzi.

Udostępnienie informacji przetworzonej jest możliwe wyłącznie wówczas, gdy wnioskodawca wykaże, że jej uzyskanie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.

Przechodząc do oceny spełnienia przesłanki z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., Sąd wskazuje, że "szczególnie istotny interes publiczny" oznacza interes wykraczający poza indywidualny interes wnioskodawcy i ogólną potrzebę kontroli działalności organów, wymagający wykazania, że uzyskana informacja może realnie przyczynić się do poprawy funkcjonowania administracji publicznej lub ochrony interesu szerokiego kręgu obywateli (por. wyrok NSA z 27 stycznia 2011 r., I OSK 1870/10; wyrok NSA z 26 marca 2024 r., III OSK 1595/22).

Przypomnieć należy, że na szczególny interes społeczny, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., składają się trzy przesłanki:

1) działanie wnioskodawcy dla szerszej grupy osób, bowiem wnioskodawca musi wykazać, że działanie organów i innych podmiotów realizujących zadania publiczne wywołało lub wywoła skutki dotyczące potencjalnie dużego kręgu adresatów,

2) działanie wnioskodawcy służy społecznie akceptowalnym celom związanym z naprawą istniejących struktur administracyjnych lub społecznych,

3) wnioskodawca posiada możliwości rzeczywistego wykorzystania informacji w taki sposób, aby miała ona wpływ na określone działania lub sytuację (por. wyrok NSA z 10 stycznia 2014 r., sygn. akt I OSK 2111/13; podobnie wyroki NSA: z 3 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 787/10, z 7 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1737/11, z 5 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 3097/12). Wnioskodawca powinien posiadać obiektywne i autentyczne, a nie tylko potencjalne, możliwości posłużenia się informacją przetworzoną do podjęcia działań dla poprawy sytuacji określonej grupy społecznej lub naprawy instytucji publicznych.

W niniejszej sprawie skarżący wskazał we wniosku o udostępnienie informacji publicznej, że dane te są mu potrzebne do uzupełnienia wniosku o wyłączenie biegłych od opiniowania jego klienta B. Ś.

Wezwany do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego D. S. wyjaśnił, że biegły K. P. nie wzbudza jego zaufania, dążył do zmiany biegłego, wyraził obawy co do kryteriów, jakimi kieruje się prokuratura, obdarzając biegłego zaufaniem. Jego zdaniem, w interesie publicznym i samej prokuratury leży poznanie powyższych statystyk. Powinno to doprowadzić do całościowego obrazu opiniowania psychiatrycznego i wykluczenia tezy, że prokuratorzy powołują na biegłego jedną osobę. Ma to również związek z wydatkowaniem środków publicznych.

Zdaniem Sądu, powyższe argumenty mają charakter ogólny i nie zostały poparte konkretnymi przykładami sposobów wykorzystania żądanych informacji. Skarżący nie wykazał możliwego wpływu uzyskanych danych na poprawę funkcjonowania organów państwa. Nie wyjaśnił, że w realny sposób dąży do zapobieżenia nieprawidłowościom, które dostrzegł w działaniu prokuratury. Jego twierdzenia nie obrazują, w jaki sposób uzyskane informacje mają służyć dobru publicznemu. Motywy podane we wniosku nie wykazują bowiem konkretnych form działania, czy planów wykorzystania uzyskanych informacji. Skarżący nie przekonał, że uzyskane dane wpłyną (mogą wpłynąć) na poprawę funkcjonowania prokuratury.

Powyżej wyjaśniono, że wnioskodawca powinien posiadać obiektywne i autentyczne, a nie tylko potencjalne, możliwości posłużenia się informacją przetworzoną do podjęcia działań dla poprawy sytuacji określonej grupy społecznej lub naprawy instytucji publicznych. Skarżący D. S. nie wykazał nawet potencjalnych możliwości wykorzystania tych informacji. Należy podkreślić, że w niniejszej sprawie to treść odpowiedzi na wezwanie do wykazania przesłanki szczególnie istotnego interesu publicznego miała kluczowe znaczenie dla wyniku sprawy i determinowała rozstrzygnięcia organów. Tymczasem odpowiedź skarżącego wskazywała, że działa on na rzecz swojego klienta oraz innych klientów kancelarii, co może wskazywać, że udostępnione informacje wykorzysta tylko dla swoich celów związanych z prowadzeniem praktyki adwokackiej. Z wypowiedzi strony wnioskującej powinno wynikać, że skarżący działa, czy zamierza działać dla dobra publicznego. Prób uzupełnienia tej argumentacji na etapie skargi jest spóźniona.

Powyższe oznacza, że argumenty skarżącego nie spełniają wymogu "szczególnej istotności" w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy. Wbrew zarzutom skargi, organ dokonał właściwej wykładni tego pojęcia.

W konsekwencji Sąd uznał, że skarżący nie wykazał przesłanki szczególnie istotnego interesu publicznego, co przy uznaniu żądanego zbioru danych za informację przetworzoną, stanowiło wystarczającą podstawę do odmowy jej udostępnienia.

Mając powyższe na uwadze, nie są zasadne zarzuty skargi naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ organ procedował i wydał decyzję w sposób zgodny z zasadami wyrażonymi w tych przepisach.

Skarżący zarzucił też naruszenie przepisu art. 16 ust. 2 u.d.i.p., poprzez "zaniechanie wszechstronnego wyczerpującego zbadania sprawy". Stosownie do tego przepisu, do decyzji, o których mowa w ust. 1 (decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2), stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że: 1) odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni; 2) uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji zawiera także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji.

Sąd dostrzega natomiast, że odwołanie D. S. wpłynęło do organu w dniu 3 kwietnia 2026 r., a decyzja organu drugiej instancji została wydana 12 maja 2026 r., zatem po terminie 14 dni, o którym mowa w art. 16 ust. 2 u.d.i.p. Naruszenie to nie miało jednak istotnego wpływu na wynik sprawy.

Nie mógł odnieść skutku także zarzut naruszenia art. 202 § 2 Kodeksu postępowania karnego, polegający na powoływaniu przez prokuraturę jednego biegłego z pozostawieniem mu możliwości doboru drugiego biegłego według swojego uznania. Zarzut ten pozostaje poza zakresem niniejszej sprawy, w której ani organ, ani Sąd nie kontroluje prawidłowości działania prokuratury na gruncie przepisów k.p.k., lecz na gruncie u.d.i.p.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę D. S. (pkt I wyroku).

Skarga B. Ś. podlegała odrzuceniu. Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego można wnieść dopiero po uprzednim wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. W świetle art. 52 § 2 p.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Jak wynika z akt sprawy, B. Ś. wniósł odwołanie od decyzji z Prokuratora Rejonowego w Końskich z dnia 6 marca 2026 r. nr 4123-0.Ip.5.2025, ale uczynił to z uchybieniem terminu, o czym orzekł Prokurator postanowieniem z 12 maja 2026 r. nr 3016-4.Ip.19.2026. Wniesienie odwołania nie wywołało zatem skutku prawnego w postaci jego merytorycznego rozpoznania. Uprzednie skuteczne wniesienie odwołania stanowi natomiast warunek dopuszczalności zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji wydanej przez organ drugiej instancji (tu: odmawiającej udostępnienia informacji publicznej) zgodnie z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. B. Ś. nie wyczerpał tego trybu, dlatego jego skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (pkt II wyroku).

Końcowo, odnosząc się do wniosku zawartego w odpowiedzi na skargę o dopuszczenie dowodu z dokumentów należy wyjaśnić, że przesłane na podstawie art. 54 § 2 p.p.s.a. dwa tomy akt nr 3016-4.Ip.19.2026 i nr 4123-O.Ip.5.2025 stanowiły przedmiot analizy Sądu, bez konieczności formalnego rozpoznawania tego wniosku.