Poczta zamiast usługi hybrydowej w egzekucji. NSA oddalił skargę kasacyjną spółki

1. Wyrok Sądu pierwszej instancji.

Zaskarżonym wyrokiem z 4 listopada 2025 r., sygn. akt I SA/Łd 460/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę U. Prostej Spółki Akcyjnej z siedzibą w L. (dalej: skarżąca, spółka) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 22 maja 2025 r., nr 1001-IEE.7.192.99.2025.10.MOK w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia.

Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl).

2. Skarga kasacyjna.

Skargę kasacyjną od wyroku Sądu pierwszej instancji wniosła spółka. Działający w jej imieniu pełnomocnik zaskarżył wyrok w całości i zarzucił temu wyrokowi:

1. niezgodność z prawem, przez zastosowanie art. 134 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572, dalej: k.p.a.) przez uznanie, niedopuszczalności zażalenia na postanowienie doręczone pocztową przesyłką rejestrowaną;

2. błędną interpretację art. 17c ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2025 r. poz. 132, dalej: u.p.e.a.) przez uznanie, iż doręczenie przesyłki w sposób przewidziany w tym przepisie w § 3 jest prawnie nieskuteczny wobec nie zastosowania uprzednio doręczenia przewidzianego w § 2 tego przepisu.

W związku z powyższym wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku WSA w Łodzi w całości oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości, przeprowadzenie rozprawy oraz zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna jest niezasadna.

Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie niniejszej Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się okoliczności uzasadniających nieważność postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) i rozpoznał skargę kasacyjną w podstawach w niej wskazanych.

Spór w sprawie dotyczy oceny prawidłowości doręczenia postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego L. z 27 lutego 2025 r. w sprawie określenia wysokości nieprzekazanej kwoty zajętej w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec O. Sp. z o.o.

Wyżej wymienione postanowienie podlegało doręczeniu zgodnie z zasadami określonymi w art. 17c u.p.e.a., który określa kolejność sposobów doręczania korespondencji stronie w postępowaniu egzekucyjnym przez organ egzekucyjny.

Z regulacji tej w pierwszej kolejności wynika, że organ egzekucyjny doręcza pisma na adres do doręczeń elektronicznych, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz.U. z 2023 r. poz. 285 i 1860), chyba że doręczenie następuje na konto w systemie teleinformatycznym organu albo przez pracownika obsługującego organ (art. 17c § 1 u.p.e.a.).

W przypadku braku możliwości doręczenia w sposób, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny doręcza pisma za pokwitowaniem przez operatora wyznaczonego z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (art. 17c § 2 u.p.e.a.).

W przypadku braku możliwości doręczenia w sposób, o którym mowa w § 1 i 2, organ egzekucyjny doręcza pisma przesyłką rejestrowaną, o której mowa w art. 3 pkt 23 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz.U. z 2023 r. poz. 1640 oraz z 2024 r. poz. 467, 1222 i 1717) (art. 17c § 3 u.p.e.a.).

W świetle przedstawionych zapisów zasadą jest, że doręczenie następuje na adres do doręczeń elektronicznych, chyba że doręczenie następuje na konto w systemie teleinformatycznym organu albo przez pracownika obsługującego organ. W braku takiej możliwości doręczenia winny być dokonywane za pokwitowaniem przez operatora wyznaczonego z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej. Dopiero wtedy, gdy dwa pierwsze sposoby doręczenia nie mogą być zastosowane organ egzekucyjny doręcza pisma przesyłką rejestrowaną.

Z akt niniejszej sprawy wynika, że organ pierwszej instancji doręczył stronie postanowienie z 27 lutego 2025 r. przesyłką rejestrowaną, o której mowa w art. 3 pkt 23 ustawy Prawo pocztowe, wybiórczo stosując uregulowanie art. 17c u.p.e.a. Wprawdzie organ ten ustalił, że na dzień 20 lutego 2025 r. strona nie posiadała konta w systemie e-US, nie dysponowała też adresem do doręczeń elektronicznych (PURDE) i skrzynką ePUAP, to nie wskazał na brak możliwości doręczenia korespondencji w sposób, o którym mowa w art. 17c § 2 u.p.e.a. Organ pierwszej instancji nie wyjaśnił, dlaczego w sprawie odstąpił od doręczenia z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej.

Sąd pierwszej instancji zaakceptował stanowisko DIAS w Łodzi, że wobec jednoznacznego brzmienia art. 17c u.p.e.a. wskazującego kolejność, według której powinny być dokonywane doręczenia w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny nie może wybierać sposobu dokonywania doręczeń, wbrew treści tego przepisu. W konsekwencji, ze względu na brak prawidłowego doręczenia, postanowienie z 27 lutego 2025 r. nie weszło do obrotu prawnego.

W skardze kasacyjnej nie podważono prawidłowości interpretacji art. 17c u.p.e.a. przedstawionej w zaskarżonym wyroku. Jej autor ograniczył się do stwierdzenia, że skoro organ pierwszej instancji potwierdził, iż nie było możliwości doręczenia stronie postanowienia w formie elektronicznej, to doręczenie za pośrednictwem Poczty Polskiej było skuteczne. Takie stanowisko pomija jednak przytoczone powyżej zapisy zawarte w art. 17c § 2 i 3 u.p.e.a. Pełnomocnik powołuje się też ogólnikowo na zasadę pisemności z art. 14 k.p.a., nie uwzględnia jednak jej aktualnej treści, według której sprawy należy prowadzić i załatwiać na piśmie utrwalonym w postaci papierowej lub elektronicznej (§ 1a). Przepis ten nie determinuje też sposobu doręczenia pism.

Wobec dokonanej oceny, dotyczącej braku doręczenia postanowienia organu pierwszej instancji, DIAS w Łodzi zasadnie stwierdził niedopuszczalność zażalenia na podstawie art. 134 w związku z art. 144 k.p.a.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a., a także § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1935).

sędzia del. WSA Marta Waksmundzka-Karasińska sędzia NSA Jacek Pruszyński sędzia NSA Sławomir Presnarowicz