- Sygnatura akt
- III FSK 600/25
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Rodzaj
- Wyrok
- Data orzeczenia
- 20 sierpnia 2026 r.
- Rozstrzygnięcie
- Oddalono skargę kasacyjną
- W serwisie od
Zestawienie z tego dnia- Kategorie
- Sądy administracyjne
© autorzy OpenStreetMap
Wycena działki z częścią leśną w egzekucji. NSA oddalił skargę kasacyjną
Przejdź do orzeczenia, 16 min czytania
Spór
Skarżący kwestionował wycenę nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzucał m.in. nieaktualność operatu, błędne przyjęcie powierzchni działki przeznaczonej na las i drogi wewnętrzne oraz dobór nieruchomości podobnych.
Ustalenia sądu
Sąd ustalił, że od sporządzenia operatu do zakończenia opisu i oszacowania nie minęło 12 miesięcy. Rzeczoznawca przyjął przeznaczenie działki z planu miejscowego i wyjaśnił wybór metody porównawczej.
Rozstrzygnięcie
NSA oddalił skargę kasacyjną i zasądził od skarżącego na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku 480 zł kosztów postępowania kasacyjnego.
Dlaczego
Według NSA zarzuty skarżącego nie znajdowały oparcia w stanie faktycznym, a dobór nieruchomości podobnych i metoda wyceny należą do wiedzy specjalnej rzeczoznawcy. Organ nie miał podstaw do zakwestionowania operatu bez wykazania ewidentnych błędów.
Dla firm
Operat szacunkowy może być wykorzystany do celów egzekucji przez 12 miesięcy od daty sporządzenia. Jeśli organ egzekucyjny nie sporządzi protokołu opisu i oszacowania w tym czasie, powinien uzyskać od rzeczoznawcy potwierdzenie aktualności operatu.
Więcej o sprawie
Operat szacunkowy z 19 maja 2023 r. został wykorzystany przy opisie i oszacowaniu nieruchomości 17 maja 2024 r., czyli w ciągu 12 miesięcy od sporządzenia. Skarżący kwestionował m.in. przyjęte do porównania nieruchomości i powierzchnię działki.
Naczelnik Urzędu Skarbowego zakończył etap opisu i oszacowania wartości nieruchomości Skarżącego w dniu 17 maja 2024 r. (sporządzając protokół opisu i oszacowania), zaś operat został sporządzony w dniu 19 maja 2023 r.
- Rozstrzygnięcie
- Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Sygnatura
- III FSK 600/25
Treść orzeczenia około 16 minut czytania
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Pruszyński, Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Marta Waksmundzka-Karasińska, Protokolant starszy asystent sędziego Karolina Niemiec, po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2026 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 stycznia 2025 r., sygn. akt I SA/Gd 840/24 w sprawie ze skargi J.K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 16 sierpnia 2024 r., nr 2201-IEE.7192.2.224.2024.EW w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od J.K. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 29 stycznia 2025 r., sygn. akt: I SA/Gd 840/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (dalej: "WSA", "Sąd I instancji") oddalił skargę J. K. (dalej: "Skarżący", "Strona"), na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej: "Dyrektor", "DIAS") z dnia 16 sierpnia 2024 r. w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych.
Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl).
W skardze kasacyjnej wywiedzionej od tego wyroku Skarżący, żądając przeprowadzenia rozprawy, zaskarżył go w całości i wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał zaskarżone orzeczenie oraz zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego niezbędnych kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
1. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
1.1. art. 156 ust. 3 i 4 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2021 r., poz. 1899, z późn. zm.; dalej: "u.g.n.") w zw. z § 58 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie nieruchomości i sporządzenia operatu szacunkowego (Dz. U. z 2004 r., nr 207, poz. 2109, dalej: "rozporządzenie RM"), przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegającego na wydaniu orzeczenia w oparciu o nieaktualny operat szacunkowy, który nie został zaktualizowany oraz przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie Dyrektor prawidłowo dokonał oceny dopuszczalności wykorzystania operatu szacunkowego przy wydawaniu decyzji, nie zwracając się do biegłego o dokonania potwierdzenia jego aktualności;
1.2. art. 153 ust. 1 u.g.n. w zw. z § 4 rozporządzenia RM poprzez:
- jego niewłaściwe zastosowanie w części, w której przyznano rację rzeczoznawcy majątkowemu, który pominął wynikający z tego przepisu nakaz korygowania cen nieruchomości przyjętych do porównania ze względu na cechy różniące je od nieruchomości wycenianej oraz nakaz uwzględniania zmiany poziomu cen wskutek upływu czasu;
- jego błędne zastosowanie w części, w której nie uwzględniono zakwestionowanego przez Skarżącego faktu, że rzeczoznawca majątkowy przyjął błędną powierzchnię działki nr [...] przeznaczonej na tereny leśne i drogi wewnętrzne oraz błędne przyjęcie nieruchomości podobnych, w szczególności w zakresie powierzchni i lokalizacji,
1.3. § 56 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia RM, poprzez dokonanie nieprawidłowej analizy i charakterystyki rynku nieruchomości w zakresie dotyczącym celu i sposobu wyceny co miało wpływ na wysokość oszacowania,
1.4. § 4 w zw. z § 6 i § 7 rozporządzenia RM, poprzez nieuzasadnienie w opinii przez rzeczoznawcę majątkowego wyboru zastosowanej metody szacowania;
1.5. § 56 ust. 4 rozporządzenia RM, poprzez niedołączenie do operatu szacunkowego istotnych dokumentów wykorzystanych przy jego sporządzaniu, a za takie zgodnie z orzecznictwem należy uznać dokumenty, które pozwalają ocenić cechy podobne i wyróżniające nieruchomość szacowaną i nieruchomości przyjęte do porównania.
2. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucono także naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
2.1. art. 134 § 1 p.p.s.a., poprzez zaniechanie rozstrzygnięcia poza granicami wniesionej skargi, co miało istotny wpływ na wynik niniejszego postępowania, poprzez nieuwzględnienie przez Sąd I instancji, że operat szacunkowy sporządzony na potrzeby sprawy w dacie orzekania pozostawał nieaktualny w myśl przepisu 156 ust. 3 i 4 u.g.n.;
2.2. art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 par 1 i art. 80 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000; dalej: "k.p.a."), przez przyjęcie, iż operat szacunkowy mógł stanowić dowód, w oparciu o który możliwe było ustalenie wzrost wartości nieruchomości, gdyż nie spełniał wymagań określonych w art. 156 ust. 3 i 4 u.g.n.;
2.3. art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) i art. 151 p.p.s.a., przez błędne uznanie, że Skarżący w sposób subiektywny jest przekonany o wadliwości operatu szacunkowego, mimo że w sposób niebudzący wątpliwości wykazał, że operat będący podstawą wydania decyzji jest wadliwy, tymczasem Sąd I instancji, jak też organy administracyjne nie mają żadnych możliwości zweryfikowania wyboru przez osobę sporządzającą operat ani parametrów takich jak; cen z rynku, podobieństwa nieruchomości itp., czy też zastosowanej metody, a tym samym kontroli operatu w sposób merytoryczny, gdyż nie posiadają wymaganych kompetencji, których posiadanie jest kluczowe dla ustosunkowania się do zarzutów Skarżącego oraz dokonania oceny operatu szacunkowego sporządzonego na potrzeby niniejszej sprawy, a stanowiącego kluczowy dowód w tym postępowaniu;
2.4. art. 80 k.p.a., przez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego oraz jego dowolną ocenę, wyrażającej się zwłaszcza tym, że WSA w sposób ogólnikowy stwierdza, że stanowisko Skarżącego w zakresie argumentów podważających ustalenia zawarte w treści wyceny jest błędne, zaś opinia przedłożona do akt sprawy jest prawidłowa, gdyż logiczna oraz formalnie poprawna;
2.5. art. 106 § 3 k.p.a. oraz art. 3 k.p.c. i art. 233 k.p.c. w zw. z art. 106 § 5 p.p.s.a., poprzez nadto dowolną ocenę sporządzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego (operatu szacunkowego i przyjętych w nim do porównań nieruchomości) co doprowadziło do wadliwego uznania przez Sąd I instancji za organami administracji, iż operat szacunkowy stanowiący podstawowy dowód w prowadzonym postępowaniu jest pełny, jasny i wewnętrznie niesprzeczny, co miało oczywiście istotny wpływ na wynik sprawy, a także na pominięcie przy wycenie nieruchomości wartości znajdującego się na niej drzewostanu;
2.6. art. 151 p.p.s.a., poprzez jego nieuprawnione zastosowanie, spowodowane niedostrzeżeniem wad materialnych i procesowych postępowania administracyjnego, co skutkowało oddaleniem skargi w sytuacji, gdy Sąd I instancji powinien uchylić zaskarżone postanowienie stosując przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. na podstawie art. 135 p.p.s.a
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) albo naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Dopełnienie wymogu wskazania podstaw skargi kasacyjnej zakreślonych w powołanym przepisie art. 174 p.p.s.a. jest konieczne, ponieważ wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi jest związany Naczelny Sąd Administracyjny (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Wyjątkiem są tu jedynie przesłanki nieważności postępowania, które Sąd bierze pod rozwagę z urzędu. Przed przystąpieniem do oceny zarzutów skargi kasacyjnej zbadano, czy nie zaistniała którakolwiek z przesłanek nieważności określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna z przyczyn nieważności, wskazywana w przywoływanym unormowaniu.
Naczelny Sąd Administracyjny za nieusprawiedliwiony uznaje zarzut naruszenia przez WSA przepisów prawa materialnego, tj. zawartych w art. 156 ust. 3 i 4 u.g.n. w zw. z § 58 ust. rozporządzenia RM, przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. W rozpatrywanej sprawie nie ulega wątpliwości, że etap opisu i oszacowania wartości nieruchomości jest jednym z etapów egzekucji z tego składnika majątkowego. Nie jest sporne, że od powstania operatu do zakończenia opisu i oszacowania wartości nieruchomości nie minęło więcej niż 12 miesięcy. Naczelnik Urzędu Skarbowego zakończył etap opisu i oszacowania wartości nieruchomości Skarżącego w dniu 17 maja 2024 r. (sporządzając protokół opisu i oszacowania), zaś operat został sporządzony w dniu 19 maja 2023 r. Tym samym twierdzenia Skarżącego nie znajdują oparcia w stanie faktycznym sprawy, stąd też nieuprawnione jest wywodzenie, że naruszono powołane, w skardze kasacyjnej, przepisy prawa procesowego. W świetle tego stanowiska należy odwołać się do wyroku z dnia 26 stycznia 2018 r., sygn. akt II CSK 117/17, w którym Sąd Najwyższy wypowiedział się w zakresie stosowania przepisów art. 156 ust. 3 i 4 u.g.n. w sądowym postępowaniu egzekucyjnym, a który to wyrok w ocenie NSA zachowuje również swoją aktualność w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sąd Najwyższy stwierdził, że nie ma podstaw do odstąpienia od reguł określonych przepisami art. 156 ust. 3 i 4 omawianej ustawy, w przypadku gdy operat szacunkowy ma być dopiero podstawą opisu i oszacowania. Operat szacunkowy może być wykorzystany do celu, dla którego został sporządzony, przez okres 12 miesięcy od daty jego sporządzenia. Jeżeli w tym czasie organ egzekucyjny nie sporządził jeszcze protokołu opisu i oszacowania wartości nieruchomości, zobligowany jest wówczas uzyskać potwierdzenie aktualności operatu przez rzeczoznawcę majątkowego. Po potwierdzeniu aktualności operat szacunkowy może być wykorzystywany.
Nie można również zaakceptować zarzutu zaniżenia wartości szacowanej nieruchomości, poprzez błędne przyjęcie działki nr [...] przeznaczonej na tereny leśne i drogi wewnętrzne oraz błędne przyjęcie nieruchomości podobnych, w szczególności w zakresie powierzchni i lokalizacji. Rzeczoznawca majątkowy dokonując wyceny przedmiotowej nieruchomości oparł się o treść art. 154 u.g.n., który stanowi: "wyboru właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości dokonuje rzeczoznawca majątkowy, uwzględniając w szczególności cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, przeznaczenie w planie miejscowym, stan nieruchomości oraz dostępne dane o cenach, dochodach i cechach nieruchomości podobnych". Mając na uwadze powyższe, biegły za podstawę do wyceny działki nr [...] wziął pod uwagę przeznaczenie nieruchomości, które ustala się w pierwszej kolejności, o ile istnieje, na podstawie obowiązującego planu miejscowego, nie zaś na podstawie danych z ewidencji gruntów. Przedmiotowa działka nr [...] jest objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla fragmentu wsi M. "[...]" zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy [...] nr [...] z 25 sierpnia 2021 r. W związku z tym, że działka ta w planie miejscowym oznaczona jest częściowo symbolem 05.KDW - tereny dróg wewnętrznych, pow. 1.678 m2 oraz częściowo symbolem 31.ZL -Tereny lasów, pow. 1.400 m2 oraz z uwagi na fakt, że na analizowanym rynku nie zidentyfikowano nieruchomości o zbliżonych proporcjach przeznaczenia, rzeczoznawca majątkowy odrębnie określił wartość części o przeznaczeniu drogowym (pow. 1.678 m2) oraz odrębnie wartość części o przeznaczeniu leśnym (pow. 1.400 m2), a następnie wartości te zsumował. Fakt, że część gruntu przeznaczona w planie miejscowym pod teren komunikacji oznaczona jest w ewidencji jako las, nie zmienia przeznaczenia przedmiotowego terenu, co rzeczoznawca majątkowy wyjaśnił w piśmie z 20 czerwca 2024 r. Odnośnie zarzutu naruszenia § 1 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie szczegółowego przeprowadzanie opisu i oszacowania wartości nieruchomości z 29 maja 2014 r. ponownie wskazuje się, że z akt sprawy nie wynika, aby stan rzeczywisty nieruchomości nie był zgodny z danymi ujawnionymi w ewidencji gruntów i budynków czy z danymi zawartymi w księdze wieczystej.
Również, powtarzając stanowisko zawarte we wcześniejszych rozstrzygnięciach, nie można uznać zarzutu braku uzasadnienia przez biegłego wyboru zastosowania metody szacowania. W operacie szacunkowym na stronie 14 biegły bowiem wskazał (karta 363 akt administracyjnych): "Biorąc pod uwagę opinię pośredników w obrocie nieruchomościami stwierdza się, że strony transakcji przy ustalaniu ceny podobnych nieruchomości kierują się porównaniem. Z uwagi na powyższe oraz biorąc pod uwagę ilość dostępnych danych do określenia wartości rynkowej przedmiotowej nieruchomości, zastosowano podejście porównawcze, metodę porównywania parami". Uzasadnienie to jest wystarczające biorąc pod uwagę fakt, że poza zakresem analizy i oceny organów administracji jest kwestia merytorycznej zasadności wyboru metody i techniki szacowania nieruchomości. (por. wyrok NSA z 17 stycznia 2023 r., III FSK 1842/21). Rzeczoznawca majątkowy ma swobodę w wyborze właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania (por. wyroki NSA: z 8 lutego 2018 r., I OSK 1963/17; z 10 lipca 2015 r., I OSK 2546/13; z 5 lutego 2015 r., I OSK 1224/13; z 16 stycznia 2013 r., II OSK 1686/11). Również WSA w zaskarżonym wyroku stwierdził, że "wbrew wywodom Skarżącego, uzasadniono wybór metody szacowania przedmiotowej nieruchomości, a także wyjaśniono na czym ona polega", dodatkowo zauważając, że "szczegółowo przy tym omówiono metodykę dobierania nieruchomości podobnych do nieruchomości wycenianej, przytaczając cechy nieruchomości i okoliczności transakcji, które przesądziły o doborze nieruchomości podobnych oraz o odrzuceniu niektórych z nich."
Zarzut braku podania charakterystyki nieruchomości podobnych nie znajduje także uzasadnienia. Zgodzić się należy bowiem z wyjaśnieniami biegłego w piśmie z 20 czerwca 2024r., że opis wszystkich nieruchomości podobnych zestawionych w tabeli 2 i 4 został przedstawiony w pkt 4.1., 4.2 oraz 5.1.1. i 5.2.1. Odnośnie z kolei uzbrojenia, czy ukształtowania terenu biegły wypowiedział się, że nie są to cechy różnicujące ceny w zbiorach nieruchomości podobnych. Należy zgodzić się z twierdzeniem biegłego, który wskazał że, żaden przepis prawa, w tym przywołane przez Skarżącego przepisy art. 4 pkt 16 u.g.n., czy § 4 ust. 1 i 3 rozporządzenia w sprawie wyceny, nie stanowią, że nieruchomością podobną może być wyłącznie działka o takiej samej powierzchni czy działka położona w tej samej miejscowości co nieruchomość wyceniana. Pomiędzy nieruchomościami mogą występować różnice (w tym również odnoszące się np. do ich powierzchni czy lokalizacji), o czym świadczy treść art. 153 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodzić się należy z tezą WSA w Łodzi sygn. akt II SA/łd 583/11 z 19.07.2011 r., że "warunkiem koniecznym do uznania nieruchomości za podobną i przyjęcia jej wartości za miarodajną dla określenia jej wartości jest istnienia więzi polegającej na podobieństwie a nie tożsamości". Natomiast wybór do porównania trzech nieruchomości jest zgodny z wytycznymi zawartymi w Nocie Interpretacyjnej Powszechnych Krajowych Zasad Wyceny (PKZW). Kwestia zaś doboru nieruchomości podobnych do porównań, analizy cech pozostaje w zakresie wiedzy specjalnej rzeczoznawcy majątkowego. Zdefiniowanie rynku i jego analiza to wiedza specjalna o charakterze ekonomicznym, a nie prawnym. Wiedzy i doświadczeniu rzeczoznawcy pozostawione zostały również ustalenie wpływu poszczególnych cech nieruchomości czy celowości ich zastosowania, gdyż kwestie te nie są regulowane przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami ani w przepisach rozporządzenia. To biegły w tym zakresie dysponuje specjalistyczną wiedzą i doświadczeniem zawodowym. Ani organ egzekucyjny ani organ drugiej instancji tj. "osoba" niebędąca rzeczoznawcą majątkową i niedysponująca wiadomościami specjalnymi, może nie być w stanie ocenić prawidłowości doboru nieruchomości podobnych (por. wyrok NSA z 16 kwietnia 2019 r. II OSK 1350/17).
WSA zaskarżonym wyroku również zasadnie stwierdził, że "kwestia zaś doboru nieruchomości podobnych do porównań, analizy cech pozostaje w zakresie wiedzy specjalnej rzeczoznawcy majątkowego. Powyższe czyni bezzasadnym podniesione przez Skarżącego żądanie dołączenia do operatu dokumentów uzasadniających dobór nieruchomości podobnych, pozwalających ocenić cechy podobne i wyróżniające nieruchomość wycenianą i nieruchomości podobne". Odnośnie niedołączenia do operatu szacunkowego istotnych dokumentów tj. takich, które pozwalałyby ocenić cechy podobne i wyróżniające nieruchomość szacowaną i nieruchomości przyjęte do porównania, wskazuje się, że w wyroku z 24 sierpnia 2022 r. sygn. akt I OSK 1922/19 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał: "Operat szacunkowy, również dla właściciela nieruchomości wycenianej, nie może być źródłem takiej wiedzy, która mogłaby prowadzić do ujawniania tajemnicy handlowej lub danych osobowych uczestników obrotu nieruchomościami". Organ egzekucyjny nie jest władny domagać się od rzeczoznawcy przedstawienia bazy danych, która posłużyła mu do sporządzenia wyceny (wyrok WSA w Gdańsku sygn. akt I SA/Gd 1697/19 z 11 lutego 2020 roku). Z kolei NSA w wyroku sygn. akt I OSK 1426/08 z 25.09.2009 r. zauważył: "Operat szacunkowy jest opinią autorską rzeczoznawcy majątkowego o wartości nieruchomości. To rzeczoznawca majątkowy kierując się obowiązującymi go zasadami określa, które nieruchomości są porównywalne do nieruchomości szacowanej. Oznacza to, że lista transakcji zamieszczona w treści operatu nie musi odnosić się do wszystkich nieruchomości będących przedmiotem transakcji, lecz do wybranych przez rzeczoznawcę transakcji nieruchomości porównywalnych."
Odnośnie zarzutu dokonania wyceny nieuwzględniającej wartości rynkowej nieruchomości na dzień wyceny zauważyć należy, że z operatu szacunkowego wynika, że wartość nieruchomości określono na dzień 19 maja 2023 r., tj. dzień wyceny nieruchomości. Z treści pkt 4.1.2. i 4.2.2. operatu szacunkowego z kolei wynika, że ceny transakcyjne nieruchomości podobnych były poddane przez biegłego analizie, w wyniku której biegły uznał, że w analizowanym okresie ceny transakcji nieruchomościami drogowymi nie ulegały zmianom, dlatego roczny trend czasowy przyjęto na poziomie 0%. Z kolei dokonując analizy trendu zmiany cen nieruchomości przeznaczonych na tereny leśne biegły zauważył w 2021 r. wzrost cen transakcyjnych na poziomie 10 %, który w 2022 r. został zahamowany, uwzględniając tym samym korektę z tytułu upływu czasu w wysokości 10 % dla roku 2021, oraz na poziomie 0% dla roku 2022 i 2023. Wzrost cen ujawniony w statystykach GUS nie stanowi o wzroście cen transakcyjnych nieruchomości leśnych czy drogowych na danym rynku nieruchomości.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego także zarzut pominięcia przy wycenie nieruchomości wartości znajdującego się na niej drzewostanu, nie zasługuje na uwzględnienie. Rzeczoznawca majątkowy w piśmie z dnia 20 czerwca 2024 r., wyjaśnił, że wszystkie nieruchomości podobne przyjęte do wyceny objęte były uproszczonym planem urządzenia lasu oraz znajdował się na nich drzewostan, a więc fakt istnienia drzewostanu został uwzględniony w przedmiotowej wycenie. Operat szacunkowy nr [...] z 19 maja 2023 r. uzupełniony wyjaśnieniami w piśmie z 20 czerwca 2024 r., został sporządzony przez rzeczoznawcę w sposób logiczny, rzetelny i prawidłowy oraz z uwzględnieniem wymogów wskazanych w przepisach prawa. Rzeczoznawca majątkowy wyjaśnił proces przeprowadzonej wyceny, zastosowanego podejścia, metody oraz techniki wyceny wraz z uzasadnieniem, ustalił przedmiot wyceny, przedstawił nieruchomości porównawcze, odniósł się do trendu czasowego oraz wskazał końcowy wynik obliczeń. Zatem przedstawił sposób dokonania wyceny nieruchomości, nie uchybiając dokonanej analizie i charakterystyce rynku nieruchomości w zakresie dotyczącym celu i sposobu wyceny. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym ugruntowany jest pogląd, że aby skutecznie zakwestionować sporządzony na potrzeby postępowania administracyjnego operat szacunkowy, Strona winna przedstawić kontroperat, tj. alternatywną wycenę, opierającą się np. na innych kryteriach wyceny, albo poddać sporządzony w toku postępowania operat kontroli organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych, zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 157 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 19 sierpnia 2022 r., IV SA/Po 142/22, wyrok WSA w Kielcach z 18 lutego 2021r., sygn. akt I SA/Ke 14/21). Zakwestionowanie operatu szacunkowego przez organ egzekucyjny jest dopuszczalne, ale wyłącznie w wyjątkowych i oczywistych wypadkach, jeżeli zostanie wykazane, że przy sporządzeniu operatu doszło do naruszenia prawa albo operat zawiera ewidentne błędy, które dyskwalifikują jego walory dowodowe. W sytuacji natomiast, gdy analiza treści operatu nie budzi wątpliwości co do spójności, logiczności, zupełności, czy pominięcia istotnych dla ustalenia wartości nieruchomości elementów, ani organ egzekucyjny ani organ drugiej instancji nie są władni z urzędu kwestionować poczynionych w nim ustaleń. Zatem w przypadku, gdy organ egzekucyjny nie powziął wątpliwości co do operatu, inicjatywa wystąpienia do organizacji rzeczoznawców należy do Strony (por. wyrok NSA z dnia 10 sierpnia 2021r. sygn. akt I OSK 494/21, wyrok NSA z 5 lipca 2022 r., sygn. akt III FSK 255/22).
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie doszło również do uchybienia przytoczonym w skardze kasacyjnej przepisom art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 § 1 k.p.a. Jak słusznie zauważył WSA, DIAS w toku postępowania podjął wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Zebrał i w sposób wyczerpujący rozpatrzył materiał dowodowy, dokonując jego oceny w zgodzie z zasadami logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego. Ustalenia poczynione przez DIAS, znajdują potwierdzenie w zgromadzonych w sprawie dowodach, zaś Skarżący nie przedstawił dowodów, które podważałyby istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, uznane przez organ za udowodnione. DIAS działał w granicach prawa, a rozpoznając sprawę, podjął wszelkie niezbędne działania w celu załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym, prawidłowo ocenił wartość dowodową poszczególnych dowodów.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
s. Marta Waksmundzka-Karasińska s. Jacek Pruszyński s. Sławomir Presnarowicz (spr.)
Pełny tekst i metryka orzeczenia: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA). Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.