Skarga kasacyjna oddalona: trzyletni termin liczy się od wydania postanowienia

Wyrokiem z 24 września 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: Sąd I instancji), sygn. akt IV SA/Wa 1315/24 po rozpoznaniu w dniu 24 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A.Z. dalej: skarżący, skarżący kasacyjnie) na postanowienie Ministra Klimatu i Środowiska (dalej: Minister) z 11 kwietnia 2024 r. znak DIŚ-III.411.41.2024.JK w przedmiocie odmowy podjęcia zawieszonego postępowania, oddalił skargę.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że w postanowieniu z 11 kwietnia 2024 r. Minister, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego, prowadzącego działalność gospodarczą, na postanowienie Marszałka Województwa Lubuskiego z 28 lutego 2024 r., znak: D5.IIL7244.3.37.2020, odmawiające podjęcia na wniosek strony zawieszonego postępowania administracyjnego w sprawie zmiany decyzji Starosty Zielonogórskiego z 12 lutego 2015 r., znak: OŚ.6233.3.2015, udzielającej zezwolenia na zbieranie odpadów na działkach ewidencyjnych nr [...], m. C., gm. C., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Skargę na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając je w całości. Pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zobowiązanie Ministra do wydania w ciągu 2 miesięcy od dnia wydania wyroku w niniejszej sprawie postanowienia dotyczącego rozstrzygnięcia zażalenia na postanowienie Marszałka Województwa Lubuskiego z dnia 28 lutego 2024 r., wskazując sposób załatwienia sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Minister nie przychylił się do zarzutów zawartych w skardze i podtrzymał swoje stanowisko dotyczące wykładni art. 98 § 2 k.p.a. Wskazał, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntował się pogląd, że bieg trzyletniego terminu liczy się od daty wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania, a nie od jego doręczenia stronom.

Sąd I instancji oddalając skargę w uzasadnieniu wyroku wskazał, że kwestią sporną w tej sprawie jest to, czy termin trzech lat na złożenie wniosku o podjęcie postępowania administracyjnego zawieszonego na wniosek strony biegnie od dnia wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania czy od dnia doręczenia stronie tego postanowienia. Zgodnie z art. 98 § 2 k.p.a. jeżeli w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane. Zdaniem Sądu I instancji z wykładni literalnej tego przepisu wynika, że termin trzech lat należy liczyć od daty zawieszenia postępowania, a więc od daty wydania przez organ postanowienia w tym przedmiocie. Za przyjęciem takiego poglądu przemawia również to, że data początkowa, od której zaczyna biec termin trzech lat powinna być jednakowa dla wszystkich stron postępowania, a niemożliwe by to było w sprawach, w których o zawieszenie postępowania występowało kilka osób. W orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje pogląd, że termin 3 lat odnosi się do daty wydania postanowienia o zawieszeniu, a nie do daty jego doręczenia (por. wyroki NSA z 25 maja 2016 r., I OSK 2024/14, z 14 lipca 2011 r., I OSK 1180/11, z 15 lutego 2011 r., I OSK 543/10, z 11 lipca 2016 r., I OSK 2358/14, z 7 marca 2017 r., I OSK 1200/15, z 5 kwietnia 2017 r., I OSK 2166/15, z 24 kwietnia 2020 r., I OSK 1143/19, z 17 maja 2019 r., I OSK 2265/17, z 22 maja 2020 r., II OSK 2940/19, z 15 września 2020 r., II OSK 1316/20, z 11 października 2022 r., I OSK 2046/21, z 19 marca 2022 r., II GSK 1872/18, wszystkie orzeczenia publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd I instancji w pełni podzielił to stanowisko.

W skardze kasacyjnej skarżący, reprezentowany przez r.pr., na podstawie art. 173 § 1 p.p.s.a., zaskarżył wyrok Sądu I instancji.

Wyrokowi Sądu I instancji zarzucono na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), naruszenie prawa materialnego polegające na błędnej wykładni art. 98 § 2 k.p.a. sprowadzającej się do stwierdzenia, że wniosek strony postępowania administracyjnego o podjęcie zawieszonego postępowania musi być złożony nie później niż 3 lata od dnia wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania, a nie od dnia jego doręczenia stronie.

Zdaniem skarżącego taka wykładnia przepisu art. 98 § 2 k.p.a. nie uwzględnia przepisów art. 109 i 110 § 1 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a., z których wynika, że o ile kodeks nie stanowi inaczej, wydana decyzja/postanowienie wywołują skutki procesowe dopiero od daty ich doręczenia lub ogłoszenia. Skutkiem takim jest związanie organu administracyjnego wydaną decyzją oraz prawo podejmowania określonych w k.p.a. działań proceduralnych przez strony postępowania. W przypadku postanowienia o zawieszeniu postępowania administracyjnego i wniosku o jego podjęcie, kodeks k.p.a. nie wprowadza odrębnej zasady.

Mając na uwadze powyższe wniesiono na podstawie art. 188 p.p.s.a., o uchylenie zaskarżonego wyroku i przez uwzględnienie skargi na decyzję Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 11 kwietnia 2024 r. (znak DIŚ-III.411.41.2024. JK), zmianę postanowienia Marszałka Województwa Lubuskiego z 28 lutego 2024 r. w ten sposób, że podejmuje się zawieszone postępowanie w zakresie zmiany decyzji Starosty Zielonogórskiego z dnia 12 lutego 2015 r. nr OŚ.6233.3.2015.

W uzupełnieniu skargi kasacyjnej w piśmie z 14 stycznia 2025 r. złożono oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Niniejsza sprawa podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez jej podstawy, czyli wskazane naruszenia przepisów prawa. Rozpoznając zatem skargę kasacyjną w tak określonych granicach NSA uznał, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw.

Nie jest zasadny zarzut dotyczący naruszenia art. 98 § 2 k.p.a.

Odnosząc się do tego zarzutu należy wyjaśnić, że Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w tym składzie twierdzi, że termin przewidziany w art. 98 § 2 k.p.a. jest terminem prawa materialnego, a zatem jest on nieprzywracalny i liczy się go od dnia wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania (zob. wyrok NSA z 12 grudnia 2024 r., sygn. akt I OSK 2099/21). Określony bowiem w treści art. 98 § 2 k.p.a. termin jest terminem prekluzyjnym, a więc takim, który nie może zostać przywrócony niezależnie od przyczyn jego uchybienia, jakakolwiek czynność procesowa podjęta po upływie takiego terminu nie wywołuje żadnych skutków procesowych (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2022, s. 643-647) (por. wyrok NSA z 25 kwietnia 2023 r., sygn. akt I OSK 757/22).

Zgodzić należy się z Sądem I instancji, że zgodnie z art. 98 § 2 k.p.a. jeżeli w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane. Z wykładni literalnej tego przepisu wynika, że termin trzech lat należy liczyć od daty zawieszenia postępowania, a więc od daty wydania przez organ postanowienia w tym przedmiocie. Za przyjęciem takiego poglądu przemawia również to, że data początkowa, od której zaczyna biec termin trzech lat powinna być jednakowa dla wszystkich stron postępowania, a niemożliwe by to było w sprawach, w których o zawieszenie postępowania występowało kilka osób.

Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.