Poniedziałek Wydanie nr 30

Sygnatura akt
III SA/Kr 1082/26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Rodzaj
Wyrok
Data orzeczenia
24 września 2026 r.
Rozstrzygnięcie
oddalono skargę
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Kategorie
Sądy administracyjne

Sądy administracyjne

Sąd oddalił skargę kobiety na odmowę zasiłku pielęgnacyjnego

Wniosek z 30 grudnia 2025 r. skarżąca złożyła z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności z 2020 r., którego ważność przedłużono tylko do 31 marca 2025 r.

Skarżąca twierdziła, że niepełnosprawność istnieje od 14. roku życia, a umiarkowany i znaczny stopień ustalono jej później.

Rozstrzygnięcie
oddalono skargę
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sygnatura
III SA/Kr 1082/26

Dla firm: Przy wniosku o zasiłek pielęgnacyjny liczy się ważność orzeczenia o niepełnosprawności na dzień złożenia wniosku, a organ nie ustala sam daty powstania niepełnosprawności, lecz opiera się na orzeczeniu zespołu.

Zatem orzeczenie to na dzień składania wniosku o świadczenie w formie zasiłku pielęgnacyjnego utraciło ważność.

Z uzasadnienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie

Treść orzeczenia około 15 minut czytania

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie: WSA Grzegorz Karcz WSA Katarzyna Marasek-Zybura (spr.) Protokolant: specjalista Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2026 r. sprawy ze skargi B. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 11 czerwca 2026 r. nr SKO-NP-4115-12/26 w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę.

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 11 czerwca 2026 r. znak: SKO-NP-4115-12 /26, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1691, z późn. zm., dalej: k.p.a.), art. 16 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 1240 z późn. zm.; dalej: u.ś.r.) po rozpatrzeniu odwołania B. J. (dalej: skarżąca), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Nowego Sącza z dnia 29 stycznia 2026 r. znak: MOPS.III.523.Od.000366.ZP.01.2026 w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała przed ukończeniem 21. roku życia.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu 30 grudnia 2025 r. skarżąca zwróciła się do Prezydenta Miasta Nowego Sącza o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego.

Prezydent Miasta Nowego Sącza, decyzją z dnia 29 stycznia 2026 r., znak: MOPS.III.523.Od.000366.ZP.01.2026 odmówił przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia.

W motywach rozstrzygnięcia organ I instancji stwierdził, nie został spełniony jeden z niezbędnych warunków ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, tj. brak orzeczenia o znacznym bądź umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21. roku życia. Wyjaśnił, że orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności znak: [...] z dnia 27 lipca 2020 r., które strona dołączyła do wniosku straciło ważność (jego ważność została przedłużona do dnia wydania kolejnego ostatecznego orzeczenia, nie dłużej jednak niż do ostatniego dnia szóstego miesiąca następującego po dacie określającej dotychczasową ważność, tj. do dnia 31 marca 2025 r. zgodnie z art. 66 h ust. 1 - zaświadczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 30 września 2024 r., znak [...]), a nie jak wskazuje skarżąca w piśmie z dnia 26 stycznia 2026 r. do czasu wydania nowego, ostatecznego orzeczenia.

W odwołaniu wniesionym od ww. decyzji, skarżąca zarzuciła rażące naruszenie prawa, w szczególności:

- art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 8 k.p.a. poprzez zaniechanie wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i naruszenie zasady zaufania obywatela do organów państwa,

- art. 16 ust. 2 u.ś.r. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie,

- art. 5 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych poprzez jego pominięcie.

W związku z powyższym, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego zgodnie z art. 16 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

W uzasadnieniu wniosku, skarżąca wskazała, że organ I instancji nie przeprowadził pełnego postępowania dowodowego, mimo że sprawa dotyczy podstawowego świadczenia o charakterze gwarancyjnym. W ocenie skarżącej organ I instancji nie ustalił w sposób prawidłowy jej sytuacji zdrowotnej oraz nie podjął wszelkich niezbędnych działań zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Wskazała, że niepełnosprawność istnieje od 14. roku życia i istniała nieprzerwanie przed ukończeniem 21 roku życia, początkowo w stopniu lekkim. W dalszym okresie, w wyniku pogorszenia stanu zdrowia, niepełnosprawność ta uległa pogłębieniu i została ustalona w stopniu umiarkowanym, a następnie znacznym.

Przepis art. 16 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie uzależnia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego od tego, aby umiarkowany stopień niepełnosprawności istniał już przed ukończeniem 21. roku życia. Przepis ten wymaga wyłącznie, aby niepełnosprawność jako stan faktyczny powstała przed ukończeniem tego wieku. Późniejsze pogłębienie stopnia niepełnosprawności nie niweczy spełnienia tej przesłanki.

Do odwołania skarżąca przedłożyła orzeczenie lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 26 czerwca 2025 r., w którym stwierdzono jej całkowitą niezdolność do pracy do dnia 30 czerwca 2027 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu, uznało wniesione odwołanie za nieuzasadnione i opisaną na wstępie decyzją orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy streścił przebieg dotychczasowego postępowania oraz przytoczył treść przepisów mających zastosowanie w niniejszej sprawie. Wyjaśnił, że przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego osobie, o której mowa w art. 16 ust. 3 u.ś.r., jest uzależnione od zaistnienia łącznie dwóch przesłanek: po pierwsze - osoba niepełnosprawna w wieku powyżej 16 roku życia musi legitymować się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, po drugie - niepełnosprawność musiała powstać przed ukończeniem przez nią 21. roku życia.

Kolegium wskazało, że w niniejszej sprawie bezspornym jest, że skarżąca legitymuje się umiarkowanym stopniem niepełnosprawności ustalonym w orzeczeniu lekarza orzecznika ZUS z dnia 26 czerwca 2025 r., Nr akt [...]. W orzeczeniu tym ustalono bowiem, iż skarżąca jest całkowicie niezdolna do pracy do dnia 30 czerwca 2027 r. Do wniosku z dnia 30 grudnia 2025 r., złożonego w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w Nowym Sączu o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, skarżąca załączyła orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w Nowym Sączu z dnia 27 lipca 2020 r., znak: [...] o zaliczeniu jej do znacznego stopnia niepełnosprawności na czas określony do dnia 31 grudnia 2021 r. Przy czym jego ważność została przedłużona do dnia wydania kolejnego ostatecznego orzeczenia, nie dłużej jednak niż do ostatniego dnia szóstego miesiąca następującego po dacie określającej dotychczasową ważność, tj. do dnia 31 marca 2025 r. zgodnie z art. 66h ust. 1 (zaświadczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 30.09.2024 r., znak: [...]). Zatem orzeczenie to na dzień składania wniosku o świadczenie w formie zasiłku pielęgnacyjnego utraciło ważność.

Zawarte w obowiązującym na dzień złożenia wniosku o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego orzeczeniu złożonym przez skarżącą, w brak jest daty powstania niepełnosprawności. Zatem należało uznać, że nie wystąpiła istotna okoliczność powstania niepełnosprawności przed ukończeniem przez stronę 21. roku życia. Nie można zatem uznać za dopuszczalne przyjęcie niejako wbrew przepisom ustawy, że skarżąca spełnia przesłankę uprawniającą ją do otrzymania zasiłku pielęgnacyjnego (wcześniejsze orzeczenia o niepełnosprawności skarżącej, które załączyła do akt sprawy, utraciły ważność).

W ocenie Kolegium, organ nie mógł podjąć czynności procesowych w celu samodzielnego ustalenia ani stopnia niepełnosprawności, ani też daty, od której niepełnosprawność istnieje. Ustalenie przez organ pomocowy istnienia niepełnosprawności i jej stopnia odbywa się bowiem w oparciu o orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wydane przez kwalifikowany do tego zespół ds. orzekania o niepełnosprawności. Tylko ten dokument uprawnia do poczynienia ustaleń w zakresie stopnia i daty powstania niepełnosprawności. Orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zawiera bowiem datę lub okres powstania niepełnosprawności oraz datę lub okres powstania ustalonego stopnia niepełnosprawności.

Z kolei legitymowanie się lekkim stopniem niepełnosprawności, zalicza stronę do osób niepełnosprawnych z powodu chorób w nim wymienionych. Przy czym dane dotyczące momentu powstania niepełnosprawności odnoszą się jedynie do ustalonego lekkiego stopnia niepełnosprawności, natomiast niepełnosprawność w stopniu tym, nie uprawnia odwołującej do świadczenia w formie zasiłku pielęgnacyjnego.

W związku z powyższym, skarżąca nie spełniła przesłanki z art. 16 ust. 2 pkt 2 czy ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, uprawniającej ją do otrzymania zasiłku pielęgnacyjnego. Ze zgromadzonej dokumentacji nie wynikało bowiem, aby stwierdzono u skarżącej znaczny stopień niepełnosprawności (ust. 2 pkt 2) czy ustalenia, że niepełnosprawność powstała przed ukończeniem 21. roku życia (ust. 3). W takiej sytuacji orzeczenie o odmowie przyznania zawnioskowanego świadczenia w ocenie Kolegium było zasadne.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca zaskarżonej decyzji zarzuciła:

-naruszenie przepisów prawa procesowego, a to:

- art. 7 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy,

- art. 8 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywatela do organów administracji publicznej,

- art. 11 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie skarżącej przyczyn nieuwzględnienia przedstawionych argumentów i dowodów oraz niewykazanie motywów pominięcia dokumentów złożonych w toku postępowania odwoławczego,

- art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego,

- art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego,

- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia nieodnoszącego się do wszystkich dowodów przedstawionych przez stronę,

- art. 136 k.p.a. poprzez nieuzupełnienie materiału dowodowego, mimo, że zachodziła potrzeba przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego w celu prawidłowego rozpatrzenia sprawy po pojawieniu się nowych dokumentów i wyjaśnień skarżącej,

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji pomimo istotnych naruszeń przepisów postępowania, w szczególności art. 7, art.77 § 1 k.p.a., art.80 i art. 136 k.p.a., które mogły mieć wpływ, na wynik sprawy oraz brak usunięcia błędów pierwszej instancji w zakresie wykładni prawa materialnego.

-naruszenie prawa materialnego poprzez naruszenie:

- art. 16 u.ś.r. przez jego błędną wykładnię niewłaściwe zastosowanie,

- art. 5 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych poprzez jego całkowite pominięcie przy ocenie skutków prawnych orzeczenia lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych,

- naruszenie prawa materialnego poprzez utożsamienie braku aktualnego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z automatycznym brakiem prawa do zasiłku pielęgnacyjnego.

W oparciu o powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zwrot kosztów przedmiotowego postępowania według norm przepisanych. Ponadto skarżąca wniosła o przeprowadzenie kontroli legalności postępowania administracyjnego z uwzględnieniem wszystkich dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy oraz dokumentów załączonych do niniejszej skargi.

W uzasadnieniu skargi, skarżąca rozwinęła powyższe zarzuty.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.

Natomiast w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub jego wydania z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Przepis art. 16 ust. 3 u.ś.r. stanowi, że zasiłek pielęgnacyjny przysługuje także osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16. roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21. roku życia. Z przywołanego przepisu wynika, że warunkiem przyznania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego osobie, o której mowa w tym przepisie jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: po pierwsze - osoba niepełnosprawna w wieku powyżej 16. roku życia musi legitymować się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, a po drugie - niepełnosprawność tej osoby musi powstać przed ukończeniem przez nią 21. roku życia.

W judykaturze prezentowany jest pogląd, że z postanowień art. 16 ust. 3 u.ś.r. "wynika, iż ustawodawca w przypadku osoby niepełnosprawnej powyżej 16. roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności uzależnił przyznanie prawa do przedmiotowego zasiłku od powstania samej niepełnosprawności przed ukończeniem 21. roku życia, a nie od powstania w tymże czasie niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym". Podkreślić należy, że ustalenie istnienia niepełnosprawności i jej stopnia przez organ właściwy do przyznania zasiłku pielęgnacyjnego, odbywa się w oparciu o orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wydane przez kwalifikowany do tego zespół ds. orzekania o niepełnosprawności. Tylko ten dokument uprawnia do poczynienia ustaleń w zakresie stopnia i daty powstania niepełnosprawności. Nie jest możliwe samodzielne kwalifikowanie niepełnosprawności przez organ, bądź też dokonywanie swobodnej interpretacji przedłożonego orzeczenia. Organ administracyjny rozpoznający wniosek w przedmiocie uprawnień do zasiłku pielęgnacyjnego jest bowiem w istocie związany rozpoznaniem zawartym w orzeczeniu zespołu do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności, ale także innymi elementami mającymi znamiona stanowczego rozstrzygnięcia. Zarówno organy administracji publicznej, jak i sądy administracyjne nie są uprawnione do samodzielnego ustalenia ani stopnia niepełnosprawności, ani też daty, od której niepełnosprawność istnieje. Ustalenie tej kwestii w ramach postępowania o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego bazować może wyłącznie na treści orzeczenia o niepełnosprawności wydanego przez uprawnioną do tego jednostkę. Oznacza to, że stwierdzenia zawarte przez zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności w zakresie niepełnosprawności, daty powstania oraz jej stopnia są wiążące dla organu administracyjnego rozpoznającego wniosek w przedmiocie uprawnień do zasiłku pielęgnacyjnego. W sytuacji, gdy orzeczenie o niepełnosprawności nie określa daty powstania niepełnosprawności, organ właściwy w sprawie realizacji zasiłku pielęgnacyjnego nie może podjąć czynności procesowych w celu samodzielnego ustalenia ani stopnia niepełnosprawności, ani też daty, od której niepełnosprawność istnieje. Ani organy administracji publicznej, ani sądy administracyjne nie są uprawnione do samodzielnego ustalenia ani stopnia niepełnosprawności, ani też daty, od której niepełnosprawność istnieje (tak wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2025 r., sygn. I OSK 436/24, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy zwrócić uwagę, że orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności z dnia 23 października 2006 r., wobec skarżącej został orzeczony lekki stopień niepełnosprawności o charakterze okresowym, orzeczenie wydano na okres do dnia 31 października 2009 r. (symbol przyczyny niepełnosprawności 05-R). Następnie orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności z dnia 19 listopada 2009 r., wydanym do dnia 31 października 2012 r., skarżąca została zaliczona ponownie do osób legitymujących się orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności (symbol przyczyny niepełnosprawności 05-R). Następnie orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności z dnia 3 września 2014 r., wydanym do dnia 30 września 2017 r., skarżąca została zaliczona do osób legitymujących się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności (symbol przyczyny niepełnosprawności 05-R). Następnie orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności z dnia 11 października 2017 r., wydanym do dnia 30 października 2020 r., skarżąca została zaliczona ponownie do osób legitymujących się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności (symbol przyczyny niepełnosprawności 05-R). Dalej orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności z dnia 27 lipca 2020 r., wydanym do dnia 31 grudnia 2021 r., skarżąca została zaliczona do osób legitymujących się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (tym razem symbol przyczyny niepełnosprawności 11-I) Ważność tego orzeczenia przedłużona została przepisami obowiązującymi w związku z pandemią COVID-19 do dnia 30 września 2024 r., a następnie w związku ze złożeniem przez skarżącą kolejnego wniosku w dniu 30 września 2024 r. do dnia wydania kolejnego ostatecznego orzeczenia, nie dłużej jednak niż do ostatniego dnia szóstego miesiąca następującego po dacie określającej dotychczasową ważność, tj. do dnia 31 marca 2025 r. zgodnie z art. 6bb ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 44, z późn. zm.), nie nastąpiła zatem na podstawie ustalenia organu właściwego do orzekania w tym przedmiocie. Z kolei orzeczenie lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 26 czerwca 2025 r., w którym stwierdzono całkowitą okresową niezdolność skarżącej do pracy do dnia 30 czerwca 2027 r., nie wskazuje ani daty powstania niepełnosprawności powodującej tę niezdolność do pracy, ani symbolu przyczyny tej niepełnosprawności, a tym bardziej w żaden sposób nie wiąże tego orzeczenia z uprzednio wydawanymi, wszak w każdym wypadku czasowymi orzeczeniami o stopniu niepełnosprawności, przy czym ostatnie orzeczenie z dnia 27 lipca 2020 r. wydane zostało na okres 17 miesięcy i wskazywało inny symbol przyczyny niepełnosprawności tj. 11-I niż orzeczenia wydawane uprzednio tj. 05-R (ostatnie orzeczenie wskazujące symbol 05-R wydane było do dnia 30 października 2020 r.). Z żadnego zatem z orzeczeń przedłożonych przez skarżącą nie wynika, aby aktualne orzeczenie miało być w jakikolwiek sposób powiązane z niepełnosprawnością ustalaną dla skarżącej przez właściwe organy do 2021 roku, każdorazowo na czas oznaczony.

Prawnie relewantne dla niniejszego postępowania jest to, że skarżącej brakuje dowodu na to, że niepełnosprawność, która aktualnie jest przyczyną niezdolności skarżącej do pracy w okresie od 26 czerwca 2025 r. do dnia 30 czerwca 2027 r. powstała przed ukończeniem 21. roku życia - czyli niezbędnego elementu regulującego przyznanie wnioskowanego świadczenia. Wskazać należy, że jeżeli skarżąca nie zgadzała się lub nie zgadza z wydanym orzeczeniem, mogła skorzystać z przysługującego jej wachlarza środków zaskarżenia. Skoro z nich nie skorzystała, dała wyraz, że godzi się z tym orzeczeniem. W sytuacji, w której ubiegający się o taki zasiłek, nie dysponuje orzeczeniem właściwego organu ds. ustalania stopnia niepełnosprawności, organy właściwe do przyznania takiego świadczenia nie mogą wydać innej decyzji niż odmowna (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2025 r., sygn. I OSK 436/24 i z dnia 18 stycznia 2013 r., sygn. I OSK 1297/12, CBOSA).

Ustalenie daty lub okresu powstania niepełnosprawności oraz jej stopnia, następuje w sposób sformalizowany, na podstawie określonych prawem dokumentów medycznych. Stwierdzenia zawarte przez organy właściwe do spraw orzekania o niepełnosprawności w stosownych orzeczeniach, w zakresie niepełnosprawności, daty powstania oraz jej stopnia, są wiążące dla organu administracyjnego rozpoznającego wniosek w przedmiocie uprawnień do zasiłku pielęgnacyjnego. Bezsprzecznie organy w niniejszej sprawie dostrzegły okoliczność niewskazania daty powstania niepełnosprawności skarżącej w aktualnym orzeczeniu, co skutkowało wydaniem decyzji odmownej.

Organy administracji mają podstawę prawną jedynie do podjęcia decyzji o przyznaniu zasiłku pielęgnacyjnego osobie, o której uzyskały (lub zweryfikowały) od odpowiedniego organu informację, z której wynika, że osoba wnioskująca o zasiłek posiada orzeczenie o umiarkowanym stopień niepełnosprawności powstałej przed ukończeniem 21. roku życia. Organy właściwe w sprawach świadczeń rodzinnych nie orzekają natomiast ani o tym, czy dana osoba jest niepełnosprawna, ani o tym, od kiedy nią jest. Przedmiotem tego postępowania jest jedynie orzeczenie o tym, czy w oparciu o prawem wskazane dowody można stwierdzić, że spełnione są przesłanki z art. 16 ust. 3 u.ś.r., albowiem zgodnie z wyrażoną w art. 6 k.p.a. zasadą legalizmu organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, co oznacza, że są one zobowiązane do przestrzegania z urzędu swojej właściwości (rzeczowej, miejscowej) w całym toku postępowania administracyjnego (art. 19 k.p.a.) (tak wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2025 r., sygn. I OSK 436/24, CBOSA).

W tych okolicznościach należy stwierdzić, że organy przeprowadziły prawidłowo postępowanie wyjaśniające, gdyż dokonały prawidłowego i całościowego oraz wyczerpującego rozpatrzenia dowodów, w tym przedłożonych przez skarżącą orzeczeń o stopniu niepełnosprawności, tym samym zarzuty naruszenia przepisów postępowania należało uznać za niezasadne.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.

Podstawa prawna: Dz.U. 2019 poz 2167 Art. 1 par. 1 i 2; Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.

Hasła tematyczne: Pomoc społeczna

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA). Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.