Błędne skierowanie 40 pasażerów do strefy Schengen. Sąd oddalił skargę na karę 20 tys. zł

Komendant Karpackiego Oddziału Straży Granicznej decyzją z dnia 17 marca 2026r., nr KA-ZG-1.440.2.2026 utrzymał w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej w Krakowie-Balicach z dnia 7 stycznia 2026r., nr KA-KB-2-c.440.21.2025 w sprawie nałożenia na A. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "strona skarżąca", "Spółka") kary pieniężnej w wysokości 20.000 zł.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 29 września 2025 r. agent obsługi naziemnej - przedsiębiorstwo A. Sp. z o. o., wbrew obowiązkowi określonemu w art. 68 ust. 5 ustawy Prawo Lotnicze, nie skierował pasażerów do odpowiednio wyznaczonej części portu lotniczego z uwzględnieniem wymogu oddzielenia pasażerów lotów wewnętrznych określonych w art. 2 pkt 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego (UE) 2016/399 z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie unijnego kodeksu zasad regulujących przepływ osób przez granice (kodeks graniczny Schengen) (Dz.U.UE.L.2016.77.1 ze zm.( niepodlegających odprawie granicznej, od pasażerów innych lotów podlegających odprawie granicznej, według zasad określonych w załączniku nr VI pkt 2 tegoż rozporządzenia.

Powyższe stało się podstawą do wydania przez Komendanta Placówki Straży Granicznej w Krakowie-Balicach decyzji z dnia 7 stycznia 2026r., o której mowa na wstępie. Organ I instancji uznał, że niedopełnienie przez ww. Spółkę obowiązku polegało na niewłaściwym przewiezieniu części pasażerów - 40 osób ze 150 wszystkich pasażerów podróżujących rejsem nr FR 2432 z Londynu Stansted do Krakowa, do części Międzynarodowego Portu Lotniczego w Krakowie - Balicach przeznaczonej dla podróżnych przylatujących ze strefy Schengen, z pominięciem obowiązku poddania tych pasażerów kontroli granicznej. Zdaniem organu I instancji, za zaistniały błąd odpowiedzialna jest Spółka, gdyż do naruszenia doszło w wyniku błędu jej pracownika. Wynika to z czynności wyjaśniających dokonanych na miejscu zdarzenia, zabezpieczonego nagrania z kamer monitoringu, a w szczególności zeznań pracownika strony złożonych w trakcie prowadzonego postępowania.

W odwołaniu z dnia 12 lutego 2026 r. strona odwołała się od przedmiotowej decyzji w całości, zarzucając jej naruszenie:

- art. 209 x Prawa lotniczego: nieprawidłowego, sprzecznego z tym co wynika z dowodów przeanalizowania stanu faktycznego i nałożenia na Spółkę kary administracyjnej;

- art. 209 x w związku z 68 ust. 4 Prawa lotniczego, poprzez nałożenie na spółkę kary administracyjnej, podczas gdy pasażerowie nie przekroczyli granicy w sposób nieautoryzowany, całkowita odpowiedzialność za prawidłową separację pasażerów została przerzucona na Spółkę, a ponadto to zarządzający lotniskiem, na którym funkcjonuje przejście graniczne jest obowiązany do zapewnienia fizycznego oddzielenia pasażerów lotów wewnętrznych, od pasażerów innych lotów podlegających odprawie granicznej.

W konkluzji strona wniosła o uchylenie decyzji w całości oraz umorzenie postępowania w sprawie.

Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, organ II instancji wydał decyzję z dnia 17 marca 2026r., o której mowa na wstępie. W uzasadnieniu decyzji wskazano na treść przepisów, mających zastosowanie w sprawie i uznano, że z niekwestionowanych przez Spółkę zeznań jej pracownika wynika, że w dniu 29 września 2025 r. był on odpowiedzialny za obsługę pasażerów lotu FR 2432 z Londynu Stansted. Błędne skierowanie pasażerów do strefy przylotów Schengen nastąpiło w wyniku jego pomyłki, czego potwierdzenie można odnaleźć w protokole przesłuchania świadka, w którym pracownik zeznał, że: "... byłem odpowiedzialny między innymi za obsługę pasażerów samolotu rejsowego [...] z Londynu Stansted, który wylądował na lotnisku w Krakowie - Balicach o godz. 23:48 oraz przewiezienie pasażerów z tego rejsu do hali przylotów Non – Schengen. Ponadto podjechałem pod samolot z Londynu Stansted i zabrałem część pasażerów tego rejsu do autobusu. Następnie udałem się w kierunku przylotów i przez pomyłkę podjechałem pod halę przylotów Schengen. Część pasażerów wysiadła z autobusu, wówczas zorientowałem się, że błędnie podjechałem pod strefę Schengen".

Organ odwoławczy wskazał, że o fakcie błędnej separacji podróżnych, pracownik Spółki zorientował się sam, o czym poinformował swojego przełożonego. Nie poczynił jednak innych kroków, aby zminimalizować negatywne skutki tej segregacji podróżnych, jak choćby zawrócenie tych pasażerów, którzy zostali skierowani do nieodpowiedniej części lotniska. Podkreślono, że współpraca służb obsługujących międzynarodowy port lotniczy MPL w Krakowie-Balicach powinna zapewnić bezpieczeństwo pasażerów, gdyż stanowi to ważny element systemu bezpieczeństwa Rzeczypospolitej Polskiej. Strona nie wykazała okoliczności wskazujących na to, że naruszenie miałoby nastąpić wskutek siły wyższej, albo z winy osób trzecich, za które nie ponosi odpowiedzialności. W związku z tym, zdaniem organu II instancji, nie ma przesłanek do uwolnienia strony od odpowiedzialności za wskazane naruszenie. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że nie zaistniały żadne obiektywne okoliczności utrudniające lub uniemożliwiające prawidłowe skierowanie pasażerów do właściwej części lotniska. Mając powyższe na uwadze, w ocenie organu II instancji, do omyłki doszło na skutek niestaranności pracownika spółki, nie można więc uznać, aby wystąpiły przesłanki wyłączające jego odpowiedzialność w formie wymierzenia kary administracyjnej. Rozumienie wskazanych regulacji w istocie prewencyjnej roli sankcji administracyjnej ma skłaniać do zorganizowania pracy w taki sposób, aby błędy nie były popełniane w przyszłości. Argumenty strony, że zeznania pracownika spółki są nieprecyzyjne, składane bez orientacji w sytuacji i składane pod presją w znacznym stresie, są w ocenie organu odwoławczego chybione. Zeznania świadka to zbiór merytorycznych i precyzyjnych sformułowań, znajdujący potwierdzenie w materiałach postępowania, m.in. w zapisie monitoringu. Ocena samopoczucia oraz stanu emocjonalnego, w jakim znajdował się pracownik spółki w toku przesłuchania, przeprowadzonego bez udziału pełnomocnika, nie może zostać uznana za prawidłową. Agent obsługi naziemnej odpowiedzialny był za prawidłowe skierowanie pasażerów lotu. Na spółkę nie została nałożona kara za brak zapewnienia odpowiedniej infrastruktury lotniska, gdyż za tę kwestię odpowiada zarządzający portem, który zapewnił odpowiednią infrastrukturę do zachowania właściwej separacji podróżnych. Również z zeznań pracownia spółki wynika, że błędne skierowanie pasażerów lotu z Londynu Stansted nastąpiło wskutek jego pomyłki. Podniesione w odwołaniu okoliczności dotyczące infrastruktury lotniska nie pozostają w związku z zakresem działania organu ani z przedmiotem niniejszego postępowania, a tym samym nie mogą mieć wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia. Międzynarodowy Port Lotniczy Kraków Balice w 2019 i 2024 roku został poddany kontroli ze strony Unii Europejskiej (ocena stosowania przez Polskę dorobku Schengen w dziedzinie zarządzania granicami zewnętrznymi, tzw. Misja ewaluacyjna Scheval), w wyniku których nie stwierdzono nieprawidłowości, co do infrastruktury portu lotniczego, jak również oznakowania stref Schengen i Non Schengen. W związku z tym, infrastruktura istniejąca w porcie zapewnia całkowite oddzielenie pasażerów ze strefy Schengen od pasażerów spoza tej strefy, zgodnie z pkt. 2.1. załącznika VI do kodeksu granicznego Schengen. Wbrew zarzutom odwołania, stwierdzone naruszenia nie miały charakteru incydentalnego. W okresie jednego roku kalendarzowego doszło do sześciu odrębnych naruszeń art. 68 ust. 5 Prawa lotniczego, co świadczy o ich powtarzalności oraz utrwalonym charakterze. Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że w 2025 r. wobec Spółki zostało wydanych 6 decyzji administracyjnych o nałożeniu administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 20.000 złotych za błędną separację podróżnych (decyzja Komendanta Placówki Straży Granicznej w Krakowie - Balicach: KA - KB/l/D- KNS/2025 z dnia 17.01.2025 r.; KA - KB/3/D - KNS/2025 z dnia 19.03.2025 r.; KA - KB/4/D - KNS/2025 z dnia 20.03.2025 r.; KA - KB/5/D - KNS/2025 r. z dnia 19.05.2025 r.), KA - KB/6/D - KNS/2025 z dnia 21.07.2025 r.; KA - KB/8/D - KNS/2025 z dnia 17.09.2025 r. Nie skłoniło to Spółki do dochowania należytej staranności przy wykonywaniu obowiązku wynikającego z art. 68 ust. 5 Prawo lotnicze. Ponadto, odnosząc się do argumentu Spółki, że organ nie rozważył w żadnym stopniu możliwości miarkowania nałożonej kary, organ II instancji podkreślił, że przepis art. 189 d k.p.a., wprowadzający dyrektywy wymiaru kary pieniężnej ma zastosowanie wyłącznie do kar względnie oznaczonych, a kara określona w art. 209 x ust. 2 ustawy Prawo lotnicze jest karą oznaczona bezwzględnie i nie podlega miarkowaniu. Określenie w tym przypadku kary w sztywnej wysokości, wyklucza zastosowanie przepisu art. 189 d k.p.a. Ponadto zaistniała sytuacja przyczyniła się do dezorganizacji procesu kontroli granicznej, czym zakłóciła płynność toku odprawy granicznej. Pracownik Spółki dopuścił się czynu opisanego w art. 68 ust 5 Prawa lotniczego, polegającego na niezapewnieniu prawidłowego oddzielenia pasażerów lotu FR 2432 z Londynu Stansted, co w konsekwencji mogło doprowadzić do nieoczekiwanych zdarzeń.

W świetle powyższego, organ odwoławczy uznał, że organ I instancji wydał prawidłowe rozstrzygnięcie i nie ma przesłanek do uwolnienia strony od odpowiedzialności za wskazane naruszenie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie strona skarżąca zarzuciła organowi odwoławczemu:

1. Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

a) art. 15 k.p.a. oraz art. 78 Konstytucji, tj. naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego poprzez przyjęcie w decyzji w całości ustaleń co do stanu faktycznego z decyzji I instancji jako aktualnych i wiarygodnych, brak samodzielnej weryfikacji przez organ II instancji całości ustaleń faktycznych organu I instancji, zawartych w decyzji, w tym w szczególności brak ponownego rozpatrzenia sprawy co do jej istoty, podczas gdy strona skarżąca kwestionowała ustalenia faktyczne decyzji I instancji, w tym w szczególności ocenę zeznań świadka - pracownika Spółki.

b) art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez ustalenie stanu faktycznego decyzji w oparciu o materiał dowodowy pozyskany przede wszystkim od funkcjonariuszy organu, a zatem wybiórcze przeprowadzenie postępowania dowodowego, ograniczenie się do przesłuchania jednego świadka - pracownika Spółki oraz analizy nagrań z monitoringu, przy jednoczesnym braku uwzględnienia w stanie faktycznym specyfiki budowy i infrastruktury Międzynarodowego Portu Lotniczego im. Jana Pawła II Kraków - Balice, w tym braku odpowiednich rozwiązań infrastrukturalnych zapewniających prawidłową separację pasażerów, niewystarczającego oznakowania stref terminalowych, braku dedykowanego systemu informatycznego umożliwiającego agentom obsługi naziemnej bieżące pobieranie danych o przydziale stanowisk postojowych, problerriów komunikacyjnych wobec wykorzystywania przez koordynatora Portu Lotniczego jedynie łączności radiowej oraz problemów organizacyjnych w zakresie koordynacji ruchu na płycie lotniska w warunkach zwiększonego natężenia ruchu.

c) art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 209 x Ustawy polegające na oparciu się przez organ na ogólnych, powierzchownych ustaleniach dotyczących wydarzeń w dniu 29 września 2025 r. na lotnisku Kraków - Balice w związku z wylądowaniem pasażerów lotu nr FR 2432 z Londynu Stansted w Krakowie, braku wzięcia pod uwagę specyfiki budowy lotniska i infrastruktury płyty postojowej, roli zarządzającego lotniskiem w zapewnieniu fizycznego oddzielenia pasażerów (art. 68 ust. 4 Ustawy), roli Służby Ochrony Lotniska oraz Straży Granicznej, braku wzięcia pod uwagę stanowiska strony skarżącej, a także nieprawidłowego, sprzecznego z tym co wynika z dowodów, przeanalizowania stanu faktycznego, co doprowadziło do nałożenia na Skarżącą kary administracyjnej.

d) art. 81a § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a., w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (dalej: "Prawo przedsiębiorców") poprzez brak przesądzenia występujących w sprawie niedających się usunąć wątpliwości dotyczących stanu faktycznego na korzyść strony (przedsiębiorcy), podczas gdy z materiału dowodowego wynikają wątpliwości co do tego, czy pracownik Spółki faktycznie skierował pasażerów do strefy Schengen, w sytuacji kiedy bazował on na informacjach przekazanych przez koordynatora Portu Lotniczego przez radio oraz braku ustalenia, ze względu na budowę Portu Lotniczego i płyty oraz brak rozwoju nadążającego za wzrostem ruchu lotniczego, że pasażerowie samodzielnie przemieścili się do niewłaściwej części terminala z uwagi na brak odpowiedniej infrastruktury umożliwiającej separację oraz brak właściwego oznakowania i wydzielenia ciągów komunikacyjnych.

e) art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 i art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 11 ust. 1 Prawa przedsiębiorców polegające na dowolnej i sprzecznej z zasadami logiki oraz przepisami Ustawy ocenie materiału dowodowego, wyrażającej się zwłaszcza w: (i) bezkrytycznym przyjęciu zeznań pracownika Spółki jako wystarczającej podstawy do przypisania Spółce wyłącznej odpowiedzialności, (ii) pominięciu okoliczności, że 65 pasażerów z lotu FR 2432 zostało poddanych kontroli granicznej, co świadczy o tym, że mechanizm separacji zawiódł nie z winy Spółki, (iii) pominięcie okoliczności, ze za organizację obsługi pasażerów w związku z przylotami i wylotami odpowiada zarządzający lotniskiem Port Lotniczy im. Jana Pawła II Kraków - Balice, a nie Spółka, co w efekcie spowodowało ocenę niedających się usunąć wątpliwości stanu faktycznego na niekorzyść przedsiębiorcy.

f) art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a., polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie poprzez: (i) niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności nieustalenie roli zarządzającego lotniskiem i Służby Ochrony Lotniska oraz Straży Granicznej w procesie separacji pasażerów, (ii) brak zbadania, czy infrastruktura lotniska na płycie postojowej, terminalu i ciągach komunikacyjnych umożliwiała prawidłową separację pasażerów, (iii) pominięcie faktu, że z jednego stanowiska postojowego pasażerów trzeba przeprowadzać przez płytę lotniska przez kilka innych stanowisk postojowych, a całość przejścia nie jest w żaden sposób fizycznie oddzielona, oraz powtórzenie tych ustaleń w drugiej instancji oraz przyjęcie ich w sposób zupełnie bezrefleksyjny z pominięciem jakichkolwiek czynności zmierzających do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy.

g) art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 12 Prawa przedsiębiorców poprzez nienależyte uzasadnienie decyzji, co jest sprzeczne z zasadą pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej oraz zasadą proporcjonalności, w szczególności: (i) niewyjaśnienie, dlaczego Organ II instancji uznał za chybione argumenty Skarżącego dotyczące odpowiedzialności zarządzającego lotniskiem za zapewnienie środków separacyjnej, (ii) zdawkowe odniesienie się do zarzutów odwołania i powielenie uzasadnienia decyzji I instancji, (iii) brak merytorycznego odniesienia się do argumentu, że fakt poddania 65 pasażerów kontroli granicznej świadczy o wadliwości przyjętych rozwiązań w zakresie separacji pasażerów na terenie terminalu lotniska, a nie o wyłącznej winie Spółki, a zatem brak uwzględnienia obowiązku prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie przedsiębiorców do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, a także tendencyjne rozpoznanie sprawy w sytuacji kiedy to również Straż Graniczna jest odpowiedzialna za prawidłową separację pasażerów.

h) art. 138 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 127 § 1 k.p.a. poprzez odmowę uchylenia decyzji I instancji pomimo jej oczywistej wadliwości.

i) art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w związku z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., polegające na błędnym przyjęciu, że nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu, podczas gdy Organ nie przeprowadził rzetelnego testu proporcjonalności, a w szczególności nie uwzględnił, że:

- stopień przyczynienia się Spółki do zaistniałej sytuacji jest znikomy przy uwzględnieniu uchybień w obowiązkach innych podmiotów odpowiedzialnych za organizację ruchu na lotnisku i separację pasażerów, w tym zarządzającego lotniskiem, Służby Ochrony Lotniska i Straży Granicznej:

- poprzednie kary administracyjne nałożone na Spółkę z tego samego tytułu nie mogą stanowić przesłanki do nieodstąpienia przez Organ od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, tym bardziej że obowiązek wyrażony w art. 68 ust. 5 Ustawy dotyczy czynu o charakterze jednorazowym, a nie ciągłym. Organ nie może powoływać się na brak zaprzestania przez Spółkę naruszenia, skoro naruszenie, którego dotyczy ten przepis, ma z natury charakter jednorazowy i incydentalny.

- częstotliwość i liczba naruszeń dokonywanych przez Spółkę jest znikoma mając na uwadze wolumen ruchu pasażerskiego na lotnisku w Krakowie i liczbę lotów obsługiwanych przez Spółkę każdego dnia, wynoszącą dziennie średnio 60 przylotów. Wobec takiej skali ruchu pasażerskiego 6 postępowań wszczętych przez Organ I instancji na przestrzeni roku nie może stanowić negatywnej przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na Spółkę, szczególnie przy wzięciu pod uwagę ogólnej skali ruchu pasażerskiego, którego przyrost jest największy w Polsce, a nie podąża za nim odpowiedni rozwój infrastruktury lotniska.

j) art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a., polegające na zaniechaniu umorzenia postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego, pomimo że stan faktyczny sprawy nie dawał podstaw do przypisania Spółce wyłącznej odpowiedzialności za naruszenie obowiązku, o którym mowa w art. 68 ust. 5 Ustawy, a zgromadzony materiał dowodowy nie pozwalał na jednoznaczne stwierdzenie, że to działanie pracownika Spółki stanowiło przyczynę nieprawidłowej separacji pasażerów - w szczególności wobec niewyjaśnienia roli zarządzającego lotniskiem, Służby Ochrony Lotniska oraz Straży Granicznej w zaistnieniu zdarzenia, braku odpowiedniej infrastruktury separacyjnej na płycie lotniska i w terminalu, a także wobec faktu, że 65 pasażerów posiadających obywatelstwo państw trzecich samodzielnie zgłosiło się do kontroli granicznej, co wskazuje na wadliwość systemowych rozwiązań separacyjnych, a nie na zawinione działanie Spółki, wskutek czego postępowanie w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na Spółkę było bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu.

2. Naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1) lit. a) p.p.s.a.):

a) art. 68 ust. 5 Ustawy w zw. z art. 68 ust. 4 Ustawy poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że:

- obowiązek skierowania pasażerów do właściwej części portu lotniczego obciąża wyłącznie Spółkę oraz że obejmuje on pełne i wyłączne zapewnienie faktycznej separacji pasażerów podlegających i niepodlegających kontroli granicznej, podczas gdy obowiązek ten musi być interpretowany łącznie z art. 68 ust. 4 Ustawy, nakładającym na zarządzającego lotniskiem obowiązek zapewnienia, w uzgodnieniu z organem Straży Granicznej, fizycznego oddzielenia tych kategorii pasażerów:

- strona skarżąca dopuściła się skierowania pasażerów lotu nr FR 2432 z Londynu Stansted do niewłaściwej części Portu Lotniczego, podczas gdy materiał dowodowy nie pozwala na jednoznaczne ustalenie, że to wyłącznie działanie pracownika Spółki było przyczyną błędnej separacji pasażerów, a z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że w Porcie Lotniczym nieprawidłowo działa łączność, zarządzający nie zapewnił odpowiednich warunków dla oddzielenia pasażerów, a ciągle zmieniane stanowiska na których samolot ma zostać postawiony wprowadza chaos (co wynika z działań zarządzającego lotniskiem i koordynatora Portu Lotniczego).

b) art. 68 ust. 4 i 5 Ustawy w zw. z art. 1 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (dalej: "Ustawa o SG") oraz w zw. z art. 16 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/399 z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie unijnego kodeksu zasad regulujących przepływ osób przez granice (kodeks graniczny Schengen) w zw. z załącznikiem VI pkt 2 tego rozporządzenia, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na całkowitym pominięciu roli i odpowiedzialności Zarządzającego Lotniskiem oraz Straży Granicznej jako organu właściwego w sprawach organizowania i dokonywania kontroli ruchu granicznego, współdecydującego - w trybie uzgodnienia, o którym mowa w art. 68 ust. 4 Ustawy - o sposobie zapewnienia fizycznego oddzielenia pasażerów w porcie lotniczym, a także sprawującego nadzór nad prawidłowością odpraw granicznych w lotniczym przejściu granicznym, podczas gdy to na Straży Granicznej, jako służbie odpowiedzialnej za kontrolę graniczną w rozumieniu art. 16 kodeksu granicznego Schengen, spoczywa współodpowiedzialność za adekwatność przyjętych rozwiązań w zakresie separacji pasażerów, a Organ - będąc jednocześnie podmiotem współodpowiedzialnym za zaistniałe nieprawidłowości - nałożył karę wyłącznie na Spółkę, co stanowi naruszenie zasady nemo iudex in causa sua oraz zasady bezstronności organu administracji publicznej.

c) art. 209 x ust. 2 Ustawy w zw. z art. 68 ust. 5 Ustawy poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na nałożeniu na Spółkę kary administracyjnej w sytuacji, gdy materiał dowodowy nie pozwala na jednoznaczne przypisanie Spółce wyłącznej odpowiedzialności za zaistniałe zdarzenie, a ponadto poprzez przyjęcie, że kara określona w art. 209 x ust. 2 Ustawy ma charakter bezwzględnie oznaczony i nie podlega miarkowaniu na podstawie art. 189d k.p.a., co narusza zasadę proporcjonalności wynikającą z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.

W uzasadnieniu skargi, strona skarżąca przedstawiła uzasadnienie merytoryczne ww. zarzutów. W oparciu o tak sformułowane zarzuty i argumentację skargi strona skarżąca wniosła o: uchylenie decyzji oraz decyzji I instancji w całości; umorzenie postępowania administracyjnego oraz zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania w sprawie, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz o przeprowadzenie przez Sąd na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentów:

1) Odpowiedzi na wnioski o udostępnienie informacji publicznej w zakresie liczby wszczętych postępowań o nałożenie administracyjnej kary pieniężnej z tytułu naruszenia obowiązku skierowania do właściwej części lotniska i zapewnienia separacji pasażerów w polskich portach lotniczych w okresie od 1 stycznia 2023 r. do dnia sporządzenia odpowiedzi na wniosek: odpowiedź Komendanta Placówki Straży Granicznej w Rzeszowie-Jasionce z dnia 13 marca 2026 r. na wniosek o udostępnienie informacji publicznej; odpowiedź Komendanta Placówki Straży Granicznej w Olsztynie z dnia 13 marca 2026 r. na wniosek o udostępnienie informacji publicznej; odpowiedź Komendanta Placówki Straży Granicznej Warszawa- Okęcie z dnia 16 marca 2026 r. na wniosek o udostępnienie informacji publicznej; odpowiedź Komendanta Placówki Straży Granicznej w Bydgoszczy na wniosek o udostępnienie informacji publicznej; odpowiedź Komendanta Placówki Straży Granicznej w Łodzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej; odpowiedź Komendanta Placówki Straży Granicznej w Zielonej Górze-Babimoście z dnia 17 marca 2026 r. na wniosek o udostępnienie informacji publicznej; odpowiedź Komendanta Placówki Straży Granicznej w Poznaniu-Ławicy z dnia 17 marca 2026 r. na wniosek o udostępnienie informacji publicznej; odpowiedź Komendanta Placówki Straży Granicznej Warszawa- Modlin z dnia 17 marca 2026 r. na wniosek o udostępnienie informacji publicznej; odpowiedź Komendanta Placówki Straży Granicznej w Krakowie- Balicach z dnia 18 marca 2026 r. na wniosek o udostępnienie informacji publicznej;

2) Odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie liczby nałożonych kar administracyjnych na agentów obsługi naziemnej z tytułu z tytułu naruszenia obowiązku skierowania do właściwej części lotniska i zapewnienia separacji pasażerów w polskich portach lotniczych w okresie od 1 stycznia 2023 r. do dnia sporządzenia odpowiedzi na wniosek: odpowiedź Komendanta Placówki Straży Granicznej w Bydgoszczy z dnia 9 marca 2026 r. na wniosek o udostępnienie informacji publicznej; odpowiedź Komendanta Placówki Straży Granicznej w Lublinie z dnia 9 marca 2026 r. na wniosek o udostępnienie informacji publicznej; odpowiedź Komendanta Placówki Straży Granicznej w Poznaniu-Ławicy z dnia 9 marca 2026 r. na wniosek o udostępnienie informacji publicznej; odpowiedź Komendanta Placówki Straży Granicznej w Rzeszowie-Jasionce z dnia 10 marca 2026 r. ha wniosek o udostępnienie informacji publicznej: odpowiedź Komendanta Placówki Straży Granicznej w Krakowie- Balicach z dnia 10 marca 2026 r. na wniosek o udostępnienie informacji publicznej; odpowiedź Komendanta Placówki Straży Granicznej Warszawa- Okęcie z dnia 10 marca 2026 r. na wniosek o udostępnienie informacji publicznej; odpowiedź Komendanta Placówki Straży Granicznej w Zielonej Górze-Babimoście z dnia 11 marca 2026 r. na wniosek o udostępnienie informacji publicznej; odpowiedź Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 13 marca 2026 r. na wniosek o udostępnienie informacji publicznej; odpowiedź Komendanta Placówki Straży Granicznej w Olsztynie z dnia 13 marca 2026 r. na wniosek o udostępnienie informacji publicznej; odpowiedź Komendanta Placówki Straży Granicznej w Katowicach- Pyrzowicach z dnia 16 marca 2026 r. na wniosek o udostępnienie informacji publicznej; odpowiedź Komendanta Placówki Straży Granicznej w Radomiu z dnia 18 marca 2026 r. na wniosek o udostępnienie informacji publicznej; odpowiedź Komendanta Placówki Straży Granicznej w Łodzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej - na fakt, że zdarzenia polegające na nieprawidłowej separacji pasażerów nie występują w innych portach lotniczych bądź mają charakter marginalny i incydentalny, co wskazuje, że problem ten nie wynika z zawinionego działania Skarżącego wykonującego działalność w szerokim zakresie na wszystkich tych lotniskach, lecz z nieprawidłowości w zakresie infrastruktury lotniska Kraków - Balice, jego budowy, braku zapewnienia odpowiednich rozwiązań które są standardem na innych lotniskach, a pozostających poza wpływem i zakresem obowiązków Spółki.

Ponadto na podstawie art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej strona wniosła o zwrócenie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z następującym pytaniem prejudycjalnym: "Czy zasadę proporcjonalności wyrażoną w art. 5 ust. 4 Traktatu o Unii Europejskiej, art. 49 ust. 3 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/399 z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie unijnego kodeksu zasad regulujących przepływ osób przez granice (kodeks graniczny Schengen), w szczególności załącznik VI pkt 2, w tym punkty 2.1.1, 2.1.2, 2.1.3 tego rozporządzenia, należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwiają się one przepisowi prawa krajowego, który przewiduje nałożenie na agenta obsługi naziemnej sztywnej (bezwzględnie oznaczonej) administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 20.000 zł za nieskierowanie pasażerów do odpowiedniej części portu lotniczego, bez możliwości miarkowania tej kary z uwzględnieniem okoliczności konkretnego przypadku, w tym stopnia przyczynienia się do naruszenia zarządzającego lotniskiem odpowiedzialnego za zapewnienie fizycznego oddzielenia pasażerów, wagi naruszenia oraz jego rzeczywistych skutków?".

Na podstawie art. 193 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej strona wniosła o zwrócenie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny do Trybunału Konstytucyjnego z następującymi pytaniami prawnymi: "Czy art. 209 x ust. 2 ustawy z dnia 3 lipca 2002r. - Prawo lotnicze (Dz.U. z 2023 r. poz. 2110 ze zm.) w zakresie, w jakim przewiduje nałożenie na agenta obsługi naziemnej administracyjnej kary pieniężnej w sztywnej (bezwzględnie oznaczonej) wysokości 20.000 zł za naruszenie obowiązku, o którym mowa w art. 68 ust. 5 tej ustawy, bez możliwości miarkowania wysokości kary z uwzględnieniem okoliczności konkretnego przypadku, w tym wagi naruszenia, stopnia przyczynienia się strony, jej sytuacji finansowej oraz rzeczywistych skutków naruszenia, jest zgodny z art. 2, art. 31 ust. 3 oraz art. 42 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej?" oraz "Czy art. 209 x ust. 2 w zw. z art. 68 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. – Prawo lotnicze (Dz.U. z 2023 r. poz. 2110 ze zm.) w zw. z art. 1 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz.U. z 2024 r. poz. 1089 ze zm.) w zakresie, w jakim powierza komendantowi placówki Straży Granicznej kompetencję do nakładania administracyjnej kary pieniężnej na agenta obsługi naziemnej za naruszenie obowiązku skierowania pasażerów do odpowiedniej części portu lotniczego, w sytuacji gdy Straż Graniczna jest jednocześnie podmiotem współodpowiedzialnym za zapewnienie fizycznego oddzielenia pasażerów - jako organ współdecydujący w trybie uzgodnienia, o którym mowa w art. 68 ust. 4 tej ustawy, o sposobie organizacji separacji pasażerów, a także jako służba odpowiedzialna za organizowanie i dokonywanie kontroli ruchu granicznego - jest zgodny z art. 2, art. 45 ust. 1 oraz art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej?".

W odpowiedzi na skargę organ II instancji, podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie. W zakresie zarzutów skargi, uznał je za bezpodstawne i powołał się na treść zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026r., poz. 143 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, w tym także te niepodniesione w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych.

Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd podejmuje także środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji organu I i II instancji w granicach kompetencji, przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie wyżej wymienionych przepisów, Sąd uznał, że nie zawierają one wad, powodujących konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego. W konsekwencji skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Komendanta Karpackiego Oddziału Straży Granicznej z dnia 17 marca 2026r., nr KA-ZG-1.440.2.2026, którą utrzymano w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej w Krakowie-Balicach z dnia 7 stycznia 2026r., nr KA-KB-2-c.440.21.2025 w sprawie nałożenia na A. sp. z o.o. z siedzibą w W. kary pieniężnej w wysokości 20.000 zł.

W okolicznościach faktycznych badanej sprawy, organy obu instancji stoją na stanowisku, że strona skarżąca, nie wypełniając ciążącego na niej obowiązku, wynikającego z art. 68 ust. 5 Prawo Lotnicze, w dniu 29 września 2025 r. błędnie skierowała 40 osób ze 150 wszystkich pasażerów podróżujących rejsem nr FR 2432 z Londynu Stansted do Krakowa, do części Międzynarodowego Portu Lotniczego w Krakowie - Balicach przeznaczonej dla podróżnych przylatujących ze strefy Schengen, w wyniku czego nie zostali oni poddani kontroli granicznej.

Z kolei strona skarżąca zarzuca organom między innymi brak uwzględnienia w stanie faktycznym specyfiki budowy i infrastruktury Międzynarodowego Portu Lotniczego im. Jana Pawła II Kraków - Balice, w tym brak odpowiednich rozwiązań infrastrukturalnych, zapewniających prawidłową separację pasażerów, niewystarczającego oznakowania stref terminalowych, braku dedykowanego systemu informatycznego umożliwiającego agentom obsługi naziemnej bieżące pobieranie danych o przydziale stanowisk postojowych, problerriów komunikacyjnych wobec wykorzystywania przez koordynatora Portu Lotniczego jedynie łączności radiowej oraz problemów organizacyjnych w zakresie koordynacji ruchu na płycie lotniska w warunkach zwiększonego natężenia ruchu.

Materialnoprawną podstawę działania rozstrzygających h w niniejszej sprawie organów stanowiły przepisy ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze (Dz. U. z 2025 r., poz. 1431 - zwanej dalej Prawem lotniczym), w brzmieniu obowiązującym na datę wydania zaskarżonej decyzji.

Zgodnie z treścią art. 68 ust. 5 Prawa lotniczego, zarządzający lotniskiem, przewoźnik lotniczy lub agent obsługi naziemnej wykonujący czynności obsługi pasażerów i transportu między statkiem powietrznym a obiektami portu lotniczego, jest obowiązany skierować pasażerów do wyznaczonych części portu lotniczego, z uwzględnieniem wymogu oddzielenia pasażerów lotów wewnętrznych określonych w art. 2 pkt 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego (UE) 2016/399 z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie unijnego kodeksu zasad regulujących przepływ osób przez granice (kodeks graniczny Schengen Dz.U.UE.L.2016.77.1 ze zm.), niepodlegających odprawie granicznej, od pasażerów innych lotów podlegających odprawie granicznej według zasad określonych w załączniku nr VI pkt 2 do tego rozporządzenia.

Z kolei z art. 209x ust. 2 Prawa lotniczego wynika, że zarządzający lotniskiem, przewoźnik lotniczy oraz agent obsługi naziemnej, który wbrew obowiązkowi określonemu w art. 68 ust. 5 nie skierował pasażerów do odpowiednich części portu lotniczego, podlega karze pieniężnej w wysokości 20 000 zł.

Jak stanowi ust. 3 art. 209x Prawa lotniczego wskazaną karę pieniężną nakłada w drodze decyzji administracyjnej komendant placówki Straży Granicznej właściwy dla miejsca położenia lotniska międzynarodowego, na którym jest utworzone lotnicze przejście graniczne.

Wykładnia powyższych regulacji nie nasuwa wątpliwości. Z treści art. 68 ust. 5 Prawa lotniczego wynika obowiązek skierowania przez wskazane w jego treści podmioty pasażerów do wyznaczonych części portu lotniczego, z uwzględnieniem wymogu oddzielenia pasażerów lotów wewnętrznych określonych w art. 2 pkt 3 rozporządzenia 2016/399/UE, niepodlegających odprawie granicznej, od pasażerów innych lotów podlegających odprawie granicznej według zasad określonych w załączniku nr VI pkt 2 do tego rozporządzenia. Za naruszenie tego rodzaju obowiązku przewidziano karę pieniężną przez sprawcę naruszenia, co wynika z art. 209x Prawa lotniczego.

Zdaniem Sądu, orzekające organy obu instancji w sposób prawidłowy odczytały wskazane regulacje, dokonały właściwej ich subsumpcji pod ustalony w sposób wystarczający i niebudzący wątpliwości stan faktyczny tej sprawy.

Otóż z hipotezy art. 68 ust. 5 Prawa lotniczego wynika, co należy szczególnie podkreślić, że wymienione w niej podmioty są obowiązane skierować pasażerów, a więc muszą to zrobić, do określonej części portu lotniczego z uwzględnieniem wymogu art. 2 pkt 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego (UE) 2016/399 z dnia 9 marca 2016 r., tj. dokonać odseparowania pasażerów przylatujących ze strefy Schengen od tych spoza tej strefy (Non Schengen).

Nie można zatem inaczej wykładać wskazanego obowiązku, jak tylko w ten sposób, że zwrot "skierować" należy rozumieć w słownikowym znaczeniu, tj. nadać pewien kierunek, a więc w tym wypadku skierować pasażerów ze strefy Schengen do tej części portu lotniczego, która została przeznaczona dla nich, jako pasażerów niepodlegających odprawie granicznej w odróżnieniu od pasażerów spoza strefy Schengen.

W ocenie Sądu, zebrany materiał dowodowy i jego ocena przez orzekające organy była właściwa. Wbrew zarzutom skargi, nie można skutecznie było zarzucić organom orzekającym naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, zwanej dalej - k.p.a.).

Zebrany materiał dowodowy jest wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia co do istoty. Nagrania z monitoringu, jak i zeznania pracownika strony skarżącej potwierdzają bowiem, że pracownik Spółki niewłaściwie skierował pasażerów do hali przylotów strefy Schengen, zamiast do strefy Non Schengen, co było wynikiem błędu, jak przyznał w zeznaniu w charakterze świadka pracownik strony skarżącej (k. 26 i nast. akt organu I instancji).

W tym miejscu wskazać bowiem należy, że z protokołu przesłuchania świadka z dnia 3 listopada 2025r. wynikają m.in. następujące stwierdzenia pracownika strony skarżącej: "Nie otrzymałem polecenia do której części strefy przylotów powinienem skierować pasażerów. Powinienem sam to wiedzieć"; "(...) Z racji natężenia ruchu niewłaściwie skierowałem ich do hali przylotów strefy Schengen. Jedną z nielicznych przyczyn była moja ówczesna sytuacja rodzinna związana z problemami zdrowotnymi córki i sprawą rozwodową w dnu następnym"; "O całej sytuacji dowiedziałem się podczas boardingu następnego samolotu odbierając telefon od Kierownika Zmiany, który zapytał mnie gdzie wysadziłem pasażerów z Shannon, na jaką strefę. Wówczas zorientowałem się, że skierowałem ich niewłaściwie".

Powyższe zeznania pracownika Spółki jednoznacznie wskazują, w jaki sposób doszło do skierowania pasażerów lotu nr FR 2432 z Londynu Stansted do tej części budynku terminala, która przeznaczona jest dla pasażerów strefy Schengen. Należy zgodzić się ze stanowiskiem organów, że był to ewidentny błąd pracownika Spółki.

Skoro obowiązkiem tak wyspecjalizowanego podmiotu, jakim jest podmiot wykonujący obowiązki koordynatora ds. obsługi naziemnej, jest kierowanie pasażerów z zapewnieniem separacji tych ze strefy Schengen od tych spoza tej strefy, to zdaniem Sądu, nie jest wystarczające jedynie wskazanie kierunku, w jakim mają się oni udać, jak zdaje się przekonywać w swej argumentacji strona skarżąca, lecz ich skierowanie, a więc doprowadzenie do tego, by znaleźli się oni w wyznaczonej, właściwej części lotniska przeznaczonego dla pasażerów ze strefy Schengen, jeśli ci przylecieli z kraju z tej strefy, zaś pasażerów którzy przelecieli spoza tej strefy do części lotniska przeznaczonego dla pasażerów Non Schengen w Terminalu Przylotów. Dla zrealizowania tego celu konieczne jest więc zatem fizyczne oddzielenie pasażerów kierowanych do odprawy granicznej od tych niepodlegających tej odprawie.

Zdaniem Sądu nie decyduje tutaj specyficzny, jak argumentuje strona skarżąca układ, czy budowa Terminala Przylotów na lotnisku Kraków-Balice. Oceniane jest bowiem spełnienie obowiązku, a więc podjęcie, bądź nie, właściwych i z dozą staranności, działań koordynatora ds. obsługi naziemnej w tym zakresie.

Sąd nie podziela stwierdzenia strony skarżącej, że rozstrzygające organy nie wyjaśniły stanu faktycznego w sposób dokładny, niewyczerpująco oraz dokonały dowolnej, jak to ujmuje strona skarżąca, wybiórczej, oceny tego materiału. W kontekście więc zarzutów strony skarżącej odnoszących się do naruszenia przepisów proceduralnych, podkreślenia wymaga, że zakres ustaleń faktycznych, do których poczynienia był obowiązany także organ odwoławczy był zdeterminowany w pierwszej kolejności treścią art. 68 ust. 5 i art. 209x ust. 2 Prawa lotniczego, przy uwzględnieniu treści przepisów działu IVa k.p.a. - Administracyjne kary pieniężne. Stwierdzić należy, że zakres ustaleń faktycznych dokonanych przez organ odwoławczy w tej sprawie był właściwy i pozwolił na dokonanie oceny, że nie doszło do właściwej realizacji obowiązku z art. 68 ust. 5 Prawa lotniczego. Postawiony zarzut naruszenia art. 15 k.p.a. jest chybiony, organ odwoławczy może za własne przyjąć ustalenia organu pierwszej instancji i na ich podstawie wyrazić swoje stanowisko, co jest równoznaczne z ponownym rozpatrzeniem sprawy w tej instancji.

Wobec powyższego należy uznać, że organ odwoławczy, jak i organ pierwszej instancji zasadnie ustaliły, że strona skarżąca w dniu 29 września 2025r. nie dopełniła obowiązku określonego w art. 68 ust. 5 Prawa lotniczego.

W ocenie Sądu, organ odwoławczy słusznie też uznał, że strona skarżąca dopuściła się tego czynu, będąc agentem obsługi naziemnej. Błędne skierowanie pasażerów nastąpiło w wyniku działania pracownika strony skarżącej, podjętego w trakcie wykonywania obowiązków pracowniczych. W tym konkretnym przypadku, wszelkie działania lub zaniechania pracowników obciążają stronę skarżącą. Odpowiedzialność za czyn określony w art. 209x ust. 2 w zw. z art. 68 ust. 5 Prawa lotniczego nie została powiązana w jakikolwiek sposób z tym, czy agent obsługi naziemnej, przed czynem lub po jego zaistnieniu, podejmował działania zmierzające do realizacji obowiązku z art. 68 ust. 5. Wobec tego nieskutecznymi musiały okazać się te zarzuty strony skarżącej, które pozostawały poza hipotezą art. 209x ust. 2 Prawa lotniczego. Nieuzasadniony jest zarzut strony skarżącej, że przecież doszło do naruszenia przez organy tego przepisu, bo pasażerowie trafili do Terminala Przylotów. Podkreślić należy, wbrew tym twierdzeniom, że tu nie chodzi o wskazanie im kierunku, w jakim powinni się udać, gdyż to jest za mało, jak Sąd już podkreślał, ani też o skierowanie pasażerów do jakiegokolwiek pomieszczenia, terminalu, czy części infrastruktury lotniska, lecz do właściwej odpowiednio przeznaczonej dla pasażerów strefy Schengen przeznaczonego dla nich po przylocie, może to być nawet wydzielona część ogólnego pomieszczenia, a więc z zagwarantowaniem ich fizycznego odseparowania od innych pasażerów Non Schengen.

Okoliczności egzoneracyjne, na które powołuje się skarżąca, nie znajdują uzasadnienia normatywnego w przepisach zarówno ustawy Prawo lotnicze, jak i przepisach działu IVa Kodeksu postępowania administracyjnego.

W zakresie deliktu administracyjnego, który jest przedmiotem oceny w kontrolowanej sprawie w ustawie Prawo lotnicze, nie uregulowano zasad nakładania tej kary w sposób odrębny względem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Wobec tego rolą Sądu było skontrolowanie, czy organ odwoławczy należycie zastosował w sprawie zarówno przepisy Prawa lotniczego, jak i k.p.a. zawarte w dziale IVa - Administracyjne kary pieniężne, w tym w kontekście zarzutów strony skarżącej.

W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na treść art. 189d k.p.a., zgodnie z którym wymierzając administracyjną karę pieniężną, organ administracji publicznej bierze pod uwagę:

1) wagę i okoliczności naruszenia prawa, w szczególności potrzebę ochrony życia lub zdrowia, ochrony mienia w znacznych rozmiarach lub ochrony ważnego interesu publicznego lub wyjątkowo ważnego interesu strony oraz czas trwania tego naruszenia;

2) częstotliwość niedopełniania w przeszłości obowiązku albo naruszania zakazu tego samego rodzaju co niedopełnienie obowiązku albo naruszenie zakazu, w następstwie którego ma być nałożona kara;

3) uprzednie ukaranie za to samo zachowanie za przestępstwo, przestępstwo skarbowe, wykroczenie lub wykroczenie skarbowe;

4) stopień przyczynienia się strony, na którą jest nakładana administracyjna kara pieniężna, do powstania naruszenia prawa;

5) działania podjęte przez stronę dobrowolnie w celu uniknięcia skutków naruszenia prawa;

6) wysokość korzyści, którą strona osiągnęła, lub straty, której uniknęła;

7) w przypadku osoby fizycznej - warunki osobiste strony, na którą administracyjna kara pieniężna jest nakładana.

Kara pieniężna z art. 209x ust. 2 Prawa lotniczego jest karą oznaczoną bezwzględnie. Wobec tego w sprawie nie znajduje zastosowania art. 189d k.p.a., zawierający dyrektywy wymiaru administracyjnej kary pieniężnej. Przepis ten miałby zastosowanie w sprawie, gdyby kara pieniężna została względnie oznaczona. Określenie w tym przypadku kary w sztywnej wysokości, wyklucza zastosowanie powołanego przepisu Kodeksu postępowania administracyjnego.

Z kolei zgodnie z art. 189f k.p.a.:

§ 1. Organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli:

1) waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub

2) za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna.

§ 2. W przypadkach innych niż wymienione w § 1, jeżeli pozwoli to na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna, organ administracji publicznej, w drodze postanowienia, może wyznaczyć stronie termin do przedstawienia dowodów potwierdzających:

1) usunięcie naruszenia prawa lub

2) powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa, określając termin i sposób powiadomienia.

§ 3. Organ administracji publicznej w przypadkach, o których mowa w § 2, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli strona przedstawiła dowody, potwierdzające wykonanie postanowienia.

W ocenie Sądu, zasadnie organ odwoławczy nie zastosował przepisów art. 189f k.p.a., wobec niespełnienia się przesłanek odstąpienia od nałożenia kary. W szczególności organ słusznie uznał, że w dniu 29 września 2025 r. błędnie skierowano 40 osób ze 150 wszystkich pasażerów podróżujących rejsem nr FR 2432 z Londynu Stansted do Krakowa, do części Międzynarodowego Portu Lotniczego w Krakowie - Balicach przeznaczonej dla podróżnych przylatujących ze strefy Schengen, w wyniku czego nie zostali oni poddani kontroli granicznej.

Nie sposób podzielić stanowiska strony skarżącej, jakoby stwierdzone naruszenia miały charakter incydentalny. W okresie jednego roku kalendarzowego doszło do sześciu odrębnych naruszeń art. 68 ust. 5 Prawa lotniczego, co świadczy o ich powtarzalności oraz utrwalonym charakterze.

Jak bowiem wskazał organ II instancji - w 2025 r. wobec Spółki zostało wydanych 6 decyzji administracyjnych o nałożeniu administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 20.000 złotych za błędną separację podróżnych (Decyzja Komendanta Placówki Straży Granicznej w Krakowie - Balicach: KA - KB/l/D- KNS/2025 z dnia 17.01.2025 r.; KA - KB/3/D - KNS/2025 z dnia 19.03.2025 r.; KA - KB/4/D - KNS/2025 z dnia 20.03.2025 r.; KA - KB/5/D - KNS/2025 r. z dnia 19.05.2025 r.), KA - KB/6/D - KNS/2025 z dnia 21.07.2025 r.; KA - KB/8/D - KNS/2025 z dnia 17.09.2025 r. Nie skłoniło to Spółki do dochowania należytej staranności przy wykonywaniu obowiązku wynikającego z art. 68 ust. 5 Prawo lotnicze.

W badanej sprawie naruszenia dotyczyły obowiązków związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa i prawidłowego funkcjonowania ruchu lotniczego, a zatem dóbr o szczególnie doniosłym znaczeniu. Już sam charakter chronionego dobra wyklucza uznanie naruszenia za błahe. Dodatkowo, fakt niezaprzestania naruszeń mimo wcześniejszych zdarzeń wskazuje, że strona skarżąca nie podjęła skutecznych działań naprawczych.

W konsekwencji, w badanej sprawie brak było podstaw do przyjęcia, że waga naruszenia prawa jest znikoma.

Odnosząc się natomiast do podniesionego w skardze aspektu związanego z niekonstytucyjnością przepisów przewidujących administracyjne kary pieniężne (art. 209x Prawa lotniczego), w których sztywno oznaczono kary administracyjne, jak w tym wypadku za niedopełnienie obowiązku z art. 68 ust. 5 Prawa lotniczego - Sąd nie dostrzega niekonstytucyjności administracyjnej kary z art. 209x ust. 2 Prawa lotniczego. Zdaniem Sądu Trybunał Konstytucyjny w swym orzecznictwie aprobował bowiem możliwość takich regulacji, w których zostaje zachowana równowaga pomiędzy sankcją administracyjną, interesem publicznym a zasadą proporcjonalności. Innymi słowy, jeżeli sankcja ta jest adekwatna dla zachowania interesu publicznego, sprowadzającego się do zachowania zasad bezpieczeństwa ogółu i państwa i jest niezbędna do osiągnięcia tego celu, poprzez wymuszenie spełnienia określonego obowiązku z tym związanego przez określony podmiot, to nie ma podstaw do twierdzenia o jej niezgodności z Konstytucją. Pomimo więc, że co do zasady kary są określone stawką sztywną i przez to mogą plasować się w kategorii środków o charakterze mieszanym - represyjno-przymusowym - to w tym przypadku przewidziana kara służy wymuszeniu ciążącego na określonych podmiotach obowiązku, związanego z bezpieczeństwem i pasażerów i państwa. W przepisie art. 209x Prawa lotniczego został określony zarówno czyn (określony w nim podmiot, który wbrew obowiązkowi określonemu w art. 68 ust. 5 nie skierował pasażerów do odpowiednich części portu lotniczego), jak i sankcja zań grożąca (...podlega karze pieniężnej w wysokości 20 000 zł.). Ta regulacja jest niezbędna dla ochrony interesu publicznego, z którym jest związana, jest ukształtowana tak, by zamierzony cel mógł być osiągnięty, zachowane są proporcje pomiędzy efektami wprowadzenia tej regulacji, a ciężarami z niej wynikającymi. Nie ma więc on, w ocenie Sądu, stricte charakteru represyjnego, a zatem nie dochodzi tutaj do naruszenia zasady proporcjonalności, skoro służy ona wymuszeniu zapewnienia bezpieczeństwa pasażerów i państwa i jest możliwość odstąpienia od jej wymierzenia (art. 189f k.p.a.; zob. wyroki Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 kwietnia 2000 r., sygn. akt K 23/99, w którym Trybunał m.in. podniósł, że: "Art. 83 konstytucji nakłada na każdego obowiązek przestrzegania prawa Rzeczypospolitej Polskiej. Można zatem przyjąć, że w granicach zakreślonych przez Konstytucję ustawodawcy przysługuje swoboda określenia sankcji związanych z niedopełnieniem obowiązku" (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 12 stycznia 1999 r., sygn. P. 2/98, OTK ZU Nr 1/1999, poz. 2).", a także wyrok TK z dnia 4 lipca 2002 r., sygn. akt P 12/01, w którym Trybunał z kolei podkreślił dopuszczalność odpowiedzialności obiektywnej znajdującej zastosowanie także na gruncie prawa administracyjnego (zwłaszcza prawa ochrony środowiska w związku ze stosowaniem kar pieniężnych), przywołując liczne orzecznictwo, w tym także Naczelnego Sądu Administracyjnego i podany tam przykład regulacji związanej z samowolą budowlaną. Naruszający przepis może się uwolnić, jeżeli wykaże, że uczynił wszystko, czego można było od niego rozsądnie wymagać, aby do naruszenia przepisów nie dopuścić (taką możliwość przewiduje art. 189f k.p.a.; zob. także Dobrosława Szumiło-Kulczycka. Prawo administracyjno-karne. Zakamycze 2004, s. 175 i następne).

Zasada zaufania do władzy publicznej ani zasada przekonywania nie zostały, zdaniem Sądu, naruszone, skoro organy przedstawiły zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierowały się przy załatwianiu sprawy. Przesłanka zaś niedających się usunąć wątpliwości (art. 81a k.p.a.) występuje, gdy nie ma dowodów i nie ma możliwości ich uzyskania. Zasada ta oznacza, że wątpliwości faktyczne rozstrzygnąć należy na korzyść strony tylko wtedy, gdy przez reguły oceny dowodów wskazane w art. 80-81 k.p.a. organ nie jest w stanie ustalić jednoznacznie stanu faktycznego. Przepis nie może mieć zastosowania m.in. w sytuacji, gdy w sprawie uczestniczą strony o spornych interesach lub wynik postępowania ma bezpośredni wpływ na te interesy (por. wyrok NSA z dnia 9 lipca 2025 r., sygn. akt II OSK 415/23). Rozstrzygnięcie miało natomiast podstawy w ustaleniach faktycznych, wywiedzionych ze wskazanych w uzasadnieniu środków dowodowych. Strona skarżąca nie wykazała skutecznie, by dokonując ustaleń faktycznych uchybiono kryteriom oceny dowodów, tj. regułom poprawności logicznej, zasadom doświadczenia życiowego, właściwemu powiązaniu faktów i prawdopodobieństwu przyjętej wersji.

Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku dowodowego zgłoszonego w skardze przez stronę skarżącą stwierdzając, że znajduje się on poza zakresem zastosowania art. 106 § 3 p.p.s.a. W postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą jest orzekanie przez Sąd na podstawie akt sprawy (art. 133 p.p.s.a.), przy czym ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dopuszcza możliwość przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, ograniczonego jedynie do dowodu z dokumentu, uzależniając jednak możliwość jego przeprowadzenia od łącznego spełnienia przesłanek, o których mowa w powołanym art. 106 § 3 p.p.s.a., tj.: 1) jeśli przeprowadzenie dowodu jest niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie i 2) nie spowoduje to nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przy czym sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego, którego celem jest ustalenie stanu faktycznego, a jedynie weryfikuje legalność wydanych przez organy administracji aktów. Przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., może mieć miejsce wyjątkowo, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Przywołany przepis wyraźnie stanowi o przeprowadzeniu dowodu, a nie o prowadzeniu postępowania dowodowego (por. wyrok NSA z dnia 14 lutego 2023 r., II GSK 767/22, LEX nr 3512263, CBOSA). W rozpoznawanej sprawie nie powstały jednak, zdaniem Sądu, istotne wątpliwości, które powodowałyby konieczność przeprowadzenia wnioskowanego przez stronę skarżącą dowodu, dlatego też Sąd wniosek dowodowy strony skarżącej oddalił. Sąd podkreśla, że z przepisu art. 106 § 3 p.p.s.a. wynika, że dopuszczenie nowego dowodu z dokumentu jest uprawnieniem, nie zaś obowiązkiem sądu. Brak przeprowadzenia dowodu (czy z urzędu, czy na wniosek) nie może być postrzegane jako naruszenia prawa procesowego, w rozumieniu wskazanego przepisu (por. wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2023 r., II OSK 202/20, LEX nr 3517159). Dodać należy, że przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentu przez sąd administracyjny jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy wnioskowany dowód będzie pozostawał w związku z oceną legalności zaskarżonego aktu i pozwoli wyjaśnić istotne wątpliwości – tymczasem na gruncie kontrolowanej sprawy przeprowadzenie dowodu z przedmiotowych dokumentów nie wnosiłoby do sprawy żadnych nowych okoliczności.

Konkludując, Sąd w pełni podziela argumentację przedstawioną przez organy obu instancji w zaskarżonych decyzjach. Stanowisko organów, zaprezentowane w uzasadnieniu decyzji I i II instancji zostało należycie i przekonująco wyjaśnione, a zaprezentowana w nim ocena dowodów została utrzymana na płaszczyźnie swobodnej, gdyż uwzględnia całokształt materiału dowodowego i wynikających z niego okoliczności. Niezależnie od powyższego, należy również zauważyć, że ocena materiału dowodowego dokonana przez organy w sposób odmienny, jak tego oczekuje strona skarżąca nie jest równoznaczna z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów.

Potwierdzając prawidłowość dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych oraz ich następczej subsumpcji prawnej, zaprezentowanej w zaskarżonych decyzjach, Sąd nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonych decyzji. W konsekwencji, mając to wszystko na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.