Zaświadczenie o chorobie kierowcy z nieprawdziwymi datami. Skarga przedsiębiorcy oddalona

Zaskarżoną przez B. S., zwaną dalej skarżącą decyzją z dnia 13 lipca 2021 r., znak BP.501.1185.2020.1834.ML6.2515, Główny Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.), art. 4 pkt 22, art. 87, art. 92a ust. 1, art. 92b ust. 1, art. 92c ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2021 r., poz. 919 ze zm., zwanej dalej ustawą o transporcie drogowym), lp. 5.21 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 25, art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2019 r., poz. 1412, zwanej dalej ustawą o czasie pracy kierowców), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez stronę od decyzji Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 26 maja 2020 r. nr WITD.DI.0152.VI0221/37/20 o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 8.000,00 zł – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

Powyższa decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

W dniu 21 lutego 2020 r., w miejscowości R. na dworcu autobusowym został zatrzymany do kontroli samochód Mercedes o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował F. S. W trakcie kontroli oraz prowadzonego postępowania organ zgromadził dowody w postaci: protokołu kontroli, zaświadczenia o nieprowadzeniu pojazdów, wykresówki z dnia 11 lutego 2020 r., przesłuchania kierowcy, danych cyfrowych z karty kierowcy. W wyniku analizy okazanych do kontroli wykresówek oraz dokumentów w postaci zaświadczeń o czasie wolnym lub przebywaniu na zwolnieniu chorobowym kierowcy stwierdzono, że w dniu 11 lutego 2020 r. prowadził on pojazd o nr rej. [...] na rzecz przedsiębiorcy na linii regularnej R. – K. – S. Dodatkowo kierowca okazał do kontroli drogowej zaświadczenie wystawione przez pracodawcę, że w okresie od godz. 21:40 dnia 10 lutego 2020 r. do godz. 12:50 dnia 19 lutego 2020 r. kierujący przebywał na zwolnieniu chorobowym od pracy. Podczas przesłuchania kierowca zeznał, iż na zwolnieniu chorobowym przebywał od dnia 12 lutego 2020 r., natomiast nie wie dlaczego otrzymał takie zaświadczenie od pracodawcy, w którym zawarte są nieprawdziwe informacje. Kierowca podpisał zaświadczenie bez uprzedniego sprawdzenia danych wskazanych w dokumencie.

Decyzją z dnia 26 maja 2020 r., nr WITD.DI.0152.VI0221/37/20 Małopolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym nałożył na B. S. karę pieniężną w wysokości 8000 zł.

Od powyższej decyzji odwołanie wniosła skarżąca.

Wymienioną na wstępie decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy zreferował przebieg postępowania, przytoczył relewantne przepisy ustawy o transporcie drogowym, wyjaśnił, że w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania art. 189a § 2 pkt 1-3 k.p.a.; w rozpatrywanej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Treść art. 92a ust. 1 i 7 w zw. z załącznikiem nr 3 do ustawy o transporcie drogowym określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. W związku z powyższym regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a. na mocy art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a. nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Zastosowania nie znajdzie również art. 189e oraz art. 189f k.p.a., które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały uregulowane odrębnie przez ustawę o transporcie drogowym w art. 92c ust. 1 pkt 1, zaś w odniesieniu do naruszeń związanych z nieprzestrzeganiem przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku zastosowanie ma art. 92b ust. 1. Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189a § 2 k.p.a. daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa k.p.a.

Odnośnie stwierdzonego naruszenia polegającego na fałszowaniu ewidencji czasu pracy lub odmowie udostępnienia jej kontrolerom lp. 5.21 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, organ wskazał że zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców, a ponadto wykonując transport drogowy – wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji. Zgodnie z art. 87 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym przedsiębiorca lub podmiot, o którym mowa w art. 3 ust. 2, wykonujący przewozy na potrzeby własne, odpowiedzialni są za wyposażenie kierowcy wykonującego transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne w wymagane dokumenty. Zgodnie z art. 25 ustawy o czasie pracy kierowców pracodawca prowadzi ewidencję czasu pracy kierowców w formie: 1) zapisów na wykresówkach; 2) wydruków danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego; 3) plików pobranych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego; 4) innych dokumentów potwierdzających czas pracy i rodzaj wykonywanej czynności, 5) rejestrów opracowanych na podstawie dokumentów, o których mowa w pkt 1-4. 1a. W stosunku do pracowników objętych zadaniowym czasem pracy oraz pracowników otrzymujących ryczałt za godziny nadliczbowe lub ryczałt za porę nocną, nie ewidencjonuje się godzin pracy. 1b Pracodawcy, którzy prowadzą ewidencję w formie wskazanej w ust. 1, lub których dotyczy ust. 1a, zobowiązani są do prowadzenia indywidualnych kart ewidencji nieobecności pracownika w pracy z podziałem na rodzaj i wymiar. 2. Ewidencję czasu pracy, o której mowa w ust. 1, pracodawca: 1) udostępnia kierowcy na jego wniosek; 2) przechowuje przez okres 3 lat po zakończeniu okresu nią objętego. Zgodnie z art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców w przypadku braku możliwości wprowadzenia danych, zgodnie z art. 34 rozporządzenia (UE) nr 165/2014 lub Umową AETR, przedsiębiorca wykonujący przewóz drogowy jest obowiązany wystawić kierowcy wykonującemu przewóz drogowy zatrudnionemu u tego przedsiębiorcy zaświadczenie, jeżeli kierowca: 1) przebywał na zwolnieniu lekarskim od pracy z powodu choroby; 2) przebywał na urlopie wypoczynkowym; 3) miał czas wolny od pracy; 4) prowadził pojazd wyłączony z zakresu stosowania rozporządzenia (WE) nr 561/2006 lub Umowy AETR; 5) wykonywał inną pracę niż prowadzenie pojazdu; 6) pozostawał w gotowości do wykonywania pracy w rozumieniu art. 9 ust. 1 – w przypadku przewozu drogowego, do którego ma zastosowanie rozporządzenie (WE) nr 561/2006, lub w rozumieniu art. 12 ust. 3 lit. c załącznika do Umowy AETR – w przypadku przewozu drogowego, do którego ma zastosowanie Umowa AETR. 3. Zaświadczenie, o którym mowa w ust. 1, wystawione na przeznaczonym do druku formularzu, o którym mowa w: 1) decyzji Komisji nr 2007/230/WE z dnia 12 kwietnia 2007 r. w sprawie formularza dotyczącego przepisów socjalnych odnoszących się do działalności w transporcie drogowym (Dz. Urz. UE L 99 z 14.04.2007, str. 14, Dz. Urz. UE L 101 z 11.04.2008, str. 11, Dz. Urz. UE L 330 z 16.12.2009, str. 80 oraz Dz. Urz. UE L 63 z 12.03.2010, str. 31) – w przypadku przewozu drogowego, do którego ma zastosowanie rozporządzenie (WE) nr 561/2006. Konsekwencją powyższych rozwiązań jest treść: lp. 5.21 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, który sankcjonuje fałszowanie ewidencji czasu pracy lub odmowę udostępnienia jej kontrolerom karą pieniężną w wysokości 8.000,00 złotych.

Organ odwoławczy wyjaśnił następnie, że w trakcie analizy okazanych do kontroli wykresówek oraz dokumentów w postaci zaświadczeń o czasie wolnym lub przebywaniu na zwolnieniu chorobowym kierowcy stwierdzono, że w dniu 11 lutego 2020 r. kierujący prowadził pojazd o nr rej. [...] na rzecz przedsiębiorcy na linii regularnej R. – K. – S. Dodatkowo kierowca okazał do kontroli drogowej zaświadczenie wystawione przez pracodawcę, że w okresie od godz. 21:40 dnia 10 lutego 2020 r. do godz. 12:50 dnia 19 lutego 2020 r. kierujący przebywał na zwolnieniu chorobowym od pracy. Podczas przesłuchania kierowca zeznał, iż na zwolnieniu chorobowym przebywał od dnia 12 lutego 2020 r., natomiast nie wie dlaczego otrzymał takie zaświadczenie od pracodawcy, w którym zawarte są nieprawdziwe informacje. Kierowca podpisał zaświadczenie bez uprzedniego sprawdzenia danych wskazanych w dokumencie. Tym samym stwierdzono, że przedsiębiorca sfałszował okazane przez kierowcę zaświadczenie o działalności, podając w nim istotne dane odnośnie aktywności kierowcy niezgodne z rzeczywistością. Ww. dokument, jako ewidencja czasu pracy kierowcy okazana podczas kontroli drogowej podpisany został własnoręcznie przez przedsiębiorcę B. S. Z uwagi na powyższe okoliczności, w ocenie Głównego Inspektora Transportu Drogowego, kara pieniężna w wysokości 8.000,00 złotych z tytułu ww. stwierdzonego naruszenia sankcjonowanego przez lp. 5.21 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym została nałożona na stronę zasadnie.

Zarzuty podniesione w odwołaniu organ odwoławczy uznał za niezasadne. W tym kontekście organ odwoławczy wskazał w szczególności, że ustawodawca przewidział możliwość wyboru przez przedsiębiorcę formy prowadzenia ewidencji czasu pracy w celu ułatwienia wykonywania tej czynności. Możliwość wyboru nie może jednakże ograniczać działania kontrolujących, w niniejszym przypadku pod pretekstem prowadzenia 3-miesięcznej ewidencji. Przedsiębiorca jako profesjonalny podmiot świadczący usługi transportu drogowego winien jest wiedzieć, że pojazd oraz kierowca mogą zostać objęci kontrolą drogową w każdym momencie. W przedmiotowej sprawie przedsiębiorca wiedząc, iż prowadzi 3-miesięczną ewidencję czasu pracy kierowcy nie może nawet doprowadzić do sytuacji, w której popełnia błąd w zaświadczeniu. Przedłożone do odwołania dokumenty w postaci kopii dokumentu ZUS ZLA oraz wydruk ewidencji czasu pracy z systemu Tachospeed nie mogą zatem stanowić o braku odpowiedzialności przedsiębiorcy, tym bardziej, że kontrolowany kierowca zeznał, iż na zwolnieniu chorobowym przebywał od dnia 12 lutego 2020 r., natomiast nie wie dlaczego otrzymał takie zaświadczenie od pracodawcy, w którym zawarte są nieprawdziwe informacje. Ponadto kierowca podpisał zaświadczenie bez uprzedniego sprawdzenia danych wskazanych w dokumencie. Protokół kontroli drogowej stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., zatem sporządzony w przepisanej formie przez powołany do tego organ państwowy stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Podpisanie protokołu kontroli drogowej bez zastrzeżeń, co miało miejsce w niniejszej sprawie, stanowi dowód na okoliczności w nim stwierdzone i wyznacza granice postępowania administracyjnego co do faktów i stanu prawnego. Znaczenia dowodowego protokołu z kontroli drogowej nie sposób przecenić. Obrazuje on bowiem stan faktyczny, który później może być trudny do odtworzenia. Strona chcąc obalić wiarygodność tego dokumentu jest zobowiązana do wskazania dowodu przeciwnego. Zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający do przypisania odpowiedzialności za stwierdzone w toku kontroli drogowej naruszenie przedsiębiorcy, zaś przedłożone przez stronę dokumenty nie przedstawiają zdaniem organu żadnej wartości dowodowej. Zdaniem organu odwoławczego wyłączną odpowiedzialność za wykryte naruszenie ponosi przedsiębiorca.

W ocenie organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie art. 92b ustawy o transporcie drogowym nie znajdzie zastosowania, bowiem ustawodawca daje możliwość zastosowania tegoż zapisu tylko w przypadku, gdy podczas kontroli zostały stwierdzone naruszenia dotyczące czasu pracy kierowców. W niniejszej sprawie takie naruszenia nie miały miejsca. Strona nie przedstawiła też dowodów wskazujących na zaistnienie przesłanek z art. 92c ustawy o transporcie drogowym. Nie doszło do naruszenia art. 7 , art. 77 k.p.a. ani art. 8, art. 11, art. 80 k.p.a. Zdaniem organu odwoławczego postępowanie w pierwszej instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

W skardze do sądu administracyjnego z dnia 18 sierpnia 2021 r. skarżąca zarzuciła Głównemu Inspektorowi Transportu Drogowego:

1) naruszenie art 268 k.p.a. poprzez brak przedłożenia stosownego upoważnienia dla pracownika Zastępcy Dyrektora Biura Prawnego, który podpisał się pod skarżoną decyzją w imieniu organu, tj. Głównego Inspektora Transportu Drogowego;

2) art. 7 i 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy;

3) dokonanie błędnej subsumpcji zaistniałego stanu faktycznego pod naruszenie załącznika nr 3 lp.5.21.;

4) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;

5) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I instancji i zaoferowanych dowodów oraz wyjaśnień;

6) art 8 k.p.a. poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła argumentację na poparcie sformułowanych zarzutów i wniosków.

Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi, w pełni podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2022 r., sygn. akt III SA/Kr 1309/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę.

Wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2026 r,. sygn. akt II GSK 157/23, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ww. wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: "....istota stwierdzonej wadliwości zastosowania prawa materialnego na tle z art. 25 w zw. z art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (u.c.p.k.) jest związana z trzema zasadniczymi kwestiami: 1) ustaleniem miarodajnego dla oceny prawnej sankcjonowanego zachowania strony skarżącej stanu prawnego, wyznaczającego zakres przedmiotowy pojęcia ewidencji czasu pracy kierowców w rozumieniu art. 25 ust. 2 u.c.p.k.; 2) wyznaczeniem relacji ewidencji czasu pracy kierowcy, o której mowa w art. 25 u.c.p.k., do zaświadczenia wystawianego na podstawie art. 31 ust. 1 u.c.p.k. kierowcy przez przedsiębiorcę wykonującego przewóz drogowy; 3) rozumieniem terminu "fałszowanie ewidencji czasu pracy", o którym mowa w załączniku nr 3 do u.t.d. (poz. 5.21.)."

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po ponownym rozpoznaniu sprawy zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143, zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) zaskarżonego aktu (odpowiednio decyzji, postanowienia, innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej) z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, a wydane w sprawie, kwestionowane nią decyzje, są prawidłowe.

Przeprowadzona bowiem według wyżej wskazanych kryteriów kontrola zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji wykazała, że w decyzjach tych nie tkwią kwalifikowane wady skutkujące stwierdzeniem nieważności, czy wznowieniem postepowania. Przy wydawaniu tych decyzji nie doszło też do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy ani do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik tej sprawy.

Zdaniem Sądu po pierwsze, orzekające organu ustaliły właściwe przepisy prawa materialnego i prawidłowo je zastosowały.

Podkreślić bowiem należy, że w odniesieniu do decyzji nakładających karę pieniężną za naruszenie obowiązków wynikających z przepisów prawa, stosunek administracyjnoprawny (materialny) między stroną a organem administracji w takiej sprawie powstaje z datą zdarzenia, ponieważ ten moment wyznacza treść obowiązku administracyjnoprawnego, a decyzja administracyjna wydana w takiej sprawie konkretyzuje stosunek administracyjnoprawny oraz potwierdza niejako jego istnienie, określając wysokość sankcji za naruszenie obowiązku, wynikającego z przepisów prawa.

Powyższe prowadzi do wniosku, że stanem prawnym miarodajnym dla prawnej oceny danego zdarzenia jest stan prawny z daty jego zaistnienia, co jednak nie wyklucza w okolicznościach danej sprawy możliwości stosowania ustawy nowej, jeżeli jest ona względniejsza, co wynika z ogólnych zasad stosowania przepisów prawa represyjnego (por. wyrok NSA z dnia 19 lipca 2017 r., sygn. akt II GSK 3074/15; LEX nr 2350278).

Odpowiadając zatem na pierwsze z postawionych zagadnień przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku zapadłym w tej sprawie w dniu 14 kwietnia 2026 r., sygn. akt II GSK 157/23, podzielić należy wyżej wskazane stanowisko NSA, wyrażone w wyroku tego sądu z dnia 19 lipca 2017 r.. Ponownie stwierdzić więc należy, że w niniejszej sprawie decydujące znaczenie miał stan prawny z daty zaistniałego zdarzenia, a więc w tym wypadku - z daty 21 lutego 2020 r.

Zgodnie bowiem z art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r., poz. 180 ze zm., zwanej dalej ustawą o transporcie drogowym), miarodajnym na tą chwilę, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie. Art. 92a ust. 3 ustawy o transporcie drogowym, zastrzega przy tym, że suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 12.000 złotych. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy o transporcie drogowym (art. 92a ust. 7 ustawy o transporcie drogowym). Zgodnie zaś z art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym karę pieniężną, o której mowa w art. 92a ust. 1 i 2, nakłada, w drodze decyzji administracyjnej, właściwy ze względu na miejsce wykonywanej kontroli organ, którego pracownicy lub funkcjonariusze stwierdzili naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, z uwzględnieniem ust. 4-6. Zgodnie z lp. 5.21. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym fałszowanie ewidencji czasu pracy lub odmowa udostępnienia jej kontrolerom sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 8.000 zł.

Z kolei zgodnie z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2019 r., poz. 1412 ze zm., zwanej dalej ustawą o czasie pracy kierowców) w przypadku braku możliwości wprowadzenia danych, zgodnie z art. 34 rozporządzenia (UE) nr 165/2014 lub Umową AETR, przedsiębiorca wykonujący przewóz drogowy jest obowiązany wystawić kierowcy wykonującemu przewóz drogowy zatrudnionemu u tego przedsiębiorcy zaświadczenie, jeżeli kierowca:

1) przebywał na zwolnieniu lekarskim od pracy z powodu choroby;

2) przebywał na urlopie wypoczynkowym;

3) miał czas wolny od pracy;

4) prowadził pojazd wyłączony z zakresu stosowania rozporządzenia (WE) nr 561/2006 lub Umowy AETR;

5) wykonywał inną pracę niż prowadzenie pojazdu;

6) pozostawał w gotowości do wykonywania pracy w rozumieniu art. 9 ust. 1 - w przypadku przewozu drogowego, do którego ma zastosowanie rozporządzenie (WE) nr 561/2006, lub w rozumieniu art. 12 ust. 3 lit. c załącznika do Umowy AETR - w przypadku przewozu drogowego, do którego ma zastosowanie Umowa AETR.

Zgodnie zaś z art. 34 ust. 3 ustawy o czasie pracy kierowców. zaświadczenie, o którym mowa w ust. 1, wystawione na przeznaczonym do druku formularzu, o którym mowa w: 1) decyzji Komisji nr 2007/230/WE z dnia 12 kwietnia 2007 r. w sprawie formularza dotyczącego przepisów socjalnych odnoszących się do działalności w transporcie drogowym (Dz.Urz.UE.L 99 z 14.04.2007, str. 14, Dz.Urz.UE.L 101 z 11.04.2008, str. 11, Dz.Urz.UE.L 330 z 16.12.2009, str. 80 oraz Dz.Urz.UE.L 63 z 12.03.2010, str. 31) - w przypadku przewozu drogowego, do którego ma zastosowanie rozporządzenie (WE) nr 561/2006, 2) Suplemencie 3 do załącznika do Umowy AETR - w przypadku przewozu drogowego, do którego ma zastosowanie Umowa AETR - przedsiębiorca wykonujący przewóz drogowy wręcza kierowcy przed rozpoczęciem przez kierowcę przewozu drogowego, a kierowca to zaświadczenie podpisuje.

W ocenie Sądu, orzekające organy w świetle powyższych przytoczonych regulacji ustaliły stan faktyczny w sposób nie budzący wątpliwości. Z zebranego materiału dowodowego wynika, bowiem że w dniu 21 lutego 2020 r., w miejscowości R. na dworcu autobusowym został zatrzymany do kontroli samochód Mercedes o numerze rejestracyjnym (...), którym kierował F. S. Kierowca okazał w szczególności zaświadczenie o nieprowadzeniu pojazdów oraz wykresówkę. Z dokumentów tych oraz z przesłuchania kierowcy wynika, że w dniu 11 lutego 2020 r. prowadził on pojazd o nr rej. (...) na rzecz przedsiębiorcy na linii regularnej R - K - S, a wspomniane zaświadczenie stwierdza, że w okresie od godz. 21:40 dnia 10 lutego 2020 r. do godz. 12:50 dnia 19 lutego 2020 r. przebywał na zwolnieniu chorobowym. Z zeznań kierowcy wynika natomiast, że w rzeczywistości na zwolnieniu chorobowym przebywał od dnia 12 lutego 2020 r.; kierowca podał, iż nie wie dlaczego otrzymał takie zaświadczenie od pracodawcy, w którym zawarte są nieprawdziwe informacje.

Sąd podziela zatem ocenę orzekających organów, że doszło do sfałszowania ewidencji czasu pracy kierowcy - co wyczerpuje hipotezę statuowanej powołanymi wyżej przepisami normy sankcjonującej. Norma ta została w zaskarżonej decyzji prawidłowo skonkretyzowana przez nałożenie kary w określonej przez prawo wysokości. W tym kontekście podkreślić należy, że w świetle art. 25 ustawy o czasie pracy kierowców przedmiotowe zaświadczenie jest elementem ewidencji czasu pracy kierowcy; niewątpliwie zawiera nieprawdziwe informacje o aktywności kierowcy (a zatem jest fałszywe) i niewątpliwie też zostało sporządzone (podpisane) przez skarżącą.

"Fałszowanie ewidencji czasu pracy", o którym mowa w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. (poz. 5.21.), to podanie nieprawdziwych informacji o aktywności kierowcy. Może ono dotyczyć zaniżania liczby godzin pracy kierowcy, ukrywaniu nadgodzin, a także manipulowania danymi tachografu o czasie pracy kierowcy i innymi danymi wynikającymi z innych dokumentów i źródeł o aktywności kierowcy. W tym wypadku podanie danych informacji w wystawionym zaświadczeniu, które nie pokrywają się z rzeczywistym stanem rzeczy – a mianowicie czasookresem przebywania kierowcy na chorobowym – jest co najmniej, jak trafnie organ ocenił, wynikiem braku staranności w dokumentowaniu czasu pracy kierowcy. Daje to także możliwość ukrycia wykresówek stosowanych przez kierowców w pojazdach wyposażonych w tachograf analogowy.

Wyraźnie podkreślić jednakże należy, że dla zaistnienia deliktu administracyjnego, jakim jest przewidziany w lp. 5.21 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym – delikt polegający na fałszowaniu ewidencji czasu pracy lub odmowie udostępnienia jej kontrolerom, który sankcjonowany jest karą pieniężną w wysokości 8.000,00 zł, nie ma znaczenia z jakich powodów do tego doszło. Do nałożenia kary wystarczy zatem sam fakt stwierdzenia naruszenia przepisów bez względu na to, czy było to wynikiem umyślnego, czy nieumyślnego działania określonego podmiotu. Odpowiedzialność ta ma więc charakter obiektywny. Dla zaistnienia bowiem deliktu administracyjnego ma znaczenia samo naruszenie obiektywnego porządku prawnego, np. niedopełnienie obowiązku nałożonego przez ustawę. W tym wypadku chodzi o naruszenie podstawowego obowiązku pracodawców z branży transportu wynikający z art. 25 ustawy o czasie pracy kierowców, a mianowicie - prowadzenia ewidencji czasu pracy kierowcy. Z uwagi na specyfikę pracy kierowcy oraz zobowiązanie wynikające z dyrektywy 2002/15 (art. 9 lit. b) ustawa o czasie pracy kierowców zawiera też specyficzne dla grupy zawodowej kierowców uregulowania w zakresie ewidencjonowania czasu pracy w rozumieniu tej ustawy. Obecne brzmienie ustawy o czasie pracy kierowców wskazuje, że ewidencja czasu pracy obejmuje liczbę przepracowanych godzin oraz godzinę rozpoczęcia i zakończenia pracy, liczbę godzin przepracowanych w porze nocnej, liczbę godzin nadliczbowych, dni wolne od pracy z oznaczeniem tytułu ich udzielenia, liczbę godzin dyżuru oraz godzinę rozpoczęcia i zakończenia dyżuru, ze wskazaniem, czy jest to dyżur pełniony w domu, rodzaj i wymiar zwolnień od pracy, rodzaj i wymiar innych usprawiedliwionych nieobecności w pracy, wymiar nieusprawiedliwionych nieobecności w pracy, z uwzględnieniem:

1) zapisów na wykresówkach;

2) wydruków danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego;

3) plików pobranych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego;

4) innych dokumentów potwierdzających czas pracy i rodzaj wykonywanej czynności, lub

5) rejestrów opracowanych na podstawie dokumentów, o których mowa w pkt 1–3.

Tak więc, jak wskazują przedstawione regulacje prawne (art. 25 i 31 ust. 1 ustawy o czasie pracy kierowców) zasadą wyrażoną w tych przepisach prawa jest obowiązek każdego przedsiębiorcy prowadzącego przewozy drogowe niezwolnione z obowiązku posiadania urządzenia rejestrującego, przechowywania w siedzibie przedsiębiorstwa dokumentów, o których mowa w tych przepisach, oraz związany z tym bezwzględny obowiązek okazywania wykresówek, danych z kart kierowców za wszystkie dni, kiedy kierowca był zatrudniony przez przedsiębiorcę, lub innych dokumentów wyszczególnionych w art. 31 ustawy o czasie pracy kierowcy potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu za każdy dzień, podmiotom kontrolującym przestrzeganie przepisów dotyczących transportu drogowego (por. wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2016 r., sygn. akt II GSK 2344/14; LEX nr 2065250).

W pełni podzielając to stanowisko, podnieść także należy, jak zasadnie zauważył organ pierwszej instancji, przedmiotowe zaświadczenie zostało wystawione w oparciu o zarejestrowane dane cyfrowe na karcie kierowcy ale bez uwzględnienia jego późniejszej pracy pojazdami wyposażonymi w tachograf analogowy. W dniu 10 lutego 2020 r. kierowca zakończył pracę na pojeździe (...) właśnie o godzinie 20.44 i od tamtej chwili nie miał zarejestrowanych żadnych danych na swojej karcie kierowcy. Takie działanie skarżącej świadczy i nierzetelnym, niezgodnym z rzeczywistym stanem rzeczy, ewidencjonowaniu czasu pracy zatrudnionych u niej kierowców, co wpływa na bezpieczeństwo i etykę zarządzania transportem.

Powyższe stanowi odpowiedź na trzecie z postawionych zagadnień przez NSA w zapadłym w sprawie wyroku.

Sąd podziela również stanowisko organów, że okoliczność prowadzenia 3-miesiecznej ewidencji czasu pracy kierowców ani nie znosi obowiązku wystawiania zaświadczeń, o których mowa w art. 31 ust. 1 ustawie o czasie pracy kierowców, ani nie usprawiedliwia podawania w nich nieprawdziwych danych, ani też nie sprawia, że przestają one być elementem ewidencji czasu pracy.

W świetle bowiem treści, nie budzącej trudności interpretacyjnych, art. 31 ust. 1 ustawy o czasie pracy kierowców, w przypadku braku możliwości wprowadzenia danych, zgodnie z art. 34 rozporządzenia UE nr 165/2014 lub umowa ATR, przedsiębiorca wykonujący przewóz drogowy jest obowiązany wystawić takie zaświadczenie kierowcy zatrudnionemu u tego przedsiębiorcy, jeżeli kierowca ten przebywał na zwolnieniu lekarskim od pracy z powodu choroby (pkt 1). Przedsiębiorca, jak stanowi dalsza część tego przepisu wręcza to zaświadczenie kierowcy przed rozpoczęciem przez niego przewozu, a kierowca zaświadczenie to podpisuje. Zaświadczenia te podlegają bieżącej kontroli.

Stanowi to odpowiedz na drugie z zagadnień, postawione przez NSA we wskazanym, zapadłym w sprawie wyroku.

Warto w tym kontekście również zauważyć, że na dzień kontroli, czy na dzień składania wyjaśnień, skarżąca nie była w stanie przedstawić ewidencji czasu pracy kierowcy zrelatywizowanej do tych dni przygotowanego za pomocą stosowanego programu (z uwagi na trwający okres trzymiesięczny) - a dokumenty sporządzone następczo, w obliczu znanych już wyników kontroli, siłą rzeczy nie mogą mieć znaczenia w niniejszej sprawie, jak zasadnie podkreślił to WSA w Krakowie w wyroku z dnia 25 kwietnia 2022 r., sygn. akt III SA/Kr 1309/21. Zaprezentowana w zaskarżonej decyzji ocena dokumentów przedłożonych przez stronę, jako dokumentów pozbawionych wpływu na rozstrzygnięcie jest zatem, zdaniem Sądu, trafna i nie narusza dyspozycji art. 80 k.p.a. Podniesione zaś zarzuty i argumenty na ich poparcie przez skarżącą w tym zakresie są nieuzasadnione.

W ocenie Sądu, organ zasadnie wskazał, że kary pieniężne wymierzane na podstawie ustawy o transporcie drogowym mają charakter taryfikacyjny i nie mogą być miarkowane. Nie ma też podstaw do kwestionowania stanowiska organu o braku przesłanek do zastosowania regulacji z 92b i art. 92c ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z art. 92b: "1. Nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz drogowy zapewnił:

1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów:

a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006,

b) rozporządzenia (UE) nr 165/2014,

c) Umowy AETR,

d) ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców;

2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego. 2. Przepis ust. 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio w sprawach o nałożenie kary pieniężnej wobec osób, o których mowa w art. 92a ust. 2." Z kolei w myśl art. 92c: "1. Nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub

3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.

1a. Przepisy ust. 1 stosuje się odpowiednio w sprawach o nałożenie kary pieniężnej wobec osób, o których mowa w art. 92a ust. 2. 2. Przepisy ust. 1 pkt 2 stosuje się odpowiednio w przypadku nałożenia kary przez uprawniony zagraniczny organ".

W szczególności w niniejszej sprawie nie ma okoliczności ani dowodów wskazujących na to, by skarżąca nie miała wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Nawet gdyby istotnie w grę wchodził błąd, a nie celowe działanie, dla zniesienia odpowiedzialności administracyjnoprawnej konieczne byłoby wykazanie, że wpisuje się on w przesłanki opisane art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. A na to okoliczności sprawy nie wskazują. W ocenie Sądu, zawarte w uzasadnieniu skargi odniesienie do przesłanek odpowiedzialności prawnokarnej za przestępstwo z art. 270 k.k. nie jest trafne, bowiem odpowiedzialność administracyjnoprawna opiera się na innych, bardziej zobiektywizowanych przesłankach.

Powołane w skardze Zarządzenie nr 28/2014 Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 17 września 2014 r. w sprawie zasad planowania, prowadzenia oraz dokumentowania kontroli drogowych przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego - z uwagi na swą treść oraz status walidacyjny - nie może być podstawą kwestionowania samej kontroli przeprowadzonej przez organy ani jej wyników.

W świetle twierdzeń zawartych w odpowiedzi na skargę oraz wobec dołączenia do akt stosownego upoważnienia kwestię podpisania zaskarżonej decyzji przez osobę do tego upoważnioną należy uznać za wyjaśnioną. Nie doszło do naruszenia dyspozycji art. 268a k.p.a.

W ocenie Sądu, stan faktyczny został wyjaśniony należycie. Nie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego statuujących zasadę prawdy materialnej (art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a.); organ zapewnił stronie możliwość udziału w postępowaniu i ustosunkował się do zarzutów strony podnoszonych w toku postępowania. Strona miała możliwość wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego - materiał ten został zebrany na etapie postępowania przed organem pierwszej instancji. Nie doszło zatem do naruszenia uprawnień procesowych strony, a tym bardziej nie doszło do istotnego naruszenia tych uprawnień, mogącego mieć wpływ na wynik sprawy. Zaskarżona decyzja odpowiada więc prawu, a w szczególności nie narusza przepisów powołanych w skardze. Organ odwoławczy, skoro doszedł do tego samego stanowiska, co organ pierwszej instancji mógł zatem skorzystać ze swych kompetencji, danych mu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i utrzymać w mocy decyzję pierwszoinstancyjną.

Wobec powyższego skarga nie mogła wywrzeć zamierzonego skutku.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143), orzekł, jak w sentencji wyroku.