- Sygnatura akt
- III SA/Wr 134/26
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
- Rodzaj
- Wyrok
- Data orzeczenia
- 26 sierpnia 2026 r.
- Rozstrzygnięcie
- Oddalono skargę w całości
- Kara pieniężna
- 6000 zł
- W serwisie od
Zestawienie z tego dnia- Kategorie
- Sądy administracyjne
© autorzy OpenStreetMap
Przejazd ciężarówką bez karty kierowcy. Sąd potwierdził karę 6000 zł dla przewoźnika
Przejdź do orzeczenia, 27 min czytania
Kierowcą w spornych dniach miał być ojciec przedsiębiorcy, który nie jest zawodowym kierowcą. Sąd uznał, że brak karty w tachografie to ingerencja w urządzenie, także gdy nie była to celowa manipulacja.
- Rozstrzygnięcie
- Oddalono skargę w całości
- Kara pieniężna
- 6000 zł
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
- Sygnatura
- III SA/Wr 134/26
Dla firm: Przedsiębiorca, który chce uniknąć kary za przejazd bez karty kierowcy, musi sam wykazać, że przewóz był wyłączony z obowiązku rejestracji, np. przejazd próbny po naprawie albo przewóz w gospodarstwie rolnym w promieniu 100 km, a także przesłanki egzoneracyjne. Samo wskazanie, że kierowca nie jest zawodowy, nie wystarcza.
Skarżący nie przedstawił natomiast żadnych dowodów, które potwierdzałyby dokonywanie spornym pojazdem tego rodzaju "przejazdów technicznych" na terenie serwisu czy też przejazdem mającym na celu podstawienie pojazdu z serwisu do siedziby firmy skarżącego.
Treść orzeczenia około 27 minut czytania
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Barbara Ciołek, Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca), sędzia WSA Anetta Chołuj, , po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 26 sierpnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Z. C. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 3 marca 2026 r. nr BP.501.2877.2025.2561.DL1 w przedmiocie nałożenie kary pieniężnej oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Dnia 3 września 2025 r. na ulicy [...] w W., funkcjonariusze Inspekcji Transportu Drogowego zatrzymali do kontroli ciągnik samochodowy marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] wraz z naczepą Marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował J. K. Pojazdem wykonywany był przejazd bez ładunku z W. do S. Kontrolowany przewóz wykonywany był na rzecz i w imieniu Z. C. (dalej jako: "skarżący", "strona skarżąca"), prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą: Z.
W toku kontroli stwierdzono wystąpienia naruszenia w postaci niewyposażenia kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2024 r., poz. 1539), dalej jako: "u.t.d". Stwierdzono także niewłaściwą obsługę lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi. Analiza zapisanych w tachografie wykazała, iż dokonywano przewozów pojazdem bez rejestracji danych dot. aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi:
- przez 1 godzinę 14 minut od godz. 20:26 do godz. 21:40, 11.08.2025 r.
- przez 13 minut od godz. 15:01 do godz. 15:14, 23.07.2025 r.
Oprócz tego, w trakcie kontroli stwierdzono naruszenie obowiązku terminowego pobierania danych z tachografu – za każdy pojazd.
Decyzją z dnia 30 października 2025 r. nr WI.8140.8867.2025.I0039.317 Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 93 ust. 1 w zw. z art. 92a ust. 2, 4 i 8 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2024 r. poz. 1539 ze zm., dalej u.t.d.) oraz l.p. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d., l.p. 6.2.1. zał. nr 3 do u.t.d. oraz l.p. 6.3.18. zał. nr 3 do u.t.d., nałożył na Z. C. karę pieniężną w wysokości 6.000 zł za powyższe naruszenia stwierdzone w toku kontroli
Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie, zarzucając naruszenie:
- zasad ogólnych postępowania administracyjnego art. 6, art. 7 art. 8 art. 9, art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej k.p.a.),
- art. 107 § 1 k.p.a.
- art. 34 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz.U.UE.L.2014 60.1 z późn. zm.), dalej jako: "rozporządzenie 165/2014" i lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d. przez jego błędne zastosowanie, skutkujące nałożeniem kary w wysokości 5.000 zł przy stanie faktycznym niewypełniającym dyspozycji tego przepisu oraz
- przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. przez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i niewydanie decyzji w oparciu o całokształt okoliczności sprawy a także przez orzekanie na podstawie nieprecyzyjnych faktów, bez kierowania się zasadą słuszności interesu strony oraz przepisami art. 7a § 1 i art. 81a k.p.a, które nakazują rozstrzygać wątpliwości, co do stanu faktycznego lub wątpliwości prawnych na korzyść strony postępowania.
W uzasadnieniu odwołania skarżący podniósł, że w dniach, za które były stwierdzone naruszenia, pojazdem kierował jego ojciec, który nie jest zawodowym kierowcą, a tylko pomaga w prowadzeniu firmy wykonując przejazdy techniczne, które nie wymagają dokumentowania aktywności kierowcy. Dodatkowo stwierdził, że do manipulacji w działaniu urządzenia w pojeździe nie doszło, a naruszenie zostało błędnie sklasyfikowane.
W wyniku rozpoznania odwołania, decyzją z dnia 3 marca 2026 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej jako: "organ II instancji", "organ odwoławczy") nr BP.501.2877.2025.2561.DL1. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że kwalifikacja czynu określonego w lp. 6.2.1. została określona prawidłowo, a z danych cyfrowych wprost wynika, że w dniach 11 sierpnia 2025 r. oraz 23 lipca 2025 r. nie rejestrowano danych na tachografie. Skarżący co prawda wskazywał, że w ww. okresach pojazdem poruszał się jego ojciec H. C., który nie jest zawodowym kierowcą i wykonuje jedynie "przejazdy techniczne", jednak organ nie znajduje w przepisach prawa wyłączenia obowiązku rejestracji danych na karcie kierowcy w trakcie "przejazdów technicznych".
Odnosząc się do możliwości zastosowania w sprawie art. 92b u.t.d. organ odwoławczy wskazał, że to na stronie spoczywało upewnienie się czy kierowca wykonujący przewozy na jej rzecz prawidłowo zrozumiał obowiązujące w tym zakresie przepisy oraz czy stosuje się do nich w trakcie wykonywania transportu oraz to obowiązkiem przedsiębiorcy jest nadzór nad odpowiednimi zachowaniami ludzkimi. Organ również wskazał, że brak było podstaw do zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., ponieważ to przedsiębiorca powinien udowodnić okoliczności, które stanowiłyby podstawę do zastosowanie tego przepisu.
W kwestii podniesionych naruszeń proceduralnych organ odwoławczy nie podzielił stanowiska skarżącego i wyjaśnił m.in., że nie mogły znaleźć zastosowania art. 7a § 1 i art. 81a k.p.a, nakazjujące organowi rozstrzygnięcie wątpliwości co stanu faktycznego lub wątpliwości prawnych na rzecz strony, jako że w sprawie stan faktyczny nie budził wątpliwości (pojazd poruszał się w dniach 11.08.2025 i 23.07.2025 bez zalogowanej karty w tachografie, zaś strona nie przedstawiła żadnych dokumentów uzasadniających odstąpienie od obowiązku rejestrowania aktywności kierowcy), jak również brak było wątpliwości prawnych.
Na powyższą decyzję strona skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, zarzucając naruszenie:
- zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynikających z art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 oraz art. 10 Kodeks postępowania administracyjnego, tj. zasady praworządności i działania na podstawie przepisów prawa, zasady dążenia do prawdy obiektywnej oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy publicznej;
- art. 15 k.p.a. oraz stanowiącego jego konkretyzację art. 127 k.p.a., poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, stanowiącej gwarancję procesową strony, wyrażającą się w możliwości żądania ponownego rozpatrzenia sprawy oraz wyjaśnienia wątpliwości faktycznych i prawnych przy ponownym rozstrzyganiu sprawy indywidualnej zakończonej decyzją organu pierwszej instancji;
- Ip. 6.2.1 załącznika nr 3 do Ustawa o transporcie drogowym poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, skutkujące błędnym zakwalifikowaniem przejazdu bez karty kierowcy jako naruszenia polegającego na niewłaściwej obsłudze lub odłączeniu tachografu i nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 5 000 zł, mimo że ustalony stan faktyczny nie wypełnia dyspozycji wskazanego przepisu;
- art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a., art, 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez pominięcie i nierozpatrzenie zarzutu błędnej kwalifikacji naruszenia Ip. 6.2.1 załącznika nr 3 ustawy o transporcie drogowym;
- art. 7a § 1 oraz art. 8 a k.p.a., poprzez nierozstrzygnięte powstałych w sprawie wątpliwości faktycznych i prawnych na korzyść strony;
- art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a., poprzez brak należytego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, uniemożliwiający kontrolę jej prawidłowości, polegający w szczególności na braku wyczerpującego odniesienia się do argumentacji skarżącej dotyczącej okoliczności związanych z obowiązkami osoby kierującej pojazdem w dniach 11 oraz 23 sierpnia 2025 r., która nie była kierowcą zawodowym, nie posiadała karty kierowcy i nie była zobowiązana do jej używania.
Podnosząc powyższe zarzuty strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca ponownie wskazała, że w ujawnionych w toku kontroli przypadkach jazdy bez zalogowanej w tachografie karty kierowcy, użytkownikiem pojazdu był jej ojciec, który nie jest kierowcą zawodowym, natomiast posiada prawo jazdy kategorii C. Wykonywał on na rzecz skarżącego przejazdy techniczne związane z utrzymaniem pojazdów oraz wykorzystywał pojazdy w celach związanych z prowadzeniem gospodarstwa. W ocenie skarżącego, organy nie wzięły pod uwagę okoliczności charakteru przejazdu przez osobę nie będącą zawodowym kierowcą, co niweluje przesłanki do nałożenia kary z lp.6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d.
Dalej skarżący argumentował, że z ustaleń kontroli nie wynika, aby doszło do ingerencji w działanie tachografu czy manipulacji przy rejestrowanych danych, co jest warunkiem koniecznym zastosowania spornego przepisu. Na poparcie swojego stanowiska skarżący powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu o sygn. akt III SA/Wr 52/23 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt II GSK 289/20, wywodząc z nich, że samo niezalogowanie karty nie wyczerpuje znamion naruszenia polegającego na niewłaściwej obsłudze urządzenia rejestrującego. Skarżący także zarzucił organom naruszenie obowiązku wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, wskazując, że w toku postępowania zaniechano wezwania i przesłuchania osoby faktycznie kierującej pojazdem w charakterze świadka.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu, organ II instancji wskazał, że niewłożenie przez kierowcę karty kierowcy do urządzenia jest działaniem zmierzającym do niezarejestrowania wszystkich wymaganych informacji na urządzeniu, a więc działaniem o charakterze pasywnym, stanowiącym ingerencję negatywną w urządzenie skutkujące niezarejestrowaniem faktycznej aktywności kierowcy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że w niniejszej sprawie zaistniała podstawa do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Zgodnie bowiem z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w tym trybie, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym wiąże się z tym, że w sprawie nie jest przeprowadzana – celem jej merytorycznego rozpoznania – rozprawa, bowiem sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 120 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 21 kwietnia 2026 r. utrzymująca w mocy decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 2 czerwca 2025 r. o nałożeniu na stronę skarżącą kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego.
Przeprowadzona przez sąd w niniejszej sprawie kontrola legalności zaskarżonej decyzji według powyższych kryteriów nie wykazała, aby organy administracji naruszyły przepisy prawa w stopniu mającym lub mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podstawą prawną zaskarżonej decyzji były przepisy powołanej już ustawy o transporcie drogowym; rozporządzenia (WE) Nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady, w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11 kwietnia 2006; dalej: rozporządzenie 561/2006); rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (tj. Dz. U. UE L 2014.60.1 ze zm.; dalej: rozporządzenie 165/2014).
Sąd zauważa, że odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy za naruszenie przepisów określających warunki i obowiązki tego przewozu została ustalona w art. 92a ust. 1 u.t.d. z jednoczesnym określeniem granic wysokości kary za naruszenia w tym zakresie. Odpowiedzialność przewidziana w art. 92a ust. 1 u.t.d. ma charakter obiektywny, jest niezależna od winy podmiotu wykonującego transport drogowy i dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego. Kara ta nie jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Istotą kary, o której mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d., jest przymuszenie podmiotu wykonującego przewóz drogowy do respektowania wynikających z przepisów prawa nakazów i zakazów służących bezpieczeństwu powszechnemu, tj. zapewniania wykonywania transportu w sposób gwarantujący bezpieczeństwo na drogach, ochronę życia i zdrowia ludzkiego. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego i przypisanych im wysokości kar pieniężnych zawarty został w załączniku nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 7 u.t.d.).
W niniejszej sprawie zarzuty skargi dotyczą przede wszystkim oceny prawidłowości zastosowania przez organy dyspozycji przepisu określonego w lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d., który sankcjonuje niewłaściwą obsługę lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi.
Zasady prawidłowego używania tachografów zostały określone w rozporządzeniu nr 165/2014, które w art. 32 ust. 3 wskazuje, że zabrania się fałszowania, ukrywania, likwidowania i niszczenia danych zarejestrowanych na wykresówkach lub przechowywanych w tachografie lub na karcie kierowcy albo zarejestrowanych na wydrukach z tachografu. Każda forma manipulowania tachografem, wykresówką lub kartą kierowcy, która mogłaby spowodować sfałszowanie, zlikwidowanie lub zniszczenie danych lub informacji wydrukowanych jest zabroniona. W pojeździe nie może znajdować się żadne urządzenie, które mogłoby zostać użyte w powyższych celach.
Zgodnie z art. 34 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014, kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od przejęcia pojazdu. Nie wyjmuje się wykresówki ani karty kierowcy z urządzenia rejestrującego przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona. Przez kierowcę , zgodnie z art. 4 lit. c rozporządzenia nr 561/2006 rozumie osobę, która "prowadzi pojazd nawet przez krótki czas lub jest przewożona w pojeździe w celu podjęcia swoich obowiązków jego prowadzenia".
W rozpoznawanej sprawie z bezspornych ustaleń faktycznych organu wynikało, że w kontrolowanym pojeździe nie rejestrowano danych na tachografie w dniach 11 sierpnia 2025 r. przez godzinę i 14 min ( w tym czasie pojazd przejechał 90 km) oraz 23 lipca 2025 r. oraz 23 lipca 2025 r. przez 13 min ( w tym czasie pojazd przejechał 36,92 km).
W stosunku do zarzutu przypisania skarżącemu naruszenia z lp 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d. skarżący wskazywał, że stwierdzony podczas kontroli fakt prowadzenia pojazdu bez włożonej karty kierowcy nie wyczerpuje przesłanek tego naruszenia, ponieważ do tego wymagana jest fizyczna ingerencja w działanie urządzenia lub celowa manipulacja przy danych rejestrowanych przez tachograf, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. W ocenie Sądu argumentacja ta nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie. Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego w podobnych sprawach (m.in. wyroki z 11 lipca 2024 r., sygn. akt II GSK 275/24, z dnia 14 kwietnia 2026 r., sygn. akt II GSK 436/23 oraz II GSK 307/23), przyjmuje, że zaniechanie przez kierowcę polegające na niewłożeniu karty kierowcy do w pełni sprawnego tachografu po rozpoczęciu przewozu stanowi nieuprawnioną ingerencję w pracę tego urządzenia i dane przez niego rejestrowane, gdyż karta kierowcy stanowiąca funkcjonalną całość z tachografem zawierać będzie informacje niezgodne ze stanem rzeczywistym. Poglądy tam zaprezentowane Sąd akceptuje i przyjmuje za własne. A zatem przywołany przepis należy rozumieć w ten sposób, że sankcjonuje on sytuacje, gdy dochodzi do nierejestrowania na karcie kierowcy lub wykresówce aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi, przy czym brak tej rejestracji na karcie kierowcy lub wykresówce jest powodowany odłączeniem tachografu bądź jego niewłaściwą obsługą. Należy zauważyć, że użyte przez polskiego ustawodawcę pojęcie "niewłaściwej obsługi" homologowanego i sprawnego technicznie tachografu (poz. 6.2.1.), pomimo jego ulokowania w zestawie naruszeń (6.2.) opisanych jako "Wykonywanie przewozu drogowego z ingerencją w działanie tachografu lub dane rejestrowane przez tachograf", nie może być rozumiane jako dotyczące jedynie "aktywnej" ingerencji w działanie tachografu lub dane rejestrowane przez tachograf. Termin "ingerencja" został w tym przypadku zastosowany jako zbiorcze pojęcie obejmujące wszelkiego rodzaju zachowania aktywne lub pasywne związane z działaniem tachografu, których skutkiem jest nierejestrowanie wymaganych danych dotyczących aktywności kierowcy, stanu pojazdu lub przebytej trasy (poz. 6.2.1.), lub ich zniekształcanie (zob. poz. 6.2.2: "Ukrywanie, likwidowanie, niszczenie, podrabianie lub przerabianie danych zarejestrowanych na wykresówkach lub przechowywanych i pobranych z tachografu lub karty kierowcy"). W tym sensie zaniechanie włożenia do czytnika tachografu karty kierowcy oraz niezalogowanie się na tym urządzeniu, pomimo obowiązku rejestrowania czasu odpowiedniej aktywności powinno być kwalifikowane jako przejaw "biernej" ingerencji w prawidłowe działanie tachografu i – tym samym – jako jego niewłaściwa obsługa tego urządzenia, która skutkuje nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi. Podkreślenia wymaga, że właściwa obsługa tachografu polega na stosowaniu przez kierowcę karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzi pojazd, począwszy od przejęcia pojazdu, a karty kierowcy nie wyjmuje się z urządzenia rejestrującego przed zakończeniem dziennego okresu pracy. Co więcej, prawodawca uregulował listę aktywności kierowcy wyposażonego w tachograf cyfrowy, wskazując na: a) czas prowadzenia pojazdu, b) inną pracę, c) okres gotowości, d) przerw, odpoczynku, urlopu, zwolnienia lekarskiego i e) przebywania na promie lub w pociągu. Jak przyjmuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, do deliktu określonego w lp. 6.2.1 zał. nr do u.t.d. dochodzi już przez to, że pomimo takiego obowiązku, kierowca dopuścił aby jego karta nie znajdowała się w urządzeniu rejestrującym i odnosi się to do całego dnia, w którym rozpoczął prowadzić pojazd; do takich konkluzji prowadzi art. 34 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014 (wyrok z dnia 28 lutego 2025 r., sygn. akt II GSK 1737/21, Lex nr 3850439). Również w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lipca 2024 r., sygn. akt II GSK 275/24 (Lex nr 3753734) podkreślono, że brak, czy to wywołany niewłożeniem czy też wyjęciem karty kierowcy z urządzenia rejestrującego jest nieuprawnioną ingerencją prowadzącą do zobrazowania przez tachograf stanu niezgodnego z rzeczywistym. Regulacja ta ma zapobiegać nieuwidacznianiu aktywności kierowcy w trakcie trasy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2019 r., sygn. akt II GSK 2982/17, CBOSA). Sąd ma świadomość istnienia drugiej linii orzeczniczej (zgodnej z powołanym przez skarżącego wyrokiem tutejszego Sądu o sygn. akt III SA/Wr 52/23), przyjmującej, że niezalogowanie karty kierowcy w tachografie przed rozpoczęciem zadania przewozowego, nie może być kwalifikowane do naruszeń lp. 6.2 załącznika nr 3 do u.t.d., w tym do lp. 6.2.1., które co do zasady wymaga ingerencji w działanie tachografu lub dane rejestrowane przez tachograf. Jednak Sąd w składzie orzekającym przychyla się do pierwszego stanowiska, które jest stanowiskiem dominującym.
Skarżący w uzasadnieniu skargi wywodził również brak przypisania mu odpowiedzialności z uwagi na fakt, że sporne przejazdy pojazdem wykonał jego ojciec, który nie jest kierowcą zawodowym, a przejazdy te miały charakter wyłącznie techniczny oraz związany z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Z powyższych twierdzeń skarżący zdaje się wywodzić, że przejazdy spornym pojazdem w dniach 11 sierpnia 2025 r. oraz 23 lipca 2025 r. nie stanowiły przewozu drogowego, z którym wiązał się obowiązek używania tachografu i rejestrowania czynności kierowcy na wykresówce. Argumentacja skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem pomija regulacje unijne z rozporządzenia nr 561/2006, do których wprost odsyła art. 4 pkt 22 lit. b u.t.d.
Zgodnie z art. 4 lit. a rozporządzenia nr 561/2006 przewóz drogowy oznacza każdą podróż odbywaną w całości lub części po drogach publicznych przez pojazd, z ładunkiem lub bez, używanym do przewozu osób lub rzeczy. Na tle tej regulacji jest wyrażany w orzecznictwie pogląd prawny - aprobowany przez skład Sądu - że każdy przejazd pojazdem przeznaczonym do transportu osób lub rzeczy, bez względu na cel podróży, a także bez względu na to, czy pojazd przewozi ładunek, bądź osoby, czy też porusza się bez ładunku i nie przewozi osób, powinien być kwalifikowany jako przewóz drogowy, chyba, że zachodzą warunki, o których mowa w art. 3 i art. 13 rozporządzenia nr 561/2006 (por. wyrok WSA w Gdańsku z 6 kwietnia 2017 r., sygn. akt III SA/Gd 133/17). W art. 3 i art. 13 rozporządzenia nr 561/2006 wprowadzono jednocześnie szereg odstępstw (wyjątków) o tej zasady. I tak odnośnie "przejazdów technicznych" w art. 3 lit. g rozporządzenia 561/2006 wskazano, że rozporządzenie to nie ma zastosowania do przewozu drogowego: pojazdami poddawanymi próbom drogowym do celów rozwoju technicznego lub w ramach napraw albo konserwacji oraz pojazdami nowymi lub przebudowanymi, które nie zostały jeszcze dopuszczone do ruchu. Cytowany powyżej art. 3 lit. g rozporządzenia 561/2006 odnosi się m.in. do przejazdu pojazdem, który ma charakter "przejazdu próbnego" w ramach napraw lub konserwacji. W orzecznictwie podkreśla się, że regulacja art. 3 lit. g rozporządzenia nr 561/2006 dotyczy jazdy próbnej w ramach napraw albo konserwacji pojazdu, dokonywanej po przeprowadzonych naprawach mających na celu utrzymanie pojazdu w sprawności technicznej, przez kierowcę wraz z mechanikiem albo mechanika, który ma odpowiednie kwalifikacje do kierowania danym pojazdem (por. wyroki NSA: z 27 lutego 2024 r., sygn. akt II GSK 1370/20 i z 13 października 2016 r., sygn. akt II GSK 675/15; wyrok WSA w Krakowie z 15 lutego 2017 r., sygn. akt III SA/Kr 1736/16, wyrok WSA w Gdańsku z 6 kwietnia 2017 r., sygn. akt III SA/Gd 133/17). Skarżący nie przedstawił natomiast żadnych dowodów, które potwierdzałyby dokonywanie spornym pojazdem tego rodzaju "przejazdów technicznych" na terenie serwisu czy też przejazdem mającym na celu podstawienie pojazdu z serwisu do siedziby firmy skarżącego.
Skarżący nie wykazał również w toku postępowania, tak administracyjnego jak i sądowego, podnoszonej okoliczności wykonywanego przejazdu związanego z prowadzonym gospodarstwem rolnym. W tym zakresie wskazać należy na art. 13 ust.1 pkt b rozporządzenia nr 561/2006, zgodnie z którym o ile nie zagraża to osiągnięciu celów określonych w art. 1, każde Państwo Członkowskie może wprowadzić wyjątki od przepisów art. 5-9 i uzależnić te wyjątki od spełnienia indywidualnych warunków na swoim terytorium lub, w porozumieniu z zainteresowanymi Państwami, na terytorium innego Państwa Członkowskiego, mające zastosowanie do następujących przewozów wykonywanych pojazdami używanymi lub wynajmowanymi bez kierowcy przez przedsiębiorstwa rolnicze, ogrodnicze, leśne, gospodarstwa rolne lub rybackie do przewozu rzeczy w ramach własnej działalności gospodarczej w promieniu do 100 km od bazy przedsiębiorstwa. Na gruncie polskiego ustawodawstwa takim przepisem wprowadzającym wyłączenia wynikające z art. 13 ust. 1 rozporządzenia nr 561/2006 jest przepis art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2004 r. Nr 92, poz. 879 z późn. zm.). Zgodnie z jego treścią pojazdy używane lub wynajmowane bez kierowcy przez przedsiębiorstwa rolnicze, ogrodnicze, leśne, gospodarstwa rolne lub rybackie do przewozu rzeczy w ramach własnej działalności gospodarczej w promieniu do 100 km od bazy przedsiębiorstwa - są wyłączone spod obowiązku zachowania między innymi przerw w prowadzeniu pojazdu oraz dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku (wynikających z art. 7 oraz art. 8-9 rozporządzenia nr 561/2006) oraz spod obowiązku instalowania i użytkowania tachografów, a co za tym idzie wynikających stąd dalszych obowiązków i warunków (art. 3 ust. 1 w zw. z ust. 2 rozporządzenia nr 3821/85).
W tym miejscu podnieść jednak trzeba, że ciężar wykazania okoliczności objętych hipotezą art. 29 ustawy o czasie pracy kierowców oraz art. 13 ust. 1 lit. b rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. obciąża przedsiębiorcę, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tych przepisów i to jemu znane są okoliczności, które pozwoliłoby zastosować wyłączenie m.in. z obowiązku zachowania przerw w prowadzeniu pojazdu oraz dziennego i tygodniowego okresu wypoczynku. Wprawdzie w postępowaniu administracyjnym to na organie spoczywa ciężar udowodnienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia, jednakże na stronie ciąży obowiązek współdziałania z organem i przedstawienia konkretnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń zwłaszcza, gdy postępowanie zmierza do nałożenia na nią obowiązków, a nieudowodnienie konkretnego faktu może prowadzić do wydania decyzji dla niej niekorzystnej. Pogląd ten jest ugruntowany w orzecznictwie (por. np. wyrok NSA z 5 marca 2015 r., sygn. akt II GSK 188/14)
W rozpoznawanej sprawie skarżący, poza gołosłownymi twierdzeniami, nie tylko nie przedstawił dowodów na to, kto faktycznie prowadził pojazd we wskazanych datach, ale też w żaden sposób nie wykazał okoliczności objętych dyspozycją art. 13 ust.1 pkt b rozporządzenia nr 561/2006 i art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców
W ocenie Sądu, ustalenia organów w toku postępowania w zakresie pozostałych dwóch naruszeń, tj. niewyposażenia kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. (lp.12 załącznika nr 3 do u.t.d.) oraz braku terminowego pobierania danych z tachografu (lp. 6.3.18. załącznika nr 3 do u.t.d.) były prawidłowe.
Zgodnie z przywołanym art. 87 ust. 1 u.t.d. podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców Jak wynika z akt sprawy, w toku kontroli kierowca nie okazał zaświadczeń o działalności, o których mowa w art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców za okres od 23 lipca 2025 r. do 6 sierpnia 2025 r. w związku z brakiem wpisów dotyczących aktywności, zaś z oświadczenia kierowcy wynikało, że w ww. terminie przebywał na urlopie wypoczynkowym oraz nie został wyposażony przez pracodawcę w powyższy dokument Naruszenie to odpowiadało zatem deliktowi wskazanemu w lp. 1.12 zal.3 do u.t.d. Skarżący nie zakwestionował ustaleń organu w tym zakresie.
Skarga (podobnie jak odwołanie) nie zawierały również żądnych zarzutów co do stwierdzonego nauszenia opisanego w lp. 6.3.18 zał. nr 3 do u.t.d., zaś w wyniku pobrania danych cyfrowych z tachografu cyfrowego będącego na wyposażeniu kontrolowanego pojazdu bezspornie stwierdzono, że nie były z niego pobierane dane w celu archiwizacji
Sąd podkreśla ponownie, że odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy, uregulowana w art. 92a ust. 1 u.t.d. ma charakter obiektywny. Oznacza to, że dla jej przypisania wystarczające jest wykazanie przez organ faktu zaistnienia naruszenia. Wyłączenie odpowiedzialności przedsiębiorcy za naruszenie z lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d., możliwe jest tylko, gdy wykaże zajście przesłanek z art. 92b i art. 92c u.t.d.
Stosownie do treści art. 10 ust. 2 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (DZ.U. L 102 z 11 kwietnia 2006 r.), przedsiębiorstwo transportowe organizuje pracę kierowców, o których mowa w ust. 1, w taki sposób, aby kierowcy ci mogli przestrzegać przepisy rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisy rozdziału II niniejszego rozporządzenia. Tym samym to na przedsiębiorcy spoczywa obowiązek właściwej organizacji pracy kierowców, jak również przeprowadzanie regularnych kontroli przestrzegania przepisów prawa. W sytuacji zaś naruszenia obowiązków lub warunków wynikających z przepisów ustawy o transporcie drogowym lub przepisów umów międzynarodowych i wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych przepisy te nie stwarzają właściwym organom administracji publicznej żadnych luzów interpretacyjnych. Odpowiedzialność administracyjna za popełnione wykroczenia drogowe, określone zarówno w ustawie o transporcie drogowym, innych przepisach krajowych oraz przepisach rozporządzeń unijnych, co do zasady, oderwana jest od kwestii winy, a także od zaistnienia szkody, bądź stanu zagrożenia nią. Ma ona przede wszystkim znaczenie prewencyjne, a jej istotą jest wyegzekwowanie respektowania nakazów i zakazów dotyczących przewozów drogowych (por. wyroki NSA z 28 czerwca 2022 r., sygn. II GSK 1703/18 oraz z 10 października 2019 r., sygn. II GSK 3116/17). Organ orzekający ma obowiązek stwierdzenia, czy nastąpiło naruszenie przepisów, bez wnikania jakie były jego przyczyny i kto ponosi za to winę. Istotne jest bowiem samo stwierdzenie faktu popełnienia wykroczenia i stwierdzenie odpowiedzialności za ten czyn, niezależnie od winy przedsiębiorcy, możliwości przyczynienia się do jej powstania, czy ewentualnych żądań miarkowania wysokości kary (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 czerwca 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 278/10). Odpowiedzialność podmiotów wykonujących przewóz drogowy za czyny osób wykonujących transport drogowy w jego imieniu nie jest odpowiedzialnością absolutną za cudze czyny. Istnieje możliwość zwolnienia przedsiębiorstwa z odpowiedzialności za działania osób, którymi się posługuje w wykonywaniu działalności, jeżeli zostaną spełnione szczegółowe warunki określone w przepisach ustawy o transporcie drogowym (por. wyrok NSA z dnia 6 lipca 2011 r. sygn. akt II GSK 716/10, Lex nr 920618).
Ciężar dowodu, że wystąpiły przesłanki egzoneracyjne spoczywa natomiast w całości na przedsiębiorcy. Skarżący temu ciężarowi nie sprostał – co w szczególności podkreślono w decyzji organu I instancji.
Dla zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek, tj. brak wpływu przewoźnika na powstanie naruszenia, oraz wystąpienie naruszenia wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd zgodnie z którym za określoną w art. 92c ust. 1 u.t.d. okoliczność egzoneracyjną, w pierwszej kolejności przyjmuje się siłę wyższą, rozumianą jako zdarzenie pochodzące z zewnątrz, którego następstwa nie można było przewidzieć i którego następstwom nie można było zapobiec, pomimo dołożenia należytej staranności. Za okoliczność taką przyjmuje się też wyłączną winę osoby trzeciej, za której działania przedsiębiorca nie ponosi odpowiedzialności. Za okoliczność taką nie można natomiast uznać zachowania pracownika przedsiębiorcy, którym posługuje się on przy realizacji danego zadania przewozowego, nawet gdyby było ono zawinione (por. wyrok NSA z dnia 21 listopada 2017 r., sygn. akt II GSK 280/16; wyrok NSA z dnia 17 października 2017 r., sygn. akt II GSK 3353/16). Przyjmuje się, że art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. dotyczy wyłącznie sytuacji wyjątkowych, ponadprzeciętnych, odbiegających od standardowych stanów faktycznych, których profesjonalny przedsiębiorca przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności, nie był w stanie przewidzieć, a co za tym idzie nie miał wpływu na ich powstanie. Wymienione w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. przesłanki egzoneracyjne odnoszą się wyłącznie do okoliczności o charakterze obiektywnym, a więc takich, których przy najdalej idących staraniach przedsiębiorca nie mógł i nie był w stanie przewidzieć (por.m.in. wyroki NSA z dnia: 21 września 2023 r. sygn. II GSK 1779/22, 11 maja 2023 r., sygn. II GSK 364/20; 10 marca 2023 r., sygn. II GSK 76/20; 3 marca 2023 r., sygn. II GSK 1447/19; 12 stycznia 2023 r., sygn. II GSK 696/20; 3 listopada 2022 r., sygn. II GSK 1046/19). To na podmiocie wykonującym przewóz drogowy spoczywa, w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, ciężar dowodu w zakresie odnoszącym się do wykazania, że rzeczywiście nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a więc innymi słowy ciężar dowodu w zakresie odnoszącym się do wykazania, że uczynił wszystko zgodnie z prawem, że nie mógł zrobić nic więcej, zaś to co zrobił, pozwalało mu pozostawać w usprawiedliwionym przekonaniu, że nie naruszy prawa (por. wyroki NSA z 5 września 2023 r., sygn. II GSK 647/20 i z 27 lipca 2023 r., sygn. II GSK 583/20). Skarżący takich okoliczności nie natomiast wykazał.
Podobnie brak było podstaw do przyjęcia, że mógł mieć zastosowanie art. 92b ust. 1 pkt 1 u.t.d. W dyspozycji zarówno art. 92b ust. 1, jak i art. 92c ust. 1 u.t.d. nie mieszczą się sytuacje, które są skutkiem zachowania kierowcy, ale które wynikają z braku właściwych rozwiązań organizacyjnych po stronie pracodawcy, w zakresie umożliwienia pracownikom przestrzegania przepisów oraz dyscyplinowania ich do przestrzegania tych przepisów. Także kwestie właściwego doboru pracowników (ryzyko osobowe) nie mieszczą się w zakresie regulacji 92b ust. 1 oraz art. 92c ust. 1 ustawy. Na przedsiębiorcy ciążą obowiązki właściwego doboru osób współpracujących z nim, zachowania należytej staranności, właściwego systemu motywacyjnego, szkoleniowego, czy innego rodzaju środków dyscyplinujących, tak aby nie dochodziło do naruszeń przepisów ustawy (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11 czerwca 2019 r., sygn. III SA/Po 148/19). Skarżący również w tym zakresie nie przedłożył żądnych dowodów.
Odnosząc się do zarzutów dot. naruszenia przepisów postępowania, Sąd uznał je za częściowo trafne, jako że , że organ II instancji w uzasadnieniu swojej decyzji, odniósł się do zarzutów skarżącego w sposób dość powierzchowny.. Natomiast nie mogą one skutkować wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, gdyż stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., sąd administracyjny uchyla decyzję z powodu naruszenia przepisów postępowania wyłącznie, gdy naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – co nie miało miejsca w tym przypadku, wobec finalnie prawidłowej oceny organu zarówno do zastosowania przepisów prawa materialnego w odniesieniu do poszczególnych stwierdzonych naruszeń, jak i co do oceny niewystąpienia przesłanek z art. 92b i 92 c u.t.d. Wobec wskazanego wyżej modelu ukształtowania ciężaru dowodu, nie można również zarzucić organowi naruszenia w tym postępowaniu przepisów art. 7, art. 77, art. 78 i 80 k.p.a. co do przesłanek odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, zaś w zakresie okoliczności przyjętych za podstawę wymierzenia kary organ poczynił na podstawie wiarygodnych dowodów ustalenia, które nie zostały przez skarżącego skutecznie podważone. Natomiast zgodzić się należy z organem, że w sprawie nie wystąpiły wątpliwości co do stanu faktycznego uzasadniające zastosowanie art. 81a k.p.a. Ewentualne różnice w stanowiskach linii orzeczniczej nie uzasadniają zaś zastosowania normy z art. 7a k.p.a., jeżeli prawidłowo przeprowadzona wykładnia nie pozostawia wątpliwości co do treści normy prawnej, co miało miejce w rozpoznawanej sprawie.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę w całości.
Podstawa prawna: Dz.U. 2024 poz 1539 art. 92a; Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j.)
Hasła tematyczne: Transport, Ruch drogowy
Pełny tekst i metryka orzeczenia: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA). Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.