Organ nadzoru pozostawił bez rozpoznania mailowy wniosek. Sąd nakazał go rozpoznać

E. S. (dalej: strona, skarżąca, wnioskodawca), w dniu 6 grudnia 2025r. zwróciła się do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w T. (dalej PINB, organ) z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej wskazując na art. 2 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. 2022 poz. 902 z późn. zm.) jako podstawę prawną swego żądania.

We wniosku wskazała, iż prosi o udostępnienie informacji publicznej oraz o udostępnienie dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy dotyczącej zastosowania środków zabezpieczających wobec budynku przy ul. [...] w T.

Skarżąca wniosła o udostępnienie w formie elektronicznej (skany/kopie PDF) kompletnej dokumentacji dotyczącej zastosowania przez organ środków zabezpieczających wobec budynku położonego przy ul. [...] w T., w szczególności:

1. dokumentów stanowiących podstawę ustalenia, że obiekt stwarza niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia w rozumieniu art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane,

2. ekspertyz lub innych opracowań technicznych sporządzonych przez osoby posiadające uprawnienia budowlane, dotyczących stanu bezpieczeństwa konstrukcji, nośności oraz kwalifikacji obiektu do konieczności podjęcia środków zabezpieczających,

3. protokołów oględzin i kontroli oraz załączonej dokumentacji fotograficznej,

4. dokumentów zawierających ocenę możliwości wykonania napraw lub zabezpieczeń bez konieczności trwałej ingerencji w substancję budynku,

5. dokumentów dotyczących zakresu, sposobu i technologii zastosowanego środka zabezpieczającego określanego jako "zagruzowanie",

6. dokumentów dotyczących kosztów wykonania środka zabezpieczającego, w tym kosztorysów, ofert, zleceń, faktur i protokołów odbioru.

7. dokumentów dotyczących podstaw prawnych i faktycznych zastosowania środków zabezpieczających w trybie art. 69 ustawy Prawo budowlane,

8. korespondencji prowadzonej przez organ w tej sprawie z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków, Starostą [...], [...] Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Budowlanego oraz [...] Urzędem Wojewódzkim.

Wskazała, że żądana dokumentacja zawiera informacje publiczne dotyczące: ustaleń technicznych, przebiegu postępowania, uzasadnień decyzji, technologii wykonania robót, kosztów oraz gospodarowania środkami publicznymi, które zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej podlegają pełnej jawności.

W związku z tym strona wniosła o:

- nieanonimizowanie danych dotyczących organów administracji publicznej oraz podmiotów wykonujących czynności z wykorzystaniem środków publicznych (w tym wykonawców i osób pełniących funkcję publiczną), ponieważ nie stanowią one danych podlegających ochronie na podstawie art. 5 ust. 2 ww. ustawy.

- anonimizację danych osobowych właścicieli nieruchomości oraz innych osób fizycznych niepełniących funkcji publicznych, zgodnie z art. 5 ust. 2 UDIP i przepisami RODO.

Nadto strona wniosła o udostępnienie dokumentów w formie elektronicznej (skany PDF) w jednym zbiorczym pliku/archiwum ZIP, przesłanym na adres e-mail wskazany w nagłówku [...].pl lub poprzez skrzynkę ePUAP.

PINB pismem z dnia 19 grudnia 2025r. poinformował skarżącą, iż wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia 6 grudnia 2025n zostanie rozpatrzony w dniu 6 lutego 2026r. z uwagi na dużą liczbę pism i podań oraz wniosków wpływających do organu w tym wniosków ż informacji publicznej, kontroli w terenie jak i okres urlopowy.

W toku rozpatrywania wniosku pismem z dnia 27 stycznia 2026r. organ wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku do wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego przetworzenia informacji publicznej. Następnie pismem z dnia 28 stycznia 2026r. PINB wezwał stronę o uzupełnienie braków formalnych, które umożliwią wydanie ewentualnej decyzji w terminie do 6 lutego 2026r. Po upływie wyznaczonego terminu tut. organ poinformował skarżącą o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania.

W skardze z 11 lutego 2026r. do WSA w Gliwicach strona zaskarżyła bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na jej wniosek oraz na czynność organu polegającą na bezprawnym pozostawieniu wniosku bez rozpoznania.

Organowi zarzuciła naruszenie:

- konstytucyjnego prawa do informacji publicznej poprzez sposób rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 6 grudnia 2025 r., złożonego w związku z działaniami organu nadzoru budowlanego dotyczącymi zastosowania środków zabezpieczających / wykonania zastępczego na budynku przy ul. [...] w T..

Strona wskazała, że pomimo upływu ustawowych terminów organ nie udostępnił żądanej Informacji publicznej ani nie wydał decyzji administracyjnej przewidzianej przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej, a sprawę za kończył czynnością nieznaną tej ustawie.

W związku z czym zdaniem strony doszło do naruszenia konstytucyjnego prawa dostępu do informacji publicznej oraz do pozbawienia skarżącej możliwości skorzystania z ustawowych środków zaskarżenia.

Z uwagi na powyższe, strona wniosła o:

1. stwierdzenie bezczynności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. w sprawie wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 6 grudnia 2025 r.,

2. stwierdzenie, że bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

3. zobowiązanie organu do udostępnienia żądanej informacji publicznej w terminie 14 dni,

4. wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a.,

5. zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącej.

W uzasadnieniu skargi strona m.in. wskazała, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie przewiduje instytucji pozostawienia wniosku bez rozpoznania ani stosowania art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego do wniosków UDIP. Natomiast odmowa udostępnienia informacji publicznej może nastąpić wyłącznie w drodze decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 16 ust. 1 tej ustawy, a organ takiej decyzji nie wydał.

Zdaniem strony zastosowanie przez organ trybu nieprzewidzianego w ustawie o dostępie do informacji publicznej doprowadziło do faktycznego zablokowania realizacji prawa do informacji oraz pozbawiło skarżącą możliwości wniesienia odwołania. Działanie to miało charakter oczywisty, kwalifikowany i sprzeczny zarówno z przepisami ustawowymi, jak i z konstytucyjną zasadą dostępu do informacji publicznej.

W tej sytuacji bezczynność organu, połączona z bezprawną czynnością "pozostawienia wniosku bez rozpoznania", uzasadnia uwzględnienie skargi, stwierdzenie rażącego naruszenia prawa oraz wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Nadto PINB wskazał, że w sytuacji gdy wniosek wpływa drogą mailową, nawet jeżeli w treści maila podano wszelkie dane wnioskodawcy, nie jest możliwe wydanie decyzji administracyjnej, zanim nie zostanie przeprowadzone tzw. postępowanie naprawcze. Postępowanie naprawcze polega na formalnym wezwaniu wnioskodawcy, tą samą drogą, którą się skomunikował z podmiotem obowiązanym, do uzupełnienia braków formalnych pod rygorem pozostawienia sprawy bez rozpoznania.

Zdaniem organu wniosek o udostępnienie informacji publicznej powinien spełniać wymogi określone w art. 63 k.p.a.

Stąd też, na zasadzie odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a. należy wezwać anonimowego wnioskodawcę do usunięcia braków w terminie 7 dni wraz z pouczeniem, że nieusunięcie braków w postaci danych identyfikujących wnioskodawcę spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania. Jeżeli wnioskodawca nie uzupełni braków formalnych, następuje skutek w postaci pozostawienia jego wniosku bez rozpoznania. Nie istnieje w takim przypadku możliwość wydania decyzji. Zawiadomienie o pozostawieniu bez rozpoznania ma charakter materialno-techniczny, znajdujący oparcie w treści art. 64 § 2 k.p.a..

Wojewódzki Sąd Administracyjny zajął w tej sprawie następujące stanowisko.

Skarga jest uzasadniona.

W sprawie ze skargi na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej sąd administracyjny bada, czy żądanie zostało skierowane do podmiotu zobowiązanego w ustawie do udostępnienia informacji publicznych, a także czy informacja wskazana we wniosku o jej udostępnienie jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy. Poza tym sąd administracyjny musi ocenić, jakie działania podjęto w celu załatwienia wniosku, czy zostały dokonane w wymaganej formie, a jeśli udzielono żądanej informacji, czy została ona udzielona w pełni.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w tej ustawie. Jak wynika przy tym z art. 2 ust. 1 u.d.i.p., każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5 u.d.i.p., prawo dostępu do informacji publicznej, przy czym w myśl art. 2 ust. 2 u.d.i.p. od osoby wykonującej to prawo nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Ustawodawca wskazuje zarazem w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

W świetle powyższych uwag nie ulega wątpliwości, że skarżąca była zgodnie z art. 2 ust. 1 u.d.i.p. podmiotem legitymowanym do złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Z kolei Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. jako organ władzy publicznej, jest organem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej.

Pytania dotyczyły kwestii udostępnienia:

1. dokumentów stanowiących podstawę ustalenia, że obiekt stwarza niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia w rozumieniu art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane,

2. ekspertyz lub innych opracowań technicznych sporządzonych przez osoby posiadające uprawnienia budowlane, dotyczących stanu bezpieczeństwa konstrukcji, nośności oraz kwalifikacji obiektu do konieczności podjęcia środków zabezpieczających,

3. protokołów oględzin i kontroli oraz załączonej dokumentacji fotograficznej,

4. dokumentów zawierających ocenę możliwości wykonania napraw lub zabezpieczeń bez konieczności trwałej ingerencji w substancję budynku,

5. dokumentów dotyczących zakresu, sposobu i technologii zastosowanego środka zabezpieczającego określanego jako "zagruzowanie",

6. dokumentów dotyczących kosztów wykonania środka zabezpieczającego, w tym kosztorysów, ofert, zleceń, faktur i protokołów odbioru.

7. dokumentów dotyczących podstaw prawnych i faktycznych zastosowania środków zabezpieczających w trybie art. 69 ustawy Prawo budowlane,

8. korespondencji prowadzonej przez organ w tej sprawie z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków, Starostą [...], [...] Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Budowlanego oraz [...] Urzędem Wojewódzkim.

Wskazane we wniosku pytania w większości dotyczą spraw publicznych. Zawarta w u.d.i.p. definicja informacji publicznej nie jest kompletna, to znaczy ustawa przykładowo podaje tematy, które dotyczą spraw publicznych. Jest to wyliczenie przykładowe z art. 6 ustawy, zgodnie z którym informacja publiczna dotyczy w szczególności wymienionych tam spraw, co oznacza, że są możliwe inne o podobnym charakterze. Zdaniem Sądu pytania postawione przez skarżącą od pkt.1 do pkt. 6 dotyczą spraw publicznych.

W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie za dokumenty dotyczące informacji publicznej można uznać:

1. dokumenty stanowiące podstawę ustalenia, że obiekt stwarza niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia w rozumieniu art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane,

2. protokoły w oględzin i kontroli oraz załączoną dokumentację fotograficzną,

3. dokumenty zawierające ocenę możliwości wykonania napraw lub zabezpieczeń bez konieczności trwałej ingerencji w substancję budynku,

4. dokumenty dotyczące zakresu, sposobu i technologii zastosowanego środka zabezpieczającego określanego jako "zagruzowanie",

5. dokumenty dotyczące kosztów wykonania środka zabezpieczającego, w tym kosztorysów, ofert, zleceń, faktur i protokołów odbioru.

6. korespondencję prowadzoną przez organ w tej sprawie z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków, Starostą [...], [...] Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Budowlanego oraz [...] Urzędem Wojewódzkim.

Natomiast w przedmiotowej sprawie wątpliwości budzi kwestia uznania za dokumenty dotyczące informacji publicznej w zakresie pytań:

7. ekspertyz lub innych opracowań technicznych sporządzonych przez osoby posiadające uprawnienia budowlane, dotyczących stanu bezpieczeństwa konstrukcji, nośności oraz kwalifikacji obiektu do konieczności podjęcia środków zabezpieczających,

8. dokumentów dotyczących podstaw prawnych i faktycznych zastosowania środków zabezpieczających w trybie art. 69 ustawy Prawo budowlane.

Sąd uważa, że ww. dokumenty nie muszą stanowić informacji publicznej ponieważ mogą stanowić przedmiot własności osób które nie są podmiotami publicznymi (kwestia zgody właściciela dokumentów), zaś kwestia pytań dotyczących podstaw prawnych zastosowania środków zabezpieczających w trybie art. 69 ustawy Prawo budowlane nie jest informacją publiczną. Dlatego Sąd uważa, że bezczynność trwa.

Zgodnie z przepisem art.13 ust. 1 i ust. 2 ustawy udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Warunki zawarte w tym przepisie w zakresie pytań od pkt. 1. do pkt. 6 nie zostały spełnione przez organ.

W związku z powyższym zdaniem Sądu informacja publiczna nadal nie została udzielona.

Sąd uznał zatem, że skarga na bezczynność jest uzasadniona i dlatego z mocy art. 149 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. w Dz.U. z 2024 r., poz. 935), zobowiązał PINB do rozpoznania wniosku strony skarżącej w terminie 30 dni od dnia zwrotu akt sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem (pkt 1 sentencji wyroku).

Sąd z mocy art. 149 § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. w Dz.U. z 2024 r., poz. 935) stwierdził bezczynność Organu, przy czym uznał, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 sentencji wyroku).

Zdaniem Sądu, działanie organu w przedmiotowej sprawie choć wadliwe również nie świadczą o złej woli organu i chęci zlekceważenia uprawnień obywatela i

nie jest tego rodzaju by przemawiało za rażącym naruszeniem prawa.

W rozpatrywanej sprawie skarżąca nie wykazała jednakże, by na skutek bezczynności organu administracji doznała uszczerbku majątkowego. W związku z powyższym Sąd orzekł jak w pkt 3 sentencji wyroku oddalając skargę w pozostałym zakresie. O kosztach orzeczono w pkt 4 sentencji wyroku.