Zaświadczenie o dochodach po terminie. Bezczynność nie była rażąca

E. B. (dalej: strona, skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Wałbrzychu (dalej: MOPS) w wydaniu zaświadczenia o dochodach. W uzasadnieniu skargi skarżący podał, że w dniu 6 listopada 2025 r. złożył – za pośrednictwem platformy gov.pl – wniosek o wydanie zaświadczenia o dochodach za okres od sierpnia do października 2025 r., na podstawie art. 217 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572; dalej: k.p.a.).

Podniósł następnie, że pomimo upływu terminu z art. 217 § 3 k.p.a., organ nie wydał zaświadczenia, ani też nie wydał postanowienia w sprawie.

Skarżący wskazał, że w dniu 9 grudnia 2025 r. wniósł ponaglenie, do którego organ się nie ustosunkował.

Zaznaczył, że bezczynność organu uniemożliwia stronie realizację innych postępowań wymagających urzędowego potwierdzenia dochodów (do wydziału paszportowego, do Sądu Okręgowego w Świdnicy, do komornika).

Z tych powodów skarżący wniósł o:

- stwierdzenie bezczynności organu;

- stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z naruszeniem prawa;

- zobowiązanie MOPS do wydania zaświadczenia o dochodach w terminie wskazanych przez Sąd;

- zasądzenie kosztów postępowania (jeśli wystąpią).

W odpowiedzi na skargę sporządzonej przez reprezentującego Prezydenta Miasta Wałbrzycha – Zastępcę Dyrektora MOPS wniesiono o oddalenie skargi wskazując, że MOPS przesłał stronie zaświadczenie o dochodach za okres sierpień-październik 2025 r. drogą elektroniczną (poprzez platformę e-PUAP) w dniu 12 grudnia 2025 r.

Poinformowano, że wniosek strony wpłynął na platformę e-PUAP Ośrodka w dniu 9 grudnia 2025 r. Opóźnienie w odbiorze przesyłek e-PUAP spowodowane było ogólnopolską awarią systemu teleinformatycznego. W ocenie organu, w sprawie nie wystąpiły zatem przesłanki do stwierdzenia rażącej bezczynności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.).

Zgodnie z art. 217 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie.

Przesłanki wydania zaświadczenia reguluje art. 217 § 2 k.p.a. stanowiąc, że zaświadczenie wydaje się, jeżeli:

1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa;

2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.

Z kolei w przepis art. 217 § 3 k.p.a. reguluje kwestie terminu do wydania zaświadczenia i stanowi, że zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni.

W przypadku odmowy wydania zaświadczenia zastosowanie znajduje art. 219 k.p.a., w myśl którego, odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.

Z powołanych przepisów wynika, że organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie o określonej treści niezwłocznie po otrzymaniu wniosku o wydania takiego zaświadczenia, nie później jednak niż w terminie 7 dni, albo wydać w tym terminie postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia, bądź też, o odmowie wydania zaświadczenia o treści żądanej prze wnioskującego.

Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy dokumentu UPP, strona za pośrednictwem platformy e-PUAP, złożyła do MOPS w Wałbrzychu – w trybie art. 217 § 1 i 2 k.p.a. – wniosek o wydanie zaświadczenia potwierdzającego uzyskany przez nią dochód – w rozumieniu art. 8 ustawy o pomocy społecznej – za okres od sierpnia 2025 r. do października 2025 r.

Zgodnie z art. 217 § 3 k.p.a., organ winien wydać stronie zaświadczenie o żądanej przez nią treści najpóźniej do 13 listopada 2025 r. Bezspornie, do tego dnia organ nie wydał stronie takiego zaświadczenia, jak również, nie wydał postanowienia, o którym mowa w art. 219. Wnioskowane przez stronę zaświadczenie zostało sporządzone i wysłane do strony dopiero 12 grudnia 2025 r., a zatem po wielokrotnym upływie terminu z art. 217 § 3 k.p.a.

Odnosząc się do podnoszonych przez organ argumentów, sprowadzających się do twierdzenia, że wniosek strony wpłynął do organu z opóźnieniem, bo dopiero w dniu 9 grudnia 2025 r., co miało związek z ogólnopolską awarią systemu teleinformatycznego należy podnieść, że organ w żaden sposób nie wykazał okoliczności na które się powołuje. W szczególności, nie przedstawił żadnego dokumentu potwierdzające fakt awarii systemu informatycznego (Sąd w ramach podjętych we własnym zakresie czynności także nie znalazł w zasobach internetu oficjalnego komunikatu o awarii ogólnopolskiej systemu e-PUAP w dniach 6 – 7 listopada 2025 r.) Sąd nie znalazł także i odnotowania wpływu wniosku dopiero w dniu 9 grudnia 2025 r. Dodatkowo należy wyjaśnić, że stan bezczynności ma charakter obiektywny, a zatem dla jej stwierdzenia istotne znaczenie ma to, czy podmiot zobowiązany podjął określone prawem czynności w ustawowym terminie, czy też nie.

Kierując się przedstawioną argumentacją, Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej: p.p.s.a.) stwierdził bezczynność organu w wydaniu zaświadczenia na wniosek, o czym orzekł jak w punkcie I wyroku.

W związku z tym, że organ ostatecznie udzielił stronie wnioskowanego zaświadczenia, Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania zaświadczenia, o czym orzeczono jak w punkcie II wyroku.

Sąd na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdził, że orzeczona bezczynność organu nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym - bez żadnej wątpliwości i wahań - można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać przy tym dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie, co - w ocenie Sądu - w sprawie nie miało miejsca. Z akt sprawy nie wynika, aby organ uchylał się od rozpoznania wniosku strony. W szczególności należy podnieść, że samo naruszenie przez organ terminu do podjęcia określonej czynności nie jest wystarczającą przesłanką do orzeczenia, ze bezczynność w tym zakresie ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Okoliczności sprawy nie dawały Sądowi podstaw do orzeczenia o bezczynności o charakterze rażącego naruszenia prawa. W sprawie doszło do naruszenia art. 217 § 3 k.p.a., ale samo jedynie naruszenie tego przepisu nie jest wystarczającą przesłanką do stwierdzenia, że organ naruszył prawo w sposób rażący. Przy przyjętej kwalifikacji Sąd miał na uwadze wyjaśnienia organu a nadto uwzględnił, że ostatecznie organ wydał stronie wnioskowane zaświadczenie.