- Sygnatura akt
- VI SA/Wa 866/26
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
- Rodzaj
- Wyrok
- Data orzeczenia
- 25 sierpnia 2026 r.
- Rozstrzygnięcie
- Uchylono decyzję I i II instancji
- W serwisie od
Zestawienie z tego dnia- Kategorie
- Sądy administracyjne
© autorzy OpenStreetMap
Koncert z muzykiem na umowie o dzieło. Sąd uchylił decyzje NFZ o obowiązku ubezpieczenia
Przejdź do orzeczenia, 16 min czytania
Spór
Płatnik składek, czyli skarżąca spółka, kwestionował decyzje NFZ stwierdzające, że muzyk podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu umowy o dzieło. Organ uznał, że była to umowa o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu.
Ustalenia sądu
Sąd ustalił, że przedmiotem umowy był udział muzyka doangażowanego w koncertach symfonicznych, a strony określiły terminy prób i wynagrodzenie. Skarżąca twierdziła, że rezultatem była indywidualna interpretacja utworów, czego organ nie uwzględnił.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił decyzję Prezesa NFZ z grudnia 2025 r. oraz decyzję Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ z 22 stycznia 2021 r. i zasądził od Prezesa NFZ na rzecz skarżącej 480 zł kosztów postępowania.
Dlaczego
Sąd uznał, że przedmiot umowy, czyli udział w konkretnym przedsięwzięciu artystycznym za wynagrodzeniem, spełniał cechy umowy o dzieło, a organ pominął artystyczne wykonanie utworu jako przedmiot ochrony prawa autorskiego.
Dla firm
Umowa o udział w konkretnym koncercie za wynagrodzenie może mieć cechy umowy o dzieło, jeśli jej przedmiotem jest oznaczony wynik artystycznego wykonania. Sam skrótowy opis przedmiotu w umowie nie przesądza o jej kwalifikacji.
Więcej o sprawie
Wynagrodzenie za występ w koncercie wyniosło 1600 zł, a próby odbywały się w dniach od 24 do 28 kwietnia 2017 r. Organ uznał, że umowa była zleceniem, bo nie prowadziła do konkretnego rezultatu.
Umowa, w której strona zobowiązuje się do udziału w konkretnym przedsięwzięciu artystycznym, tj. koncercie za wynagrodzeniem, ma cechy umowy o dzieło, a nie umowy zlecenia.
- Rozstrzygnięcie
- Uchylono decyzję I i II instancji
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
- Sygnatura
- VI SA/Wa 866/26
Jedno z 2 podobnych orzeczeń tego sądu wydanych 25 sierpnia 2026 r.
Treść orzeczenia około 16 minut czytania
Dnia 25 sierpnia 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Żurawska Sędziowie: Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Jendrzejewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 sierpnia 2026 r. sprawy ze skargi F. [...] z siedzibą w Ł. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora [...] Narodowego Funduszu Zdrowia w K. z dnia [...] stycznia 2021 r.; 2. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącej F. [...] z siedzibą w Ł. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 30 grudnia 2025 r., nr [...]Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: "organ"), na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 i art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2025 r. poz. 1461, dalej: "ustawa o świadczeniach") w zw. z art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w celu zapewnienia funkcjonowania ochrony zdrowia w związku z epidemią COVID-19 oraz po jej ustaniu (Dz. U. poz. 1493) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691, dalej: "K.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania [...] (dalej: "Płatnik", "Skarżąca"), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...]Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: "organ pierwszej instancji") z 22 stycznia 2021 r. stwierdzającą objęcie obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym P. C. (dalej: "Zainteresowany") w okresie od 24 kwietnia 2017 r. do 28 kwietnia 2017 r. z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r.- Kodeks cywilny (Dz. U. z 2025 r. poz. 1071, dalej: "K.c."), stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, zawartych z Płatnikiem.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej: "ZUS") pismem z 25 maja 2020 r., zwrócił się do organu pierwszej instancji o rozpatrzenie sprawy w zakresie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym Zainteresowanego z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy o świadczenie usług nazwanej "umową o dzieło" zawartą z płatnikiem.
W trakcie postępowania kontrolnego wykazano, że pomiędzy zainteresowanym a płatnikiem zawarto umowę o dzieło nr [...]z dnia 24 kwietnia 2017 r., w ramach której: "Wykonawca zobowiązuje się na zamówienie Zamawiającego do wykonania dzieła, polegającego na wykonaniu utworów programu koncertu: koncert Symfoniczny, podczas którego Wykonawca wystąpi w charakterze muzyka doangażowanego oraz przekazania praw do artystycznego wykonania na warunkach określonych w § 5 umowy. - specjalność: euphonium.";
Wynagrodzenie z tytułu wykonywania umowy Zainteresowany otrzymał w określonej kwocie 1600 PLN. W treści umowy wskazano m.in. okres, na który została zawarta (§ 3 pkt. 3); "(...) obejmuje czas od pierwszej wyznaczonej przez Zamawiającego próby, do daty wykonania dzieła. Terminy prób: 24.04.2017, godz. 9.00-13.00, 25.04.2017, godz. 9.00-13.00, 26.04.2017 godz. 17.00-21.00, 27.04.2017, godz. 17.00- 21.00, 28.04.2017, godz. 9.00-13.00., (§ 6); "Wykonawca oświadcza, że posiada prawo do wykonania dzieła będącego przedmiotem umowy i ponosi pełną odpowiedzialność wobec osób trzecich za wykonanie dzieła niezgodnie z przepisami Ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych".
Organ I instancji pismami z 13 sierpnia 2020 r. poinformował Zainteresowanego oraz Płatnika o wszczętym na wniosek organu rentowego postępowaniu w przedmiocie ustalenia obowiązku podlegania przez Zainteresowaną obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu wykonywania umów zlecenia na rzecz płatnika składek. Zawiadomiono także o możliwości zapoznania się oraz wypowiedzenia, co do zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji. Strony nie wypowiedziały się w sprawie.
Organ pierwszej instancji, 22 stycznia 2021 r. wydał decyzję stwierdzającą, że Zainteresowany w okresie od 24 kwietnia 2017 r. do 28 kwietnia 2017 r. podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy cywilnoprawnej o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia.
Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Płatnika od ww. decyzji, Prezes NFZ, decyzją z 30 grudnia 2025 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że czynności wykonywane przez Zainteresowanego nie mogą zostać zakwalifikowane jako praca wykonywana na podstawie umowy o dzieło, gdyż nie polegały na osiągnięciu z góry określonego, konkretnego i indywidualnie oznaczonego rezultatu, lecz na starannym działaniu, które jest charakterystyczne dla umów o świadczenie usług. Przedmiot umowy został określony w sposób ogólny, bez cech indywidualizujących zamówienie. Nie było to więc wytworzenie jakiegoś wcześniej nieistniejącego dzieła w myśl K.c.
Organ stwierdził, że ze zgromadzonego materiału nie wynika, by czynności wykonywane przez Zainteresowanego w przedmiotowej umowie polegające na wykonaniu koncertu, miały charakter niestandardowy, niepowtarzalny i spełniający kryteria twórczego i indywidualnego utworu, jako przedmiotu prawa autorskiego. Wykonanie instrumentalne na koncercie pozbawione było dowolności. Zainteresowany miał obowiązek stosować się do zaleceń i uwag dyrygenta który czuwał nad całością wykonania tym samym Zainteresowany był jedynie jednym z wielu wykonawców występujących na scenie. Organ wyjaśnił, że nie kwestionuje dorobku naukowego Zainteresowanego, kwalifikacji czy osobistych właściwości ze względu na które została zatrudniona przez Płatnika. Organ nie zgodził się jednak ze stanowiskiem, że w przedmiotowej sprawie Zainteresowany wytworzył jakieś dzieło.
Organ podkreślił, że w zawartej umowie z Zainteresowanym wskazany był ogólny zakres czynności w postaci wykonania utworów programu koncertu. Miały on charakter starannego działania poprzez świadczenie określonej usługi na rzecz zamawiającego, według określonych norm, instrukcji oraz wytycznych nałożonych przez Płatnika, stąd nie prowadziły do jakiegokolwiek rezultatu charakterystycznego dla umowy o dzieło w myśl K.c. W konsekwencji, zdaniem organu, pomimo nadanego umowie tytułu "o dzieło", przedmiotowa umowa jest w rzeczywistości umową o świadczenie usług, co wypełnia definicję art. 734 § 1 w związku z art. 750 i art. 627 K.c.
W ocenie organu, w przypadku spornych umów nie istnieje możliwość poddania umówionego rezultatu (dzieła) sprawdzianowi na istnienie wad fizycznych, choćby z tego względu, że nie precyzuje ona na czym miałaby polegać weryfikacja dzieła i do czego konkretnie miał doprowadzić jego wykonawca. W umowie tej nie określono, w sposób charakterystyczny dla umowy o dzieło, zakresu odpowiedzialności zainteresowanego. Nie można więc wskazać, czy i w jakim zakresie, zainteresowany ponosił ryzyko związane z wykonywaniem umowy.
Skarżąca wniosła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się jej uchylenia oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji Skarżąca zarzuciła naruszenie:
1. prawa materialnego, tj.:
- niezastosowanie art. 627 K.c. w sytuacji, gdy umowy zawierane przez Płatnika były umowami o dzieło w rozumieniu K.c.;
- art. 734 w zw. z art. 750 K.c. poprzez jego zastosowanie w sytuacji, kiedy essentialiae negotii umów, zawieranych przez Płatnika nie miały cech umów o świadczenie usług i nie powinny mieć do nich zastosowania przepisy, stosowane w przypadku umów zlecenia;
- art. 1 ust. 1 oraz art. 9 i 10 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych poprzez nieprawidłowe zastosowanie pierwszego z wymienionych przepisów oraz pominięcie drugiego i trzeciego w interpretacji wskazanej umowy z Zainteresowanym;
- art. 85 ust. 2 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych poprzez uznanie, że stworzenie indywidualnej interpretacji wykonywanych podczas koncertu utworów nie było wykonaniem artystycznym i nie zawierało twórczego pierwiastka;
- a przez to art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy o świadczeniach poprzez jego zastosowanie i uznanie, że Zainteresowany podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego;
2. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 78 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego.
W uzasadnieniu skargi zarzucono, że przedmiot zobowiązań przyjętych przez Skarżącą stanowiących przedmiot kontroli organu w umowach, zawartych z Zainteresowanym (tj. z przyjmującym zamówienie wykonania utworów podczas koncertu symfonicznego, tj. zrealizowania indywidualnej interpretacji tych utworów - tzw. artystyczne wykonanie), miał wszystkie cechy utworu (a w ujęciu stricte cywilnoprawnym - dzieła). Stanowił bowiem zjawisko przyszłe, był czymś, co w chwili zawierania umów nie istniało, lecz miało dopiero powstać w jakiejś określonej przyszłości. Rezultat, na jaki umówiły się strony musiał być z góry określony (było nim stworzenie indywidualnej interpretacji, artystyczne wykonanie), był obiektywnie osiągalny i w konkretnych warunkach (tj. zwłaszcza w warunkach realizacji koncertu) pewny. Ponadto celem umów nie była czynność sama w sobie ale osiągnięcie umówionego rezultatu - tu stworzenia i zaprezentowania indywidualnej interpretacji w konkretnym ustaleniu twórczym.
Zdaniem Skarżącej, wbrew twierdzeniom zawartym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zawarte umowy o dzieło wyraźnie określały ich przedmiot - Zainteresowany miał stworzyć indywidualną interpretację wykonywanych podczas koncertu utworów - tzw. artystyczne wykonanie (zdefiniowane w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych). Ten rezultat był ustalony i możliwy do zweryfikowania, gdyż wynikał zarówno z postanowień umowy, jak i ze znanej obu stronom umowy treści zdarzenia artystycznego, do którego umowa się odnosiła, jak i z praw samego gatunku, jakim jest wykonywanie koncertu w sposób zapewniający widzom artystyczne doznania. Rezultat ten został osiągnięty, bowiem zainteresowany zrealizował indywidualną interpretację określonego w umowie utworu na scenie [...].
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Istota sporu polega na ustaleniu, czy umowy, których przedmiot stanowił udział Zainteresowanego w koncertach w charakterze muzyka doangażowanego, zawarta przez Skarżącą, jako płatnika składek, z zainteresowaną była umową o dzieło, czy też inną umową o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, stosuje się przepisy dotyczące zlecenia.
Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach, obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które zostały wymienione w tym przepisie. Należą do nich m.in. osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia lub osoby z nimi współpracujące (lit. e). Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1009; dalej: "ustawa systemowa"), obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają (...) osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia (...). Brzmienie tego przepisu jednoznacznie wskazuje, że chodzi tu o tę samą kategorię osób, podlegających ubezpieczeniu społecznemu, a tym samym kwalifikujących się do objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym.
W myśl art. 85 ust. 4 ustawy o świadczeniach, za osobę wykonującą pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy agencyjnej lub innej umowy o świadczenie usług oraz za osobę z nią współpracującą składkę jako płatnik oblicza, pobiera z dochodu ubezpieczonego i odprowadza zamawiający.
W świetle art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach, obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Stosownie natomiast do art. 13 pkt 2 ustawy systemowej, obowiązkowo ubezpieczeniom tym (społecznym) podlegają osoby wykonujące pracę nakładczą oraz zleceniobiorcy - od dnia oznaczonego w umowie jako dzień rozpoczęcia jej wykonywania do dnia rozwiązania lub wygaśnięcia tej umowy.
Uznanie zatem, tak jak organ w zaskarżonej decyzji, że sporna umowa nie stanowiła umowy o dzieło, uregulowanej w art. 627 i nast. K.c., lecz umowę świadczenia usług, do których stosuje się przepisy o zleceniu (art. 750 k.c.) oznacza, że Skarżąca, jako płatnik składek, była zobowiązana do obliczania i pobierania składek z dochodu ubezpieczonego oraz ich odprowadzania – na podstawie art. 85 ust. 4 ustawy o świadczeniach.
Zgodnie z art. 627 K.c., przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia. Elementami przedmiotowo istotnymi umowy o dzieło jest określenie dzieła, do którego wykonania zobowiązany jest przyjmujący zamówienie, a także, z uwzględnieniem regulacji art. 628 w zw. z art. 627 k.c., wynagrodzenia, do którego zapłaty zobowiązany jest zamawiający. Umowa o dzieło jest umową o "rezultat usługi". Rezultat, o który umawiają się strony, musi być obiektywnie osiągalny i w konkretnych warunkach pewny. Celem umowy o dzieło nie jest bowiem czynność (samo działanie) lub zaniechanie, które przy zachowaniu określonej staranności prowadzić ma do określonego w umowie rezultatu. Przy umowie o dzieło chodzi o osiągnięcie określonego rezultatu, niezależnie od rodzaju i intensywności świadczonej w tym celu pracy i staranności. Odpowiedzialność przyjmującego zamówienie, w wypadku nieosiągnięcia celu umowy, jest więc odpowiedzialnością za nieosiągnięcie określonego rezultatu, a nie za brak należytej staranności. Przedmiotem umowy o dzieło, w ujęciu Kodeksu cywilnego, jest więc przyszły, z góry określony, samoistny, materialny lub niematerialny, lecz obiektywnie osiągalny i w danych warunkach pewny rezultat pracy i umiejętności przyjmującego zamówienie, którego charakter nie wyklucza możliwości zastosowania przepisów o rękojmi za wady (por. A. Brzozowski [w:] J. Rajski (red.), System prawa prywatnego, Prawo zobowiązań – część szczegółowa, Tom 7, Warszawa 2011, s. 390-391).
Z kolei, jak stanowi art. 750 K.c., do umów o świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami, stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu. W tej sytuacji ustalenie, że jakaś konkretna umowa i stosunek zobowiązaniowy jest "umową o świadczenie usług, która nie jest regulowana innymi przepisami", pociąga za sobą obowiązek wykonania nakazu z art. 750 K.c., a więc obowiązek odpowiedniego zastosowania przepisów o zleceniu. Istota umowy zlecenia, w świetle art. 734 K.c. i nast., wyraża się w tym, że przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie. Umowę zlecenia zalicza się przy tym do zobowiązań tzw. starannego działania, a nie zobowiązań rezultatu. Chociaż sama definicja zakłada dążenie do osiągnięcia określonego rezultatu - dokonania czynności prawnej, jednakże w razie jego nieosiągnięcia, ale jednoczesnego dołożenia wszelkich starań w tym kierunku, przy zachowaniu należytej staranności, zleceniobiorca nie ponosi odpowiedzialności za niewykonanie zobowiązania (tak m.in. K. Kołakowski [w:] G. Bieniek (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, t. II, Warszawa 2006, s. 387). Innymi słowy, odpowiedzialność kontraktowa przyjmującego zlecenie powstanie wówczas, gdy przy wykonaniu zlecenia nie zachował wymaganej staranności, niezależnie od tego, czy oczekiwany przez dającego zlecenie rezultat nastąpił, czy nie.
Przedmiotem spornej umowy było wykonanie utworów programu koncertu - koncert Symfoniczny - specjalność: [...], podczas którego Zainteresowany występował w charakterze muzyka doangażowanego oraz przekazania praw do artystycznego wykonania na warunkach określonych w umowie.
Sąd nie podziela stanowiska organu, że tak określony przedmiot umowy, nie może stanowić umowy o dzieło. Umowa, w której strona zobowiązuje się do udziału w konkretnym przedsięwzięciu artystycznym, tj. koncercie za wynagrodzeniem, ma cechy umowy o dzieło, a nie umowy zlecenia. Treścią zobowiązania wykonawcy (tu Zainteresowanego) nie jest bowiem samo podjęcie i wykonywanie określonych czynności, lecz oznaczony w umowie ich wynik w postaci widowiska, odpowiadającego pewnym z góry ustalonym warunkom (por. wyrok Sądu Najwyższego z 13 marca 1967 r., I CR 500/66).
Natomiast samo skrótowe ujęcie opisu dzieła w umowie, nie uprawnia domniemania istnienia w rzeczywistości umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu (art. 750 k.c.). Enigmatyczność umowy o dzieło nie może podważać automatycznie jej charakteru prawnego, skoro o charakterze umowy rozstrzyga nie jej brzmienie, lecz rzeczywista treść (art. 65 k.c.). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 21 maja 2020 r. (II GSK 1434/19) podzielił pogląd, wyrażony w glosie do wyroku SN z 10 stycznia 2017 r., III UK 53/16, że "(...) zbędne jest wyraźne zawarcie w treści umowy dotyczącej wykonania koncertu muzycznego zobowiązania wykonawcy do twórczego (unikalnego) charakteru interpretacji jako warunku zakwalifikowania jej jako umowy o dzieło. Za przekonujący uznać należy argument, że kiedy treścią świadczenia muzyka jest coś, co dopiero spontanicznie powstanie i z zasady jest niepowtarzalne oraz stoi za tym długa edukacja w zakresie interpretacji danego gatunku muzyki, to trudno zakładać, że w umowie w sposób rzetelny da się to skrupulatnie opisać, aby później poddać krytycznej ocenie sposób wykonania umowy. Z kolei w wyroku z 25 stycznia 2022 r. (II GSK 2666/21) Naczelny Sąd Administracyjny podzielił linię orzeczniczą, która odnosi się do kwestii elementów i wymogów, jakie mieć należy na uwadze, dokonując klasyfikacji umowy efektem, której ma być wykonanie utworu artystycznego, wskazując, że umowa, w której strona zobowiązuje się do wykonania określonej produkcji artystycznej za wynagrodzeniem, ma cechy umowy o dzieło, a nie umowy zlecenia. Treścią bowiem zobowiązania wykonawcy nie jest samo podjęcie i wykonywanie określonych czynności, lecz oznaczony w umowie ich wynik w postaci wystawienia widowiska odpowiadającego pewnym z góry ustalonym warunkom. Tożsame stanowisko na tle oceny umów o zbliżonym charakterze prezentowane było wielokrotnie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. wyroki NSA z: 26 czerwca 2025 r., II GSK 1939/24; 26 czerwca 2025 r., II GSK 1939/24; 17 stycznia 2023 r., II GSK 727/22; 5 grudnia 2023 r., II GSK 185/23).
W ocenie Sądu, organ pominął przewidziane prawem autorskim "artystyczne wykonanie utworu" (art. 85 ust. 1 ustawy o prawie autorskim), do którego zalicza się m.in. działanie aktorów, recytatorów, dyrygentów, instrumentalistów, wokalistów, tancerzy, mimów oraz innych osób w sposób twórczy przyczyniających się do powstania wykonania (art. 85 ust. 2 ww. ustawy).
Skoro zatem stroną spornych umów jest artysta - Zainteresowany, a także uwzględniając niesporny i jednoznaczny przedmiot tych umów, tj. fakt powierzenia Zainteresowanemu artystycznego wykonania utworów w charakterze muzyka doangażowanego programu koncertu symfonicznego, to należy przyjąć, że przedmiotem zawartej umowy było, pozostające pod ochroną, artystyczne wykonanie utworów muzycznych. Należy wskazać, że adresatem wykonania utworu muzycznego jest nie tyle zamawiający, co odbiorcy koncertu (słuchacze), a problem interpretacji muzycznej jest przedmiotem dyskusji wśród publiczności i krytyków muzycznych. Zakwalifikowanie przez organ spornej umowy zawartej przez Skarżącą z Zainteresowanym do umów o świadczenie usług, z pominięciem powyższych okoliczności, uznać należy zatem za wadliwe, sprzeczne z niespornym stanem faktycznym sprawy.
W świetle przedstawionych uwag, zdaniem Sądu, strony spornej umowy określiły w sposób jednoznaczny przedmiot umowy, jego cechy i parametry indywidualizujące dzieło, które polegało na udziale Zainteresowanego w konkretnych koncertach o konkretnej tematyce, w charakterze muzyka doangażowanego, a tego typu przedmiot umowy w pełni spełniał wymogi umowy o dzieło o charakterze niematerialnym.
Zasadne są zatem zarzuty skargi, bowiem organ naruszył art. 734 § 1 w zw. z art. 750 K.c., poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że łącząca strony umowa o dzieło była umową o świadczenie usług, a nie umową o dzieło, w myśl art. 627 K.c. W konsekwencji doszło także do naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy o świadczeniach, polegające na uznaniu, że Zainteresowany podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, w związku ze świadczeniem pracy na podstawie spornej umowy.
Rozpatrując pozostający w sprawie wniosek ZUS, o którym mowa w art. 109 ust. 3 ustawy o świadczeniach, organ uwzględni powyższą ocenę Sądu.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143, z późn. zm., dalej: "P.p.s.a."), orzekł jak w punkcie 1 sentencji, uchylając zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1935). Zasądzona kwota obejmuje zwrot wynagrodzenia reprezentującego Skarżącą pełnomocnika - 480 zł.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a.
Pełny tekst i metryka orzeczenia: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA). Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.