Wniosek o aktualizację ewidencji budynków wrócił do gminy w ponownym rozpoznaniu, sprzeciw oddalono

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest decyzja Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej: "Mazowiecki WINGiK" lub "organ odwoławczy") nr 75/2026 z dnia 14 kwietnia 2026 r., uchylająca w całości decyzję Prezydenta m.st. Warszawy (dalej: "Prezydent" lub "organ I instancji") nr 785/2025 z dnia 28 listopada 2025 r. i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji w przedmiocie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków (dalej: "eigb").

Rozstrzygnięcie to wydano w następującym stanie faktycznym sprawy.

Prezydent decyzją nr 785/2025 z dnia 28 listopada 2025 r. orzekł o odmowie dokonania aktualizacji egib, polegającej na wykreśleniu danych budynków przy ul. N. [...] i [...] o identyfikatorach: [...] i [...] , wykazanych na działce ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] w dzielnicy W. m. W. . W uzasadnieniu wskazał, że z materiału dowodowego wynika, iż żądanie wnioskodawczyni M. N. jest zasadne, lecz aby usunąć dane ww. budynków niezbędne było dostarczenie przez nią stosownego opracowania geodezyjnego, zawierającego wykaz zmian danych ewidencyjnych, którego pomimo wezwania z dnia 29 kwietnia 2024 r., nie dostarczyła.

Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się M. N. , która w ustawowym terminie wniosła odwołanie do Mazowieckiego WINGiK, wnosząc o uchylenie decyzji organu I instancji w całości. Według skarżącej obecnie widniejące w ewidencji dane dotyczące budynków ujawniono w sposób błędny, tj. w oparciu o fałszywe informacje przedstawione przez E. Z. oraz Z. G. , co uzasadnia wyeliminowanie tych danych z urzędu, bez konieczności sporządzania nowego opracowania geodezyjnego na jej koszt.

W toku postępowania odwoławczego do Mazowiecki WINGiK wpłynęły również pisma z dnia 3 marca oraz 1 kwietnia 2026 r., w których E. Z. oraz Z. G. wnoszą o całkowite oddalenie wniosku M. N. w zakresie aktualizacji egib budynku położonego przy ul. N. [...] i [...] , wskazując że są to dwa różne obiekty budowlane, których spraw nie należy ze sobą łączyć.

Ponadto, ich zdaniem, postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. st. Warszawy (dalej: "PINB dla m.st. Warszawy") nr IIWT/23/U/2026 z dnia 27 lutego 2026 r. prostujące oczywistą omyłkę pisarską w decyzji nr IIOT/29/U/2020 z dnia 3 lutego 2020 r. odmawiającej wydania pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego w zabudowie bliźniaczej położonego przy ul. N. [...] w W. , która znajduje się w aktach sprawy, zawiera istotne błędy. Według wnioskodawców decyzja ta dotyczy bowiem budynku położonego przy ul. N. [...] , należącego do M. N. , a budynek położony przy ul. N. [...] przekazano ostatecznie do użytkowania w dniu 18 lipca 2019 r.

Mazowiecki WINGiK decyzją nr 75/2026 z dnia 14 kwietnia 2025 r. uchylił decyzję Prezydenta nr 785/2025 z dnia 28 listopada 2025 r. i przekazał ją organowi I instancji do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przywołał mające zastosowanie w sprawie przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2025 r. poz. 1691, dalej: "k.p.a.") oraz ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2024 r. poz. 1151, dalej: "Pgik"), a także wyjaśnił sposób i tryb przeprowadzania aktualizacji informacji zawartych w egib.

Odnosząc się do analizowanej sprawy Mazowiecki WINGiK wskazał, że obecnie w operacie ewidencyjnym na działce ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] w dzielnicy W. m. W. , ujawnione są dwa 4-kondygnacyjne budynki mieszkalne o identyfikatorach: [...] i [...] , kolejno o powierzchni 81 m2 i 80 m2, niestanowiące odrębnego od gruntu przedmiotu własności. Zgodnie z informacją z egib oraz księgą wieczystą nr [...] , opisana nieruchomość stanowi współwłasność M. N. w udziale 1/2, E. Z. w udziale 499/1000 oraz Z. G. w udziale 1/1000.

Jak miał wyjaśnić Prezydent w swojej decyzji, pierwotnie na działce nr [...] ujawniony został jeden 4-kondygnacyjny budynek mieszkalny o identyfikatorze: [...] i powierzchni zabudowy 145 m2. Dane te wykazano na skutek modernizacji egib prowadzonej na terenie Dzielnicy W. w 2007 r., co potwierdzać ma arkusz danych ewidencyjnych budynków znajdujący się w opracowaniu KEM WLO-E-55-I/07, przyjętym do pzgik w dniu 30 lipca 2007 r. Następnie na podstawie operatu geodezyjnego przyjętego do pzgik w dniu 25 lutego 2014 r. pod nr P.1465.2014.1802 (KEM 2.08.15-328/14), w ramach którego sporządzono mapę z projektem podziału nieruchomości KW [...] do celów sądowych - wyjście ze współwłasności, dokonano aktualizacji egib, ale jedynie w części ujętej jako ETAP I, dotyczącej podziału budynku mieszkalnego, co istotne bez ingerencji w dane podmiotowe, o czym świadczyć ma zawiadomienie o zmianach danych egib z dnia 5 marca 2014 r. oraz pośrednio decyzja Prezydenta nr 111/2016 z dnia 19 kwietnia 2016 r. odmawiająca dokonania aktualizacji egib w zakresie wydzielenia z działki ewidencyjnej nr [...] działek nr [...] (ETAP II opracowania nr [...] ), a także wpisania E. Z. jako władającego działką nr [...] i M. N. jako władającej działką nr [...] , z powodu braku prawomocnego orzeczenia sądu w przedmiotowej sprawie.

Z materiału dowodowego zebranego przez organ I instancji wynikać ma, że sprawa o podział majątku wspólnego M. N. i E. Z. w dalszym ciągu nie została zakończona, o czym świadczyć ma treść zarządzenia Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy z dnia 28 marca 2024 r., sygn. akt. I Ns 660/23. Ponadto, decyzją Wojewody Mazowieckiego nr 217/1/2016 z dnia 11 maja 2016 r., wygaszono decyzję Starosty Powiatu W. nr [...] z dnia [...] września 2000 r. dotyczącą zatwierdzenia projektu budowlanego domu jednorodzinnego, bliźniaczego przy ul. N. [...] i zezwolenia na jego budowę na działce ewidencyjnej nr [...] w obrębie [...] , gmina W. , a decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2020 r., sprostowaną postanowieniem z dnia nr [...] z dnia 27 lutego 2026 r., PINB dla m. st. Warszawy odmówił wydania pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego w zabudowie bliźniaczej położonego przy ul. N. [...] w W. .

W nawiązaniu do pism E. Z. i Z. G. organ odwoławczy podkreślił, że ww. decyzja PINB dla m.st. Warszawy z dnia 3 lutego 2020 r. wydana została po rozpatrzeniu wniosku E. Z. z dnia 23 grudnia 2019 r., który nie dotyczył budynku położonego przy ul. N. [...] i zawierał istotne dla udzielania pozwolenia na użytkowanie braki. Ponadto, z treści pism PINB dla m. st. Warszawy z dnia 6 lipca oraz 3 października 2023 r. wynikać ma, że dla budynku położonego przy ul. N. [...] , a po podziale przy ul. N. [...] i [...] nie została wydana żadna decyzja o pozwoleniu na użytkowanie, nie było wówczas prowadzone postępowania w tej sprawie, a do użytkowania ww. budynku przystąpiono samowolnie. Dodatkowo, budynek ten nie mógł zostać oddany do użytkowania wyłącznie na podstawie zgłoszenia inwestora, gdyż zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa oraz treści decyzji ww. organu wynika, że podlegał on obowiązkowej kontroli budowy, o której mowa w art. 59a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2025 r. poz. 418, dalej: "ustawa Prawo budowlane") niezbędnej w celu stwierdzenia prowadzenia budowy zgodnie z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę oraz wydania decyzji w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu.

Ponadto jak ustalił Mazowiecki WINGiK w dacie ujawnienia przedmiotowego budynku, tj. w 2007 r. aktem wykonawczym do Pgik było rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2019 r. poz. 393). Zgodnie z § 78 tego rozporządzenia, w ewidencji nie wykazywało się jedynie budynków, których budowa, w świetle przepisów prawa budowlanego, nie wymagała pozwolenia lub zgłoszenia. Natomiast w myśl § 2. ust. 1 pkt 4, budynek stanowił obiekt budowlany, który był budynkiem w rozumieniu standardowej klasyfikacji i nomenklatury, wprowadzonych na podstawie ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz.U. z 2024 r. poz. 1799), tj. Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB). Choć organ I instancji nie wyjaśnił ww. kwestii, według tej klasyfikacji budynek to zadaszony obiekt budowlany wraz z wbudowanymi instalacjami i urządzeniami technicznymi, wykorzystywany dla potrzeb stałych, przystosowany do przebywania ludzi, zwierząt lub ochrony przedmiotów. Wskazana definicja funkcjonowała również w 2014 r., z tym, że w przypadku budynków połączonych między sobą (np. bliźniaczych), budynek był budynkiem samodzielnym, jeśli oddzielony został od innych jednostek ścianą przeciwpożarową od fundamentu po dach. W przypadku braku ściany przeciwpożarowej, budynki połączone między sobą uważane były za budynki odrębne, jeśli miały własne wejścia, wyposażone były w instalacje i były oddzielnie wykorzystywane. Przywołane przepisy nie wskazują zatem na to, aby dla spełnienia definicji budynku i ujawnienia go w ewidencji, a następnie jego podziału niezbędne było formalne zakończenie budowy i oddanie budynku do użytkowania.

Powyższe uległo jednak zmianie wraz z wejściem w życie rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2024 r. poz. 219, dalej: "rozporządzenie w sprawie egib").

Zgodnie bowiem z § 15 tego rozporządzenia, w ewidencji nie wykazuje się budynków, które nie wymagają geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej, o której mowa w art. 2 pkt 7b ustawy, budynków projektowanych, budynków w budowie oraz lokali, w odniesieniu do których nie zostało wydane zaświadczenie, o którym mowa w art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U. z 2021 r. poz. 1048). Budynki, których nie wykazuje się w ewidencji, stanowić powinny treść bazy danych obiektów topograficznych, tj. bazy BDOT500, o której mowa w art. 4 ust. 1 a pkt 12 ustawy Pgik. Z kolei w myśl § 2 ust 3 rozporządzenia w sprawie egib, budynek to obiekt budowlany, który jest budynkiem w rozumieniu przepisów ustawy Prawo budowlane. Wskazana ustawa definiuje budynek jako obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Obiektem budowlanym jest natomiast budynek, budowla bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Jeżeli więc danego obiektu nie można użytkować, gdyż nie wydano dla niego stosownej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, co miało miejsce na gruncie niniejszej sprawy, to przestaje on być budynkiem zarówno w rozumieniu ustawy Prawo budowlane, jak i rozporządzenia w sprawie egib. Szczególnie jeżeli pozwolenie na jego budowę wygasło i nie wydano nowego. W takiej sytuacji zgodnie z § 15 ww. rozporządzenia przedmiotowe budynki mieszkalne o identyfikatorach: [...] i [...] nie podlegają obecnie ujawnieniu operacie ewidencyjnym, gdyż formalnie ich budowa nie została zakończona i do czasu wydania nowego pozwolenia na budowę nie może być wznowiona.

Mając zatem na uwadze powyższe należy wskazać, że zgodnie z § 29a w rozporządzenia w sprawie egib, aktualizacja ewidencji następuje przez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu: zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub z obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub ze stanem prawnym oraz z obowiązującymi standardami technicznymi; ujawnienia nowych danych ewidencyjnych lub wyeliminowania danych błędnych.

Przez dane błędne należy rozumieć takie dane, które nie mają potwierdzenia w zbiorze dokumentów, o którym mowa w art. 24 ust. 1 pkt 2 Pgik, tj. dokumentów uzasadniających wpisy do bazy danych, do których należy m.in. pozwolenie na użytkowanie (art. 23 ust. 3 pkt 1 lit. j) Pgik). Jeżeli więc w toku postępowania zainicjowanego przez M. N. organ powziął informację, iż obecnie ujawnione w ewidencji dane dotyczące budynków położonych przy ul. N. [...] i [...] nie mają potwierdzenia w dokumentach, o których mowa powyżej, przez co nie spełniają wymogów aktualnego rozporządzenia w sprawie egib, pozwalających na ich ujawnienie, to dane te powinny podlegać wyeliminowaniu przez Prezydenta w myśl art. 24 ust. 2a Pgik, w ramach toczącego się już postępowania aktualizacyjnego. Zgodnie bowiem z § 44 pkt 1 oraz § 45 rozporządzenia w sprawie egib, to na organie prowadzącym rejestr egib spoczywa obowiązek dostosowania danych egib do przepisów obecnie obowiązującego rozporządzenia w sprawie egib w ramach jej bieżącej aktualizacji.

Mazowiecki WINGiK podkreślił, że organ prowadzący egib jest zobowiązany do utrzymania jej w stanie aktualności i zgodności z dostępnymi dla tego organu dokumentami i przepisami prawa materialnego. Zasada aktualności danych uniemożliwia więc organowi utrzymanie w tej ewidencji danych dotyczących budynków w budowie, które podlegają wykreśleniu z mocy samego prawa. Inaczej mówiąc, organ ewidencyjny dokonuje jedynie rejestracji danych wynikających z posiadanych dokumentów, noszących walor aktualności, strzegąc przy tym prawidłowości i koherencji tego rejestru ze stanem faktycznym i prawnym. Aktualizacja egib następuje zatem w sposób ciągły i jeżeli organ ewidencyjny stwierdzi, że w egib ujawniono dane błędne, tj. dane nieznajdujące potwierdzenia np. w dokumentacji architektoniczno-budowlanej oraz obecnie obowiązujących przepisach prawa materialnego, to powinien on podjąć niezbędne działa w celu ich wyeliminowania w ramach wszczętego już postępowania, a nie przerzucać ww. obowiązek na stronę. Nawet jeżeli przedmiotowe postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem strony. Powyższe wynikać ma wprost z przytoczonych wyżej przepisów art. 24 ust. 2a Pgik, w związku z § 44 pkt 1 oraz § 45 rozporządzenia w sprawie egib, które Prezydent znacząco naruszył.

Z tego względu, zdaniem organu odwoławczego, decyzja Prezydenta nr 785/2025 z dnia 28 listopada 2025 r., orzekająca o odmowie aktualizacji egib, polegającej na wykreśleniu danych budynków położonych przy ul. N. [...] i [...] , o identyfikatorach: [...] i [...] , z uwagi na brak dostarczenia przez M. N. wymaganego opracowania geodezyjnego, podlega uchyleniu w myśl art. 138 § 2 k.p.a. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji powinien zweryfikować czy ustalony przez niego do tej pory stan faktyczny i prawny ww. budynków nie uległ zmianie, w szczególności czy nie wydano nowego pozwolenia na budowę oraz pozwolenia na użytkowanie ww. obiektów. Następnie w przypadku stwierdzenia, że dane zawarte w egib są niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa, organ powinien podjąć stosowne czynności zmierzające do ich wyeliminowania.

Sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sprzeciw od ww. decyzji Mazowieckiego WINB wywiedli E. Z. oraz Z. G. jako strona (wnoszący sprzeciw) oraz pełnomocnik E. Z. , zaskarżając decyzję w całości.

Wnoszący sprzeciw zarzucili, że podstawą do wydania ecyzji była fałszywa informacja dotycząca istnienia ściany oddzielenia budynku pomiędzy bliźniaczymi budynkami mieszkalnymi ul. N. [...] i [...] , gdzie A. L. - Główny Specjalista Mazowieckiego WINGiK "nie raczyła doczytać się w korespondencji przekazanej do Organu wojewódzkiego wniesienia zawiadomienia do Prokuratury Warszawa Śródmieście w zakresie naruszenia art. 233 § 1 kk przez p. M. N. , która w sposób impertynencki raz wskazywała że jest "ŚCIANA ODDZIELENIA OGNIOWEGO Z OTWOREM DRZWIOWYM" a później na kolejnej rozprawie w SR sygn. akt I Ns 660/23 zeznawała, że nie ma takiego otworu drzwiowego (rozprawa w dniu 21.01.2026 i w dniu 06.03.2026)".

Skarżący zaznaczyli, że "doszło do czynienia z osobą manipulującą SŁOWNICTWEM I TERMNINOLOGIĄ BUDOWLANĄ oraz GEODEZYJNĄ na której się nie zna wskazana osoba."

Podnieśli także, że projekt wykonywała pani dr mgr inż. Arch. M. M. , promotorka w Instytucie Podstawowych Problemów Techniki Polskiej Akademii Nauk, Zakład Problemów Eko-Budownictwa ówczesnego doktoranta Z. G. , który jako kierownik budowy przejął budynek po p. K. - pierwszym kierowniku budowy, jako "stan SUROWY ZAMKNIĘTY z projektem zastępczym i dwoma dziennikami budowy TOM I i TOM II. Dodatkowo w 2012r został wydany przez Urząd Dzielnicy W. W. TOM III z dnia 20.09.2012r do Decyzji Nr 1747/AB/2000 z dnia 15.09.2000, który zataiła p. M. N. , jak też zataiła potwierdzenie przekazania budynku do użytkowania na bazie TRZYKROTNEGO ZGŁOSZENIA PRZEKAZANIA BUDYNKU DO UŻYTKOWANIA z dnial8.07.2019r z potwierdzeniem PINB.IIOT.5121.206.2019. ENwzJPR z dnia 11 maja 2022r podpisany przez Kierownika II Oddziału Terenowego PINB p. K. D. .".

W ich ocenie "Działania p. M. N. mają na celu przejęcie nieruchomości w sposób bezpodstawny, zaś E. Z. i jego Pełnomocnik są ciągle oskarżani i szkalowani, z pominięciem Wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie oddalającego pomówienia p. M. N. "

Wnoszący sprzeciw zażądali skierowania sprawy na rozprawę a nie posiedzenie niejawne, jednocześnie wnosząc o przesłuchanie świadków.

Zaznaczyli przy tym, że "w EWIDENCJI Biura Geodezji i Katastru m.st. Warszawy wprowadzono POPRAWNE DANE EWIDENCYJNE dla E. Z. , z wykazaniem, że na dz.ew [...] obręb [...] ma on swój udział 499/1000 (dawny %) jako ul. N. [...] po dokonanym wspólnym i zgodnym podziale w VIII 2012r z udziałem Pełnomocników p. M. N. - A. Z. i B. Z. (obecnie T. )".

Wskazali, iż "Ludzie po osiągnięciu wieku powyżej 80 lat mają prawo do szczególnego traktowania. Nie prowadzimy EWIDENCJI u Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, ale u Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Geodezji i Kartografii w Warszawie. Podajemy przykłady rozwiązania sprawy na ul. N. [...] i [...] a na tej podstawie oczekiwaliśmy takich samych rozwiązań na ul. L. [...] i [...] . Nadto wykazujemy BRAK Postanowienia Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego w Warszawie, które wskazywane jest jako Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Warszawie z decyzją nr 54/2025 z dnia 9 czerwca 2025r E. Z. i Z. G. a także p. M. N. uzyskali poprawne zapisy zgodnie z orzeczeniem Sądu Okręgowego w Warszawie syg akt V Ca 3153/13 z dnia 8 października 2014r prawomocnego 02 grudnia 2014r- gdzie Sąd II Instancji zatwierdził definitywnie podział ulicy N. na [...] i [...] wraz z budynkiem bliźniaczym."

Zdaniem wnoszących sprzeciw "trzeba odnieść się do STANU FAKTYCZNEGO i RZECZYWISTEGO, a także do ustaleń jakie wprowadzał Pan K. B. - Główny Geodeta Kraju, z którym to właśnie Z. G. ustalał TERMINOLOGIĘ dotyczącą WŁASNOŚCI-jako posiadanie, władanie- vide rozp MRRIB z dnia 29 marca 200lr w sprawie ewidencji gruntów i budynków Dz.U. z 2001 Nr 38 poz. 454 ze zm. §2 ust 1 pkt 2 a także z odniesieniem do WYROKU SĄDU NAJWYŻSZEGO w składzie 7 sędziów, wskazującego, że "...stan rzeczywisty, stan posiadania i rzeczywistego władania, jest stanem nadrzędnym nad stanem ewidencyjnym.... "

Podnieśli przy tym, że "E. Z. tylko dlatego podpisywał PISMO z wystąpieniem A. i H. P. jako zwykły świadek nieprawidłowości stosowanych w BGiK, gdzie przez 11 lat ukrywano jego DWA ORZECZENIA SĄDU I AKT NOTARIALNY z naruszeniem art. 276kk. Sprawa została skierowana do Prokuratury przeciwko insp. K. Z. w BGiK. Czy na tym etapie też mamy schodzić do tego poziomu i wykazywać naruszenia art. 231 § 1kk w źb. z art. 271 § 1 kk? E. Z. ma też potwierdzenie ze strony R. P. , świadka, który w czerwcu 2024 r widział jak K. Z. - Inspektor BGiK blokowała dostęp do akt, a jednocześnie mając w drugiej teczce dwa orzeczenia Sądu Okręgowego w Warszawie i Akt notarialny zbycia udziałów z 2014 r - w sposób impertynencki twierdziła, że: "....nie posiada żadnych oryginałów i żadnych dokumentów prawnych..."- zwyczajnie kłamiąc. Można zatem takie zachowanie w BGiK określić językiem potocznym: zwykła bezczelność urzędnicza (przy zaniechaniu kogokolwiek obrażania)".

Podnieśli przy tym, że proszą "bardzo i uprzejmie, zatem o dokładnie i uważnie czytać nasze pisma ze zrozumieniem, wraz z wykazaną wolą WŁAŚCICIELI, POSIADACZY, WŁADAJĄCYCH samodzielnie dz.ew [...] z [...] ul. N. [...] i [...] , którzy wyraźnie wskazują na dokonany podział [...] . [...] z opracowaniem MAPY DO CELÓW SĄDOWYCH przez upr geod R. P. dn. 21.11.2013r.

W odpowiedzi z dnia 6 maja 2026 r. na sprzeciw, Mazowiecki WINGiK wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego aktu.

Pismami z dnia 9 i 30 czerwca 2026 r. oraz 31 lipca 2026 r. wnoszący sprzeciw uzupełnili stanowisko w sprawie.

Pismem z dnia 19 czerwca 2026 r. Z. G. został poinformowany przez Sąd, że w związku z tym, że nie spełnia wymogów do reprezentowania E. Z. to został pominięty jako jego pełnomocnik, jednak nadal może występować w sprawie jako strona (wnoszący sprzeciw).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje.

Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja w zakresie kontrolowanym przez Sąd, nie jest wadliwa.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej: "p.p.s.a.") - sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.

Natomiast w myśl art. 64a p.p.s.a. od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Postępowanie w przedmiocie sprzeciwu zostało znacznie uproszczone: organ administracji nie musi udzielać odpowiedzi na skargę (art. 64c § 4 p.p.s.a.), w postępowaniu przed sądem nie biorą udziału uczestnicy, a jedynie strona skarżąca i organ, który wydał zaskarżoną decyzję (art. 64b § 3 p.p.s.a.), sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 64d § 1 p.p.s.a.). Skróceniu uległy też terminy procesowe: sprzeciw wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skarżącemu decyzji (art. 64c § 1 p.p.s.a.), organ, który wydał zaskarżoną decyzję, przekazuje sprzeciw od decyzji sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy w terminie czternastu dni od dnia jego otrzymania (art. 64c § 4 p.p.s.a.), a sąd rozpoznaje sprzeciw od decyzji w terminie trzydziestu dni od dnia wpływu sprzeciwu od decyzji (art. 64d § 1 p.p.s.a.). Przy czym, zgodnie z art. 64e p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a.

Należy zaznaczyć, że sąd rozpoznając sprzeciw od decyzji kasacyjnej ogranicza się wyłącznie do badania, czy doszło do naruszenia art. 138 § 2 k.p.a., w efekcie: do ustalenia, czy zaszły w sprawie wskazane w tym przepisie okoliczności uzasadniające wydanie decyzji o charakterze procesowym. Sąd w składzie rozpoznającym sprzeciw podziela te poglądy orzecznictwa, w myśl których nie może odnosić się do meritum sprawy w kierunku jej przesądzenia, skoro na skutek uchylenia decyzji organu pierwszej instancji, sprawa wraca do merytorycznego rozpatrzenia przed tym organem (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 maja 2017 r. sygn. akt II OSK 2219/15, Lex nr 2315542).

Zgodnie zaś z powołanym przepisem art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Zatem uchylenie rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji do ponownego rozpoznania jest dopuszczalne wyłącznie w przypadku naruszenia przepisów postępowania, które nie doprowadziło do prawidłowego wyjaśnienia sprawy, co w konsekwencji miało istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Pamiętać także należy, że jedną z podstawowych zasad ogólnych postępowania administracyjnego jest zasada dwuinstancyjności wyrażona w art. 15 k.p.a. Zgodnie z nią każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta przez organ pierwszej instancji podlega w wyniku wniesienia przez legitymowany podmiot środka zaskarżenia, ponownemu rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez organ drugiej instancji. Zatem istotą postępowania odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie sprawy w jej całokształcie przez organ wyższego stopnia. Kontrola instancyjna przez niego przeprowadzona obejmuje zarówno legalność rozstrzygnięcia sprawy przez organ pierwszej instancji, jak i dokonaną przez ten organ ocenę stanu faktycznego sprawy. Organ odwoławczy nie może więc ograniczyć się wyłącznie do kontroli pierwszo-instancyjnego orzeczenia, lecz ma obowiązek rozpatrzenia sprawy we własnym zakresie. Uprawniony jest także, jeżeli zachodzi taka potrzeba, przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe (art. 136 k.p.a.). Oznacza to, że organ odwoławczy jest obowiązany ocenić prawidłowość decyzji pierwszo-instancyjnej nie tylko w granicach zarzutów przedstawionych w odwołaniu, lecz także pod kątem przepisów prawa materialnego i procesowego, które mają zastosowanie w sprawie rozstrzygniętej tą decyzją (wyrok NSA z dnia 1 października 2009 r., sygn. akt II FSK 658/08). Zatem w sytuacji, gdy postępowanie pierwszo-instancyjne dotknięte jest wadami, o których mowa w art. 138 § 2 k.p.a. merytoryczne rozpoznanie sprawy przez organ odwoławczy po uprzednim znacznym uzupełnieniu postępowania dowodowego naruszyłoby tą zasadę.

Na gruncie niniejszej sprawy Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zarówno w zakresie ustalonego stanu faktycznego jak również zastosowanych przepisów prawa.

Zgodzić się bowiem należy z Mazowieckim WINBG, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji powinien zweryfikować, czy ustalony przez niego do tej pory stan faktyczny i prawny ww. budynków nie uległ zmianie, w szczególności czy nie wydano nowego pozwolenia na budowę oraz pozwolenia na użytkowanie ww. obiektów. Następnie w przypadku stwierdzenia, że dane zawarte w egib są niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa, organ powinien podjąć stosowne czynności zmierzające do ich wyeliminowania.

W związku z powyższymi uchybieniami Mazowiecki WINGiK uchylił ww. decyzję Prezydenta i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu organowi. Zdaniem Sądu organ odwoławczy trafnie uznał w rozpatrywanej sprawie, że zaistniały przesłanki do uchylenia decyzji organu I instancji, gdyż doszło do istotnego naruszenia przez ten organ przepisów postępowania, a do wyjaśniania, z uwzględnieniem powyższej zasady dwuinstancyjności postępowania, pozostał istotny zakres sprawy. W ocenie Sądu powyższe pozwoli na zebranie dodatkowego istotnego w sprawie materiału dowodowego, jak również na podjęcie wymaganych prawem czynności. W niniejszej sprawie konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy, w ocenie Sądu, wykracza bowiem poza uprawnienia przysługujące organowi odwoławczemu, które wynikają z art. 136 k.p.a. Ocena taka dokonana po raz pierwszy przez organ odwoławczy oznaczałaby w istocie pozbawienie stron jednej instancji administracyjnej, co stanowiłoby naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, określonej w art. 15 k.p.a. To do organu I instancji należy bowiem dokonanie tej oceny po raz pierwszy. Jednocześnie wnioskodawca będzie miał prawo do poddania ewentualnej niekorzystnej dla siebie decyzji Prezydenta kontroli instancyjnej,

Odnosząc się natomiast do zarzutów sprzeciwu stwierdzić należy,

iż są one niezasadne. Podnoszone przez wnoszących sprzeciw zarzuty pozostają co najwyżej luźno związane z przedmiotem sprawy, a w części są wręcz niezrozumiałe. Aby doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji organu odwoławczego, to we wniesionym sprzeciwie skarżący powinni przede wszystkim wykazać, dlaczego ich zdaniem organ odwoławczy powinien samodzielnie przeprowadzić dodatkowe postępowanie dowodowe, a nie uchylać decyzję organu I instancji i przekazywać mu sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd nie doszukał się przy tym naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, które miałyby jakikolwiek wpływ na wynik sprawy, a zatem skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.

W zakresie natomiast wniosków o przeprowadzenie w sprawie rozprawy jawnej oraz przesłuchania świadków to Sąd wskazuje, że nie było to możliwe.

Po pierwsze – zgodne z art. 64d § 1 p.p.s.a. Sąd rozpoznaje sprzeciw od decyzji na posiedzeniu niejawnym w terminie trzydziestu dni od dnia wpływu sprzeciwu od decyzji. Wprawdzie zgodnie z § 2 tego przepisu Sąd, rozpoznając sprzeciw od decyzji, może przekazać sprawę do rozpoznania na rozprawie, to jednak w ocenie Sądu skierowanie niniejszej sprawy na rozprawę nie było konieczne.

Po drugie – zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. - Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przepisy prawa nie uprawniają więc Sądu do przesłuchiwania świadków tak jakby chcieli to skarżący.

Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak

w sentencji.