Zwrot 100 zł kosztów sądowych z prywatnego konta rzecznika. Skarga stowarzyszenia oddalona

Syg. akt VIII SAB/Wa 96/26

Uzasadnienie

W dniu 14 kwietnia 2026 roku Rzecznik Dyscypliny Finansów Publicznych przy Regionalnej Izbie Obrachunkowej w W.( dalej jako organ) poprosił Stowarzyszenie [...]( dalej stowarzyszenie, skarżący) o przesłanie numeru konta bankowego celem uiszczenia kosztów sądowych zasądzonych od organu na rzecz stowarzyszenia.

W tym samym dniu kwota 100 zł została przekazana na rzecz stowarzyszenia.

W dniu 14 kwietnia Stowarzyszenie poprosiło o wyjaśnienie z jakiego tytułu zwrot kosztów postępowania z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 marca 2026 roku w sprawie VIII SAB/Wa 8/26 został dokonany z rachunku osoby prywatnej, a nie z rachunku zobowiązanego.

W dniu 15 kwietnia 2026 roku stowarzyszenie na podstawie art.2 ust.1, art. 10 ust.1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej( DZ.U z 2020 roku, poz. 2176 dalej jako u.d.i.p). zwróciło się do organu o udostepnienie informacji w zakresie:

- wskazania, czy kwota 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania została pokryta ze środków publicznych pozostających w dyspozycji organu,

- wskazanie czy płatność dokonana z rachunku osoby fizycznej była realizowana w imieniu organu, a jeśli tak to na jakiej podstawie prawnej i organizacyjnej;

- wskazanie czy powyższa płatność została ujęta w ewidencji księgowej organu oraz w jakiej formie,

- wskazanie kto faktycznie poniósł ekonomiczny ciężar zapłaty tej kwoty,

- udostępnienie dokumentów( np. polecenia przelewu, not księgowych, rozliczeń wewnętrznych lub innych dokumentów) potwierdzających sposób realizacji tej płatności.

w dniu 28 kwietnia 2026 roku organ udzielił odpowiedzi na przedmiotowy wniosek informując, że zwrot kosztów wynikający z wyroku sądu administracyjnego z dnia 12 marca 2026 roku, syg. akt VIII SAB/Wa 8/2026 został dokonany z rachunku prywatnego B. Z., która poniosła ciężar ekonomiczny. Organ wskazał, że taki sposób finansowania wynikał z faktu, że w planie finansowym na obsługę rzecznika nie były planowane wydatki na w/w cel. Wydatek jako niedokonany ze środków publicznych nie mógł zostać ujęty w ewidencji księgowej jednostki finansującej rzecznika. Organ wskazał, że jedynym dokumentem jest wydruk ,, potwierdzenia operacji ‘’ z rachunku bankowego B. Z..

W dniu 28 kwietnia 2026 roku Stowarzyszenie wniosło skargę na bezczynność w przedmiocie niepełnego rozpoznania jego wniosku o udzielenie informacji publicznej z 15 kwietnia 2026 roku.

W związku z powyższym skarżący wniósł o:

- stwierdzenie, że organ pozostaje w bezczynności, ewentualnie dopuścił się pozornego wykonania obowiązku udostępnienia informacji publicznej,

- zobowiązanie organu do pełnego udostepnienia informacji publicznej, w tym dokumentów dotyczących podstawy prawnej, organizacyjnej i finansowej wykonania wyroku WSA w Warszawie z dnia 12 marca 2026 roku,

- zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi Stowarzyszenie podnosiło, że organ nie udzielił informacji dotyczącej podstawy prawnej dopuszczającej wykonania zobowiązania publicznoprawnego z prywatnego rachunku osoby fizycznej. Nie wskazał żadnego aktu wewnętrznego, decyzji organizacyjnej, zgody dysponenta środków publicznych ani podstawy prawnej uzasadniającej taki sposób wykonania prawomocnego wyroku sądu administracyjnego.

Zdaniem skarżącego brak środków finansowych zaplanowanych w budżecie nie znosi obowiązku wykonania wyroku ani legalizowania zobowiązań publicznych ze środków prywatnych osoby pełniącej funkcje publiczną. Przekazanie samego potwierdzenia prywatnego nie wyczerpuje obowiązku informacyjnego i stanowi, co najwyżej odpowiedź pozorną, niepozwalającą na kontrolę legalności działania organu.

W odpowiedzi na skargę organ o oddalenie skargi.

Podnosił, że zarzuty stawiane przez skarżącego są niezasadne. Informacja publiczna została przekazana w terminie w sposób kompletny.

Z treści wniosku wynika, że skarżący żądał dwóch rodzajów żądań:

- pytania o fakty i dokumenty – czy kwota 100 zł została pokryta ze środków publicznych, czy płatność była realizowana ze środków publicznych, czy płatność z rachunku prywatnego była realizowana w imieniu organu, czy płatność została ujęta w ewidencji księgowej, kto poniósł ekonomiczny ciężar zapłaty, dokumenty potwierdzające sposób zapłaty.

Druga grupa pytań dotyczyła podstawy prawnej i organizacyjnej dopuszczającej wykonanie zobowiązania publicznoprawnego z rachunku osoby fizycznej.

Organ wskazywał, że orzecznictwo sądowoadministracyjne definiuje informacje publiczną jako informacje o faktach dotyczących spraw publicznych. Natomiast ocena prawna działań organu i żądanie podania ,, podstawy prawnej ‘’ w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, co do zasady nie jest informacją o faktach, lecz prośbą o interpretację prawa. Organ słusznie ograniczył się do opisania stanu faktycznego i nie był zobowiązany do wskazywania przepisów prawa, ani ich wykładni ( wyrok NSA z 16 lipca 2024 roku, III OSK 2742/23, postanowienie NSA z 24 stycznia 2026, I OSK 928/05).

W związku tym w tym zakresie nie powstaje obowiązek udostepnienia informacji publicznej, a zatem nie wskazanie ,, podstawy prawnej ‘’, organizacyjnej i finansowej nie może być kwalifikowany jako bezczynność.

Zdaniem organu cześć wniosku skarżącego nie stanowiła informacji publicznej. W takiej sytuacji organ jest zobowiązany tylko do udzielenia takiej informacji, która jest informacją publiczną. Jeśli żądanie dotyczy informacji, która nie stanowi informacji publicznej, organ nie musi udzielać informacji ani wydawać decyzji odmownej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Przedmiotowa sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym w oparciu o art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143; dalej: "p.p.s.a"). Pierwszy z ww. przepisów stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Natomiast zgodnie z art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w przepisach prawa. W sprawach dotyczących dostępu do informacji publicznej przedmiotem kontroli sądu pozostaje ustalenie, czy podmiot zobowiązany wykonał obowiązki wynikające z ustawy o dostępie do informacji publicznej, a więc czy udostępnił żądaną informację, wydał decyzję administracyjną odmawiającą jej udostępnienia bądź umarzającą postępowanie albo też wykazał, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej lub nie pozostaje w jego posiadaniu. Ocena sądu administracyjnego nie obejmuje natomiast trafności działań podejmowanych przez organ w ramach wykonywania jego ustawowych zadań ani merytorycznej oceny informacji przekazanych wnioskodawcy. Postępowanie sądowoadministracyjne prowadzone w sprawach bezczynności służy wyłącznie zbadaniu, czy obowiązek wynikający z przepisów ustawy został wykonany zgodnie z jej wymaganiami.

Nie każda sytuacja, w której wnioskodawca uznaje udzieloną odpowiedź za niewystarczającą, oznacza zatem pozostawanie organu w bezczynności. Również okoliczność, że odpowiedź nie odpowiada oczekiwaniom strony albo nie zawiera wszystkich informacji, których – w jej ocenie – należało udzielić, nie przesądza jeszcze o zasadności skargi.

Prawo do informacji publicznej, zagwarantowane w art. 61 Konstytucji RP i rozwinięte w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej, obejmuje dostęp do informacji istniejącej, pozostającej w dyspozycji podmiotu zobowiązanego. Nie kreuje natomiast obowiązku sporządzania nowych dokumentów, prowadzenia analiz, zestawień ani formułowania odpowiedzi wyłącznie na potrzeby konkretnego wnioskodawcy. Pogląd ten od wielu lat pozostaje ugruntowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. NSA konsekwentnie wskazuje, że obowiązek udostępnienia informacji publicznej odnosi się do informacji już istniejącej, natomiast ustawa nie może być traktowana jako podstawa zobowiązania organu do wytworzenia nowej informacji odpowiadającej oczekiwaniom strony (por. wyroki NSA z dnia 7 grudnia 2010 r., I OSK 1774/10, z dnia 9 sierpnia 2011 r., I OSK 977/11, z dnia 25 marca 2014 r., I OSK 2326/13 oraz z dnia 5 marca 2015 r., I OSK 863/14).

Jak trafnie wskazuje się w orzecznictwie, prawo do informacji publicznej nie może prowadzić do przekształcenia organu administracji w podmiot zobowiązany do sporządzania opracowań, komentarzy, analiz lub odpowiedzi wymagających dokonania nowych ustaleń faktycznych albo ocen prawnych. Istota sporu sprowadza się w rzeczywistości do odmiennej oceny przez strony zakresu informacji, jaka powinna zostać przekazana. Skarżąca oczekiwała bowiem udzielenia odpowiedzi na poszczególne pytania sformułowane we wniosku, podczas gdy organ uznał, że realizacja obowiązku wynikającego z ustawy następuje przez udostępnienie faktów i informacji będących informacją publiczną uznając, że pozostałe pytania nie stanowią informacji publicznej.

Należy zauważyć, iż skarżące stowarzyszenie uzyskało komplet informacji związanych ze zwrotem kosztów w wysokości 100 zł. Organ odpowiedział na pytania z 15 kwietnia 2026 roku, że kwota 100 zł pochodziła ze środków prywatnych, była przelana w związku z realizacją kosztów sądowych z wyroku z dnia 12 marca 2026 roku, kwota nie została ujęta w ewidencji księgowej, faktycznie koszt poniosła osoba fizyczna oraz organ udostępnił dokument przelewu. Kwestia oceny prawnej czy podjęte działania organu w tym zakresie były w pełni legalne i odpowiadały prawu nie mogła być przedmiotem informacji publicznej.

W ocenie Sądu stanowisko organu zasługuje na aprobatę. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie przewiduje obowiązku udzielania odpowiedzi według formy oczekiwanej przez wnioskodawcę. Jeżeli żądana informacja znajduje odzwierciedlenie w istniejących dokumentach pozostających w dyspozycji organu, obowiązek ustawowy zostaje wykonany przez ich udostępnienie. Nie istnieje natomiast obowiązek sporządzania odrębnych wyjaśnień, streszczeń czy odpowiedzi odpowiadających konstrukcji pytań zawartych we wniosku. Stanowisko takie wielokrotnie prezentował Naczelny Sąd Administracyjny, wskazując, że podmiot zobowiązany nie jest obowiązany do przetwarzania posiadanych danych w sposób odpowiadający indywidualnym oczekiwaniom wnioskodawcy, jeżeli prowadziłoby to do powstania nowej jakości informacyjnej.

Z tych też względów należało skargę Stowarzyszenia oddalić jako nie zawierającą usprawiedliwionych podstaw biorąc za podstawę art. 151 p.p.s.a..