Sąd Najwyższy odrzucił skargę powoda na wyrok w sprawie o zapłatę

Powód S. D. wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem wyroku

Sądu Okręgowego w Rzeszowie z 30 sierpnia 2024 r.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 4245 § 1 k.p.c., skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego orzeczenia powinna zawierać: oznaczenie wyroku, od którego jest

wniesiona, ze wskazaniem, czy jest on zaskarżony w całości lub w części (pkt 1),

przytoczenie jej podstaw oraz ich uzasadnienie (pkt 2), wskazanie przepisu prawa,

z którym zaskarżony wyrok jest niezgodny (pkt 3), uprawdopodobnienie

I CNP 28/25

2

wyrządzenia szkody, spowodowanej przez wydanie wyroku, którego skarga dotyczy

(pkt 4), wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego wyroku w drodze innych środków

prawnych nie było i nie jest możliwe (pkt 5) oraz wniosek o stwierdzenie

niezgodności wyroku z prawem (pkt 6).

W judykaturze przyjmuje się, że wszystkie wymogi skargi wymienione w art.

4245 § 1 k.p.c. muszą być spełnione, aby pismo strony mogło być uznane za

skargę (np. postanowienie SN z 13 listopada 2007 r., III CNP 78/07). Brak

któregokolwiek z elementów konstrukcyjnych skargi jest brakiem istotnym,

nieusuwalnym w postępowaniu naprawczym i powoduje jej odrzucenie a limine (np.

postanowienie SN z 18 stycznia 2006 r., III CNP 26/05).

Przedstawiona skarga nie odpowiada przedmiotowym wymogom, a jej wady

mają charakter nieusuwalny. Skarga nie spełnia bowiem wymagań określonych

w art. 4245 § 1 pkt 4 i 5 k.p.c.

Uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody spowodowanej przez wydanie

wyroku, którego skarga dotyczy, polega na przedstawieniu wyodrębnionego

wywodu przekonującego, że szkoda została wyrządzona oraz określającego czas

jej powstania, postać i związek przyczynowy z wydaniem wyroku niezgodnego

z prawem (m.in. postanowienia SN: z 31 stycznia 2006 r., IV CNP 38/05, OSNC

2006, nr 7 - 8, poz. 141; z 22 listopada 2005 r., I CNP 19/05 i z 11 sierpnia 2005 r.,

III CNP 4/05, OSNC 2006, nr 1, poz. 16). Skarżący powinien przy tym przedstawić

dowody lub inne środki uwiarygodniające jego twierdzenia (np. postanowienia SN:

z 25 lipca 2006 r., III CNP 40/06 i z 23 marca 2006 r., IV CNP 23/06, Biuletyn SN

2006, nr 6, s. 8).

Tak rozumianego obowiązku skarżący nie spełnił. Skarżący upatruje

powstanie szkody wskutek wydania zaskarżonego wyroku i oddalenia jego

powództwa, a także niezasądzenia odsetek od tej kwoty oraz kosztów procesu,

które musiał ponieść na rzecz Skarbu Państwa oraz zapłacić na rzecz pozwanych.

Należy podkreślić, że okoliczność, iż wydano orzeczenie niekorzystne dla

strony, nieuwzględniające jej żądania lub zajętego w sprawie stanowiska, nie jest

równoznaczne z poniesieniem szkody w rozumieniu art. 4241 § 1 k.p.c.

Nieuzyskanie przez stronę w postępowaniu sądowym oczekiwanej ochrony prawnej

I CNP 28/25

3

nie zawsze musi prowadzić do powstania uszczerbku majątkowego. Poniesienie

takiego uszczerbku w związku z nieuwzględnieniem roszczenia strona powinna

wykazać, czego skarżący nie uczynił (np. postanowienia SN: z 29 czerwca 2016 r.,

IV CNP 2/16 i z 5 grudnia 2016 r., I CNP 15/16).

Ugruntowane są poglądy Sądu Najwyższego, z których wynika, że

nieuwzględnienie powództwa w żądanej wysokości nie może być utożsamiane

z wyrządzeniem szkody (np. postanowienia SN: z 12 marca 2015 r., II CNP 54/14

i z 28 listopada 2016 r., II CNP 24/16). Ponadto szkoda spowodowana przez

wydanie orzeczenia, powinna powstać później niż w dacie wydania orzeczenia

(postanowienie SN z 28 listopada 2006 r., III CNP 46/06).

Konstrukcja przepisów dotyczących skargi o stwierdzenie niezgodności

z prawem prawomocnego orzeczenia, wskazuje, że ustawodawcy chodziło

wyłącznie o szkody, które zostały już wyrządzone. Na skarżącym spoczywa zawsze

obowiązek uprawdopodobnienia, że poniósł konkretny uszczerbek majątkowy, nie

zaś uszczerbek, który może dopiero w jego majątku wystąpić. Podkreślić zatem

należy, że wymóg z art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c. dotyczy szkody już poniesionej, a nie

hipotetycznej (postanowienia SN: z 11 stycznia 2006 r., II CNP 13/05; z 31 stycznia

2006 r., IV CNP 38/05; z 15 listopada 2011 r., IV CNP 60/11 i z 12 marca 2015 r.,

II CNP 54/14). Szkodą w rozumieniu przepisów o skardze o stwierdzenie

niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest zatem konkretny

uszczerbek majątkowy, ustalony zgodnie z art. 361 § 2 k.c. (postanowienia SN:

z 22 maja 2025 r., I CNP 93/23 i z 1 sierpnia 2025 r., I CNP 93/24).

Stosownie do art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c. skarżącego obciąża też obowiązek

przedstawienia wyczerpującej i przekonywającej analizy prawnej przepisów

dotyczących środków zaskarżenia, których zastosowanie jest niedopuszczalne lub

z innych przyczyn nie mogłoby odnieść skutku. Skarżący powinien przy tym

wykazać, że od zaskarżonego wyroku nie przysługuje środek prawny, przy pomocy

którego mogłoby nastąpić wzruszenie zaskarżonego orzeczenia. Oznacza to

obowiązek przeprowadzenia analizy przepisów dotyczących środków prawnych,

których zastosowanie jest niedopuszczalne lub które z innych przyczyn nie mogłyby

odnieść skutku. Skarżący musi „wykazać", a więc nie „wskazać", „przytoczyć" czy

I CNP 28/25

4

„uwiarygodnić", że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków

prawnych nie było i nie jest możliwe. Wykazanie powyższej okoliczności polega

więc na ujawnieniu i przedstawieniu w sposób wyczerpujący i niebudzący

wątpliwości – tj. na dowiedzeniu jej istnienia i przekonującym uzasadnieniu (np.

postanowienie SN z 27 stycznia 2006 r., III CNP 23/05, OSNC 2006, nr 7-8, poz.

140).

Skarżący analizy takiej nie przedstawił. Wskazanie przez skarżącego jedynie

na niedopuszczalność skargi kasacyjnej i skargi o wznowienie postępowania jest

zbyt ogólnikowym spostrzeżeniem, którego nie można uznać za niezbędną w tym

zakresie analizę prawną, przy pomocy której skarżący wykazałby wymaganą

okoliczność, o jakiej mowa wyżej.

Zatem nie można uznać, że przesłanka z art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c. została

spełniona.

Ze względów wskazanych powyżej Sąd Najwyższy uznał, że skarga nie

spełnia wymagań przewidzianych w art. 4245 k.p.c. i orzekł jak w sentencji (art.

4248 § 1 k.p.c.).

Wniosek strony pozwanej o zasądzenie kosztów postępowania skargowego

nie zasługiwał na uwzględnienie, gdyż nie został powiązany z odrzuceniem skargi

z powodu niespełnienia przez nią wymagań formalnych.

(M.K.)

[a.ł]