Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawców w sprawie o zasiedzenie

1. Postanowieniem z 30 października 2025 r., Sąd Okręgowy w Tarnobrzegu,

w sprawie z wniosku D.J., M.J. - jako następców prawnych T.J. z udziałem T.C.,

A.D., K.D., D.S., P.D., B.N., o zasiedzenie na skutek apelacji uczestników K.D.,

P.D., A.D., B.N. od postanowienia Sądu Rejonowego w Tarnobrzegu z 13 kwietnia

2023 r., zmienił zaskarżone postanowienie w punkcie I. w ten sposób, że wniosek

oddalił (pkt I) oraz orzekł o kosztach postępowania (pkt II, III).

2. Od postanowienia Sądu Okręgowego skargę kasacyjną wywiedli

wnioskodawcy zaskarżając postanowienie w całości.

I CSK 1016/26

2

3. Skarżący wnieśli o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, powołując

się na przesłankę określoną w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

4. Przedmiotowa skarga kasacyjna została obarczona nieusuwalnym

brakiem konstrukcyjnym, a zatem podlegała odrzuceniu.

Zgodnie z art. 3984 § 1 pkt 1 i 3 k.p.c. skarga kasacyjna powinna zawierać

m.in.:

- oznaczenie orzeczenia, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem, czy jest ono

zaskarżone w całości czy w części,

- wniosek o uchylenie lub uchylenie i zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu

żądanego uchylenia i zmiany.

Powyżej wymienione elementy mają charakter konstrukcyjny. Do niedawna,

zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Sądu Najwyższego brak ten nie podlegał

uzupełnieniu. Konieczność sprecyzowania zakresu żądanego uchylenia lub zmiany

orzeczenia sądu drugiej instancji dotyczył każdego wniosku skargi kasacyjnej (zob.

postanowienie SN z dnia 25 maja 2018 r., I CZ 47/18). Inaczej się to ma po

wydaniu uchwały Sądu Najwyższego z 5 marca 2026 r. (III CZP 29/25), przy czym

trzeba wskazać, że Sąd w tym składzie nie podziela jej treści (zdanie odrębne do

uchwały zgłosił m.in. sędzia SN Piotr Telusiewicz).

Należy więc wskazać, że bezwzględnym wymogiem jest, aby zakres

zaskarżenia skargi kasacyjnej i wniosek o jej uchylenie lub o uchylenie i zmianę

orzeczenia były ze sobą ściśle skorelowane, Wymaganie to jest niezależne od

rozmiarów rozbieżności między zakresem zaskarżenia a wnioskiem z art. 3984 § 1

pkt 3 k.p.c.; korelacja między wskazanymi elementami konstrukcyjnymi skargi

powinna być bowiem pełna (zob. postanowienie SN z 30 grudnia 2021 r., II CSK

204/21). W orzecznictwie dominuje przy tym stanowisko, że Sąd Najwyższy nie

może ustalić zakresu i treści wskazanych wymagań konstrukcyjnych skargi w

drodze jakichkolwiek zabiegów interpretacyjnych (zob. postanowienie SN z 11

stycznia 2011 r., V CSK 272/10).

Przypomnieć trzeba, że od postanowienia Sądu Okręgowego skargę

I CSK 1016/26

3

kasacyjną wywiedli wnioskodawcy zaskarżając postanowienie w całości.

W niniejszej sprawie skarżący wskazali natomiast, że wnoszą o:

- „…uchylenie zaskarżonego postanowienia Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu I

Wydział Cywilny z dnia 30 października 2025 r., sygn. akt 1 Ca 364/25 i oddalenie

apelacji uczestników K.D., P.D., A.D., B.N. od postanowienia Sądu Rejonowego w

Tarnobrzegu z dnia 13 kwietnia 2023 r., sygn. akt I Ns 432/21 oraz o zasądzenie od

uczestników na rzecz wnioskodawców zwrotu kosztów procesu za II instancję oraz

w postępowaniu kasacyjnym, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według

norm przepisanych”;

- „ewentualnie … uchylenie zaskarżonego postanowienia Sądu Okręgowego w

Tarnobrzegu I Wydział Cywilny z dnia 30 października 2025 r., sygn. akt I Ca

364/25 i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu Sądowi wraz z

rozstrzygnięciem o kosztach postępowania kasacyjnego”.

Skarżący zatem nie wskazali w jakim zakresie wnoszą o uchylenie

postanowienia. Sąd nie może zastąpić w tym przypadku skarżącego, tzn. sąd nie

może domniemywać zakresu złożonego wniosku. Brak takiego wskazania czyni

skargę niedopuszczalną (zob. przykładowo postanowienia SN: z 12 października

2007 r., V CSK 309/07, OSNC-ZD 2008, nr 3, poz. 81; z 23 sierpnia 2012 r., III CSK

161/12; z dnia 6 sierpnia 2014 r., V CSK 24/14; z dnia 20 lutego 2015 r., V CSK

427/14; z 10 maja 2024 r., III CZ 365/23; z 13 sierpnia 2024 r., I CSK 1066/23).

Wyrażone powyżej stanowisko - o niedopuszczalności wniesionej skargi - nie

pozostaje w sprzeczności z uchwałą Sądu Najwyższego z 5 marca 2026 r. (III CZP

29/25), zwłaszcza w kontekście pkt 1 przywoływanej uchwały oraz treści wniosku

reformatoryjnego skonstruowanego przez skarżących.

5. Na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu

już na etapie badania jej przez Sąd drugiej instancji. Taka sytuacja jednak nie

nastąpiła, zatem na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c. orzeczono jak w sentencji

postanowienia.

I CSK 1016/26

4

6. Jedynie dodatkowo należy wskazać, że skarga kasacyjna wnioskodawców

nie zawiera argumentów dostatecznych dla uznania, że skarżący skutecznie

wykazali, iż w sprawie zachodzi powołana przesłanka z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.

Powołanie się na przesłankę oczywistej zasadności skargi kasacyjnej

oznacza, zgodnie z poglądem utrwalonym w judykaturze, że skarżący musi

przedstawić dokładny wywód, na czym – jego zdaniem – polega oczywista

zasadność skargi w danej sprawie z przytoczeniem przepisów, których naruszenie

ją spowodowało oraz argumentację wskazującą na to, dlaczego opisane

naruszenie doprowadziło do wydania oczywiście nieprawidłowego orzeczenia.

Przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej, w trybie z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., nie jest

oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego,

lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście

nieprawidłowego orzeczenia (zob. postanowienie SN z 8 października 2015 r., IV

CSK 189/15 i przywołane tam orzecznictwo). Skarżący, przedstawiając – jako

okoliczność uzasadniającą rozpoznanie skargi kasacyjnej „oczywiste naruszenie

prawa” – powinien zatem wykazać kwalifikowany charakter tego naruszenia (zob.

postanowienia SN: z 8 marca 2002 r., I PKN 341/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100; z

10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49; z 15 kwietnia 2021 r.,

IV CSK 617/20).

W przedmiotowej sprawie uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi

kasacyjnej nie spełnia powyżej opisanych wymogów. Skarżący we wniosku

wskazali, że „bardziej szczegółowo argumentacja na poparcie tego stanowiska

przedstawiona będzie w części wstępnej uzasadnienia niniejszej skargi kasacyjnej”.

Jednak już w uzasadnieniu tego wniosku brakuje części wskazującej przepisy,

których naruszenie spowodowało oczywistą zasadność skargi oraz argumentację

wskazującą na to, dlaczego opisane naruszenie doprowadziło do wydania

oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Skarżący skupili się jedynie na

argumentach związanych z okolicznościami wpływającymi na ustalenie stanu

faktycznego sprawy.

Przypomnieć trzeba, że w orzecznictwie SN wskazuje się, że wniosek o

przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienie podlegają analizie na etapie

I CSK 1016/26

5

przedsądu, natomiast podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie oceniane są dopiero

po przyjęciu skargi do rozpoznania, w trakcie jej merytorycznego

rozpoznawania. Oba te elementy muszą być przez skarżącego wyodrębnione,

oddzielnie przedstawione i uzasadnione, a dla spełnienia wymogu z art. 3984 § 2

k.p.c. nie wystarczy odwołanie się do podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia,

ponieważ mimo że argumenty mogą być podobne, to Sąd Najwyższy w ramach

przedsądu bada tylko wskazane w skardze okoliczności uzasadniające przyjęcie jej

do rozpoznania, nie analizuje zaś podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia (zob.

postanowienia SN z 22 maja 2024 r., I CSK 786/24).

7. Oddaleniu podlegał wniosek uczestników o zasądzenie kosztów

postępowania kasacyjnego. Zawarty w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosek

uczestników, dotyczący kosztów postępowania, został powiązany z odmową

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania lub jej oddaleniem (zob. orzeczenie SN

z dnia 15 listopada 1934 r., C II 1677/34, Zb. Urz. 1935 r. poz. 204; postanowienia

SN: z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 563/01, z dnia 29 maja 2009 r., V CSK

37/09, z dnia 8 sierpnia 2012 r., II CSK 112/12).

Piotr Telusiewicz

[SOP]