Spór o stwierdzenie nabycia spadku po W.C.,

T.C. – uczestnik postępowania z wniosku E.C. o stwierdzenie nabycia

spadku po W.C. wywiódł skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w

Toruniu z 29 sierpnia 2025 r., uzasadniając wniosek o przyjęcie skargi do

rozpoznania występowaniem w sprawie istotnego zagadnienia prawnego,

sprowadzającego się do ustalenia hierarchii dowodów z opinii biegłych różnych

specjalności w sprawach o stwierdzenie nieważności testamentu spadkodawcy

cierpiącego na chorobę Alzheimera i otępienie, a także potrzebą dokonania

wykładni art. 945 § 1 k.c. w zw. z art. 278 § 1, art. 286, art. 232 zd. 2, art. 13 § 2

oraz art. 670 § 1 k.p.c.

I CSK 1045/26

2

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kryteria przyjmowania skarg kasacyjnych do rozpoznania zostały

skatalogowane w art. 3989 § 1 k.p.c. Dwa pierwsze punkty dotyczą publicznej

funkcji dążenia do ujednolicania i wzbogacania orzecznictwa, a ich przedmiotem są

problemy o charakterze prawnym, o wysokim stopniu skomplikowania, zaś w

przypadku przesłanki potrzeby wykładni również wywołujące realne rozbieżności w

orzecznictwie sądów powszechnych lub Sądu Najwyższego.

Sąd Najwyższy wielokrotnie wskazywał już, że zagadnienie prawne powinno

zostać sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie faktycznym

sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń, a jednocześnie powinno być

przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić udzielenie

uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej subsumpcji i

rozstrzygnięcia konkretnego sporu (zob. m.in. postanowienia SN z 25 lutego 2026

r., I CSK 2774/25; z 25 listopada 2025 r., I CSK 1886/24; z 11 stycznia 2024 r., I

CSK 6184/22; z 13 grudnia 2023 r., I CSK 5954/22 oraz z 25 października 2023 r.,

III USK 286/22).

Analogiczne wymagania stawia się również potrzebie dokonania wykładni

określonego przepisu prawa. W ramach tej przyczyny przyjęcia skargi kasacyjnej

do rozpoznania należy przedstawić i uargumentować nierozwiązany jeszcze

problem lub nieujednoliconą jeszcze rozbieżność orzeczniczą. Jeżeli zaś wykładnia

tego przepisu została już dokonana lub ujednolicona, niezbędne jest podanie

dodatkowej argumentacji, dlaczego ustalona linia orzecznicza wymaga zmiany

(zob. np. postanowienia SN: z 11 czerwca 2026 r., I CSK 2025/25; z 18 grudnia

2025 r., I CSK 1787/25; z 11 grudnia 2024 r., I CSK 4586/23; z 25 października

2023 r., I CSK 2989/23; z 27 września 2023 r., I CSK 4679/22, z 17 sierpnia 2023

r., I CSK 5668/22; z 2 sierpnia 2023 r., I CSK 6585/22 oraz z 14 czerwca 2023 r., I

CSK 1231/23).

Skarżący nie uczynił zadość tym wymaganiom. Należy bowiem zwrócić

uwagę na to, że dowody z opinii biegłych posiadających wiadomości specjalne

podlegają ostatecznie, jak wszystkie pozostałe środki dowodowe, ocenie sądu

rozstrzygającego sprawę, którego obowiązkiem jest wszechstronne jej

I CSK 1045/26

3

rozpatrzenie, na podstawie wszystkich przeprowadzonych dowodów. Opinia

biegłego ma jedynie na celu ułatwienie sądowi należytej oceny już zebranego w

sprawie materiału wtedy, gdy potrzebne są do tego wiadomości specjalne. Nie

może ona natomiast być sama w sobie być źródłem materiału faktycznego sprawy

ani tym bardziej stanowić podstawy ustalenia okoliczności będących przedmiotem

oceny biegłych. Ustalenie stanu faktycznego należy do sądu orzekającego, a biegli

powinni udzielić odpowiedzi na konkretne pytania dostosowane do stanu

faktycznego sprawy (zob. postanowienie SN z 25 lutego 2026 r., I CSK 4023/24).

Ocena wniosków wynikających z opinii biegłych oraz ich zastosowania w sprawie,

jako czynność z zakresu stosowania prawa, spoczywa w całości na sądzie meriti

(zob. postanowienie SN z 20 listopada 2025 r., I CSK 1936/25). Nie jest zatem

możliwe aprioryczne ustalenie hierarchii ważności dowodów z opinii biegłych

różnych specjalności medycznych, skoro ich ocena dokonywana jest całościowo, w

oparciu o wszystkie dowody przeprowadzone w danej sprawie.

Zważywszy zaś na to, że kognicja Sądu Najwyższego w postępowaniu

wywołanym wniesieniem skargi kasacyjnej ograniczona jest wyłącznie do kwestii

jurydycznych, ponieważ zgodnie z art. 3983 § 3 oraz art. 39813 § 2 k.p.c. zarzutem

skargi kasacyjnej nie mogą stać się kwestie dotyczące ustaleń faktycznych ani

oceny dowodów, wątpliwości przedstawione przez skarżącego nie mogą

uzasadniać przyjęcia skargi do rozpoznania.

Dlatego Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 w zw. z art. 13 § 2

k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, o kosztach postępowania

kasacyjnego rozstrzygnął zaś na podstawie art. 520 § 1 k.p.c.

(M.M.)

[a.ł]