Spór o podział majątku wspólnego,

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

I CSK 1079/25

2

Skarżący wniósł o przyjęcie skargi do rozpoznania w oparciu o czwartą z

wymienionych przesłanek.

Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem judykatury, odwołanie się do przesłanki

oczywistej zasadności skargi kasacyjnej wymaga przedstawienia, w czym wyraża

się „oczywista zasadność” skargi oraz argumentacji wykazującej, że istotnie skarga

jest oczywiście uzasadniona. Chodzi tu o wykazanie kwalifikowanej postaci

naruszenia prawa materialnego lub procesowego, polegającej na jego oczywistości

widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (zob.

m.in. postanowienie SN z 23 listopada 2011 r., III PK 44/11, nie publ.). Celem

sformułowania powyższej przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie

jest wykazanie jedynie oczywistego naruszenie konkretnego przepisu prawa

materialnego lub procesowego, lecz sytuacji, w której naruszenie to spowodowało

wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (zob. postanowienie SN z 6

listopada 2012 r., III SK 16/12, nie publ.).

Skarżący wnioskodawca powołując się na oczywistą zasadność skargi

wskazał na błędną wykładnię art. 43 § 2 k.r.o. oraz naruszenie art. 212 § 3 k.c. w

związku z art. 688 k.p.c. i art. 567 § 3 k.p.c. oraz art. 5 k.c. Podniósł, że Sąd

Okręgowy przyjął, iż ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym jest

dopuszczalne w razie łącznego wystąpienia dwóch przesłanek, tj. przyczynienia się

małżonków do powstania majątku wspólnego w różnym stopniu oraz istnienia

ważnych powodów, tymczasem z wykładni art. 43 § 2 k.r.o. wynika, że badanie tych

czynników następuje sekwencyjnie. Skarżący zauważył, iż jednocześnie Sąd

drugiej instancji uznał, że o istnieniu „ważnych powodów” nie przesądza

obciążająca jedno z małżonków wina rozkładu pożycia małżeńskiego, stwierdzona

w wyroku rozwodowym lub orzekającym separację. Ponadto stwierdził, iż Sąd

Okręgowy zasądził od wnioskodawcy na rzecz uczestniczki spłatę w pełnej

wysokości całkowicie pomijając wystąpienie wyjątkowych okoliczności

uzasadniających jej miarkowanie. Podniosł, że skarga kasacyjna jest oczywiście

uzasadniona, skoro Sąd drugiej instancji rażąco naruszył art. 43 § 2 k.r.o. poprzez

przyjęcie, iż wina rozkładu pożycia małżeńskiego, stwierdzona w wyroku

rozwodowym nie uzasadnia zmniejszenia (czy pozbawienia) temu małżonkowi

należnego mu udziału w majątku wspólnym i nie może być traktowana w kategorii

I CSK 1079/25

3

„ważnych powodów” oraz nie uwzględnił zachodzących w sprawie wyjątkowych

okoliczności uzasadniających zastosowanie art. 5 k.c.

Wywód ten jest niewystarczający do tego, aby uznać, że skarżący wykazał

wystąpienie powołanej przyczyny kasacyjnej. Nie zawiera on pogłębionej

argumentacji prawnej, a nie można jej poszzukiwać w uzasadnieniu podstaw

kasacyjnych.

Należy przypomnieć, że wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania wraz z

uzasadnieniem jest odrębną konstrukcyjnie i funkcjonalnie częścią skargi

kasacyjnej i nie jest rzeczą Sądu Najwyższego poszukiwanie w innych częściach

skargi argumentów na uzasadnienie podniesionych w nim twierdzeń (zob.

postanowienie SN z 22 kwietnia 2015 r., IV CSK 613/14, nie publ.). Rolą Sądu

Najwyższego nie jest domyślanie się lub poszukiwanie okoliczności, które

uzasadniałyby przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania (zob. postanowienia SN

z 9 czerwca 2008 r., II UK 38/08 i z 14 grudnia 2004 r., II CZ 142/04 - nie publ.).

Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienie podlegają

analizie na etapie przedsądu, natomiast przytoczone podstawy kasacyjne i ich

uzasadnienie oceniane są dopiero po przyjęciu skargi do rozpoznania, w trakcie jej

merytorycznego rozpoznawania; oba te elementy muszą być przez skarżącego

wyodrębnione, oddzielnie przedstawione i uzasadnione, a dla spełnienia wymogu z

art. 3984 § 2 k.p.c. nie wystarczy odwołanie się do podstaw kasacyjnych i ich

uzasadnienia, ponieważ mimo że argumenty mogą być podobne, to Sąd Najwyższy

w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze okoliczności uzasadniające

przyjęcie jej do rozpoznania, nie analizując podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia

(zob. postanowienie SN z 8 lipca 2014 r., I UK 65/14, nie publ.).

Należy również zauważyć, że czym innym jest wina rozkładu pożycia, a

czym innym jest wina w nieprzyczynianiu się do zgromadzenia majątku wspólnego;

jedna jej postać nie może automatycznie świadczyć o wystąpieniu drugiej (zob.

postanowienie SN z 3 marca 2026 r., I CSK 3265/25, nie publ.).

Odnosząc się do wyjątkowych okoliczności związanych możliwością

zastosowania z art. 5 k.c., należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał ich w

uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania.

I CSK 1079/25

4

Mając powyższe na uwadze, nie można przyjąć, że powołana przez

skarżącego przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania została w

sposób właściwy wykazana.

Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.).

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 520 § 1

k.p.c.

(A.T.)

[SOP]