Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi banku w sporze o kredyt indeksowany

Określone w art. 3984 § 2 k.p.c. wymaganie uzasadnienia w skardze

kasacyjnej wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania zostaje spełnione, jeśli skarżący

wykaże, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba

wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących

rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub

skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w

art. 3984 § 2 k.p.c. może być zatem osiągnięty jedynie przez powołanie i

uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które –

zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. – będą mogły stanowić podstawę oceny skargi

kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach

I CSK 1094/25

2

Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

W skardze kasacyjnej wniesionej (16 grudnia 2024 r.) od wyroku Sądu

Apelacyjnego w Gdańsku z 27 września 2024 r. (sygn. akt I ACa 1225/24)

pełnomocnik pozwanego Banku spółki akcyjnej w W. oparł wniosek o jej przyjęcie

do rozpoznania na przesłankach określonych w art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c.,

wskazując na występowanie w sprawie istotnych zagadnień prawnych oraz na

potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów powszechnych. W treści

wniosku powołano również art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., jednak w jego uzasadnieniu nie

przedstawiono żadnych wywodów odnoszących się do oczywistej zasadności

skargi kasacyjnej, co czyni zbędnym dalsze rozważania co do tej przesłanki.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Co do przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., zgodnie z ugruntowanym w

orzecznictwie Sądu Najwyższego poglądem, za istotne zagadnienie prawne w

rozumieniu tego przepisu uznaje się zagadnienie nowe i dotychczas niewyjaśnione.

Zagadnienie to musi mieć charakter istotny i być zagadnieniem ściśle jurydycznym,

tj. dającym się przedstawić w sposób syntetyczny i oderwany od kontrowersji

dotyczących ustaleń faktycznych lub oceny dowodów (zob. postanowienie Sądu

Najwyższego z 22 grudnia 2008 r., III CSK 285/08). Chodzi przy tym o zagadnienie

o charakterze abstrakcyjnym, którego wyjaśnienie przyczyni się do rozwoju

jurysprudencji, a jego rozstrzygnięcie będzie miało znaczenie nie tylko dla oceny

konkretnej, jednostkowej sprawy, ale także dla innych podobnych spraw. Z tej

przyczyny przyjęcie do rozpoznania skargi kasacyjnej z powołaniem się na

występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1

k.p.c.) wymaga wykazania przez skarżącego, że w sprawie występuje zagadnienie

nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może

przyczynić się do rozwoju prawa. Zaznaczyć należy, że dla skutecznego powołania

przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.

konieczne jest nie tylko wyartykułowanie problemu prawnego, ale również

niezbędne jest wywiedzenie analizy jurydycznej uzasadniającej jego istotność oraz

I CSK 1094/25

3

wskazującej na istniejące rozbieżności interpretacyjne co do jego rozstrzygnięcia

(por. np. postanowienia Sądu Najwyższego z 23 maja 2018 r., I CSK 33/18, z 15

czerwca 2016 r., V CSK 4/16, oraz z 21 czerwca 2016 r., V CSK 21/16). Wymaga

podkreślenia, że problematyka objęta zagadnieniem prawnym musi pozostawać

niewyjaśniona w chwili orzekania przez Sąd Najwyższy na etapie przedsądu.

Z kolei przesłanka określona w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. może być spełniona

zarówno w razie potrzeby wykładni przepisów prawa budzących poważne

wątpliwości, jak i w sytuacji występowania rozbieżności w orzecznictwie

dotyczących wykładni tych przepisów. Z uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania wynika jednak, że skarżący swoją argumentację opiera

przede wszystkim na twierdzeniu o występowaniu rozbieżności w orzecznictwie

dotyczącym wykładni art. 3851 § 1 k.c. w związku z art. 65 § 1 i 2 k.c. W

orzecznictwie Sądu Najwyższego wyjaśniono, że oparcie wniosku o przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania na przesłance określonej w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.

wymaga wykazania, iż określony przepis prawa, nie doczekał się wykładni albo że

niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane przez skarżącego rozbieżności

w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych.

Rozbieżności te powinny zostać wyraźnie wskazane przez skarżącego poprzez

przytoczenie konkretnych orzeczeń wraz z ich danymi identyfikującymi. Przez

rozbieżności w orzecznictwie, uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania, należy rozumieć istnienie zróżnicowanych albo sprzecznych

rozstrzygnięć w sprawach o takich samych lub bardzo podobnych stanach

faktycznych, w których zastosowanie znajdują te same przepisy prawa, wyłożone

lub zastosowane w sposób prowadzący do wydania odmiennych orzeczeń albo

innych decyzji procesowych (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 17 czerwca

2015 r., III CSK 59/15). Dla wykazania tej przesłanki konieczne jest wskazanie

rzeczywistych i aktualnych rozbieżności w wykładni określonego przepisu prawa,

znajdujących odzwierciedlenie w przytoczonym orzecznictwie sądowym, wraz

przedstawieniem pogłębionej argumentacji prawnej. Konieczne jest wykazanie, że

rozbieżności te utrzymują się nadal w chwili orzekania przez Sąd Najwyższy o

przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania (por. postanowienia Sądu Najwyższego

z 21 września 2006 r., IV CSK 268/06, z 18 lipca 2024 r., I CSK 1225/23, z 11

I CSK 1094/25

4

czerwca 2019 r., V CSK 613/18 i z 8 lipca 2009 r., I CSK 111/09 i powołane tam

orzecznictwo). Nie można natomiast mówić o rozbieżności w orzecznictwie w

sytuacji, w której występujące wcześniejsze różnice interpretacyjne zostały usunięte

wskutek ukształtowania się jednolitej i utrwalonej linii orzeczniczej (por.

postanowienie Sądu Najwyższego z 17 czerwca 2015 r., III CSK 59/15). Obowiązek

wykazania istnienia takich aktualnych rozbieżności obciąża skarżącego. Ocena

zasadności powołanej przesłanki wymaga zatem ustalenia, czy wskazywane przez

skarżącego rozbieżności mają charakter aktualny oraz czy nie zostały usunięte

wskutek ukształtowania się jednolitej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego. Dopiero

wykazanie takich aktualnych rozbieżności mogłoby uzasadniać przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania na tej podstawie.

W odniesieniu do pierwszej przesłanki (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) skarżący

sformułował dwa zagadnienia prawne w formie pytań. Pierwsze z nich dotyczy

możliwości uzupełnienia stosunku prawnego wynikającego z umowy kredytu

indeksowanego po wyeliminowaniu abuzywnych klauzul przeliczeniowych poprzez

zastosowanie przepisów prawa krajowego o charakterze dyspozytywnym lub

wykładnię oświadczeń woli stron, w celu utrzymania umowy w mocy oraz

przywrócenia równowagi kontraktowej między stronami, przy czym skarżący

odwoływał się w szczególności do możliwości zastosowania art. 358 § 2 k.c., art. 69

ust. 3 Prawa bankowego, art. 24 ustawy o Narodowym Banku Polskim, art. 41

ustawy z dnia 28 kwietnia 1936 r. – Prawo wekslowe oraz wykładni oświadczeń

woli stron na podstawie art. 65 k.c. (pkt 1 lit. a). Drugie zagadnienie prawne odnosi

się do znaczenia zasady proporcjonalności, zasady równości oraz zasad

współżycia społecznego przy określaniu skutków stwierdzenia abuzywności

postanowień umownych, w szczególności z punktu widzenia relacji pomiędzy wagą

stwierdzonego naruszenia a konsekwencjami przyjętego rozwiązania dla stron

stosunku prawnego (pkt 1 lit. b).

Z kolei w ramach przesłanki określonej w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. skarżący

powołał potrzebę wykładni art. 3851 § 1 k.c. w związku z art. 65 § 1 i 2 k.c., wiążąc

ją z występowaniem rozbieżności w orzecznictwie sądów powszechnych

dotyczących, po pierwsze, rozumienia przesłanki „rażącego naruszenia interesu

konsumenta”, a po drugie, zakresu pojęcia „postanowienia umowy” i

I CSK 1094/25

5

dopuszczalności wyeliminowania jedynie części warunku umownego uznanego za

abuzywny.

Należy przy tym zauważyć na wstępie, że pomimo formalnego

wyodrębnienia przez skarżącego dwóch zagadnień prawnych, uzasadnienie obu z

nich zostało przedstawione łącznie, a argumentacja przytoczona na poparcie

przesłanek z art. 3989 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.c. w znacznej mierze się pokrywa.

Skarżący odwołuje się bowiem zasadniczo do tych samych problemów prawnych

związanych ze skutkami wyeliminowania niedozwolonych postanowień umownych

oraz możliwością dalszego utrzymania umowy kredytu w mocy. Przy tym

zagadnienie dotyczące zasady proporcjonalności, równości oraz zasad współżycia

społecznego nie zostało praktycznie rozwinięte w uzasadnieniu wniosku jako

samodzielny problem prawny odpowiadający wymaganiom stawianym przesłance

istotnego zagadnienia prawnego, lecz zostało przedstawione przede wszystkim

jako argument wspierający stanowisko skarżącego co do dopuszczalności

utrzymania umowy po wyeliminowaniu niedozwolonych postanowień umownych.

Uzasadniając natomiast występowanie przesłanki określonej w art. 3989 § 1 pkt 2

k.p.c., skarżący opiera swoją argumentację przede wszystkim na twierdzeniu o

występowaniu rozbieżności w orzecznictwie, odwołując się zarówno do orzeczeń

sądów powszechnych, jak i wybranych wypowiedzi Sądu Najwyższego, nie

przedstawiając jednak odrębnej argumentacji wskazującej na istnienie nadal

aktualnych poważnych wątpliwości interpretacyjnych wymagających wykładni

wskazanych przepisów.

Niezależnie jednak od wskazanych mankamentów konstrukcyjnych

uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania należy

stwierdzić, że żadna z powołanych przez skarżącego przesłanek przyjęcia skargi

kasacyjnej do rozpoznania, oceniana odrębnie według właściwych jej kryteriów, nie

uzasadnia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Analiza poszczególnych

zagadnień prawnych oraz problemów interpretacyjnych wskazanych przez

skarżącego prowadzi do wniosku, że powołane przesłanki przedsądu nie zostały

wykazane. W zakresie zagadnień dotyczących skutków wyeliminowania z umowy

kredytu indeksowanego postanowień uznanych za niedozwolone, możliwości

utrzymania umowy w mocy przez zastosowanie przepisów prawa krajowego lub

I CSK 1094/25

6

wykładnię oświadczeń woli stron, a także znaczenia zasady proporcjonalności dla

oceny skutków abuzywności, skarżący nie wykazał ani występowania istotnego

zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., ani potrzeby wykładni

przepisów prawa w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.

Nie ujawniają potrzeby dalszej wypowiedzi przez Sąd Najwyższy

zagadnienia dotyczące możliwości zastosowania po wyeliminowaniu postanowień

abuzywnych art. 358 § 2 k.c., art. 56 k.c., art. 65 k.c., art. 69 ust. 3 ustawy – Prawo

bankowe, art. 24 ustawy o Narodowym Banku Polskim lub art. 41 ustawy – Prawo

wekslowe. Problematyka ta była już bowiem wielokrotnie przedmiotem wypowiedzi

Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej – na kanwie spraw, w których

zastosowanie miały przepisy Dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r.

w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (Dz.U. 1993, L 95,

s. 29, dalej: „dyrektywa 93/13”) - oraz Sądu Najwyższego, które wyjaśniły w

kontekście powołanych wyżej przez skarżącego granice dopuszczalnego

uzupełniania umowy po usunięciu niedozwolonego postanowienia umownego oraz

przesłanki ewentualnego zastosowania regulacji zastępczej. W orzecznictwie TSUE

podkreślono, że zastąpienie postanowienia abuzywnego w umowie kredytu

indeksowanego (denominowanego) do waluty obcej może nastąpić jedynie

wyjątkowo, gdy jego usunięcie prowadziłoby do szczególnie niekorzystnych

skutków dla konsumenta, a uzupełnienie może opierać się wyłącznie na przepisie

prawa krajowego mającym charakter dyspozytywny lub znajdującym zastosowanie

za wyraźną zgodą stron (por. wyroki TSUE z 30 kwietnia 2014 r., C-26/13, Kásler,

ECLI:EU:C:2014:282,, z 3 października 2019 r., C-260/18, Kamil Dziubak, Justyna

Dziubak przeciwko Raiffeisen Bank International AG, ECLI:EU:C:2019:819, z 29

kwietnia 2021 r., C-19/20, Bank BPH, ECLI:EU:C:2021:341, z 18 listopada 2021 r.

C-212/20, M.P., B.P. przeciwko "A", ECLI:EU:C:2021:934). W orzecznictwie Sądu

Najwyższego wyjaśniono, że wskazane przez skarżącego przepisy nie mogą

stanowić podstawy konstruowania nowej treści stosunku prawnego po usunięciu

niedozwolonych postanowień umownych ani prowadzić do zastąpienia

mechanizmu indeksacyjnego kursem średnim Narodowego Banku Polskiego lub

innym miernikiem ustalanym przez sąd. Wyjaśniono również, że art. 65 k.c. służy

wykładni istniejących oświadczeń woli, nie zaś tworzeniu nowych postanowień

I CSK 1094/25

7

umownych po eliminacji postanowienia abuzywnego, zaś art. 56 k.c. nie może

stanowić podstawy do kreowania nowych elementów stosunku prawnego

niewynikających z treści czynności prawnej (por. m.in. wyroki Sądu Najwyższego: z

8 listopada 2022 r., II CSKP 1153/22, z 31 stycznia 2023 r., II CSKP 941/22, z 25

lipca 2023 r., II CSKP 487/22, z 6 września 2024 r., II CSKP 1644/22 oraz

postanowienie Sądu Najwyższego z 13 maja 2024 r., I CSK 448/23).

Nie uzasadnia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania również odwołanie

się przez skarżącego do zasad proporcjonalności, równości, pewności prawa oraz

zasad współżycia społecznego. Zagadnienie to nie zostało rozwinięte w

uzasadnieniu wniosku jako samodzielny problem prawny odpowiadający

wymaganiom stawianym przesłance istotnego zagadnienia prawnego, lecz

przedstawiono je przede wszystkim jako argument przemawiający za utrzymaniem

umowy w dotychczasowym kształcie jedynie po wyeliminowaniu postanowień

abuzywnych. Problematyka ta była jednak wielokrotnie analizowana w

orzecznictwie Sądu Najwyższego oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii

Europejskiej. Sam fakt, że konsekwencją zastosowania mechanizmów ochronnych

przewidzianych dyrektywą 93/13 może być upadek umowy zawierającej

niedozwolone postanowienia umowne, nie oznacza jeszcze naruszenia zasady

proporcjonalności. Zagadnienie to było już oceniane przy uwzględnieniu funkcji

ochronnej i prewencyjnej przepisów dotyczących niedozwolonych postanowień

umownych oraz odstraszającego celu dyrektywy 93/13. Skarżący nie przedstawił

argumentów pozwalających uznać, że kwestia ta wymaga ponownej wypowiedzi

Sądu Najwyższego (zob. np. wyroki Sądu Najwyższego z 12 września 2023 r., II

CSKP 5/23 i z 2 lutego 2026 r., II CSKP 1031/23).

Odnosząc się w pierwszej kolejności do podnoszonych przez skarżącego

rozbieżności dotyczących rozumienia przesłanki „rażącego naruszenia interesów

konsumenta”, określonej w art. 3851 § 1 k.c., należy zauważyć, że skarżący

upatruje ich w odmiennych ocenach znaczenia ekonomicznej opłacalności kredytu

dla konsumenta. Zdaniem skarżącego, ocena tej przesłanki nie powinna ograniczać

się do badania treści praw i obowiązków stron wynikających z umowy, lecz powinna

uwzględniać także ekonomiczną korzystność kredytu indeksowanego dla

konsumenta w chwili zawarcia umowy. Stanowisko to nie uzasadnia jednak

I CSK 1094/25

8

przyjęcia, że w aktualnym orzecznictwie występują rozbieżności wymagające

dalszej wykładni prawa przez Sąd Najwyższy. W orzecznictwie tym utrwalony jest

pogląd, że oceny abuzywności postanowienia umownego dokonuje się według

stanu istniejącego w chwili zawarcia umowy, z uwzględnieniem treści tego

postanowienia, sposobu ukształtowania praw i obowiązków stron oraz wpływu

postanowienia na równowagę kontraktową stron. Sama okoliczność, że dany

produkt kredytowy mógł być w chwili zawarcia umowy postrzegany jako

korzystniejszy ekonomicznie od innych dostępnych na rynku rozwiązań, nie

wyłącza możliwości uznania określonych postanowień za niedozwolone. Przyjmuje

się bowiem, że potencjalna korzyść ekonomiczna osiągana przez konsumenta w

chwili zawarcia umowy nie eliminuje abuzywności postanowienia, jeżeli pozostawia

ono przedsiębiorcy możliwość jednostronnego kształtowania sytuacji kontrahenta

albo nie spełnia wymogu przejrzystości. Ocena przesłanki „rażącego naruszenia

interesów konsumenta” nie może być zatem sprowadzana wyłącznie do

porównania ekonomicznej atrakcyjności poszczególnych produktów kredytowych.

Ewentualna atrakcyjność ekonomiczna oferowanego produktu nie wyłącza

obowiązku oceny postanowienia z perspektywy ochrony konsumenta jako słabszej

strony stosunku prawnego (por. m.in. uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu

Najwyższego z 20 czerwca 2018 r., III CZP 29/17, OSNC 2019, nr 1, poz. 2, wyroki

Sądu Najwyższego: z 10 maja 2022 r., II CSKP 285/22, OSNC-ZD 2022, nr 4, poz.

45 i z 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/18, OSNC-ZD 2021, nr 2, poz. 20 oraz

postanowienia Sądu Najwyższego z 24 października 2024 r., I CSK 2910/23, z 25

marca 2015 r., I CSK 692/24 i z 25 listopada 2025 r., I CSK 1104/24, ponadto

wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej: z 20 września 2017 r., C-

186/16, Andriciuc i in., ECLI:EU:C:2017:703, z 10 czerwca 2021 r., od C-776/19 do

C-782/19, ECLI:EU:C:2021:470, z 29 kwietnia 2021 r., C-19/20, I.W., R.W.

przeciwko Bank BPH S.A., ECLI:EU:C:2021:341 i z 16 marca 2023 r., C-6/22, M.B.,

U.B., M.B. przeciwko X S.A., ECLI:EU:C:2023:216). W konsekwencji nie można

podzielić stanowiska skarżącego, że zagadnienie znaczenia ekonomicznej

opłacalności kredytu dla oceny przesłanki „rażącego naruszenia interesów

konsumenta” pozostaje nadal przedmiotem aktualnych rozbieżności orzeczniczych

wymagających dalszej wypowiedzi Sądu Najwyższego.

I CSK 1094/25

9

Nie została również wykazana potrzeba wykładni art. 3851 § 1 k.c. w zakresie

podnoszonej przez skarżącego kwestii rozumienia pojęcia „postanowienia umowy”

oraz skutków eliminacji jedynie części warunku umownego uznanego za

niedozwolony. W orzecznictwie Sądu Najwyższego oraz Trybunału Sprawiedliwości

Unii Europejskiej wielokrotnie wyjaśniano zarówno dopuszczalność badania

abuzywności poszczególnych elementów warunku umownego, jak i granice

częściowego utrzymania postanowienia w mocy. Przyjmuje się, że niedopuszczalne

jest takie usunięcie nieuczciwego elementu warunku, które prowadziłoby do zmiany

jego istoty lub wykreowania nowej treści normatywnej (por. m.in. wyrok TSUE z 29

kwietnia 2021 r., C 19/20, Bank BPH oraz postanowienia Sądu Najwyższego z 10

września 2024 r., I CSK 2491/23 i z 14 maja 2025 r., I CSK 2528/23). Nie można

również podzielić stanowiska skarżącego, że relacja pomiędzy klauzulą

przeliczeniową a klauzulą ryzyka walutowego pozostaje nadal przedmiotem

aktualnych i utrwalonych rozbieżności orzeczniczych. W orzecznictwie Sądu

Najwyższego przyjmuje się, że postanowienia te tworzą funkcjonalnie powiązany

mechanizm określający sposób wykonywania umowy kredytu indeksowanego lub

denominowanego do waluty obcej. W konsekwencji wyeliminowanie

niedozwolonych postanowień przeliczeniowych może skutkować upadkiem całego

mechanizmu waloryzacyjnego, a tym samym prowadzić do tak daleko idącego

przekształcenia stosunku prawnego, że utrzymanie umowy w kształcie

odpowiadającym jej pierwotnym założeniom nie jest możliwe (por. m.in. wyroki

Sądu Najwyższego: z 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/18, z 13 kwietnia 2022 r., II

CSKP 15/22, z 10 maja 2022 r., II CSKP 285/22, z 26 stycznia 2023 r., II CSKP

722/22, z 25 października 2023 r., II CSKP 820/23, z 8 listopada 2022 r., II CSKP

1153/22, z 19 stycznia 2024 r., II CSKP 874/22 oraz postanowienie Sądu

Najwyższego z 29 sierpnia 2023 r., I CSK 4599/22 wraz z powołanym tam

orzecznictwem).

Powołane przez skarżącego wyroki Sądu Najwyższego z 19 września 2023

r., poglądy doktryny, pojedyncze orzeczenia sądów powszechnych oraz zdanie

odrębne nie prowadzą do odmiennej oceny. Nawet przy założeniu, że część tych

wypowiedzi mogła być postrzegana jako wyraz odmiennego podejścia do

niektórych zagadnień związanych ze skutkami eliminacji postanowień abuzywnych,

I CSK 1094/25

10

skarżący nie wykazał, aby wskazywane rozbieżności zachowały aktualność w chwili

orzekania o przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania. Przeciwnie, późniejsze

orzecznictwo Sądu Najwyższego oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej

doprowadziło do dalszego ugruntowania kierunku wykładni w tej materii. Ocena

przesłanek określonych w art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. następuje według stanu

istniejącego w chwili orzekania przez Sąd Najwyższy o przyjęciu skargi kasacyjnej

do rozpoznania, nie zaś według stanu orzecznictwa istniejącego w chwili

sporządzenia skargi kasacyjnej.

Stabilność i jednolitość przedstawionej linii orzeczniczej potwierdza również

utrwalona praktyka Sądu Najwyższego na etapie przedsądu. Tożsame lub bardzo

zbliżone zagadnienia dotyczące skutków eliminacji klauzul przeliczeniowych,

możliwości zastosowania art. 358 § 2 k.c. lub art. 65 k.c., znaczenia zasady

proporcjonalności oraz dopuszczalności utrzymania umowy kredytu indeksowanego

po usunięciu postanowień abuzywnych były już wielokrotnie oceniane przez Sąd

Najwyższy, prowadząc do odmowy przyjęcia skarg kasacyjnych do rozpoznania

(por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z 13 października 2023 r., I CSK

115/23, z 8 grudnia 2023 r., I CSK 5651/22, z 7 marca 2024, I CSK 600/ 23,

z 13 maja 2024 r., I CSK 448/23, z 25 kwietnia 2025 r., I CSK 1464/24, z 7 marca

2024 r., I CSK 600/23, z 30 marca 2026 r., I CSK 415/24, 22 maja 2024 r. I CSK

1444/23, z 4 października 2024 r., I CSK 1135/23, z 29 maja 2024 r., I CSK

2038/23, z 25 listopada 2025 r., I CSK 1104/24, z 30 stycznia 2026 r., I CSK

169/25, z 30 grudnia 2025 r., I CSK 3814/24, z 26 lutego 2026 r., I CSK 978/25, z

30 marca 2026 r., I CSK 3716/24, z 23 kwietnia 2026 r., I CSK 198/25, z 24

kwietnia 2026 r., I CSK 1874/24 oraz z 28 maja 2026 r., I CSK 1623/25, wraz

powołanym tam orzecznictwem). Sąd Najwyższy w obecnym składzie podziela

stanowisko wyrażone w powołanych orzeczeniach. Brak jest podstaw do przyjęcia,

że zagadnienia przedstawione w niniejszej skardze pozostają nadal niewyjaśnione

lub że występują aktualne rozbieżności wymagające kolejnej wypowiedzi Sądu

Najwyższego. Tym samym nie zostały wykazane przesłanki określone w art. 3989 §

1 pkt 1 i 2 k.p.c.

I CSK 1094/25

11

Wskazać należy, że w sprawie nie zachodzi też nieważność postępowania,

którą Sąd Najwyższy bierze pod rozwagę – w granicach zaskarżenia – z urzędu

(art. 39813 § 1 k.p.c.).

Z przytoczonych względów – wobec niewykazania żadnej z powołanych

przesłanek – należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art.

3989 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego – na stosowany wniosek

zawarty w odpowiedzi na skargę kasacyjną – orzeczono na podstawie art. 108 § 1

k.p.c. obciążając nimi na podstawie art. 98 § 1 w zw. z art. 99 w zw. z art. 391 § 1 i

art. 39821 k.p.c. pozwanego, który przegrał sprawę w postępowaniu kasacyjnym.

(A.G.)

[SOP]