Sąd Najwyższy nie przyjął skargi Skarbu Państwa w sporze o ochronę przed hałasem

Wyrokiem z 9 lutego 2023 r. Sąd Okręgowy w Sieradzu zasądził od

pozwanego Skarbu Państwa - Zarządu w B. na rzecz powódki M.L. kwotę

148.286,93 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od kwot cząstkowych

wskazanych w sentencji, oddalił powództwo o odsetki ustawowe za opóźnienie w

pozostałej części i orzekł o kosztach postępowania.

Apelacja pozwanego została oddalona wyrokiem Sądu Apelacyjnego w

Łodzi z 7 listopada 2024 r.

Pozwany wniósł skargę kasacyjną, opierając wniosek o jej przyjęcie do

rozpoznania na art. 3989 § 1 pkt 2 i 4 k.p.c.

I CSK 1138/25

2

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia

przysługującym od prawomocnych orzeczeń sądu drugiej instancji, służącym

ochronie interesu publicznego, zapewnienie jednolitości wykładni i stosowania

prawa, wkład Sądu Najwyższego w rozwój orzecznictwa i nauki prawa oraz

eliminowanie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu nieważnym

lub orzeczeń oczywiście niezgodnych z prawem. Stosownie do 3989 § 1 k.p.c., Sąd

Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania w razie wykazania przez

stronę, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba

wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących

rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub

skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Z punktu widzenia funkcji oraz

założeń skargi kasacyjnej jako nadzwyczajnego środka zaskarżenia, rolą

„przedsądu” jest wstępna selekcja skarg pod kątem spełniania wymienionych wyżej

kryteriów (przyczyn kasacyjnych) kwalifikujących skargę do jej przedstawienia

Sądowi Najwyższemu w celu merytorycznego rozpoznania.

Skarżący podniósł, że w sprawie powstała potrzeba wykładni przepisów

prawnych wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądowym, tj. art. 136 ust. 3 w

art. 129 ust. 2 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jedn.

Dz.U. z 2025 r., poz.647, dalej „p.o.ś”) w zw. z art. 129 ust. 2 p.o.ś. w zakresie

wykładni, czy na podstawie tych przepisów, właścicielowi nieruchomości położonej

w OOU przysługuje wyłącznie roszczenie o zwrot już poniesionych kosztów

nakładów obejmujących zabezpieczenia akustyczne, czy też dopuszczalne jest

również dochodzenie odszkodowania w wysokości odpowiadającej kosztom

zapewnienia odpowiedniego klimatu akustycznego, jeżeli koszty te nie zostały

poniesione.

Powołanie się na przyczynę kasacyjną przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 2

k.p.c. obliguje skarżącego do wykazania, że przytoczone we wniosku o przyjęcie

skargi normy prawne nie zostały dotychczas dostatecznie wyjaśnione

w orzecznictwie Sądu Najwyższego lub że istnieją istotne argumenty

I CSK 1138/25

3

przemawiające za zmianą ich dotychczasowej interpretacji. Wymagane jest

wskazanie, na czym polegają wątpliwości strony, a także wykazanie, w drodze

stosownego wywodu jurydycznego, że mają one poważny oraz rzeczywisty

charakter, ich rozstrzygnięcie wiąże się z rozpatrywaną sprawą i jest istotne z

punktu widzenia wyniku postępowania oraz publicznoprawnych funkcji skargi

kasacyjnej. Jeżeli podstawą wniosku w tym zakresie jest twierdzenie o

występujących w orzecznictwie sądowym rozbieżnościach wynikających z

dokonywania przez sądy różnej wykładni przytoczonych we wniosku przepisów,

konieczne jest wskazanie rozbieżnych orzeczeń, dokonanie ich analizy i wykazanie,

że rozbieżność wynika z różnej wykładni, a nie z innych przyczyn (zob.

postanowienia Sądu Najwyższego z 15 października 2002 r., II CZ 102/02; z 28

marca 2007 r., II CSK 84/07; z 8 lipca 2008 r. I CSK 111/08; z 20 listopada 2015 r.,

III CSK 269/15; z 20 maja 2016 r., V CSK 692/15; z 3 sierpnia 2017 r., IV CSK

85/17; z 7 grudnia 2017 r., I CSK 499/17 oraz z 26 kwietnia 2018 r., IV CSK

571/17). Przytoczona przyczyna kasacyjna nie powstaje, jeśli objęty nią problem

prawny został już rozwiązany lub wyjaśniony w orzecznictwie Sądu Najwyższego, a

skarżący nie wykazał podstaw uzasadniających jego zmianę w określonym

zakresie.

Tego rodzaju sytuacja wystąpiła w tej sprawie, albowiem kwestia możliwości

dochodzenia roszczenia wywodzonego z art. 136 ust. 3 p.o.ś. przed poniesieniem

wydatków na rewitalizację akustyczną została już rozstrzygnięta w nowszym

orzecznictwie Sądu Najwyższego, w których - również z odwołaniem się do

konstytucyjnej wykładni - przyjęto, że art. 136 ust. 3 p.o.ś. nie wyłącza obowiązku

naprawienia szkody, jeśli konieczne prace remontowe nie zostały jeszcze

wykonane, a koszty rewitalizacji akustycznej nie zostały jeszcze faktycznie

poniesione (zob. wyroki Sądu Najwyższego z 3 grudnia 2024 r., II CSKP 555/23; z

7 lutego 2025 r., II CSKP 373/23; z 28 lutego 2025 r., II CSKP 2251/22 oraz

postanowienie Sądu Najwyższego z 3 lipca 2025 r., I CSK 1873/24). W

orzecznictwie Sądu Najwyższego podniesiono także, że dla skutecznego powołania

się na przyczynę kasacyjną określoną w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c., nie jest

wystarczające abstrakcyjne wskazanie na odmienne kierunki interpretacji art. 136

ust. 3 p.o.ś., w oderwaniu od specyfiki konkretnych stanów faktycznych (zob.

I CSK 1138/25

4

postanowienia Sądu Najwyższego z 17 kwietnia 2025 r., I CSK 1070/24 i z 19

grudnia 2024 r., I CSK 1866/24).

We wniosku o przyjęcie skargi skarżący powołał się także na oczywistą

zasadność skargi w zakresie zarzutu naruszenia art. 481 §1 k.c. w zw. z. art. 363 §

2 k.c. oraz art. 455 k.c. w zw. z art. 129 ust. 2 p.o.ś.

Oparcie wniosku na tej przyczynie kasacyjnej nakłada na skarżącego

powinność wykazania niewątpliwej, widocznej na pierwszy rzut oka (prima facie),

bez konieczności studiowania materiału sprawy i pogłębionej analizy zaskarżonego

orzeczenia, sprzeczności przyjętej przez Sąd drugiej instancji wykładni

przytoczonych we wniosku przepisów prawa materialnego lub procesowego z

powszechnie przyjętymi regułami interpretacji lub też wykazania rażąco wadliwego

zastosowania tych norm. Skarżący powinien przy tym przedstawić wyodrębniony

wywód prawny wskazujący, w czym przejawia się ,,oczywistość” naruszenia

przytoczonych przepisów prawa materialnego lub procesowego (zob.

postanowienia Sądu Najwyższego z 5 września 2008 r., I CZ 64/08; z dnia 19

grudnia 2001 r., IV CZ 200/01 oraz z 9 czerwca 2008 r., II UK 37/08.). Trzeba też

zaznaczyć, że o przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania nie decyduje samo

oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego,

ale skutek tego naruszenia polegający na wydaniu oczywiście nieprawidłowego

orzeczenia. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu

(przepisów) nie prowadzi bowiem wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest

oczywiście uzasadniona.

Pozwany nie wykazał tak rozumianej oczywistej zasadności skargi

kasacyjnej, zwłaszcza, że w apelacji wniesionej od wyroku Sądu pierwszej instancji

do Sądu Apelacyjnego nie zawarł jakichkolwiek zarzutów dotyczących kwestii

zasadności i terminu rozpoczęcia biegu przyznanych powodowi odsetek

ustawowych za opóźnienie, koncentrując się na wykazywaniu w apelacji, że

powództwo nie zasługuje na uwzględnienie co do zasady.

W tym stanie rzeczy orzeczono, jak w sentencji.

Zawarty w odpowiedzi powódki na skargę kasacyjną wniosek o zasądzenie

od pozwanego na jej rzecz kosztów postępowania kasacyjnego podlegał oddaleniu,

ponieważ powódka w odpowiedzi wniosła jedynie o oddalenie skargi kasacyjnej i z

I CSK 1138/25

5

tym żądaniem związany był wniosek o zasądzenie kosztów postępowania. Koszty

sporządzenia i wniesienia odpowiedzi na skargę nie mogą być zatem uznane za

koszty celowej obrony w razie odmowy przyjęcia skargi do rozpoznania, ponieważ

wniosek o ich zasądzenie związany był z innym postulowanym przez przeciwnika

skargi rozstrzygnięciem i nie zawierał wniosku o odmowę przyjęcia skargi do

rozpoznania ani argumentacji przemawiającej za takim rozstrzygnięciem Sądu

Najwyższego (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z 20 sierpnia 2014 r., II CSK

77/14, OSNC 2015, nr 7 - 8, poz. 91; z 5 grudnia 2013 r., III SK 23/13 oraz z 18

grudnia 2012 r., II CSK 397/12).

(A.D.)

[SOP]