SN odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej uczestnika w sprawie podziału majątku wspólnego

Postanowieniem wstępnym i częściowym z 18 lipca 2022 r. Sąd Rejonowy

w Lesznie, w sprawie z wniosku M.D. i B.D. - następców prawnych M.D.2 przy

udziale M.D.1, dokonał częściowego podziału majątku wspólnego M.D.1 i M.D.2.

Postanowieniem z 22 października 2024 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu

zmienił ww. postanowienie w ten tylko sposób, że w pkt 2. b) dodał po trzecim

tirecie czwarte tiret o treści „w kwocie 3.425,31 zł założonej przez M.D.2 w dniu

30.03.2001 r.”, a środki pieniężne o wartości wskazanej w pkt b) tiret trzecie i

czwarte przyznał solidarnie wnioskodawcom; w punkcie 3. zasądzoną tam od

I CSK 1290/25

2

uczestnika na rzecz wnioskodawców solidarnie kwotę obniżył do 67 108,78 zł; a w

pozostałym zakresie oddalił apelację.

W skardze kasacyjnej uczestnik, jako uzasadnienie wniosku

o przyjęcie skargi do rozpoznania, wskazał na przesłankę przedsądu przewidzianą

w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.

Zdaniem skarżącego skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W judykaturze już wielokrotnie wypowiadano się na temat charakterystyki

skargi kasacyjnej (zob. postanowienie SN z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18).

Wskazano tam m.in., że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach

kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia,

nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa,

jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia

z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością

lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia

orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej.

Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw.

przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy

dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem

Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania

przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej

oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek,

przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione.

Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, w rozumieniu art. 3989 § 1

pkt 4 k.p.c., gdy w sprawie doszło do kwalifikowanego: oczywistego naruszenia

prawa, widocznego od razu, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej,

bez potrzeby głębszej analizy. Konieczne było zatem wykazanie, że Sąd drugiej

instancji w sposób oczywisty naruszył przepis jasny i jednoznaczny, którego

wykładnia i stosowanie nie budzi żadnych wątpliwości (zob. m.in. postanowienia

SN: z 8 marca 2002 r. I PKN 34/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100; z 10 stycznia 2003

r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49 i z 11 stycznia 2008 r. I UK 285/07).

I CSK 1290/25

3

Wywody zawarte w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania, sprowadzają się do polemiki z zaskarżonym orzeczeniem, nie zaś

wykazania, że przy jego ferowaniu popełniono uchybienia w zakresie stosowania

prawa, które miały charakter kwalifikowany i nie podlegały różnym ocenom.

Uzasadnienie wniosku stanowi w istocie próbę zaangażowania Sądu Najwyższego

do kolejnej weryfikacji instancyjnej prawidłowości dokonania przez Sąd drugiej

instancji ustaleń faktycznych i oceny prawnej w sprawie, co nie jest celem

postępowania kasacyjnego i nie może skutecznie uzasadniać wniosku o przyjęcie

skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na przesłankę przedsądu

przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.

Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.,

odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej, nie znajdując też okoliczności,

które obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu w ramach przedsądu.

Sąd Najwyższy nie orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego z uwagi na

fakt, że postanowienie wstępne nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie

w sprawie.

Jacek Grela

[S.J.]

[SOP]