Adwokat z urzędu utożsamił zwrot kosztów z własnym wynagrodzeniem. Wniosek oddalony

Postanowieniem z 8 października 2024 r. Sąd Najwyższy w pkt 1. odmówił

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Kosztami postępowania kasacyjnego

obciążył powódkę, pozostawiając ich szczegółowe wyliczenie referendarzowi

sądowemu (pkt 2). W pkt. 3 przyznał adwokatowi D. K. od Skarbu Państwa - Sądu

Apelacyjnego w Warszawie kwotę 540 zł (pięćset czterdzieści złotych) powiększoną

o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy

prawnej udzielonej powódce z urzędu w postępowaniu kasacyjnym.

I CSK 1307/23

2

W uzasadnieniu Sąd Najwyższy wyjaśnił, że rozstrzygnięcie o kosztach

postępowania kasacyjnego zostało dokonane na podstawie art. 98 § 1 oraz art. 108

§ 1 w związku z art. 391 § 1 i z art. 39821 k.p.c.

Ponadto Sąd Najwyższy wskazał, że ponieważ powódka w postępowaniu

kasacyjnym była reprezentowana przez adwokata z urzędu przyznano mu

wynagrodzenie na podstawie § 14 pkt 2 w związku z § 16 ust. 4 pkt 2 i z § 4 ust. 3

rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia

przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów

nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2024 r.,

poz. 763).

Postanowieniem z 4 marca 2025 r. w sprawie III C (… …) referendarz

sądowy w Sądzie Okręgowym Warszawa-Praga w Warszawie w wykonaniu pkt 2

postanowienia Sądu Najwyższego z 8 października 2024 r. ustalił, iż powódka jest

zobowiązana zwrócić pozwanej kwotę 5940 zł tytułem kosztów postępowania

kasacyjnego.

Pismem z dnia 13 sierpnia 2025 r. adwokat z urzędu powódki D. K. wniósł

o sprostowanie oczywistej omyłki zawartej w sentencji postanowienia Sądu

Najwyższego z 8 października 2014 r. przez ustalenie przysługującego mu

wynagrodzenia na kwotę 5940 zł. Podniósł, że taką kwotę zasądził Sąd Okręgowy

Warszawa-Praga w Warszawie w sprawie III C (… …) tytułem zwrotu kosztów

zastępstwa adwokackiego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 350 § 1 k.p.c., sąd może z urzędu sprostować w wyroku

niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki.

Przepis ten przewiduje sprostowanie wyroku przez sąd z urzędu. Powinno

to nastąpić, jeżeli sąd stwierdzi konieczność dokonania poprawek. Jednak

sprostowanie wyroku nie może prowadzić do zmiany rozstrzygnięcia (por. wyrok

Sądu Najwyższego z 13 stycznia 2005 r., III CK 155/04, LEX nr 371487).

Nie podlega więc sprostowaniu nawet ewentualne oczywiście błędne

zastosowanie przepisu prawa materialnego (por. postanowienie Sądu Najwyższego

I CSK 1307/23

3

z 5 grudnia 1980 r., III CRN 133/80, OSNCP 1981, nr 6, poz. 115), do czego w

niniejszej sprawie jednak nie doszło. Wymienione w hipotezie tego przepisu wady

orzeczenia musi charakteryzować cecha oczywistości, która stanowi jednocześnie

granicę dopuszczalności sprostowania. Nie można na skutek jego stosowania

doprowadzić do merytorycznej zmiany orzeczenia. Środek ten służy do usuwania z

tekstu orzeczenia niedokładności, błędów pisarskich albo rachunkowych lub innych

oczywistych omyłek, a nie do naprawy poważniejszych wad orzeczenia (por.

postanowienie Sądu Najwyższego z 31 stycznia 2007 r., II CSK 314/06, IC 2008, nr

12, s. 45 oraz wyrok Sądu Najwyższego z 17 czerwca 2014 r., I CSK 422/13, LEX

nr 1532772).

Tymczasem wniosek o sprostowanie orzeczenia złożono w sprawie o

ochronę dóbr osobistych, w której wniesiono skargę kasacyjną. Dotyczy on

rozstrzygnięcia w zakresie wynagrodzenia przysługującego adwokatowi z urzędu.

Sąd Najwyższy w uzasadnieniu postanowienia z 8 października 2024 r. wyjaśnił, że

wynagrodzenie adwokata z urzędu zostało ustalone na podstawie § 14 pkt 2 w

związku z § 16 ust. 4 pkt 2 i z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z

14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki

samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez

adwokata z urzędu (Dz.U. z 2024 r., poz. 763), a więc przepisów obowiązujących w

dacie orzekania.

Adwokat z urzędu powódki podnosząc, iż jego wynagrodzenie za

świadczenie pomocy prawnej z urzędu powinno wynosić kwotę 5940 zł, gdyż taką

kwotę ustalił referendarz sądowy w Sądzie Okręgowym Warszawa-Praga w

Warszawie tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, pomylił dwie

osobne instytucje prawne obowiązujące w zakresie kosztów postępowania. Czym

innym jest obowiązek zwrotu kosztów procesu, który jest zdeterminowany zasadą

odpowiedzialności za jego wynik, a czym innym jest obowiązek ustalenia

wynagrodzenia dla pełnomocnika z urzędu.

Niezależnie od tego, złożenie wniosku o sprostowanie z urzędu oczywistej

omyłki w trybie art. 350 k.p.c. nie jest właściwym środkiem kwestionowania takiego

rozstrzygnięcia merytorycznego.

I CSK 1307/23

4

Z tych wszystkich względów należało orzec jak w sentencji (art. 350 § 1

w zw. z art. 391 § 1 w zw. z art. 39821 k.p.c.).

[a.ł]

Karol Weitz