Sąd Najwyższy nie przyjął skargi banku, kredytobiorcy pozostają konsumentami

Określone w art. 3984 § 2 k.p.c. wymaganie uzasadnienia w skardze

kasacyjnej wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania zostaje spełnione, jeśli skarżący

wykaże, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba

wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących

rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub

skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w

art. 3984 § 2 k.p.c. może być zatem osiągnięty jedynie przez powołanie i

uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które –

zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. – będą mogły stanowić podstawę oceny skargi

kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach

I CSK 1375/25

2

Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

W skardze kasacyjnej wniesionej od wyroku Sądu Apelacyjnego w

Szczecinie z 19 grudnia 2024 r. (sygn. akt I ACa 416/23), pozwany Bank spółka

akcyjna w W., działający od dnia 24 kwietnia 2026 r. pod firmą B. spółka akcyjna

(zmiana firmy ujawniona w KRS), oparł wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania na przesłankach określonych w art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c., przy czym

w pierwszej kolejności powołał się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej, a

następnie na występowanie istotnych zagadnień prawnych, wyodrębniając w

ramach każdej z tych przesłanek po dwa odrębne punkty argumentacji.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Nie zachodzi przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

określona w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Jak przyjmuje się w utrwalonym orzecznictwie

Sądu Najwyższego, oczywista zasadność skargi kasacyjnej występuje wówczas,

gdy trafność podniesionych w niej zarzutów jest dostrzegalna prima facie, bez

potrzeby przeprowadzania pogłębionej analizy prawnej. Chodzi przy tym o

przypadki kwalifikowanego naruszenia prawa, prowadzącego do wydania

oczywiście błędnego orzeczenia. Dotyczy to więc jedynie uchybień przepisom

prawa materialnego albo procesowego, zarzucanym sądowi drugiej instancji w

skardze kasacyjnej, o charakterze elementarnym polegających w szczególności na

oparciu rozstrzygnięcia na wykładni przepisu oczywiście sprzecznej z jednolitą i

ugruntowaną jego wykładnią przyjmowaną w orzecznictwie i nauce prawa, na

zastosowaniu przepisu, który już nie obowiązywał względnie na oczywiście

błędnym zastosowaniu określonego przepisu w ustalonym stanie faktycznym. Do

wykazania oczywistej zasadności skargi powinno wystarczyć jedno konkretne

twierdzenie, jedna stanowcza, przekonująca od razu teza, wskazująca racje

podważające rozstrzygnięcie poddane krytyce i zaskarżeniu. Na tym właśnie

polega „oczywista” zasadność środka zaskarżenia w rozumieniu przyjętym w art.

3989 § 1 pkt 4 k.p.c. (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 17 grudnia 2019 r.,

IV CSK 307/19). O przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania nie decyduje przy

tym samo oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub

I CSK 1375/25

3

procesowego przez sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, lecz sytuacja, w której

naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Sam

zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie

prowadzi zatem wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona

(por. orzecznictwo przytoczone w motywach postanowienia Sądu Najwyższego z 6

listopada 2012 r., III SK 16/12). Należy przy tym pamiętać, że – jako nadzwyczajny

środek zaskarżenia – skarga kasacyjna nie może opierać się na zarzutach

dotyczących ustaleń faktycznych i oceny dowodów, a Sąd Najwyższy jest związany

ustaleniami faktycznymi przyjętymi za podstawę zaskarżonego orzeczenia (art.

3983 § 3 i art. 39813 § 2 k.p.c.).

Odnosząc powyższe uwagi do argumentacji przedstawionej przez

pozwanego na poparcie przesłanki określonej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., należy

stwierdzić, że nie wykazał on, aby zaskarżony wyrok był dotknięty kwalifikowaną

wadliwością pozwalającą uznać skargę kasacyjną za oczywiście uzasadnioną.

W pierwszym z wyodrębnionych punktów skarżący upatrywał oczywistej

zasadności skargi kasacyjnej w błędnym przyjęciu przez Sąd Apelacyjny, że

powodom przysługiwał status konsumentów. Przedstawiona na poparcie tego

twierdzenia argumentacja nie daje jednak podstaw do przyjęcia skargi kasacyjnej

do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. W orzecznictwie Sądu

Najwyższego oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej też „TSUE”)

utrwalone jest stanowisko, zgodnie z którym o statusie konsumenta nie decyduje

sam fakt prowadzenia działalności gospodarczej, lecz cel i charakter konkretnej

czynności prawnej oceniane w chwili jej dokonania. Ocena ta wymaga

uwzględnienia wszystkich okoliczności danej sprawy, w szczególności rodzaju

czynności, jej przedmiotu oraz związku z działalnością gospodarczą lub zawodową

strony. Status konsumenta nie podlega zatem ocenie in abstracto, lecz w relacji do

konkretnej czynności prawnej (por. wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii

Europejskiej: z 3 lipca 1997 r., C-269/95, Benincasa, ECLI:EU:C:1997:33, pkt 16; z

20 stycznia 2005 r., C-464/01, Gruber, ECLI:EU:C:2005:32, pkt 36; z 25 stycznia

2018 r., C-498/16, Schrems, ECLI:EU:C:2018:37, pkt 29; wyroki Sądu

Najwyższego: z 13 czerwca 2012 r., II CSK 515/11, z 3 października 2014 r., V

CSK 630/13, OSNC 2015, nr 7-8, poz. 96, z 27 maja 2022 r., II CSKP 314/22,

I CSK 1375/25

4

OSNC-ZD 2022, nr 4, poz. 50, z 28 lutego 2025 r., II CSKP 1323/24 i z 28 marca

2025 r., II CSKP 2082/22 oraz postanowienia Sądu Najwyższego z 21 stycznia

2025 r., I CSK 545/24 i z 4 marca 2025 r., I CSK 1715/24). Zgodnie z jednolitą linią

orzeczniczą Sądu Najwyższego, status konsumenta (w znaczeniu art. 221 k.c.)

determinowany jest celem czynności prawnej oraz jej związkiem z działalnością

zawodową lub gospodarczą, ocenianym na chwilę zawarcia umowy (zob. m.in.

uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 20 czerwca 2018 r., III CZP

29/17, OSNC 2019, nr 1, poz. 2, wyroki Sądu Najwyższego: z 1 marca 2017 r., IV

CSK 285/16, z 14 marca 2025 r., II CSKP 165/23, z 28 lutego 2025 r., II CSKP

1323/24, z 31 stycznia 2025 r., II CSKP 1791/22 oraz postanowienia Sądu

Najwyższego: z 4 marca 2025 r., I CSK 1715/24, z 23 kwietnia 2025 r., I CSK

2129/24, z 25 kwietnia 2025 r., I CSK 1464/24, z 28 listopada 2024 r., I CSK

2866/23, z 21 kwietnia 2023 r., I CSK 5082/22 i z 29 maja 2025 r., I CSK 1025/24 i

powołane tam orzecznictwo, a także wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii

Europejskiej: z 8 czerwca 2023 r., C-570/21, I.S. i K.S./YYY S.A.,

ECLI:EU:C:2023:456; z 16 marca 2023 r., C-6/22, M.B.,U.B., M.B. przeciwko X

S.A., ECLI:EU:C:2023:216 i z 23 listopada 2023 r., C-321/22, ZL, KU, KM

przeciwko Provident Polska S.A., ECLI:EU:C:2023:911). Z orzecznictwa tego

wynika, że status konsumenta nie podlega ocenie in abstracto, lecz w relacji do

konkretnej czynności prawnej. Okoliczność, że osoba fizyczna prowadzi działalność

gospodarczą lub zawodową nie pozbawia jej per se atrybutu konsumenta; osoba

taka może bowiem korzystać ze statusu konsumenta, jeżeli dokonywana przez nią

czynność nie jest bezpośrednio związana z jej działalnością gospodarczą lub

zawodową (zob. np. wyroki Sądu Najwyższego z 27 maja 2022 r., II CSKP 314/22,

poz. 50 i z 28 marca 2025 r., II CSKP 2082/22, por. też postanowienie Sądu

Najwyższego z 29 maja 2025 r., I CSK 1025/24). Zaskarżony wyrok nie pozostaje w

oczywistej sprzeczności z tym dorobkiem orzeczniczym. Sąd Apelacyjny odwołał

się do wskazanych kryteriów i przeprowadził ocenę statusu powodów przy

uwzględnieniu całokształtu okoliczności sprawy. Za podstawę rozstrzygnięcia

przyjął ustalenia, zgodnie z którymi powodowie zawarli 8 sierpnia 2008 r. umowę

kredytu mieszkaniowego przeznaczonego na sfinansowanie remontu domu w S.,

przy czym w samej umowie wskazano cel mieszkaniowy (konsumpcyjny). Ustalono

I CSK 1375/25

5

ponadto, że powodowie stale zamieszkiwali i nadal zamieszkują tę nieruchomość.

Jednocześnie Sąd Apelacyjny nie pominął okoliczności prowadzenia przez

powodów działalności gospodarczej oraz wskazywania adresu nieruchomości jako

miejsca jej wykonywania, uznał jednak, że okoliczność ta nie zmienia dominującego

mieszkaniowego celu spornej umowy. Na tle tych ustaleń Sąd Apelacyjny nawiązał

również do orzecznictwa TSUE dotyczącego umów realizujących równocześnie

cele prywatne i gospodarcze, wskazując, że także w takim przypadku status

konsumenta może zostać zachowany, jeżeli cel gospodarczy nie ma charakteru

dominującego w ogólnym kontekście umowy (por. wyrok TSUE z 8 czerwca 2023

r., C-570/21). W istocie rzeczy skarżący nie wykazuje oczywiście błędnej wykładni

art. 221 k.c., lecz kwestionuje ocenę znaczenia poszczególnych okoliczności

faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku. Tym samym jego

argumentacja stanowi polemikę z dokonaną przez Sąd Apelacyjny subsumpcją

ustalonego stanu faktycznego, nie zaś wykazanie kwalifikowanego naruszenia

prawa dostrzegalnego prima facie. O ile zaś zmierza ona do podważenia samych

ustaleń faktycznych lub oceny dowodów, pozostaje bezskuteczna w postępowaniu

kasacyjnym z uwagi na przepis art. 3983 § 3 k.p.c. Sąd Najwyższy jest bowiem

związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego

orzeczenia (art. 39813 § 2 k.p.c.). Nie zmienia tej oceny odwołanie się przez

skarżącego do wyroku TSUE z 20 stycznia 2005 r., C-464/01, Gruber/Bay Wa AG,

ECLI:EU:C:2005:32. Również w świetle tego orzeczenia ocena statusu konsumenta

wymaga uwzględnienia całokształtu okoliczności konkretnej sprawy. Skarżący nie

wskazuje zaś na oczywiście błędną wykładnię art. 221 k.c. przyjętą przez Sąd

Apelacyjny, lecz przedstawia własną ocenę znaczenia ustalonych okoliczności

faktycznych, w szczególności prowadzenia przez powodów działalności

gospodarczej i wskazywania adresu kredytowanej nieruchomości jako miejsca jej

wykonywania oraz własny wynik subsumcji. Skarżący pomija przy tym, że według

ustaleń stanowiących podstawę zaskarżonego wyroku, wiążących Sąd Najwyższy

w postępowaniu kasacyjnym, umowa została zawarta jako umowa kredytu

mieszkaniowego w celu sfinansowania remontu domu mieszkalnego, a powodowie

nieprzerwanie wykorzystują nieruchomość przede wszystkim dla zaspokajania

potrzeb mieszkaniowych swojej rodziny. Sam fakt równoczesnego prowadzenia

I CSK 1375/25

6

działalności gospodarczej pod tym adresem nie został przez Sąd Apelacyjny

pominięty, lecz oceniony jako niedający podstaw do uznania gospodarczego celu

umowy za dominujący. Powoływane przez skarżącego orzeczenia nie prowadzą do

wykazania oczywistej wadliwości zaskarżonego wyroku. Przeciwnie, potwierdzają

konieczność każdorazowej oceny całokształtu okoliczności konkretnej sprawy,

której Sąd Apelacyjny dokonał. Skarżący nie wykazuje zatem oczywistego

naruszenia art. 221 k.c., lecz prezentuje konkurencyjną ocenę znaczenia ustalonych

okoliczności faktycznych oraz odmienny wynik subsumcji. Tego rodzaju polemika z

oceną prawną dokonaną przez sądy meriti nie uzasadnia przyjęcia skargi

kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.

Nie uzasadnia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art.

3989 § 1 pkt 4 k.p.c. również drugi argument skarżącego, odnoszący się do daty

początkowej naliczania odsetek ustawowych za opóźnienie. Niezależnie od

występujących rozbieżności co do daty, od której według skarżącego powinny być

naliczane odsetki (wskazano w części wstępnej „23.03.2022 r.”, w uzasadnieniu

wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania „23.3.2025 r.”) istota

przedstawionej argumentacji sprowadza się do twierdzenia, że roszczenie

powodów o zwrot świadczeń spełnionych w wykonaniu nieważnej umowy mogło

stać się wymagalne dopiero z chwilą złożenia przez nich, po odpowiednim

pouczeniu przez sąd, oświadczenia o odmowie związania niedozwolonymi

postanowieniami umownymi oraz o akceptacji skutków nieważności umowy.

Argumentacja ta nie wykazuje oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. Sąd

Apelacyjny nie pominął bowiem podnoszonego przez pozwanego zagadnienia, lecz

odniósł się do niego wprost. Odwołując się między innymi do uchwały składu

siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 7 maja 2021 r., III CZP 6/21, wyjaśnił, że

niedozwolone postanowienie umowne jest dotknięte bezskutecznością na korzyść

konsumenta od początku, z mocy prawa, zaś orzeczenie sądowe stwierdzające

abuzywność ma charakter deklaratoryjny. Jednocześnie uznał za błędny pogląd,

zgodnie z którym odsetki za opóźnienie mogłyby być naliczane dopiero od chwili

złożenia przez kredytobiorcę dodatkowego oświadczenia o skutkach nieważności

umowy. Sąd Apelacyjny wskazał przy tym, że stanowisko takie pozostaje w

sprzeczności z art. 455 k.c., regulującym zasady wymagalności zobowiązań

I CSK 1375/25

7

bezterminowych. Podkreślił również, iż obowiązek zapewnienia konsumentowi

odpowiedniej informacji procesowej pozostaje bez wpływu na oznaczenie terminu

wymagalności roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia oraz moment

popadnięcia dłużnika w opóźnienie, powołując się w tym zakresie na wyrok

Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 7 grudnia 2023 r., C-140/22, mBank,

ECLI:EU:C:2023:965. Kierunek ten znajduje również odzwierciedlenie w

najnowszym orzecznictwie Sądu Najwyższego. W wyroku z 3 grudnia 2024 r., II

CSKP 1803/22, wskazano, że już samo wystąpienie przez konsumenta z żądaniem

restytucyjnym opartym na trwałej bezskuteczności umowy stanowi wyraz braku woli

związania niedozwolonym postanowieniem umownym, bez potrzeby składania

dodatkowych oświadczeń procesowych. Następnie w wyrokach z 14 lutego 2025 r.,

II CSKP 1996/22 i z 11 marca 2025 r., II CSKP 617/23, potwierdzono, że

roszczenie konsumenta o zwrot świadczeń spełnionych na podstawie nieważnej

umowy staje się wymagalne po skutecznym wezwaniu przedsiębiorcy do zapłaty,

zaś brak odrębnego oświadczenia konsumenta o skutkach nieważności umowy nie

wpływa na początek biegu odsetek ustawowych za opóźnienie (por. też wyrok Sądu

Najwyższego z 2 lutego 2026 r., II CSKP 1031/23). W istocie zatem skarżący nie

wskazuje na oczywiste naruszenie art. 481 § 1 k.c., lecz prezentuje własną

interpretację skutków powołanej uchwały III CZP 6/21 oraz koncepcji tzw. trwałej

bezskuteczności umowy. Ocena trafności tej argumentacji wymagałaby jednak

analizy relacji pomiędzy tezami wyprowadzanymi z powołanej uchwały III CZP 6/21,

późniejszym orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, w

szczególności wyrokami z 7 grudnia 2023 r., C-140/22 oraz z 14 grudnia 2023 r., C-

28/22, a także ukształtowaną na ich tle późniejszą linią orzeczniczą Sądu

Najwyższego dotyczącą wymagalności roszczeń restytucyjnych i początku biegu

odsetek ustawowych za opóźnienie. Już sama potrzeba przeprowadzenia takiej

wielopłaszczyznowej analizy wyklucza możliwość uznania, że zarzucane

uchybienie ma charakter oczywisty i dostrzegalny prima facie. Taki sposób oceny

odpowiada również stanowisku zajętemu przez Sąd Najwyższy m.in. w

postanowieniach z 29 maja 2025 r., I CSK 873/24 oraz z 26 lutego 2026 r., I CSK

483/25, w których wskazano, że argumentacja odwołująca się do uzależnienia

wymagalności roszczeń restytucyjnych oraz początku biegu odsetek od złożenia

I CSK 1375/25

8

przez konsumenta dodatkowego oświadczenia o skutkach nieważności umowy nie

uzasadnia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 1

pkt 4 k.p.c. Podkreślono również, że w świetle wyroków TSUE z 7 grudnia 2023 r.,

C-140/22, oraz z 14 grudnia 2023 r., C-28/22, nie znajduje już oparcia

argumentacja uzależniająca wymagalność roszczeń restytucyjnych od złożenia

przez konsumenta takiego oświadczenia.

W konsekwencji żadna z okoliczności powołanych przez skarżącego nie

uzasadnia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 1

pkt 4 k.p.c.

Nie zachodzi również przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

określona w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie

Sądu Najwyższego poglądem, za istotne zagadnienie prawne w rozumieniu tego

przepisu uznaje się zagadnienie nowe i dotychczas niewyjaśnione. Zagadnienie to

musi mieć charakter istotny i być zagadnieniem ściśle jurydycznym, tj. dającym się

przedstawić w sposób syntetyczny i oderwany od kontrowersji dotyczących ustaleń

faktycznych lub oceny dowodów (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 22

grudnia 2008 r., III CSK 285/08). Chodzi przy tym o zagadnienie o charakterze

abstrakcyjnym, którego wyjaśnienie przyczyni się do rozwoju jurysprudencji, a jego

rozstrzygnięcie będzie miało znaczenie nie tylko dla oceny konkretnej, jednostkowej

sprawy, ale także dla innych podobnych spraw. Z tej przyczyny przyjęcie do

rozpoznania skargi kasacyjnej z powołaniem się na występowanie w sprawie

istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) wymaga wykazania

przez skarżącego, że w sprawie występuje zagadnienie nowe, nierozwiązane

dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju

prawa. Zaznaczyć należy, że dla skutecznego powołania przesłanki przyjęcia skargi

kasacyjnej do rozpoznania z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. – zgodnie z utrwalonym

orzecznictwem Sądu Najwyższego – konieczne jest nie tylko wyartykułowanie

problemu prawnego (zagadnienia prawnego), ale również niezbędne jest

wywiedzenie analizy jurydycznej wskazującej na występujące rozbieżności

interpretacyjne co do jego rozstrzygnięcia (por. np. postanowienia Sądu

Najwyższego z 23 maja 2018 r., I CSK 33/18, z 15 czerwca 2016 r., V CSK 4/16,

oraz z 21 czerwca 2016 r., V CSK 21/16). Wymaga podkreślenia, że problematyka

I CSK 1375/25

9

objęta zagadnieniem prawnym musi pozostawać niewyjaśniona w chwili orzekania

przez Sąd Najwyższy na etapie przedsądu.

W odniesieniu do przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. skarżący sformułował

dwa zagadnienia prawne wywołujące, w jego ocenie, w orzecznictwie rozbieżne

oceny prawne. Pierwsze - oparte o dyspozycję art. 481 § 1 i 2 k.p.c. (prawidłowo

powinno być k.c.) w zw. z art. 5 k.c. oraz w zw. z art. 410 § 1 k.c. w zw. z art. 405

k.c. w zw. z art 3851 § 1 i 2 k.c. - polegające na konieczności rozstrzygnięcia, czy

zasadnym jest uwzględnienie roszczenia odsetkowego od kwot wyrażonych w

walucie CHF, podczas gdy z istoty swej odsetki ustawowe za opóźnienie w

spełnieniu świadczenia pieniężnego pełnią funkcję waloryzacyjną, a w przypadku

świadczeń w walucie obcej funkcję waloryzacyjną odsetek spełnia już samo

wyrażenie świadczenia w walucie CHF. Drugie - oparte o dyspozycję art. 358 § 2

k.c. w zw. z art. 3851 § 1 i 2 k.c. - polegające na konieczności rozstrzygnięcia, czy

sąd orzekający może zastąpić postanowienie abuzywne, kursem rynkowym

(obiektywnym kursem średnim NBP) lub zastosować przepis dyspozytywny z art

358 § 2 k.c., z uwagi na fakt, iż przepis ten stanowi normę prawną, która może

znaleźć zastosowanie w sprawie, a sąd winien podjąć wszelkie działania

prowadzące do przywrócenia równowagi kontraktowej stron - vide np. zdania

odrębne sędziów Sądu Najwyższego: Joanny Misztal Koneckiej, Marcina

Krajewskiego, Krzysztofa Wesołowskiego, Dariusza Pawłyszcze, Beaty

Janiszewskiej i Kamila Zaradkiewicza złożone do pkt 2 uchwały pełnego składu

Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z 25 kwietnia 2024 r. (sygn. akt III CZP 25/22),

zdanie odrębne sędziego Sądu Najwyższego Władysława Pawlaka, złożone do

wyroku Sądu Najwyższego z 20 czerwca 2022 r. w sprawie o sygn. II CSKP

701/22, 3 wyroki Sądu Najwyższego z 19 września 2023 r. (sygn. akt: II CSKP

1627/22, II CSKP 1110/22, II CSKP 1495/22).

Pierwsze z przedstawionych przez skarżącego zagadnień prawnych

dotyczyło dopuszczalności zasądzenia odsetek ustawowych za opóźnienie od

świadczeń wyrażonych w walucie CHF, przy założeniu, że waloryzacyjna funkcja

świadczenia wyrażonego w walucie obcej wyłącza zasadność stosowania odsetek

ustawowych za opóźnienie przewidzianych w art. 481 § 1 i 2 k.c. Przedstawione

zagadnienie nie ma jednak cech istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art.

I CSK 1375/25

10

3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Skarżący nie wykazał bowiem, aby dotyczyło ono problemu

prawnego pozostającego niewyjaśnionym w orzecznictwie Sądu Najwyższego lub

wywołującego rzeczywiste rozbieżności interpretacyjne wymagające ponownej

wypowiedzi tego Sądu. Już sposób uzasadnienia przedstawionego zagadnienia

wskazuje, że skarżący nie wykazał istnienia takich rozbieżności. Na poparcie

swojego stanowiska powołał on bowiem zasadniczo wyrok Sądu Okręgowego w

Krakowie z 18 listopada 2024 r., I C 1835/24, prezentujące odmienną ocenę

prawną kwestii odsetek od świadczeń wyrażonych w walucie CHF. Samo istnienie

jednostkowego rozstrzygnięcia nie świadczy jednak o występowaniu utrwalonych

rozbieżności orzeczniczych uzasadniających wypowiedź Sądu Najwyższego. Nie

bez znaczenia pozostaje przy tym, że powołane przez skarżącego orzeczenie nie

stanowi wyrazu odmiennego kierunku wykładni, lecz nawiązuje do uchwały

połączonych Izb Sądu Najwyższego z 12 czerwca 1981 r., V PZP 3/81 (OSNCP

1982, nr 7, poz. 92), w której przyjęto, że odsetki za opóźnienie od sumy pieniężnej

wyrażonej w walucie obcej przysługują wierzycielowi w tej samej walucie, chyba że

przepis szczególny stanowi inaczej. Tym samym powołane rozstrzygnięcie nie

może być traktowane jako przejaw ukształtowania się odmiennej linii orzeczniczej.

Nie sposób zatem na jego podstawie wywodzić istnienia rozbieżności

wymagających rozstrzygnięcia w postępowaniu kasacyjnym. Niezależnie od

powyższego, zagadnienie objęte pytaniem skarżącego nie może być uznane za

niewyjaśnione w chwili orzekania przez Sąd Najwyższy. W aktualnym orzecznictwie

Sądu Najwyższego jednolicie przyjmuje się, że art. 481 § 1 i 2 k.c. znajduje

zastosowanie również do świadczeń pieniężnych wyrażonych w walutach obcych.

Podkreśla się przy tym, że przepis ten nie różnicuje sytuacji wierzyciela w

zależności od waluty, w której wyrażone zostało świadczenie główne (lege non

distinguente nec nostrum est distinguere), a odsetki ustawowe za opóźnienie mogą

zostać zasądzone również od świadczeń wyrażonych w CHF, zgodnie z zasadą

accessorium sequitur principale (por. powołaną uchwałę połączonych Izb Sądu

Najwyższego z 12 czerwca 1981 r., V PZP 3/81, wyrok Sądu Najwyższego z 9

października 2008 r., V CSK 63/08, OSNC 2009, nr 10, poz. 143, a także

postanowienia Sądu Najwyższego: z 29 maja 2025 r., I CSK 126/24, z 22 lipca

2025 r., I CSK 964/25, z 31 lipca 2025 r., I CSK 1365/24, z 25 listopada 2025 r., I

I CSK 1375/25

11

CSK 1771/25 i z 22 stycznia 2026 r., I CSK 2388/24). W konsekwencji nie można

uznać, aby problematyka objęta przedstawionym przez skarżącego zagadnieniem

pozostawała obecnie niewyjaśniona. W rzeczywistości argumentacja skarżącego w

uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie zmierza do

wykazania istnienia nowego lub niewyjaśnionego problemu normatywnego, lecz

stanowi polemikę z utrwalonym kierunkiem wykładni art. 481 § 1 i 2 k.c. oraz

odwołuje się przede wszystkim do ekonomicznej oceny skutków obowiązującej

regulacji. Argumenty dotyczące waloryzacyjnej funkcji waluty obcej, wysokości

oprocentowania lokat walutowych czy nadmiernego uprzywilejowania wierzyciela

odnoszą się do oceny obowiązujących rozwiązań ustawowych, nie zaś do

niewyjaśnionej treści normy prawnej. Z tych względów należało uznać, że skarżący

nie wykazał występowania pierwszego przedstawionego istotnego zagadnienia

prawnego.

Drugie z przedstawionych przez skarżącego zagadnień prawnych dotyczy

możliwości zastąpienia postanowienia abuzywnego określającego sposób ustalania

kursu waluty obcej obiektywnym miernikiem kursowym, w szczególności średnim

kursem Narodowego Banku Polskiego, względnie zastosowania art. 358 § 2 k.c.

celem utrzymania umowy kredytu w pozostałym zakresie po wyeliminowaniu

niedozwolonych postanowień umownych. Zagadnienie to również nie uzasadnia

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.

Problematyka skutków eliminacji postanowień abuzywnych z umów kredytów

indeksowanych i denominowanych do waluty obcej oraz dopuszczalności

uzupełniania powstałej w ten sposób luki była już wielokrotnie przedmiotem

licznych wypowiedzi orzeczniczych zarówno Trybunału Sprawiedliwości Unii

Europejskiej, jak i Sądu Najwyższego. Odnosiły się do niej między innymi wyroki

TSUE z 30 kwietnia 2014 r., C-26/13, ECLI:EU:C:2014:282, z 3 października 2019

r., C-260/18, ECLI:EU:C:2019:819 oraz z 29 kwietnia 2021 r., C-19/20,

ECLI:EU:C:2021:341. Należy zauważyć, że z treści samego uzasadnienia wniosku

o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wynika, że wskazane przez

skarżącego zagadnienie było wielokrotnie przedmiotem rozważań judykatury.

Skarżący nie wykazuje bowiem braku wypowiedzi orzeczniczych odnoszących się

do przedstawionego problemu, lecz prezentuje argumenty przemawiające za

I CSK 1375/25

12

przyjęciem określonej koncepcji skutków abuzywności klauzul przeliczeniowych i

przeciwstawia ją stanowisku przyjętemu przez Sąd Apelacyjny. W istocie

argumentacja skarżącego zmierza do wykazania trafności poglądu, zgodnie z

którym po wyeliminowaniu postanowienia abuzywnego możliwe jest dalsze

obowiązywanie umowy przy zastosowaniu obiektywnego miernika kursowego.

Skarżący wiąże przy tym wynikający z art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13 postulat

przywrócenia równowagi kontraktowej stron z koniecznością utrzymania umowy w

mocy oraz zastąpienia niedozwolonego mechanizmu ustalania kursu waluty innym

obiektywnym miernikiem. Argumentacja ta stanowi jednak polemikę z oceną

prawną przyjętą w sprawie oraz z kierunkiem wykładni prezentowanym w

dotychczasowym orzecznictwie, nie zaś wykazanie potrzeby rozstrzygnięcia

zagadnienia prawnego budzącego nadal poważne wątpliwości interpretacyjne albo

wymagającego wypowiedzi Sądu Najwyższego dla zapewnienia jednolitości

orzecznictwa. Powoływane przez skarżącego wyroki Sądu Najwyższego z 19

września 2023 r. oraz zdania odrębne zgłoszone do innych orzeczeń nie prowadzą

do odmiennej oceny. Samo istnienie pojedynczych wypowiedzi prezentujących

odmienny pogląd prawny, a tym bardziej poglądów wyrażonych w zdaniach

odrębnych, nie jest wystarczające do wykazania istnienia aktualnych rozbieżności

orzeczniczych uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Skarżący nie wykazał bowiem, aby przedstawiona przez niego problematyka

pozostawała nadal niewyjaśniona albo wymagała ponownej wypowiedzi Sądu

Najwyższego dla zapewnienia jednolitości orzecznictwa. Argumentacja skarżącego

opiera się przede wszystkim na odwołaniu do części wcześniejszego orzecznictwa

Sądu Najwyższego oraz do zdań odrębnych zgłoszonych do późniejszych

rozstrzygnięć. Nie zawiera natomiast przekonującego wywodu uzasadniającego

potrzebę odstąpienia od kierunku wykładni przyjmowanego obecnie w

orzecznictwie ani argumentów przemawiających za jego zmianą. Tymczasem w

sytuacji, w której określony problem prawny był już przedmiotem licznych

wypowiedzi judykatury, samo wskazanie poglądów odmiennych nie jest

wystarczające do wykazania istnienia istotnego zagadnienia prawnego w

rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. (por. m.in. uzasadnienie postanowienia Sądu

Najwyższego z 13 maja 2024 r., I CSK 585/23). Wobec powielania przez

I CSK 1375/25

13

skarżącego argumentacji podnoszonej już w innych sprawach kredytów

powiązanych z walutą obcą należy zauważyć, że analogiczne twierdzenia były już

przedmiotem oceny Sądu Najwyższego na etapie tzw. przedsądu. W wydanych w

tym zakresie postanowieniach odmawiano przyjęcia do rozpoznania skarg

kasacyjnych opartych na tożsamej argumentacji dotyczącej możliwości zastąpienia

postanowienia abuzywnego średnim kursem NBP lub zastosowania art. 358 § 2

k.c. po wyeliminowaniu klauzuli przeliczeniowej (por. postanowienia Sądu

Najwyższego z 22 maja 2024 r., I CSK 1775/23, z 26 lutego 2026 r., I CSK 408/25 i

I CSK 1036/25 oraz z 30 grudnia 2025 r., I CSK 3789/24 wraz powołanym tam

orzecznictwem). Skarżący nie wykazał tym samym, aby od rozstrzygnięcia

przedstawionych zagadnień zależał rozwój prawa albo usunięcie istniejących

rozbieżności orzeczniczych. W konsekwencji przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej

do rozpoznania przewidziana w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. nie została spełniona.

W konsekwencji żadne z przedstawionych przez skarżącego zagadnień nie

może zostać uznane za istotne zagadnienie prawne w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt

1 k.p.c. Skarżący nie wykazał bowiem, aby zagadnienia te pozostawały nadal

niewyjaśnione w orzecznictwie lub wymagały ponownej wypowiedzi Sądu

Najwyższego dla zapewnienia jednolitości wykładni prawa.

Wskazać należy, że w sprawie nie zachodzi też nieważność postępowania,

którą Sąd Najwyższy bierze pod rozwagę – w granicach zaskarżenia – z urzędu

(art. 39813 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.).

Z przytoczonych względów – wobec niewykazania żadnej z powołanych

przesłanek – należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art.

3989 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego – na stosowany wniosek

zawarty w odpowiedzi na skargę kasacyjną – orzeczono na podstawie art. 108 § 1

k.p.c. obciążając nimi na podstawie art. 98 § 1 w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c.

pozwanego, który przegrał sprawę w postępowaniu kasacyjnym.

(A.G.)

[SOP]

I CSK 1375/25

14