Gazociąg z 1985 r. i zasiedzenie służebności. SN nie przyjął skargi kasacyjnej

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie

występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów

prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności

w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna

jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Obowiązkiem skarżącego jest

sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

w nawiązaniu do przytoczonych przesłanek, a rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego

I CSK 1419/25

2

w kwestii przyjęcia bądź odmowy jej przyjęcia do rozpoznania wynika z oceny czy

okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają tym, o których jest mowa

w art. 3989 § 1 k.p.c.

Wnioskodawca wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

z uwagi na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne, które ujął w formie

pytania: - „czy przed wprowadzeniem do Kodeksu cywilnego z dniem 3 sierpnia

2008 r. instytucji służebności przesyłu dopuszczalne było posiadanie przez

przedsiębiorstwo przesyłowe służebności gruntowej odpowiadającej treści

służebności przesyłu, oraz czy okres posiadania tej służebności podlega doliczeniu

do czasu posiadania wymaganego do zasiedzenia służebności przesyłu?”

Zgodnie z ustaloną linią orzecznictwa, powołanie się na

występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego jako na przesłankę

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wymaga wskazania na problem

o charakterze abstrakcyjnym, nierozstrzygnięty w dotychczasowym orzecznictwie

i wymagający pogłębionej wykładni. Skarżący powinien to zagadnienie sformułować

oraz przedstawić argumentację jurydyczną uzasadniającą tezę o możliwości

rozbieżnych ocen prawnych w związku ze stosowaniem przepisów, na tle których

ono powstało. Zagadnienie powinno być ponadto „istotne” z uwagi na wagę

problemu interpretacyjnego, którego dotyczy dla systemu prawa. Skoro jednak

skarga kasacyjna jest wnoszona w konkretnej sprawie, to zarówno charakter

rozpoznawanego roszczenia, jak i ustalony przez sądy meriti stan faktyczny, którym

Sąd Najwyższy byłby związany (art. 3983 § 3 i art. 39813 § 2 k.p.c.), musi

pozostawać w związku z przedstawionym przez skarżącego zagadnieniem

prawnym i pozwalać na jego rozstrzygnięcie.

Zagadnienie dotyczące możliwości nabycia przez zasiedzenie służebności

gruntowej o treści odpowiadającej służebności przesyłu lub służebności

przesyłu, z możliwością doliczenia okresu jej posiadania przed wprowadzeniem do

polskiego systemu prawnego służebności przesyłu, tj. przed 3 sierpnia 2008 r.

zostało już omówione w orzecznictwie Sądu Najwyższego (zob. uchwały z 17

stycznia 2003 r., III CZP 79/02, OSNC 2003, nr 11, poz. 142; z 7 października 2008

r., III CZP 89/08 oraz z 22 maja 2013 r., III CZP 18/13, OSNC 2013, nr 12, poz. 139;

I CSK 1419/25

3

wyroki z 26 września 2014 r., IV CSK 724/13 i z 15 czerwca 2016 r., II CSK 639/15;

postanowienia z 7 maja 2014 r., II CSK 741/13; z 4 lipca 2014 r., II CSK 551/13;

z 21 stycznia 2015 r., IV CSK 203/14; z 22 kwietnia 2016 r., II CSK 512/15; z 5 maja

2016 r., II CSK 329/15; z 25 maja 2016 r., V CSK 547/15; z 17 czerwca 2016 r.,

IV CSK 531/15; z 9 listopada 2018 r., V CSK 502/17 oraz z 10 listopada 2017 r.,

V CSK 33/17). Zgodność nabycia służebności gruntowej przez zasiedzenie z art. 64

ust. 3 Konstytucji RP została potwierdzona również w orzecznictwie Trybunału

Konstytucyjnego (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 25 maja 1999 r.,

SK 9/98, OTK-A 1999, nr 4, poz. 78), podobnie jak instytucji zasiedzenia (zob.

wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 14 grudnia 2005 r., SK 61/03, OTK-A 2005,

nr 11, poz. 136).

Z wiążącej dla Sądu Najwyższego (art. 3983 § 3 i art. 39813 § 2 k.p.c.)

podstawy zaskarżonego postanowienia wynika, że uczestniczka spełniła ustawowe

przesłanki nabycia przez zasiedzenie służebności przesyłu. Gazociąg był

urządzeniem trwałym i od 1985 r. widocznym dla poprzednika prawnego

wnioskodawcy i samego wnioskodawcy, a jego przebieg został oznaczony słupkami

znacznikowymi. Uczestniczka i jej poprzednicy prawni w sposób nieprzerwany

korzystali z przedmiotowego w sprawie gazociągu od dnia jego wybudowania, tj. od

1985 r., co wynika z protokołu z 7 lutego 1985 r. przekazania i przyjęcia do

eksploatacji inwestycji. W związku z tym należało uznać, że nabycie służebności

przesyłu w drodze zasiedzenia nastąpiło po upływie 30 lat od dnia odbioru, a zatem

7 lutego 2015 r.

Zagadnienie prawne, o którym pisze wnioskodawca we wniosku o przyjęcie

skargi kasacyjnej do rozpoznania zostało już zatem rozstrzygnięte, a sposób jego

wyjaśnienia został zaakceptowany w jednolitej linii orzeczniczej; innych przesłanek

przyjęcia skargi do rozpoznania Sąd Najwyższy nie dostrzegł.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. w związku

z art. 13 § 2 k.p.c. oraz – co do kosztów postępowania – art. 520 § 1 k.p.c.,

orzeczono jak w postanowieniu.

I CSK 1419/25

4

[dr]

[SOP]