Spadkobierczyni przegrała kasację o nakłady na lokal i zapłaci 2700 zł kosztów

Pozwem z 28 grudnia 2018 r., powódka – E.A. (obecnie Z.) wniosła, między

innymi, o orzeczenie nakazem zapłaty, że pozwany – A.M. ma zapłacić na jej rzecz

kwotę 211.870,51 zł obejmującą 210.940,06 zł z tytułu poniesionych przez

I CSK 1444/26

2

powódkę nakładów na nieruchomość pozwanego oraz 930,45 zł tytułem

skapitalizowanych odsetek ustawowych za opóźnienie wraz z dalszymi ustawowymi

odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. Jednocześnie

w przypadku skierowania sprawy do rozpoznania w trybie zwykłym lub wniesienia

przez pozwanego sprzeciwu, powódka wniosła o zasądzenie od pozwanego kwoty

211.870,51 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia

pozwu do dnia zapłaty.

Pozwany wniósł o oddalenie powództwa, twierdząc, że powództwo jest

bezzasadne, bowiem powódka nie udowodniła, aby dokonała jakichkolwiek

nakładów w lokalu najmowanym na podstawie zawartej z pozwanym umowy najmu

z 1 czerwca 2013 r. W następczych pismach procesowych pozwany zgłosił zarzut

potrącenia 22.400 zł należnej mu tytułem nieuregulowanych płatności czynszu za

najem lokalu za okres od 1 marca do 30 września 2018 r. oraz 13.000 zł z tytułu

wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości w zakresie

utrzymywania tablic reklamowych powódki na elewacji nieruchomości oraz zarzut

potrącenia 25.600 zł tytułem nieopłaconego czynszu najmu w razie ewentualnego

zasądzenia zwrotu nakładów.

W toku postępowania pozwany zmarł ([…] 2019 r.), a w jego miejsce

wstąpiła spadkobierczyni, jego żona J.L., która spadek po mężu nabyła w całości,

na podstawie testamentu notarialnego sporządzonego 29 grudnia 2015 r.

W tych okolicznościach po uprzednim zawieszeniu przedmiotowego

postępowania, Sąd postanowieniem z 12 października 2020 r. podjął zawieszone

postępowanie z udziałem następcy prawnego zmarłego A.M., tj. J.L.

Ostatecznie pismem procesowym z 20 czerwca 2022 r., powódka wniosła o

zasądzenie od pozwanej kwoty 195.085,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami za

opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, a pozwana w odpowiedzi

domagała się oddalenia powództwa.

Odnośnie do okoliczności faktycznych, A.M. był właścicielem (ewentualnie

współwłaścicielem wraz z żoną) kilku lokali położonych w budynku przy ul. […] w

K., a sam zamieszkiwał w jednym z nich na parterze. Dnia 1 kwietnia 2008 r.

strony przedmiotowego postępowania zawarły, na czas określony, umowę najmu

lokalu (kwestie związane z interpretacją tej umowy oraz kolejnej umowy najmu były

I CSK 1444/26

3

osią sporu pomiędzy stronami) położonego w K. przy ul. […], mieszczącego się na

parterze, składającego się z trzech pokoi, korytarza, łazienki o łącznej powierzchni

[…] m2, dla którego prowadzona jest księga wieczysta KW nr […]. Umowa została

zawarta na okres od 1 kwietnia 2008 r. do 1 maja 2018 r., a pod jej treścią widniał

podpis pozwanego jako właściciela lokalu, mimo że w treści komparycji umowy

naniesiona została odręcznie zmiana polegająca na wykreśleniu imienia A. i

wpisaniu imienia J. Przedmiotowy lokal miał być wykorzystywany na cele

prowadzenia gabinetu kosmetycznego, przy czym z umowy wynikało, że przedmiot

najmu jest niezdatny do umówionego użytku. Wynajmujący w umowie wyraził

zgodę na dokonanie przez najemcę w powyższym lokalu określonych prac

adaptacyjnych i remontowych (remont generalny). Następnie dnia 1 czerwca 2013

r. powódka jako najemca zawarła z pozwanym i jego żoną J.M., na czas określony,

kolejną umowę najmu lokalu położonego w budynku przy ul. […] w K. o

powierzchni […] m2, z uwagi na obawę powódki, że lokal ten zostanie wynajęty na

prowadzenie konkurencyjnej działalności gospodarczej. W zamierzeniu powódki

lokal ten miał być przeznaczany na prowadzenie gabinetu kosmetyczno -

fryzjerskiego, a z uwagi na jego stan techniczny, wynajmujący wyraził zgodę na

dokonanie przez najemcę prac adaptacyjnych i remontowych. Strony uregulowały w

umowach najmu, w szczególności, kwestie związane ze zwrotem przedmiotu

najmu. W odniesieniu do każdej z tych umów strony zastrzegły możliwość jej

wypowiedzenia z zachowaniem stosownego okresu wypowiedzenia. Powódka

docelowo chciała odkupić od pozwanego najmowane lokale z uwagi na dokonane

w nich nakłady, ale pozwany nie zgodził się na sprzedaż. Pozwany zaniedbywał

budynek przy ul. […] i nie przeprowadzał w nim żadnych niezbędnych remontów.

Pismem z 30 października 2018 r., po uprzednim wypowiedzeniu umów

najmu, powódka wezwała pozwanego do zapłaty na jej rzecz kwoty 210.940,06 zł

stanowiącej równowartość adaptacji wykonanych w najmowanych lokalach na

dzień zakończenia stosunku najmu w terminie 14 dni od dnia otrzymania pisma;

pozwany odmówił jego przyjęcia, natomiast następczo wystosował swoje

roszczenia związane ze spornymi umowami.

W wyniku rozpoznania sprawy Sąd Okręgowy w Katowicach wyrokiem z 6

września 2022 r. zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 70.419,05 zł wraz z

I CSK 1444/26

4

ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 8 stycznia 2019 roku do dnia zapłaty

(pkt 1); oddalił powództwo w pozostałym zakresie (pkt 2).

Apelacje od tego rozstrzygnięcia wywiodły obie strony, przy czym dalej idąca

była apelacja strony powodowej.

Powódka apelacją zaskarżyła wyrok Sądu Okręgowego w Katowicach z 6

września 2022 r. w części, to jest w zakresie pkt. 2 rozstrzygnięcia (oddalenie

powództwa), podnosząc wyszczególnione w jej treści zarzuty naruszenia przepisów

prawa procesowego oraz przepisów prawa materialnego i wnosząc ostatecznie, w

szczególności, o zmianę zaskarżonego wyroku i zasądzenie na jej rzecz łącznej

kwoty 198.085 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia

pozwu.

Pozwana apelacją zakwestionowała rozstrzygnięcia zawarte w pkt.: 1 i 3

wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z 6 września 2022 r., domagając się jego

zmiany poprzez oddalenie powództwa w całości. Zarzucała naruszenie przepisów

prawa procesowego poprzez dowolną i błędną ocenę materiału dowodowego,

pominięcie ustaleń stron zawartych w umowie i przyjęcie, że pozwana winna

zwrócić powódce na mocy umowy z 1 czerwca 2013 r. wartość odtworzeniową

nakładów na przedmiotowy lokal. Skarżąca ponadto kwestionowała przyjęcie przez

Sąd I instancji, że strona pozwana nie dokonała skutecznego potrącenia w

procesie, mimo, że w aktach sprawy widniało pełnomocnictwo do złożenia

oświadczenia woli imieniem pozwanego w tym zakresie, a powódka

reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika została powiadomiona o

zarzucie potrącenia w piśmie procesowym z 4 listopada 2019 r.; wcześniej była

wzywana do zapłaty 16 000 zł i 13 000 zł, tytułem należności za korzystanie z

nieruchomości poprzez utrzymywanie tablic reklamowych oraz do ich

zdemontowania.

Obie strony zakwestionowały apelacje przeciwnika procesowego, wnosząc o

ich oddalenie.

W ocenie Sądu Apelacyjnego w Katowicach apelacja żadnej ze stron nie

odniosła skutku. Wbrew stanowisku skarżącej powódki, zdaniem Sądu II instancji

słusznie uznał Sąd Okręgowy, iż strony zawarły dwie odrębne umowy najmu dwóch

różnych lokali, o wskazanym położeniu i opisanej powierzchni, tj.: 1 kwietnia 2008 r.

I CSK 1444/26

5

i 1 czerwca 2013 r. Przekonanie powódki o kontynuacji poprzedniej umowy w

wyniku podpisania drugiej, na warunkach określonych w umowie pierwszej, wbrew

treści kolejnej, nie znalazło oparcia w materiale dowodowym, a subiektywne

przeświadczenie komunikowane przez skarżącą w aspekcie jej trudnej sytuacji

życiowej w dacie zawierania umów oraz braku doświadczenia i pomocy prawnej,

nie mogło stanowić o nadaniu innej, niż wynika to z tekstu umów, ich treści. Sąd

odwoławczy podkreślił, że z doświadczenia życiowego i zasad racjonalnego

rozumowania nie wynikało, by móc za powódką uznać drugą z umów za

kontynuację pierwszej, absolutnie wbrew treści jej jasnych zapisów. Zgodny zamiar

stron w tej kwestii, podnoszony przez powódkę w apelacji, nie został zatem

wykazany, jak słusznie przyjął Sąd I instancji. Tym samym nie doszło tu również do

naruszenia art. 65 § 2 k.c. w kontekście okoliczności sprawy oraz dokładnie

skonkretyzowanego opisu przedmiotu najmu w każdej z umów. Nie sposób również

było uznać kontynuacji umowy z 1 kwietnia 2008 r. i przedłużenia terminu jej

obowiązywania w sposób konkludentny, jak chciałaby tego apelująca, skoro jej

zmiana była przez strony możliwa wyłącznie w formie pisemnej, pod rygorem

nieważności. W ocenie Sądu II instancji zasadnie dokonano też przeliczenia

wartości nakładów powódki na nieruchomość, wykazanych fakturami i rachunkami,

zgodnie z postanowieniami umowy, co do faktu ich poniesienia i kosztów powódki z

tego tytułu - wraz z opinią biegłego. Rozliczenia nakładów powódki na przedmiot

najmu zostały zatem dokonane w zaskarżonym wyroku prawidłowo, w oparciu o

opinię biegłego sądowego, uzupełnioną stosownie do składanych zarzutów i

ostatecznie należycie wyjaśniającą wszelkie istotne i umotywowane wątpliwości.

Odnośnie, zaś, do apelacji strony pozwanej i podniesionych zarzutów

dotyczących nieuwzględnienia zgłoszonego przez stronę pozwaną przed Sądem I

instancji zarzutu potrącenia, Sąd odwoławczy wskazał, iż w istocie zarzut ten nie

mógł odnieść skutku, a stanowisko Sądu Okręgowego było należycie

umotywowane. Nie zostało zatem wykazane, by oświadczenie o potrąceniu zostało

skutecznie doręczone powódce. Co do zarzutu potrącenia należności z tytułu

nieopłaconego czynszu w wysokości 25 600 zł, zgłoszonego ustnie na rozprawie 29

października 2019 r. w obecności powódki - nie przyjął on wymaganej już w czasie

obowiązującej wówczas regulacji formy pisma procesowego. Nie wykazano nadto

I CSK 1444/26

6

wymagalności tej wierzytelności i terminowości zgłoszenia zarzutu. Podkreślenia

wymagało, iż nie sposób było uznać zasadności żądania świadczenia za

bezumowne korzystanie z nieruchomości opuszczonej przez powódkę w okresie,

gdy domagała się jej odbioru, a pozwany się od tego uchylał, naliczając

jednocześnie należność za bezumowne korzystanie.

Ostatecznie Sąd Apelacyjny w Katowicach wyrokiem z 22 września 2025 r.,

oddalił obie apelacje.

Pozwana skargą kasacyjną zaskarżyła powyższy wyrok Sądu Apelacyjnego

w Katowicach z 22 września 2025 r. w całości.

Skargę tę pozwana oparła na zarzutach naruszenia przepisów

postępowania, tzn.: art. 233 § 1 k.p.c.; art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c. oraz

na zarzutach naruszenia przepisów prawa materialnego, tj.: art. 3531 k.c.; art. 65

k.c.; art. 5 k.c.; art. 498 k.c. i 499 k.c.

Na podstawie art. 3984 § 2 k.p.c. w związku z art. art. 3989 § 1 pkt.: 1 k.p.c.

skarżąca wniosła o przyjęcie jej skargi do rozpoznania, wskazując, że w sprawie

wystąpiło następujące istotne zagadnienie prawne, co, w efekcie, skutkowało

koniecznością rozstrzygnięcia następującej kwestii: „Czy Sąd jest uprawniony do

całkowitego pominięcia postanowień umowy w zakresie sposobu rozliczenia

nakładów, zastępując ustalenia stron własnym mechanizmem (wartość

odtworzeniową + amortyzacja techniczna), mimo jednoznacznych ustaleń stron co

do podstaw rozliczenia (rachunki + amortyzacja 10-letnia)”. W ocenie skarżącej

zaskarżony wyrok Sądu II instancji naruszył zasadę swobody umów (art. 3531 k.c.),

co prowadziło do rażącego błędu i skutkowało zasądzeniem na rzecz powódki

kilkunastokrotnie zawyżonej kwoty nakładów. Nadto, jak wskazała skarżąca

zachodziła też konieczność wykładni art. 3531 k.c. i art. 65 k.c. w kontekście umów

najmu lokali użytkowych oraz rozliczeń nakładów oraz potrzeba ustalenia czy Sąd II

instancji miał prawo zignorować zasadę swobody stron i ustalenia stron w zakresie

rozliczenia nakładów dokonując zupełnie odmiennych ustaleń, szczególnie w

sytuacji, gdy powódka była przedsiębiorcą, a umowa związana była z

prowadzeniem przez nią działalności gospodarczej, tj. salonu fryzjersko-

kosmetycznego; ingerencja Sądu II instancji w ustalenia stron doprowadziła do

I CSK 1444/26

7

zupełnie odmiennej interpretacji zgodnego zamiaru stron jaki strony ujawniły przy

podpisaniu umowy.

Skarżąca jako przyczynę kasacyjną wskazała też na oczywistą zasadność

skargi (art. 3984 § 2 k.p.c. w związku z art. art. 3989 § 1 pkt.: 4 k.p.c.), gdyż, w jej

opinii, doszło do oczywistego naruszenia przez Sąd Apelacyjny art. 233 § 1 k.p.c. i

w efekcie dokonania zupełnie dowolnej oceny dowodów wbrew wnioskom i

ustaleniom opinii biegłego oraz dokumentom załączonym do akt sprawy (rachunki z

remontu). Zaskarżony wyrok doprowadził do rażąco niesprawiedliwego rezultatu, w

konsekwencji zastosowania odmiennych zasad rozliczenia nakładów niż strony

ustaliły w umowie; doszło do zasądzenia na rzecz powódki - przedsiębiorcy

kilkukrotnie zawyżonej kwoty nakładów. O dopuszczalności skargi kasacyjnej

świadczył, zdaniem pozwanej, ponadto fakt, iż naruszenie powyższych przepisów

prawa spowodowało wydanie nieprawidłowego orzeczenia przez Sąd II instancji,

który powinien był prawidłowo przyjąć, iż strony w umowie jednoznacznie ustaliły

podstawy rozliczenia nakładów (rachunki + amortyzacja 10-letnia).

Powyższe okoliczności uzasadniały, zdaniem skarżącej, potrzebę przyjęcia

jej skargi kasacyjnej do rozpoznania.

We wnioskach skarżąca domagała się, w szczególności, uchylenia wyroku

Sądu II instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi

Apelacyjnemu.

W odpowiedzi na skargę pozwanej powódka wniosła o oddalenie skargi

kasacyjnej oraz o zasądzenie od pozwanej na rzecz powódki kosztów

postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

1. Pokrzywdzenie orzeczeniem (gravamen) jest przesłanką dopuszczalności

środka zaskarżenia, chyba że interes publiczny wymaga merytorycznego

rozpoznania tego środka (zob. uchwała składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia

15 maja 2014 r., III CZP 88/13, OSNC 2014, nr 11, poz.108).

Pozwana zaskarżyła wyrok Sądu drugiej instancji w całości, a zatem także w

części, w jakiej została oddalona apelacja powódki. W tym zakresie skarżąca nie

I CSK 1444/26

8

wykazała własnego interesu prawnego, ani też interesu publicznego w rozpoznaniu

skargi kasacyjnej także w tej części.

Z tej przyczyny w powyższym zakresie należało skargę kasacyjną odrzucić

na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c.

2. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną

do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Tylko na tych

przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest

uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje

publicznoprawne. Zatem nie w każdej sprawie, skarga kasacyjna może być przyjęta

do rozpoznania. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje

sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. W

judykaturze Sądu Najwyższego, odwołującej się do orzecznictwa Europejskiego

Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, jeszcze w okresie obowiązywania kasacji

zostało utrwalone stanowisko, że ograniczenie dostępności i dopuszczalności

kasacji nie jest sprzeczne z Konstytucją RP, ani z wiążącymi Polskę

postanowieniami konwencji międzynarodowych (por. uzasadnienie uchwały składu

siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2001 r., III CZP 49/00,

OSNC 2001, Nr 4, poz. 53).

Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu

publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego

w rozwój prawa i jurysprudencji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4

lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 147).

Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej skarżąca oparła na przesłankach

uregulowanych art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. Przesłanki te nie zostały jednak

spełnione.

Według ugruntowanego orzecznictwa Sądu Najwyższego, przedstawienie

okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na

I CSK 1444/26

9

przesłankę istotnego zagadnienia prawnego polega na sformułowaniu tego

zagadnienia i wskazaniu argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Musi

przy tym chodzić o zagadnienie nowe, dotychczas nierozpatrywane w judykaturze,

które zarazem ma znaczenie dla rozpoznania wniesionej skargi kasacyjnej oraz

innych podobnych spraw (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja

2001, II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz.11, z dnia 11 stycznia 2002, III CKN

570/01, OSNC 2002, nr 12, poz. 151, z dnia 21 czerwca 2016 r., V CSK 21/16, nie

publ., z dnia 15 czerwca 2016 r., V CSK 4/16, nie publ.).

Oświadczenia woli należy tak tłumaczyć, jak tego wymagają ze względu na

okoliczności, w których złożone zostało, zasady współżycia społecznego oraz

ustalone zwyczaje (art. 65 § 1 k.c.). W umowach należy raczej badać, jaki był

zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu

(art. 65 § 2 k.c.).

Sąd Najwyższy wypowiadał się już wielokrotnie na gruncie tych przepisów i

już z tej przyczyny nie zachodzi potrzeba wydawania kolejnego orzeczenia.

Nadmienić jedynie należy, że cel umowy to stan rzeczy, który ma być osiągnięty

dzięki niej (por. wyrok Sądu Najwyższego z 26 marca 2002 r., III CKN 801/00,

OSNC z 2003 r., nr 3, poz. 41). Z kolei kryterium zgodnego zamiaru stron

nawiązuje do zbieżnych, rzeczywistych intencji stron, zwłaszcza co do

zamierzonych skutków umowy. Proces interpretacji oświadczenia woli wyrażonego

za pomocą słów, należy rozpocząć od sensu wynikającego z reguł językowych.

Jednak w przypadku pisemnych czynności prawnych, sąd nie może uchylić się od

dalszej wykładni oświadczeń z powołaniem się na ich jasne, jednoznaczne

brzmienie (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 26 września 2008 r., V CSK 108/08,

OSNC-ZD 2009/D, poz. 90). Nie obowiązuje w tym wypadki zasada clara non sunt

interpretanda. Chodzi o to, w jaki sposób adresat i odbiorca rozumieli znaczenie

tego oświadczenia, nawet gdyby ich rozumienie odbiegało od obiektywnego

znaczenia użytych w dokumencie słów lub zwrotów.

W orzecznictwie wyjaśniono również, że punktem wyjścia wykładni

oświadczeń woli powinno być ustalenie treści i celu umowy oraz kreowanego nią

stosunku prawnego. Należy przy tym uwzględnić zgody zamiar stron, treść umowy,

w tym związki między jej postanowieniami, okoliczności zawarcia umowy oraz inne

I CSK 1444/26

10

czynniki wskazane w art. 65 k.c. i art. 66 k.c., a także zasadę favor contractus i w

razie wątpliwości przypisać postanowieniu takie znaczenie, które pozwoli na

utrzymanie jego ważności (por. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 27

czerwca 2017 r., II CSK 575/16, niepubl.). To, w jaki sposób strony rozumiały

oświadczenie woli w chwili jego złożenia, można wykazywać za pomocą wszelkich

środków dowodowych. Jeżeli okaże się, że strony nie pojmowały tego samego

znaczenia oświadczenia woli, za prawnie wiążące należy uznać jego znaczenie

ustalone według obiektywnego wzorca wykładni, czyli tak, jak adresat znaczenie to

rozumiał i rozumieć powinien. Decydujące jest w tym wypadku rozumienie

oświadczenia woli, będące wynikiem starannych zabiegów interpretacyjnych

adresata. W przypadku oświadczenia ujętego w formie pisemnej sens oświadczeń

woli ustala się na podstawie wykładni teksu dokumentu. Podstawową rolę mają tu

językowe normy znaczeniowe (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 31 maja 2017

r., V CSK 433/16, niepubl.). Dla ustalenia, jak strony rzeczywiście pojmowały

oświadczenia woli w chwili jego złożenia może mieć znaczenie także ich

postępowanie po złożeniu oświadczenia oraz sposób wykonywania umowy (zob.

wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 listopada 2016 r., I CSK 802/15, niepubl.).

W judykaturze, jak i w doktrynie dominuje tzw. kombinowana metoda

wykładni oświadczeń woli, w ramach której wyróżnia się dwa etapy. Metoda ta

polega na tym, że najpierw ustala się to, jak strony (składający i odbierający

oświadczenie woli) rzeczywiście rozumiały oświadczenie woli w chwili jego

złożenia, a w szczególności, jaki sens łączyły z użytym w oświadczeniu woli

zwrotem lub wyrazkiem. Jeżeli natomiast okaże się, że strony nie przyjmowały tego

samego znaczenia oświadczenia woli, konieczne jest przejście do etapu

obiektywnej wykładni, w którym właściwy dla prawa sens oświadczenia woli ustala

się na podstawie przypisania normatywnego, czyli tak, jak adresat sens ten

rozumiał i rozumieć powinien przy założeniu starannych z jego strony zabiegów

interpretacyjnych (chodzi o sens przez niego rozumiany, pod warunkiem iż każdy

uczestnik obrotu znajdujący się w podobnej sytuacji, a w szczególności

dysponujący takim samym zakresem wiedzy o oświadczeniu i okolicznościach jego

złożenia, zrozumiałby tak samo jego znaczenie, przy czym jeżeli kontrahentami są

profesjonalni uczestnicy obrotu prawnego, to należy od odbiorcy oświadczenia woli

I CSK 1444/26

11

wymagać staranności uwzględniającej zawodowy charakter prowadzonej przez

niego działalności gospodarczej (art. 355 § 2 k.c.). W tej jednak fazie wykładni

oświadczenia woli ochrona zaufania starannego odbiorcy oświadczenia woli

przeważa na wolą (rozumieniem) nadawcy. Wynika to z założenia, że skoro

nadawca formułuje oświadczenie woli, to powinien uczynić to w taki sposób, aby

było one zgodne z jego wolą zrozumiane przez odbiorcę.

Po drugie, w stanie faktycznym sprawy nie występują istotne jurydycznie

problemy interpretacyjne oświadczeń woli stron, ponieważ Sądy meriti uwzględniły

powództwo jedynie w zakresie nakładów na lokal stanowiący przedmiot umowy

najmu z 1 czerwca 2013 r., a nie także przedmiot umowy z 1 kwietnia 2008 r. Jak

wynika z wiążących w postępowaniu kasacyjnym ustaleń faktycznych Sądu

odwoławczego (art. 39813 § 2 k.p.c.) w umowie najmu z 1 czerwca 2013 r.

postanowiono m.in., że po zakończeniu najmu najemca zobowiązany będzie

pozostawić wynajmującemu wykonane w lokalu adaptacje bez obowiązku ze strony

wynajmującego zapłaty ich równowartości, o ile najmem lokalu będzie trwał

przynajmniej do 1 sierpnia 2021 r.; w przeciwnym razie najemca dokona w oparciu

o posiadane rachunki rozliczenia wykonanych adaptacji, a ich wartość w chwili

zakończenia najmu zostanie pomniejszona o równowartość czynszu najmu nie

opłaconego przez najemcę (pkt 9 umowy najmu k. 23). Z uwagi na wypowiedzenie

w 2018 r. najmu przez powódkę zaktualizowało się jej roszczenie o zwrot spornych

nakładów na tenże lokal (o powierzchni […] m2 ). Biegły sądowy w opinii, która

została objęta podstawą faktyczną zaskarżonego rozstrzygnięcia określił wartość

tych nakładów na kwotę 70 419,50 zł netto, z uwzględnieniem ich stopnia zużycia

technicznego na dzień zakończenia najmu, tj. 30 września 2018 r. Natomiast

spornych zaległości czynszowych pozwana dochodzi w innym procesie. Nadmienić

należy, że do pozwu zostały dołączone rachunki, w tym w odniesieniu do lokalu

stanowiącego przedmiot umowy najmu z 1 czerwca 2013 r., które również były

weryfikowane przez biegłego sądowego (k. 811 i n.).

Przewidziana w art. 3989 § 1 pkt. 4 k.p.c. oczywista zasadność skargi

kasacyjnej zachodzi wówczas, gdy z jej treści, bez potrzeby głębszej analizy oraz

szczegółowych rozważań, wynika, że przytoczone podstawy kasacyjne uzasadniają

uwzględnienie skargi. W wypadku, gdy strona skarżąca twierdzi, że jej skarga

I CSK 1444/26

12

kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, powinna przedstawić argumentacje

prawną, wyjaśniającą w czym ta oczywistość się wyraża oraz uzasadnić to

twierdzenie. Powinna w związku z tym wykazać kwalifikowaną postać naruszenia

prawa materialnego i procesowego, polegającą na jego oczywistości prima facie,

przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (por. m.in. postanowienia Sądu

Najwyższego z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49, z

dnia 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006, nr 4, poz. 75, z dnia 26 kwietnia

2006 r., II CZ 28/06, nie publ., z dnia 29 kwietnia 2015 r., II CSK 589/14, nie publ.).

Przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej nie jest oczywiste naruszenie konkretnego

przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie

to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (por.

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 października 2015 r., IV CSK 189/15 nie

publ. i przywołane tam orzecznictwo).

Przede wszystkim należy wskazać, że zgodnie z art. 3983 § 3 k.p.c.

podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub

oceny dowodów. Niezależnie od tego lektura uzasadnienia zaskarżonego wyroku

nie pozwala na podzielenie tezy pozwanej co do oczywistej zasadności skargi

kasacyjnej w przedstawionym wyżej rozumieniu przesłanki przyjęcia skargi

kasacyjnej do rozpoznania.

Z powyższych przyczyn Sąd Najwyższy - w zakresie, w jakim zostało

uwzględnione powództwo - odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., a o kosztach postępowania kasacyjnego orzekł

zgodnie z art. 98 § 3 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., art. 398²¹ k.p.c., przy

uwzględnieniu § 2 pkt 6 w zw. z § 10 ust. 4 pkt. 2 i § 20 rozporządzenia Ministra

Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności

adwokackie (jedn. tekst: Dz. U. z 2026 r., poz.1564). Orzeczenie o odsetkach od

zasądzonych kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym

znajduje uzasadnienie w art. 98 § 11 k.p.c. w zw. z art. 19 ust. 1 i art. 31 ustawy z

dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz

niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 614) oraz przy uwzględnieniu § 2a

rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 sierpnia 2014 r. w sprawie

określenia brzmienia klauzuli wykonalności.

I CSK 1444/26

13

[PG]

[SOP]