Sąd Najwyższy nie przyjął skargi w sporze o nierówne udziały w majątku wspólnym

Uczestniczka K.M. wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu

Okręgowego

Warszawa-Praga

w

Warszawie,

w

sprawie

z wniosku P.M. o podział majątku wspólnego.

Wnioskodawca wniósł o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną

do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

I CSK 147/26

2

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości

lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Tylko na tych

przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo

jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane

jej funkcje publicznoprawne. Zatem nie w każdej sprawie, skarga kasacyjna może

być przyjęta do rozpoznania. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową

i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem

zaskarżenia. W judykaturze Sądu Najwyższego, odwołującej się do orzecznictwa

Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, jeszcze w okresie

obowiązywania kasacji zostało utrwalone stanowisko, że ograniczenie dostępności

i dopuszczalności kasacji nie jest sprzeczne z Konstytucją RP, ani z wiążącymi

Polskę postanowieniami konwencji międzynarodowych (zob. uzasadnienie uchwały

składu siedmiu sędziów SN z 17 stycznia 2001 r., III CZP 49/00, OSNC 2001,

nr 4, poz. 53). Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest ochrona

interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu

Najwyższego w rozwój prawa i jurysprudencji (zob. postanowienie SN z 4 lutego

2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 147).

Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca oparła

na przesłance uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Przesłanka ta nie została

jednak spełniona.

Według ugruntowanego orzecznictwa Sądu Najwyższego, przedstawienie

okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu

na przesłankę istotnego zagadnienia prawnego polega na sformułowaniu tego

zagadnienia i wskazaniu argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Musi

przy tym chodzić o zagadnienie nowe, dotychczas nierozpatrywane w judykaturze,

które zarazem ma znaczenie dla rozpoznania wniesionej skargi kasacyjnej oraz

innych podobnych spraw (zob. postanowienia SN z 10 maja 2001 r., II CZ 35/01,

OSNC 2002, nr 1, poz.11, z 11 stycznia 2002, III CKN 570/01, OSNC 2002,

I CSK 147/26

3

nr 12, poz. 151, z 21 czerwca 2016 r., V CSK 21/16; z 15 czerwca 2016 r.,

V CSK 4/16).

Istotnych zagadnień prawnych skarżąca upatrywała w konieczności

rozstrzygnięcia: czy darowizna uczyniona przez rodzinę jednej ze stron na rzecz

obojga małżonków może być uznana za przyczynienie się wyłącznie tego małżonka

do powstania majątku wspólnego w sytuacji podziału majątku wspólnego, a co

za tym idzie, przy spełnieniu pozostałych ustawowych przesłanek, mogłyby

prowadzić do ustalenia nierównych udziałów.

Pytanie przedstawione przez skarżącą jest ściśle podporządkowane

specyfice niniejszej sprawy, konkretnemu stanowi faktycznemu jak również odnosi

się do sposobu oceny zgromadzonego materiału dowodowego przez sąd

odwoławczy. Pytanie tak zostało skonstruowane, aby zakwestionować ocenę

prawną i faktyczną przyjętą przez sąd drugiej instancji, a nie w celu wyjaśnienia

wątpliwości. Analiza uzasadnienia skargi wskazuje, że skarżący wykorzystuje

formułę „istotnego zagadnienia prawnego” przede wszystkim do zakwestionowania

subsumcji dokonanej przez sąd odwoławczy. Sąd odwoławczy podkreślił, że

darczyńca dokonując przysporzenia na rzecz obojga małżonków, działał w interesie

ich wspólnoty majątkowej, a nie jednego z nich.

W sprawie nie zachodzi także nieważność

postępowania,

którą Sąd

Najwyższy bierze pod rozwagę - w granicach

zaskarżenia -

z urzędu

(art. 39813 § 1 k.p.c.).

Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak

w sentencji, rozstrzygając o kosztach postępowania na podstawie art. 520 §1 k.p.c.

Ewa Stefańska

(M.T.)

[SOP]